II SA/Rz 1217/11
WyrokWSA w Rzeszowie2012-02-07
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Stanisław Śliwa, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie opinii lekarskich i oceny narażenia zawodowego jest zgodna z prawem, mimo zarzutów dotyczących niewłaściwej oceny dowodów i braku przeprowadzenia dodatkowych badań?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu inspekcji sanitarnej o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej była zgodna z prawem, ponieważ opierała się na wiarygodnych i spójnym orzeczeniach lekarskich oraz prawidłowo przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego. Organ był związany opiniami jednostek orzeczniczych i nie miał podstaw do samodzielnej zmiany rozpoznania medycznego, a zarzuty skarżącej dotyczące niewłaściwej oceny dowodów i braku badań uzupełniających zostały oddalone.Stan faktyczny
A.M., nauczycielka wychowania przedszkolnego, zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Postępowanie wszczęto na podstawie zgłoszenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W toku postępowania wydano kilka orzeczeń lekarskich, które nie potwierdziły istnienia choroby zawodowej. Organ I i II instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, co zostało zaskarżone przez A.M. do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej -skargę oddala-
Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej również PPWIS) decyzją z dnia [...] października 2011r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania A.M. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej również PPIS) z dnia [...] sierpnia 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u A.M.. W podstawie prawnej skarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części k.p.a. oraz § 8 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), określanego dalej jako rozporządzenie z 30.06.2009r.
Rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie sprawy:
W związku ze zgłoszeniem przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. (dalej także WOMP w R.) podejrzenia u A.M. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem z 30.07.2002r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął z urzędu postępowanie w tej sprawie.
W toku postępowania sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że A.M. przez 30 lat do chwili obecnej pracuje na stanowisku nauczyciela wychowania przedszkolnego (od [...].08.1975r. do [...].08.1988r. w Przedszkolu Państwowym nr [...] w P. i od [...].09.1988r. do chwili obecnej w Przedszkolu Miejskim nr [...] w P.) w wymiarze przekraczającym normatyw higieniczny ustalony dla nauczycieli, w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy.
Orzeczeniem lekarskim z dnia [...].06.2006r. nr [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. stwierdził brak podstaw do rozpoznania u A.M. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat.
W związku z zebraniem dodatkowych informacji dotyczących narażenia strony i przekazaniem ich WOMP w R., placówka ta w dniu [...].08.2006r. wydała orzeczenie uzupełniające nr [...], w którym ponownie stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionej choroby zawodowej.
A.M. złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej także IMPiZŚ), który wydał orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
W związku ze zgłoszonymi przez stronę uwagami PPPIS sporządził nową kartę oceny narażenia zawodowego i przekazał do jednostki orzeczniczej II stopnia. Jednostka ta w piśmie z dnia [...] 07.2008r. (znak: [...], [...]) wyjaśniła, że nie znaleziono przyczyn do zmiany uprzednio wydanego orzeczenie nr [...]. Wobec zgłoszenia przez A.M. kolejnych zarzutów IMPiZŚ w S. w piśmie z dnia [...] 02.2009r. (znak: [...]) ponownie stwierdził brak przesłanek do zmiany orzeczenia.
Decyzją z dnia [...] września 2009r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u A.M. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 30.06.2009r.
Po rozpoznaniu odwołania A.M. od powyższego rozstrzygnięcia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2009r. znak: [...] utrzymał je w mocy.
Obydwie te decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Rz 987/09.
Sąd zwrócił uwagę na niewyjaśnienie przez organy kwestii zmiany w toku postępowania regulacji prawnej w zakresie ujęcia nazewnictwa choroby zawodowej, której dotyczy sprawa.
Celem wyjaśnienia różnicy w brzmieniu przedmiotowej jednostki chorobowej z daty opiniowania i orzekania, IMPiZŚ w S. w piśmie z dnia [...].07.2011r. (znak: [...]) podniósł, że zmiana w brzmieniu poz. 15.3 w obowiązującym wykazie chorób zawodowych jest tylko nieco innym, bardziej precyzyjnym określeniem zmian, które są typowe dla niedowładu fałdów głosowych spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym (tożsamy jest obraz morfologiczny tych zmian) i nie ma wpływu na ustalenia odnośnie choroby zawodowej narządu głosu u A.M. dokonane podczas obserwacji klinicznych w tej placówce.
Natomiast orzeczeniem nr [...] z dnia [...].07.2011r. IMPiZŚ w S. stwierdził brak podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionej przedmiotowej choroby zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. ponownie nie stwierdził u A.M. choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 30.06.2009r. Organ podkreślił, że niewątpliwie czynności zawodowe wykonywane przez stronę wiązały się ze znacznym obciążeniem narządu głosu, ale sam czasokres i stopień narażenia pracownika na oddziaływanie szkodliwych dla zdrowia czynników środowiska pracy nie mogą przesądzać o uznaniu danego schorzenia za chorobę zawodową. Stwierdzenie jej istnienia możliwe jest w razie rozpoznania danej jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenia ścisłego związku przyczynowego między taką chorobą a narażeniem zawodowym. Jednostki orzecznicze obydwu instancji nie znalazły podstaw do rozpoznania u A.M. choroby zawodowej. Wydane orzeczenia mają charakter wiążący w zakresie rozpoznania medycznego. Podlegają jednak kontroli, jak każdy inny środek dowodowy. Kontrola ta w niniejszej sprawie nie wykazała istnienia podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Orzeczenia są spójne, logiczne i w sposób należyty uzasadnione.
A.M. odwołała się od powyższej decyzji, w następstwie czego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] października 2011r. utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję.
Organ podniósł, że A.M. wykonywała od dnia [...] sierpnia 1975r. do dnia [...] sierpnia 2006r. pracę na stanowisku nauczyciela (początkowo w Państwowym Przedszkolu Nr [...] w P., później w Przedszkolu Miejskim Nr [...] w P.) w pełnym wymiarze czasowym, jak i w godzinach nadliczbowych, będąc narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Z opinii powołanych w sprawie biegłych wynika jednak, iż dolegliwości strony nie odpowiadają pojęciu choroby zawodowej wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. U A.M. stwierdzono przewlekłe proste zapalenie bez zmian organicznych typowych dla wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego (guzki głosowe, wtórny przerost fałdów głosowych, niewydolność mięśni krtani z trwałą dysfonią). Odnosząc się do podniesionej w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 2010r. kwestii zmiany normatywnego ujęcia choroby zawodowej organ odwoławczy podniósł, że w toku ponownego postępowania wyjaśniono, że sformułowanie poz. 15 pkt 3 wykazu rozporządzenia z 30.06.2009r. – niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią tylko bardziej precyzyjnie określa te same zmiany organiczne w obrębie krtani niż rozporządzenie z 30.07.2002r. i z punktu widzenia klinicznego i diagnostyczno-orzeczniczego różnice te nie mają znaczenia.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że niewątpliwe jest istnienie narażenia strony na czynnik chorobotwórczy w środowisku pracy (narażenie to stwierdzone zostało w godzinach przekraczających najwyższe dopuszczalne prawem normy). Brak jest rozpoznania przez biegłych choroby w sensie medycznym. A.M. nie cierpi na przewleką chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Wprawdzie wysiłek ten trwał w przypadku skarżącej przez wskazany okres czasu, jednak w sensie medycznym nie jest objawiony w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W takiej sytuacji zbędnym jest dokonywanie ustaleń w przedmiocie związku przyczynowego między narażeniem na czynniki chorobotwórcze w środowisku pracy a schorzeniem, skoro brak jest wystąpienia choroby w sensie medycznym.
PPWIS dał wiarę w całości opiniom biegłych – orzeczeniom: WOMP w R. z dnia [...].06.2006r. i z dnia [...].08.2006r. IMPiZŚ w S. z dnia [...].04.2007r., [...].02.2009r. i [...].07.2011r., gdyż są zgodne w osnowie, należycie uzasadnione, jednoznaczne i odnoszą się wprost do treści wykazu chorób zawodowych. Organ odwoławczy nie znalazł żadnych uchybień w postępowaniu organu pierwszej instancji, który w całości wykonał zalecenia WSA w Rzeszowie. Zarzuty odwołania stanowią powtórzenie uwag zgłoszonych przez stronę w toku postępowania i ostatecznie wyjaśnionych. Twierdzenia odwołującej są wyrazem własnej interpretacji przepisów prawnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2011r. złożyła A.M. wnosząc o jej uchylenie i uznanie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Składająca skargę zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:
- § 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3, § 5 ust. 1, § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30.06.2009r. przez niezwrócenie się przez organ do IMPiZŚ w Sosnowcu o wystawienie prawidłowej opinii, w sytuacji gdy opinia z dnia 20.07.2011r. podpisana została tylko przez jedną osobę, która na dodatek nie miała specjalizacji lekarskiej z zakresu foniatrii, jak też opinii tej nie oparto o specjalistyczne badania analizy akustycznej programem IRIS oraz przez niezwrócenie uwagi na to, że w 2011r. nie była badana w IMPiZŚ w S.,
- § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30.06.2009r. przez przyjęcie, że organ inspekcji sanitarnej ustala samodzielnie związek skutkowo-przyczynowy między warunkami pracy a stanem chorobowym oraz oparcie się na stwierdzeniu nieprawdy w dokumencie urzędowym (orzeczeniach lekarskich stwierdzających brak choroby w sensie medycznym),
- § 11 ust.1 w zw. z § 6 .1, § 6.2 ust. 1, i 5, § 6.3 ust. 1, 2 i 4, § 6.5 ust. 1 do 5, § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 30.06.2009r. przez oparcie się na opinii medycznej wydanej po 3.07.2009r., która nie uwzględnia zmienionej definicji choroby zawodowej określonej w art. 2351 Kodeksu pracy i powiązanego z nią domniemania prawnego istnienia choroby zawodowej, gdy praca była wykonywana w narażeniu zawodowym,
- art. 92 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 237 § 4 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu pracy przez zaakceptowanie wprowadzenia przez IMPiZŚ w S. i WOMP w R. własnych kryteriów orzeczniczych,
2) prawa procesowego przez niedopełnienie spoczywających na Inspekcji Sanitarnej obowiązków tzn.:
- art. 142 k.p.a. przez niezajęcie stanowiska w sprawie odwołania od postanowienia z dnia [...].11.2010r. znak: [...],
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. przez brak ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy i brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego,
- art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 78 k.p.a. przez brak zlecenia wykonania badania analizy akustycznej głosu programem IRIS, co jest standardem orzeczniczym od 2002r.,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego, nieuwzględniającą zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu pracownika w uznaniu schorzeń za chorobę zawodową oraz przez niewskazanie, w kierunku której choroby zawodowej prowadzone jest postępowania, jako że występowała o stwierdzenie choroby ujętej w poz. 15.2 i 15.3 wykazu chorób zawodowych,
- art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. przez niewskazanie, na podstawie jakich dowodów organ uzyskał informacje specjalne o stanie zdrowia i którym dowodom dał wiarę i dlaczego, przez niezwrócenie uwagi na rozbieżności między pismem z dnia [...].07.2011r. a opinią z dnia [...].07.2011r., które dyskwalifikują je jako dowód w sprawie,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez akceptowanie działań mających na celu pozbawienie uprawnień z tytułu choroby zawodowej, przez przewlekanie sprawy zmiany w karcie oceny narażenia zawodowego, brak stanowiska co do wyłączenia biegłych i pracowników PPIS, co narusza zasadę państwa prawnego i obowiązku działania organu zgodnie z prawem,
- art. 7, art. 8 oraz art. 75 k.p.a. przez przyjęcie jako dowodów w sprawie orzeczeń lekarskich tak WOMP w R., jak i IMPiZŚ w S., mimo, że zostały sporządzone niezgodnie z przepisami prawa.
W ocenie składającej skargę, w związku z wejściem w życie rozporządzenia z dnia 30.06.2009r. powinna zostać wydana w sprawie nowa opinia medyczna. Dotychczas natomiast wystawione opinie nie dają podstaw do podjęcia decyzji, jako że nie wyjaśniły sprzeczności między orzeczeniami jednostek I i II stopnia a dokumentacją medyczną oraz sprzeczności wzajemnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).
Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w wyżej przedstawionym zakresie.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2010r. sygn. akt II SA/Rz 987/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października i 2009r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd w ponownie prowadzonym postępowaniu nakazał wyjaśnienie charakteru różnic w normatywnym ujęciu choroby wskazanej w poz. 15 pkt 3 załącznika do orzekania o chorobie zawodowej przy uwzględnieniu wszelkich różnic, jakie wynikają w tym zakresie z przepisów rozporządzenia z 2009r. Organy obydwu instancji bez wyjaśnienia tej okoliczności nie mogły zastosować reguły z § 11 ust. 1 rozporządzenia z 2009r.
Kierownik działu konsultacyjno-diagnostycznego WOMP w R. w piśmie z dnia [...] września 2010r. podał, że istotną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest różnica w sformułowaniu nazwy choroby zawodowej narządu głosu zawarta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. poz. 15 pkt 3 (niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią) polega jedynie na bardziej precyzyjnym określeniu tych samych zmian organicznych w obrębie krtani niż w rozporządzeniu z 2002r. Z punktu widzenia klinicznego i diagnostyczno-orzeczniczego różnice te nie mają znaczenia. Rozpoznane schorzenie krtani u A.M., przewlekły prosty nieżyt błony śluzowej krtani, stwierdzony przez jednostki orzecznicze obydwu instancji nie ma cech uszkodzenia organicznego typowego dla skutków nadmiernego wysiłku głosowego, nie są spełnione przesłanki medyczne do rozpoznania choroby zawodowej.
Podobne stanowisko ze szczegółowym wyjaśnieniem różnicy w nazewnictwie choroby zawodowej wymienionej pod poz. 15.3 zajął Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w piśmie z dnia [...] lipca 2011r. nr [...].
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że organy wykonały wskazania zawarte w wyżej powołanym wyroku WSA z dnia 14 czerwca 2010r, a zatem organy mogły zastosować regułę określoną w § 11 ust. 1 rozporządzenia z 2009r., wedle której do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (3 lipca 2009r.), stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja określona w ust. 2 tego przepisu, bowiem postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej zostało wszczęte po 3 września 2002r. Organy zasadnie przyjęły, że wykonane badania i wydane na ich podstawie orzeczenia przez jednostki orzecznicze są nadal aktualne mino inaczej nazwanego schorzenia w pkt 15.3 wykazu chorób zawodowych.
Konstatacja powyższego pozwala dokonać merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z dyspozycją art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (Dz. u. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.) zwana dalej k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związku organów inspekcji sanitarnej z rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione również w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002r. i zachowuje nadal aktualność (sygn. akt OPS3/02 ONSA 2003/1/4). Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Związanie organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją informacji zawartych w orzeczeniu. Organ winien ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27.07.2010r. sygn. akt IV SA/Gl 752/09 LEX nr 599626).
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W świetle ustalonego stanu faktycznego nie budzi wątpliwości, że skarżąca pracowała jako nauczycielka w Państwowym Przedszkolu nr [...] w P. i Przedszkolu Miejskim nr [...] w P. w okresie od [...] sierpnia 1975r. do [...] sierpnia 2006r. w pełnym wymiarze czasu pracy oraz w godzinach nadliczbowych. Praca wiązała się z nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Wydanie decyzji było poprzedzone sporządzeniem oceny narażenia zawodowego, która na żądanie orzeczniczych jednostek medycznych była uzupełniana celem stworzenia pełnego obrazu warunków i czasu pracy skarżącej (karta akt admin nr 3, 10, 62). W aktach administracyjnych znajduje się orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 WOMP w R. oraz orzeczenie lekarskie IMPiZŚ w S. z dnia [...] kwietnia 2007r., w którym wynika, że wykonane badania nie uwidoczniły zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu to jest obecności guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych oraz niedowładu mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością głośni i utrwaloną dysfonią. Sąd podziela ocenę orzeczeń zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W powołanym wyżej piśmie IMPiZŚ w S. z dnia [...] lipca 2011r. wyjaśniono, że ponowna analiza wyników badań w aspekcie kryteriów choroby narządu głosu zamieszczonych w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009r. i nie stwierdzono u pacjentki zmian odpowiadających: guzkom głosowym twardym; wtórnym zmianom przerostowym fałdów głosowych oraz niedowładowi mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Instytut uznał za aktualne orzeczenie lekarskie [...] o barku podstaw do stwierdzenia przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat (pkt 15 wykazu chorób zawodowych).
Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2009r., jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultacje oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Uzupełnienie materiału dowodowego według skarżącej winno polegać na przeprowadzeniu badań przez nią wskazanych, które jako najbardziej wiarygodne potwierdza istnienie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Sąd stwierdza, że to powołane z mocy prawa jednostki medycyny pracy decydują o wyborze rodzaju badań zmierzających do ustalenia istnienia schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych.
Skarżąca w skardze kwestionuje, że ww. pismo z dnia [...] lipca 2011r. jak i orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] lipca 2011r. podpisał jeden lekarz, zatem nie może być skutecznym środkiem dowodowym. Z § 5 ust. 1-3 rozporządzenia z 2009r. wynika, że właściwym do orzekania w sprawie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004r. nr 125, poz. 1317 ze zm.). Sąd stwierdza, że opisane orzeczenie lekarskie jest zgodne z formularzem określonym w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002r. w sprawie chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. u nr 132, poz. 1121 ze zm.). Orzeczenia lekarskie wydawane przez jednostki medyczne obydwu instancji były wielokrotnie kwestionowane przez skarżącą i organy zwracały się do tych jednostek medycznych obydwu instancji o udzielenie odpowiedzi na postawione przez skarżąca wątpliwości (karta akt admin. nr 89, 87, 78, 36). Zatem organy miały na względzie regułę zawartą w art. 7 k.p.a. czyli dążyły do ustalenia stanu faktycznego sprawy stosując środki dowodowe wynikające z rozporządzenia z 2009r. przy zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a.
Zarzuty skargi kwestionujące skuteczność i wiarygodność przeprowadzonego postępowania dowodowego należy uznać za nieuzasadnione w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, który dowodzi, ze organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, który stał się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Nieprawdziwy jest też zarzut naruszenia § 11 rozporządzenia i naruszenia procedur pozyskiwania opinii medycznych.
Brak spełnienia jednej z przesłanek dla stwierdzenia choroby zawodowej zawartej w art. 2351 k.p. musi skutkować odmową stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego skarga jest nieuzasadniona. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie doszło do naruszenia art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, a organy działały na podstawie art. 2351 k.p.
Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło