IV SA/Gl 1468/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-01-20
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga – Gajewska, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z powodu niewykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchybienia przepisów prawa materialnego dotyczące dostępu do informacji publicznej, które dostrzegł organ odwoławczy, nie mogły zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Konieczność przeprowadzenia dodatkowych wyjaśnień i ustaleń uzasadniała zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby spraw rejestrowych, w których podmioty ubiegały się o status strony, zostały dopuszczone do postępowania, lub odmówiono im dopuszczenia. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazaną przez wnioskodawcę jako szczególnie istotną dla interesu publicznego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania W.K. z dnia [...] r. od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie odmowy udostępnienia W. K. informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] r. i doprecyzowanego w piśmie z dnia [...] r., uchylona została wskazana decyzja oraz sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W obszernym uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ wskazał, iż W. K. zwrócił się z wnioskiem o udzielenie następującej informacji publicznej:
1) w ilu sprawach rejestrowych o wpis danych do rejestru przedsiębiorstw w ramach postępowań prowadzonych przez sędziów Sądu Rejonowego [...] w K. od dnia 1 stycznia 2001 r., tj. dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym o udział w charakterze strony ubiegały się podmioty będące wspólnikami lub akcjonariuszami podmiotu rejestrowego;
2) w ilu sprawach rejestrowych spośród wskazanych powyżej podmioty te zostały dopuszczone do postępowania w charakterze strony (tj. występowały w postępowaniu, jako strony i zostały wymienione w komparycji orzeczenia, jako strony);
3) w ilu sprawach rejestrowych spośród wskazanych powyżej odmówiono takim podmiotom dopuszczenia do postępowania oraz jakie podstawy prawne powoływano dla odmowy ich dopuszczenia.
W uzasadnieniu wniosku W. K. akcentował, iż domaga się informacji, które znajdują się w aktach i są informacją publiczną, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz podlegają udostępnieniu każdemu bez konieczności wykazywania się interesem faktycznym lub prawnym.
Prezes Sądu Rejonowego [...] w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], odmówił W. K. uwzględnienia wniosku w całości i udostępnienia informacji publicznej, bowiem żądane informacje stanowią informację o charakterze przetworzonym, a więc w oparciu o art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej są udostępniane w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, którego w sprawie nie wykazano mimo ustawowego obowiązku w tym zakresie. Organ pierwszej instancji, w toku postępowania, uzyskał stanowisko Kierownika Sekcji i Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, który stwierdził, że co roku do wydziału wpływa ponad 20.000 spraw o wpis do rejestru, zaś w prowadzonym rejestrze przedsiębiorców ujawnionych jest około 27.000 podmiotów. Uzyskanie żądanych informacji wymagałoby oddelegowania jednego pracownika na przeciąg około 6 miesięcy. W dalszej części uzasadnienia powyższej decyzji, organ pierwszej instancji przywołał unormowania prawne dotyczące udzielania informacji publicznej, zwłaszcza treść art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1-3, art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i doszedł do przekonania, że wnioskodawca ubiega się o udostępnienie informacji przetworzonej. Żądanej informacji nie można jednak udzielić bez podjęcia dodatkowych działań, czyli potrzebę "ręcznego" przejrzenia kilkuset tysięcy postępowań na przestrzeni 10-letniej praktyki działalności Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem uwzględnienie przez organ zgłoszonego wniosku wymagało wykazania przez wnioskodawcę, że uzyskanie informacji przetworzonej, o którą się ubiega jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co zdaniem organu, nie zostało w żadnym stopniu wykazane. W końcowej części uzasadnienia organ pierwszej instancji zaakcentował, że dostęp do akt rejestrowych przedsiębiorców regulowany jest przez art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm.) i każdy ma prawo przeglądania akt rejestrowych podmiotów wpisanych do rejestru, tym samym nic nie stoi na przeszkodzie, aby wnioskodawca w tym trybie uzyskał wgląd w interesujące go dane.
Przechodząc do dalszej części uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezes Sądu Okręgowego w K. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego na skutek rozpatrzenia odwołania W.K. i wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji z dnia [...]r., Nr [...], która uchyliła decyzję Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r. i sprawę przekazała do ponownego rozpatrzenia z uwagi na brak stosownego wezwania wnioskodawcy, w trybie art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do wykazania w terminie 14-tu dni powodów szczególnie istotnych dla interesu publicznego, od których uzależnia się udzielenie informacji publicznej przetworzonej. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prezes Sądu Rejonowego [...] w K. pismem z dnia [...] r. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który odrzucił ją postanowieniem z dnia 28 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 870/10. W nowej decyzji wydanej przez Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r., nr [...], odmówiono uwzględnienia wniosku w całości, a na skutek wniesionego odwołania sprawę rozpatrywał ponownie Minister Sprawiedliwości, który postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] przekazał sprawę do Prezesa Sądu Okręgowego w K., celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Natomiast Prezes Sądu Okręgowego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r.
W dalszej kolejności na skutek uwzględnienia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydany został prawomocny wyrok z dnia 24 maja 2011 r. o sygn. akt IV SA/Gl 328/11, w którym stwierdzono nieważność trzech wcześniej wymienionych decyzji, tj. decyzji Prezes Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. i decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r. oraz decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd w oparciu o art. 17 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9, art. 21 § 1 i art. 22 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) uznał, iż organem właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r. o nr [...], w sprawie odmowy udostępnienia W. K. informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] r. i doprecyzowanego w piśmie z dnia [...] r. jest Prezes Sądu Okręgowego w K., a nie Minister Sprawiedliwości. W uzasadnieniu przywołanego wyroku z dnia 24 maja 2011 r. Sąd nie odniósł się merytorycznie do zarzutów podniesionych w skardze.
Zauważyć przyjdzie, iż następstwem niniejszego wyroku było wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanych powyżej decyzji administracyjnych i powrót do postępowania administracyjnego zapoczątkowanego decyzją pierwszoinstancyjną Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...]r. oraz konieczność rozpatrzenia odwołania W.K. z dnia [...] r. od tej ostatniej decyzji.
W treści odwołania wyrażone zostało niezadowolenie W.K. z otrzymanego rozstrzygnięcia, który domagał się jego uchylenia i udostępnienia żądanej informacji, względnie jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem odwołującego, w oparciu o przytoczone w odwołaniu orzecznictwo sądownictwa administracyjnego oraz treść art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ powinien pisemnie powiadomić o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej we wniosku informacji i wyznaczyć 14-dniowy termin do wykazania po jego stronie powodów, dla których spełnienie żądania byłoby istotne dla interesu publicznego niezbędnego do udzielenia informacji przetworzonej. Brak wezwania do wykazania istnienia interesu publicznego niezbędnego do udzielenia informacji publicznej narusza prawo dostępu do tej informacji. Zdaniem odwołującego, za udzieleniem przedmiotowej informacji przemawia również ustalenie w tego typu sprawach, jak we wniosku, praktyki sądów rejestrowych, co z kolei jest niezbędne dla potrzeb postępowania prowadzonego przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt Ts 204/07.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaznaczył, iż złożone odwołanie jest w pełni uzasadnione, bowiem decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego regulującego procedurę dostępu do informacji publicznej, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Wnioskiem odwołującego objęta została informacja przetworzona, która nie znalazła się w obiegu publicznym i wymaga przygotowania "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów w odniesieniu do zbioru informacji źródłowej posiadanego przez podmiot zobowiązany. W tym celu musi być poprzedzona złożonymi działaniami myślowymi o charakterze intelektualnym, co spowoduje nadanie jej charakteru cech informacji przetworzonej. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uzyskanie informacji przetworzonej możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Mając na uwadze prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnie pojęcia "szczególnie istotne dla interesu publicznego" organ uznał, iż interes publiczny odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych, jako pewnej całości, a uzyskanie określonych informacji powinno mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa usprawniając działanie jego organów. Natomiast strona ubiegająca się o jej udostępnienie obowiązana jest do wykazania występowania interesu publicznego. Zatem, w sytuacji braku interesu publicznego w danej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem. Podmiot będący w posiadaniu informacji publicznej przetworzonej zobowiązany jest pisemnie powiadomić wnioskodawcę o przyczynach btaku możliwości udostępnienia żądanej informacji zgodnie z wnioskiem, tj. z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wskazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeżeli wnioskodawca nie ustosunkuje się w ogóle do wezwania w terminie czternastu dni od wezwania, to zachodzą przesłanki do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ustawy), jeżeli natomiast nie wykaże, w odpowiedzi na wezwanie, istnienia interesu publicznego, wtedy organ powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał powodów, dla których spełnienie jego żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego, ale na tym etapie postępowania nie miał takiego obowiązku, gdyż składając wniosek nie musiał on wiedzieć, że informacje nim objęte mają charakter informacji publicznych przetworzonych, jak też nie został o tym odpowiednio poinformowany, w trybie art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przeprowadzając analizę podnoszonych w odwołaniu argumentów organ doszedł do przekonania, że decyzja odmowna była przedwczesna i z tego powodu musiała zostać uchylona, by przy ponownym rozpatrzeniu wniosku wziąć pod uwagę przedstawione powyżej rozważania i uwzględnić wskazania organu odwoławczego.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się W. K., który wniósł skargę do tut. Sądu, w której zarzucił naruszenie art. 8 w związku z art. 12 § 1 i art. 138 § 2 K.p.a. poprzez fakt zaistnienia przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia sprawy a nie jej przedłużania ponad miarę oraz art. 2 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię pojęcia informacja przetworzona i objęcie nią zakresem żądanej informacji publicznej, jak również art. 2 w związku z art. 54 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 79 ust. 1 Konstytucji RP skutkujące nieuprawnionym ograniczeniem obywatelowi dostępu do informacji publicznej, której uzyskanie mogłoby doprowadzić do stwierdzenia istnienia praktyki stosowania prawa potencjalnie niezgodnej z Konstytucją RP. W uzasadnieniu skargi przedstawił opis sytuacji faktycznej sprawy sprowadzający się do przedstawienia poszczególnych pism i rozstrzygnięć, które w sprawie były sporządzane. Następnie przybliżył zarzuty skargi, w tym zakwestionował stanowisko organów administracji publicznej, że żądana przez niego informacja posiada charakter informacji przetworzonej, bowiem jego zdaniem, żądana informacja takiego charakteru nie posiada, ale ma charakter informacji prostej i jej udzielenie nie wymaga wykazania się szczególnym interesem publicznym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. pełnomocnik organu odwoławczego domagał się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r. o sygn. akt IV SA/Gl 328/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność trzech decyzji Prezes Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. i decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r. oraz decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r., jak również merytorycznie nie odniósł się do zarzutów podniesionych we wcześniej złożonej skardze. Sąd we wskazanym wyroku wyraził ocenę prawną, zgodnie z którą w rozpatrywanej sprawie należało rozpoznać odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Stąd też, przedmiotem obecnie rozpatrywanej skargi jest decyzja kasacyjna Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., nr [...], wydana na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, mocą której uchylona została decyzja Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] r., doprecyzowanego w piśmie z dnia [...] r. oraz przekazana została sprawa przedmiotowego wniosku do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z powodu dostrzeżonych uchybień przepisów prawa materialnego regulującego procedurę dostępu do informacji publicznej, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 K.p.a. i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 789/08 - Lex nr 597860, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 51/10 - Lex nr 668565).
W konsekwencji badając legalność zaskarżonej decyzji należało przede wszystkim odnieść się do zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 K.p.a., który jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. Stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że uchybienia przepisów prawa materialnego regulującego procedurę dostępu do informacji publicznej, dotyczące decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] r., jakie dostrzegł organ odwoławczy, nie mogły zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 K.p.a. i wykraczało poza zakres regulacji art. 138 § 2 K.p.a. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się, że: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz ,Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2005 r., s. 96-97, por. także wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). Dlatego właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyr. NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 112/98, niepubl.; wyr. NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Chodzi zatem o to, by "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie uch. SN 7 z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82). Przenosząc wskazane rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie skuteczne rozpoznanie złożonego przez skarżącego wniosku w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż organ odwoławczy nie posiada żądanych we wniosku informacji, wobec tego sam nie mógł podjąć się ich udostępnienia, czego skarżący domagał się w treści odwołania. Jednocześnie pozyskanie informacji w innym postępowaniu, które dotknięte zostało wadą nieważności, co orzeczono prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 maja 2011 r. o sygn. akt IV SA/Gl 328/11, nie uprawniało do ich wykorzystania w przedmiotowym postępowaniu.
Organ odwoławczy słusznie zauważył, iż decyzja pierwszoinstancyjna była przedwczesna oraz istnieje konieczność poczynienia w spawie dodatkowych istotnych wyjaśnień i ustaleń.
W rezultacie przyjdzie ponownie podkreślić, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 K.p.a., gdyż okoliczności, których wyjaśnienie nakazał w decyzji kasacyjnej były niezbędne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie mogły zostać wyjaśnione w toku uzupełniającego postępowania dowodowego. Tym samym nie można podzielić zarzutów i argumentów skargi, które co wymaga odnotowania, zostały wymierzone w zasadzie bezpośrednio przeciwko decyzji pierwszoinstancyjnej. Chybione jest w tym względzie odwoływanie się przez skarżącego do wykładni pojęcia informacji przetworzonej, bowiem regulacja ustawy o dostępie do informacji publicznej jest w tym zakresie samodzielna (art. 3 ust. 1 pkt 1). Podobnie nie można podzielić zarzutów skargi w przedmiocie braku w praktyce trudności z udostępnieniem żądanych przez skarżącego informacji, skoro inne sądy bez zastrzeżeń udzieliły odpowiedzi na złożone wnioski. Rozumowanie takie prowadziłoby do konstatacji, że bez względu na ilość prowadzonych postępowań i ich specyfikę, każde udostępnienie informacji publicznej wymaga takiego samego nakładu sił i środków przez podmiot dysponujący taką informacją. Tymczasem takie stwierdzenie nie jest uprawnione.
Zasadniczo przedstawiona wyżej przyczyna zwalnia Sąd od merytorycznych rozważań. Jednakowoż dla sprawności dalszego procesowania zauważyć należy, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielanym przez skład orzekający w niniejszej sprawie, informacja publiczna "prosta", to taka, na którą składa się pewna suma informacji dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi, czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego (por. wyroki NSA: z dnia 17 października 2006 r. I OSK 1347/05; z dnia 27 stycznia 2011 r. I OSK 1870/10; z dnia 9 listopada 2011 r. I OSK 1365/11 - dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej uzyskanie tego typu informacji możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Odniesienie się do oceny interesu publicznego, zdaniem Sądu, może być brane pod uwagę dopiero po ustaleniu w sposób nie budzący wątpliwości, iż wykazanie interesu publicznego przy żądaniu danej informacji publicznej jest konieczne, bowiem wyłącznym warunkiem obligującym do wykazywania interesu publicznego, jak wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest żądanie informacji przetworzonej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło