II GSK 1228/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2276/11 w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę J. P. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia [...] listopada 2011 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał J. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 14 listopada 2011 r. W dniu 22 listopada 2011 r. skarżący wniósł o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że termin do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie upłynął w dniu 21 listopada 2011 r. W tym terminie wpis nie został uiszczony, co skutkowało odrzuceniem skargi. Sąd I instancji wskazał, że na treść rozstrzygnięcia nie miał wpływu wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony w dniu 22 listopada 2011 r., a więc po upływie terminu do uiszczenia wpisu. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło bowiem konwalidować braku polegającego na nieuiszczeniu w terminie ustawowym wpisu sądowego. Jednocześnie WSA zauważył, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, uzupełniony poprzez nadesłanie urzędowego formularza PPF został rozpoznany w odrębnym postępowaniu wpadkowym. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekł powołując w podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 3003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako: p.p.s.a. Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł J. P. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, gdyż opłata za czynności adwokackie nie została zapłacona ani w całości, ani w części. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 3 p.p.s.a., przez odrzucenie skargi, mimo, że nie zachodziła żadna z przesłanek pozwalających sądowi na wydanie takiego postanowienia, gdyż w dniu 11 stycznia 2012 r. postanowieniem WSA w W. (sygn. akt V SA/Wa 2276/11), przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zarzutu skargi kasacyjnej podniesiono, że wobec tego, iż wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, to zarządzenie wzywające go do uiszczenia wpisu od skargi powinno zostać uchylone. Nadto skarżący nie miał obowiązku uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, mimo pozostawania w obrocie prawnym tego zarządzenia. Naruszenie przez WSA art. 220 § 3 p.p.s.a. polegało zatem na odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy Sąd ten powinien uwzględnić fakt wcześniejszego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i skargę rozpoznać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia [...] listopada 2011 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 listopada 2011 r., a termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 21 listopada 2011 r., czego skarżący nie kwestionuje. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zobowiązany był do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Odnośnie do argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że po wezwaniu do uiszczenia wpisu od złożonego pisma, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia tej opłaty, jest uzależnione od tego, czy strona złoży wniosek w tym przedmiocie w terminie otwartym do uiszczenia tego wpisu (tak: postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 213/12, postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2708/11; treść powołanych orzeczeń dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach umieszczonej na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożenie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie ww. terminu, nawet jeżeli wniosek ten zostanie rozpoznany zgodnie z żądaniem strony, nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania przez nią opłat, do których została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń w tym przedmiocie. Wskazać bowiem należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 805/11). W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 22 listopada 2011 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego, który to termin jest terminem ustawowym. Tylko gdyby skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przed upływem siedmiodniowego terminu licząc od dnia doręczenia wezwania do uiszczenia opłaty sądowej to wezwanie to traci moc (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1359/11, lex nr 1125538, postanowienie SN z dnia 2 listopada 1962 r., sygn. akt II CZ 121/62 opubl. OSNCP 1963/7-8/182). Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z powodu braku usprawiedliwionych podstaw oddalił skargę kasacyjną. Co do wniosku o zasądzenie kosztów stwierdzić należy, iż stosownie do art. 250, art. 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i art. 260 p.p.s.a. zwrot nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu następuje przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży temu Sądowi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.