II OSK 1365/12

II OSK 1365 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 111/12 w sprawie ze skargi M. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia oddalić skargę kasacyjną. II OSK 1365 / 12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie orzeczeniem z dnia [...] października 2011 r. w wyniku kontrolnego badania, na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) uznała majora rezerwy M. S. za trwale niezdolnego do służby wojskowej kategoria "N". W orzeczeniu (pkt 8) rozpoznano u M. S. szereg schorzeń: A. powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1. pourazowe zaawansowane zwyrodnienia stawów kolanowych znacznie upośledzające sprawność ruchową - § 77 pkt 11, 2. przewlekłą nerwicę neurasteniczno- depresyjną z komponentem narządowym znacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne, nie poddającą się leczeniu- utrwaloną - § 66 pkt 3, 3. przewlekłą chorobę niedokrwienną serca z częstymi zaostrzeniami - § 38 pkt 6, 4. nadciśnienie tętnicze III stopnia - § 39 pkt 3, 5. głuchotę ucha prawego z osłabieniem słuchu dużego stopnia ucha lewego - § 21 pkt 4, B. schorzenia współistniejące: 6. organiczne zaburzenia nastroju - § 73 pkt 1, 7. chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z dyskopatią piersiową Th11-Th12 i wielopoziomową dyskopatią szyjną C3-C4-C5-C6 oraz lędźwiową L3-L4-L5-S1 z okresowym zespołem bólowym- upośledzającą sprawność ustroju - § 34 pkt 6, 8. uogólnione zmiany zwyrodnieniowe stawów- zwłaszcza biodrowych i śródstopno- paliczkowych paluchów- upośledzające sprawność ustroju - § 77 pkt 10, 9. przewlekły nieżyt gardła i krtani - § 27 pkt 1, 10. dna moczanowa - § 59 pkt 1, 11. przebyte stłuczenie ręki prawej bez następstw - § 77 pkt 5. Ponadto organ uznał M. S. za trwale niezdolnego do służby wojskowej kategorii "N" (pkt 9) oraz że schorzenia wymienione w pkt 8 ppkt 1,11 pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadków, schorzenie wymienione w pkt 8 ppkt 2 pozostaje w związku ze służbą wojskową, natomiast pozostałe schorzenie nie pozostają w takim związku (pkt 10). M. S. został zaliczony do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (pkt 11a) do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową (pkt 11b) oraz do drugiej grupy inwalidztwa związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby z tytułu, których przysługują mu świadczenia odszkodowawcze. W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. S., wniósł o "ponowne rozpatrzenie pkt 7 orzeczenia (Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa...) przy uwzględnieniu wszystkich aspektów wypadku", któremu uległ w dniu 3 października 1981 r. Na skutek wypadku choroba ta pozostawała w jego ocenie ewidentnie w ścisłym związku ze służba wojskową. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2011 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia podniesiono, że sporne schorzenie nie jest następstwem wypadku z dnia 3 października 1981 r. Dolegliwości bólowe i upośledzenie sprawności ustroju są następstwem schorzenia podstawowego, tj. zmian zwyrodnieniowo- dyskopatycznych kręgosłupa. Zgodnie z wiedzą medyczną decydujące znaczenie w powstawaniu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i zmian dyskopatycznych mają czynniki endogenne. Tym samym brak było podstaw do uznania związku tego schorzenia ze służbą wojskową. W pouczeniu organ wskazał, że od powyższego orzeczenia przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jednakże skarga nie przysługuje w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową. Skargę na powyższe orzeczenie wniósł M. S., zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., stwierdzając, że organ nie wziął pod uwagę nieznanych mu nowych dowodów istniejących w chwili wydania orzeczenia, trzech zdjęć RTG wykonanych 11 dni po wypadku. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie wniosła o jej odrzucenie, ponadto wyjaśniając, że po wniesieniu skargi Komisja wezwała skarżącego ze wskazanymi dokumentami i przeprowadziła dodatkowe badania neurochirurgiczne, które nie wykazały istnienia u niego choroby zwyrodnieniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazując na treść art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz zakres kontroli działalności administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy p.p.s.a., podkreślił, że odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu ma miejsce także w wypadku, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniesiona skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istnieją dwie grupy orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Rozróżniono orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskowej dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) skarga nie przysługuje. Jak podkreślił Sąd, orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem w tym zakresie wydawane są one na użytek innych postępowań (emerytalnych, rentowych, odszkodowawczych), w których właściwy jest sąd powszechny. Zaskarżone orzeczenie komisji lekarskiej w części rozstrzygającej o braku związku schorzenia wymienionego w pkt 8 lit. B ppkt 7 decyzji organu I instancji, tj. "Choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa..." ze służbą wojskową, jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 k.p.c. mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Sprawy w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza chorób ze służbą wojskową, a także w zakresie ustalania grupy inwalidztwa i jej związku ze służbą wojskową nie mają charakteru spraw administracyjnych, w których służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. S., zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, bowiem uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. uchybienie przepisom art. 147 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 , art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i nie dokonanie rzetelnej oceny dowodu z trzech zdjęć RTG wykonanych 14 października 1981 r., 2. obrazę art. 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawy właściwym sądem do jej rozpoznania jest sąd powszechny, podczas, gdy cała sprawa powinna być ukierunkowana na poczynienie ustaleń stanu zdrowia żołnierza w oparciu o wszystkie dostępne dowody, nawet te, które zostały odnalezione po tak długim upływie czasu. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie dla radcy prawnego kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia w niej przedstawionymi. Oceniając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne". Tymczasem, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji orzeczenia wydawane przez wojskowe komisje lekarskie można podzielić na dwie grupy: orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu jej powołania lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby oraz orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. We wskazanej przez ten Sąd uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. OPS 8/97 (ONSA z 1998 r., nr 2, poz. 39), jak i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz. 167) stwierdzone zostało, że orzeczenia ustalające związek schorzeń ze służbą nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Pogląd ten był także podzielany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kolejnych latach (por. postanowienia z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1103/06, niepubl., z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1368/06, niepubl.; z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, niepubl.), jak i jest akceptowany przez Sąd, rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną. Z będącego przedmiotem skargi orzeczenia lekarskiego wyraźnie wynika, iż zostało ono wydane (podobnie, jak orzeczenie komisji lekarskiej I instancji) "w sprawie kontrolnego badania inwalidy" i dotyczyło uznania stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. Podkreślić przy tym trzeba odnośnie wątpliwości skarżącego dotyczących zakresu prowadzonego postępowania, iż szczególne uwzględnienie przez jednostkę orzeczniczą II instancji schorzenia stwierdzonego pod pozycją 7 rozpoznania dokonanego przez Terenową Komisje Lekarską nawiązywało wprost do odwołania, w którym skarżący wskazywał, że wypadek, któremu uległ w dniu 3 października 1981 r. pozostało "w ścisłym związku ze służbą wojskową". Podobne zresztą okoliczności były zgłaszane przez skarżącego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Badania te nie były jednak przeprowadzone, jak wykazuje skarżący "dla celów przyjęcia do odbycia albo zwolnienia ze służby", skoro dotyczyły żołnierza przeniesionego do rezerwy, ale jak słusznie zauważa Sąd pierwszej instancji dla celów emerytalnych, rentowych lub odszkodowawczych. Tym samy zasadnie uznał Sąd ten, że skoro zaskarżone orzeczenie dotyczy związku schorzenia ze służbą wojskową, to nie podlega ono kognicji sądów administracyjnych i nie jest możliwym rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny. Ponieważ odrzucenie skargi nie stanowi kontroli legalności zaskarżonych orzeczeń, ale stwierdza niedopuszczalność w ogóle jej oceny, to tym samym nie było możliwym odniesienie się przez sąd administracyjny do merytorycznych aspektów zaskarżonego orzeczenia i poczynienie jakiejkolwiek analizy podniesionej przez stronę w tym zakresie argumentacji. Z tych też przyczyn bezzasadnym pozostawał zarzut naruszenia art. 147 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę kasacyjną.