II FZ 289/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 658/11 w przedmiocie wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S.A. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 24 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. II FZ 289/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 658/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 24 maja 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie określenia J. S.A. z siedzibą w J. (dalej: "Skarżąca") wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Od wyroku tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, uiszczając jednocześnie wpis stały w wysokości 250 zł. Zarządzeniem z dnia 29 lutego 2012 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej o kwotę 32.704,00 zł, ustalając tym samym wysokość wpisu stosunkowego w sprawie na kwotę 32.954,00 zł. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano § 1 pkt 4 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"). Zarządzenie to zaskarżyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 231 (zdanie pierwsze) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 1 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe ich zastosowanie bowiem przedmiotem sporu, a więc i zaskarżenia nie była należność pieniężna, lecz zasadność opodatkowania budowli znajdujących się w wyrobiskach górniczych; - art. 231 (zdanie ostatnie) p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy uchylona decyzja Kolegium stanowi sprawę z zakresu zobowiązań podatkowych. W konsekwencji przytoczonych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a). Z uwagi na fakt, iż pojęcia użyte w cytowanym powyżej przepisie mają charakter nieostry w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, 395047), natomiast przez "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć akt bądź czynność, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r., I FZ 224/11, LEX nr 896197). Podobne stanowisko wyrażane jest w piśmiennictwie. Podkreśla się, że decyzja pozostaje w bezpośrednim związku z należnością pieniężną, jeżeli wynika z niej wprost obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej (K. Stuła-Marcela oraz P. Łukasik, Wpis stały oraz wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych, Monitor Podatkowy 2007, nr 3, str. 22). W art. 233 p.p.s.a. ustawodawca zamieścił przepis zawierający upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania aktu wykonawczego w formie rozporządzenia, określającego wysokość i sposób pobierania wpisu. Zawarto w nim także wytyczne dotyczące treści aktu, o których mowa w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, odnoszące się do tej części rozporządzenia, w której reguluje się kwestię wysokości wpisu. W wykonaniu tego upoważnienia zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). W § 1 tego rozporządzenia wskazano, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem". Należy również wskazać, iż z podstawowej zasady hierarchizacji aktów normatywnych powszechnie obowiązujących wynika między innymi obowiązek, by rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej zmierzało do wykonania tej ustawy; nie może być zatem ani sprzeczne z ustawą, ani też nie może wykraczać poza zakres delegacji. Mając powyższe na uwadze zważyć należy, iż skoro ustawa w przypadku należności pieniężnych przewiduje wpis stosunkowy, to w przypadku wskazania w rozporządzeniu wpisu stałego w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych, należy to pojęcie interpretować w powiązaniu z przepisem art. 231 p.p.s.a., a więc poprzez uznanie, że dotyczy on tych spraw, które nie dotyczą należności pieniężnych. Wynika to zresztą z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, który brzmi: "Wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych -500 zł." Wracając na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż istotna dla oceny zasadności zaskarżonego zarządzenia jest treść aktu będącego przedmiotem skargi. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "O.p."). Zgodnie z tym przepisem jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja organu ma w tym przypadku charakter decyzji deklaratoryjnej (zobowiązanie powstaje z mocy prawa), jednakże wynika w niej w sposób niewątpliwy wysokość ciążącego na podatniku zobowiązania podatkowego (obowiązek zapłaty podatku w określonej, odmiennej niż obliczona przez podatnika, kwocie). Ustalenie wysokości zobowiązania przez organ zwykle wiąże się z zakwestionowaniem przyjętych przez podatnika podstawy czy stawki podatku, uwzględnienia ulgi czy zwolnienia. Nie oznacza to jednak, że spór nie dotyczy należności pieniężnej, skoro wynikiem przyjęcia określonej podstawy opodatkowania czy określenia przedmiotu opodatkowania jest ostatecznie ustalenie zobowiązania podatkowego w konkretnej wysokości. Sprawa, w której powstał obowiązek zapłaty spornego wpisu niewątpliwie dotyczy zatem decyzji kreującej określoną należność pieniężną (postępowanie zostało wszczęte w sprawie określenia podatku od nieruchomości w prawidłowej wysokości). Powołane w uzasadnieniu zażalenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie ustalania wysokości i rodzaju wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym nie mają bezpośredniego związku z przedmiotem rozpatrywanej sprawy – dotyczą innego rodzaju spraw i nie mogą być stanowić skutecznego argumentu przesądzającego o prawidłowości stanowiska skarżącego organu. Reasumując - zasadnie przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu, że wpis od skargi kasacyjnej na powołaną decyzję jest wpisem stosunkowym, a jego wysokość ustalona na podstawie § 1 pkt 4 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy przyjęciu za podstawę naliczenia wartości przedmiotu sporu (różnicy między podatkiem obliczonym przez organ i podatkiem obliczonym przez stronę, por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008r., I FPS 7/07, ONSAiWSA z 2008r., nr 2,poz. 24) wynosi 32.954,00 zł. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.