II SA/Lu 886/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku okresowego uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie przez A. M. terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] maja 2011r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Po doręczeniu w dniu 26 lipca 2011r. powyższego postanowienia A.M. w dniu 27 lipca 2011 r. ( data pieczęci na przesyłce ) wniósł do Kolegium prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2011r. Uzasadniając prośbę wskazał, że niedotrzymanie 14-dniowego terminu do złożenia odwołania spowodowane było jego pobytem w szpitalu od dnia 20 maja do 3 czerwca 2011r. Na dowód swoich twierdzeń załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z 3 czerwca 2011 r. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium odmówiło przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zatem warunkiem przywrócenia terminu jest spełnienie łącznie trzech przesłanek, tj. wniesienie prośby o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W ocenie Kolegium skarżący uchybił 7 -dniowemu terminowi do wniesienia prośby o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do pierwszej przesłanki Kolegium podkreśliło, że według art. 58 §2 k.p.a. podanie zawierające prośbę przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej należy wnieść do właściwego organu w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Jeżeli tą przeszkodą, tak jak w tej sprawie, jest choroba o konkretnie oznaczonych granicach czasowych, to siedmiodniowy termin należy liczyć od następnego dnia jej zakończenia. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że przeszkoda, którą skarżący wskazał w swojej prośbie jako powód niedochowania terminu do wniesienia odwołania, ustąpiła z dniem opuszczenia szpitala - 3 czerwca 2011 r., a przyjmując najkorzystniejszy dla skarżącego obrót sprawy - najpóźniej z chwilą, gdy skarżący dokonał tej czynności, tj. w dniu 6 czerwca 2011r., czyli złożenia w organie pierwszej instancji spóźnionego odwołania. W tym też dniu, skoro był w stanie złożyć odwołanie, to tym samym był też w stanie złożyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął więc najpóźniej w dniu 13 czerwca 2011r. Wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania skarżący nadał natomiast dopiero w dniu 27 lipca 2011r., zatem po terminie. Kolegium zaznaczyło, że wprawdzie w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, według którego, jeżeli strona nie była świadoma uchybienia terminu (była przeświadczona, że dokonała czynności z zachowaniem przepisanego terminu), to wówczas termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez stronę wiadomości o tym, iż czynności dokonała z uchybieniem terminu, to jednak wobec jednoznacznej treści art. 58 § 2 kpa stanowiska tego nie podzielono. Odnosząc się do przesłanki braku uprawdopodobnienia braku własnej winy w dochowaniu terminu Kolegium podkreśliło, że pobyt w szpitalu sam w sobie nie jest jej potwierdzeniem. Nie wyklucza bowiem on możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, tj. osobistego sporządzenia odwołania i nadania go przez pocztę przez członka rodziny (skarżący ma siostrę, z którą utrzymuje kontakt ), bądź przez inną osobę, zwłaszcza że dolegliwości skarżącego uwidocznione w karcie leczenia szpitalnego, w połowie związane z nadużywaniem alkoholu wskazują, że skarżący nie był obłożnie chory. Skoro w tym zakresie skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które wykluczałyby niemożność posłużenia się inną osobą w dopełnieniu czynności procesowej, to tym samym nie uprawdopodobnił, że bez własnej winy nie był w stanie dopełnić obowiązku złożenia odwołania. Poza tym przed przyjęciem do szpitala skarżący miał 7 dni na przygotowanie i wniesienie odwołania, ale tego nie uczynił, choć nie było ku temu przeszkód. Takie zaniechanie działania skarżącego jest przejawem niedbalstwa o własne życiowo sprawy przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej - i może tylko świadczyć o winie skarżącego w uchybieniu terminu, a nie o jej braku. Skutkuje to niezachowaniem drugiej z przesłanek przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący ponownie zwrócił uwagę, że od 20 maja do 3 czerwca 2011r, przebywał w szpitalu. Wskazał na obustronne zapalenie płuc, utratę przytomności, całkowity brak myślenia, niesprawne serce i wypalenie psychiczne. Podał, że mieszka samotnie, nie zdawał sobie sprawy z zagrożenia życia. Przez choroby nie był w stanie zachować terminu do złożenia odwołania oraz do przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 stanowi zaś, że prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Tak sformułowany przepis nie pozostawia wątpliwości, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tak jak przyjęło Kolegium, należy liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia, a nie od daty dowiedzenia się o uchybieniu terminu. Jeśli zatem uznać, że w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, a wniosek o jego przywrócenie został złożony 27 lipca 2011r. , a więc niemal 2 miesiące po złożeniu odwołania od decyzji i jeden dzień po doręczeniu mu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ocena Kolegium byłaby prawidłowa. Także w orzecznictwie podkreśla się, że skoro strona mogła w danym momencie dopełnić czynności procesowej, dla której dokonania uchybiła terminowi ustawowemu, to tym samym zasadnym jest twierdzenie, że w dacie dokonania wspomnianej czynności procesowej ustała już przyczyna uchybienia terminu. Wynika to stąd, że art. 58 § 1 k.p.a. odnosi się wyłącznie do momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, a nie zobowiązuje organ do czynienia ustaleń na okoliczność, w którym momencie strona dowiedziała się o fakcie, że uchybiła terminowi. Prośbę o przywrócenie terminu należało zatem wnieść równocześnie lub najpóźniej 7 dni po złożeniu odwołania ( wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011r. I OSK 885/11CBOSA, wyrok NSA z dnia 11 marca 2010r. I OSK 353/10 Legalis ). Podzielając co do zasady stanowisko Kolegium zaznaczyć jednak należy, że kwestia zachowania terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie powinna być rozważona na tle konkretnej sprawy. Ocena ta musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Z akt sprawy wynika, że w swoim odwołaniu z dnia 6 czerwca 2011r. skarżący wyjaśnił, że w dniach 20 maja – 3 czerwca 2011r. był w szpitalu, a do odwołania dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 lutego 2010r.( II OSK 302/09 Legalis ), że w tych okolicznościach, skoro skarżący złożył odwołanie powołując się także na swoją sytuację zdrowotną, którą dokumentował zaświadczeniem lekarskim, to obowiązkiem organu było, co najmniej, zgodnie z art.9 kpa kpa wezwanie skarżącego do oświadczenia, czy podnoszone w odwołaniu okoliczności, co do stanu zdrowia mają uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, bądź podnoszone okoliczności od razu potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podobną ocenę wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 10 lutego 2010r. ( II GSK 368/09 Legalis ) podkreślając, iż prośba, o której mowa w art.58 kpa nie jest sformalizowana, co oznacza m.in., że może zostać wyrażona zarówno w odrębnym piśmie, jak i w piśmie, którym wniesiono spóźniony środek odwoławczy ( por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 13 listopada 2009r. ( V SA/Wa 1145/09 Legalis ). Brak rozważenia powyższych okoliczności pozwala przyjąć, że postanowienie Kolegium zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji nie ma natomiast podstaw do rozpatrywania kwestii braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Przy stwierdzeniu uchybienia siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu kwestia ta nie bowiem dla rozstrzygnięcia żadnego znaczenia. Wniosek o przywrócenie terminu złożony po terminie siedmiodniowym nie podlega bowiem merytorycznej ocenie – przekroczenie tego terminu stanowi przeszkodę formalną do jego rozpatrzenia. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało uchylić zaskarżone postanowienie.