II FSK 1468/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-16
Skład orzekający: Anna Dumas, Zbigniew Kmieciak, Jerzy Rypina
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenia pracowników realizujących projekty finansowane ze środków bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych niezależnie od sposobu wypłaty tych wynagrodzeń (bezpośrednio z rachunku projektu czy z rachunku podstawowego uczelni z późniejszą refundacją)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. przysługuje wynagrodzeniom pracowników realizujących cele projektów finansowanych ze środków bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej, niezależnie od technicznego sposobu wypłaty tych wynagrodzeń. Istotne jest pochodzenie środków, a nie to, czy wypłata następuje bezpośrednio z rachunku projektu czy z rachunku podstawowego z późniejszą refundacją.Stan faktyczny
Z. Uniwersytet w S. złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego wynagrodzeń pracowników realizujących projekty finansowane ze środków 6. i 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej. Spór dotyczył, czy zwolnienie przysługuje także wtedy, gdy wynagrodzenia są wypłacane z rachunku podstawowego uczelni z późniejszą refundacją ze środków unijnych, a nie bezpośrednio z rachunku projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w B. i zasądził od organu na rzecz Z. Uniwersytetu w S. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 75/10 w sprawie ze skargi Z. Uniwersytetu [...] w S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 15 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz Z. Uniwersytetu [...] w S. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 75/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi Z. Uniwersytetu w S. uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B., działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 15 września 2009 r. w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Z. Uniwersytet w S. (dalej: ZUT) w dniu 15 czerwca 2009 r. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia od opodatkowania wynagrodzeń pracowników i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych wykonujących zadania na rzecz projektów finansowanych ze środków 6. i 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej.
Przedstawiając stan faktyczny i zdarzenia przyszłe, ZUT wskazał, że uczestniczy jako beneficjent w programach międzynarodowych, realizując projekty finansowane ze środków Unii Europejskiej, między innymi w ramach Szóstego i Siódmego Programu Ramowego. Wnioskodawca wskazał także, że we wszystkich realizowanych już projektach uczestniczy jako partner konsorcjum na podstawie Umowy Grantowej zawartej pomiędzy Komisją Europejską a konsorcjum, reprezentowanym przez Koordynatora danego projektu. Z kolei, w innym projekcie - NIGHTreSEARCH - ZUT pełnić będzie funkcję koordynatora konsorcjum złożonego z innych uczelni wyższych regionu. ZUT wyjaśnił również, że zadania projektów w Programach Ramowych finansowane są w części (najczęściej w wysokości 75%) ze środków pomocowych Unii Europejskiej, a w części - z dofinansowania Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego lub jako wkład własny uczelni. Środki pomocowe z Unii Europejskiej na realizację projektów przekazywane są ZUT za pośrednictwem Koordynatorów projektów, jako podmiotów upoważnionych w Umowie Grantowej do rozdzielania ww. środków. Środki pomocowe z Komisji Europejskiej (dalej: KE) gromadzone są na wydzielonych rachunkach bankowych, prowadzonych w euro. Zgodnie z Umową Grantową, środki finansowe przekazywane są na zasadzie prefinansowania - zaliczki wypłaconej na początku realizacji projektu, a następnie refundowania kosztów poniesionych w kolejnych okresach sprawozdawczych. Ze względu na długotrwałe procedury refundacji kosztów przez KE w przypadku braku środków finansowych z prefinansowania wydatki projektu pokrywane są ze środków własnych ZUT, a następnie refundowane z kolejnej płatności Komisji. Wszystkie koszty ponoszone w ramach projektów (również te pokrywane czasowo ze środków własnych a następnie refundowane po wpływie środków z KE) ewidencjonowane są od razu na wyodrębnionych kontach księgowych projektu. ZUT do realizacji zadań wykonywanych projektów zatrudnia pracowników krajowych i zagranicznych. Większość osób jest zatrudniona do realizacji czynności merytorycznych projektów, wynikających bezpośrednio z zadań zawartych w Aneksie Technicznym do Umowy Grantowej. W projektach zatrudnione są również osoby, opłacane ze środków finansowych pochodzących z narzutów kosztów pośrednich projektu, realizujące funkcje pomocnicze, np. administracyjną i finansową obsługę procesu realizacji przedsięwzięcia. Osoby realizujące projekty zatrudnione są zarówno w ramach umowy o pracę, jak i umów cywilnoprawnych. Będą to zarówno nauczyciele akademiccy, jak również pracownicy, niebędący nauczycielami akademickimi. Ze względu na zasady dotyczące dopuszczalności kosztów osobowych w realizowanych dotychczas projektach 6. Programu Ramowego możliwe było opłacanie z funduszy unijnych jedynie pracowników zatrudnionych specjalnie do projektu, a nie stałych pracowników ZUT (tzw. zasada kosztów dodatkowych). Oznacza to, że wypłata wynagrodzeń następowała w całości "z dołu", po zakończeniu danego miesiąca. Natomiast w projektach 7. Programu Ramowego oprócz finansowania na powyższych zasadach pracowników "dodatkowych" możliwe jest również opłacanie z funduszy projektu pracowników stałych ZUT. Tutaj jednak wypłata wynagrodzeń osobowych (na podstawie umowy o pracę) będzie wyglądała nieco inaczej. Wynagrodzenie w ramach projektu składać się będzie z tzw. wynagrodzenia podstawowego oraz wynagrodzenia uzupełniającego. Wynagrodzenie podstawowe będzie jako część wynagrodzenia wynikającego ze stosunku pracy wypłacanego za dany miesiąc - dla nauczycieli akademickich na początku danego miesiąca ("z góry") a dla pracowników niebędących nauczycielami akademickimi - 26 dnia (lub pod koniec) danego miesiąca. Środki na wynagrodzenia podstawowe będą realizowane z podstawowego rachunku bankowego. Biorąc pod uwagę konieczność uwzględniania liczby godzin faktycznie przepracowanych do obliczenia należnego z projektu wynagrodzenia, po zakończeniu danego miesiąca i zebraniu informacji o liczbie przepracowanych godzin, ZUT wypłaci z wyodrębnionego rachunku bankowego projektu wynagrodzenie uzupełniające. Jednocześnie ZUT dokona refundacji z rachunku projektu na rachunek podstawowy ZUT tej części wypłaconego wcześniej wynagrodzenia podstawowego, które dotyczy godzin przepracowanych na rzecz projektu, gdyż dopiero w tym momencie możliwe jest obliczenie kwoty, którą należy obciążyć projekt.
W tak przedstawionym stanie sprawy wnioskodawca sformułował następujące pytania:
1. Czy wynagrodzenia pracowników merytorycznych projektów podlegają zwolnieniu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w części finansowanej ze środków Komisji Europejskiej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; zwanej dalej "u.p.d.o.f.")?
2. Czy wynagrodzenia pracowników realizujących funkcje pomocnicze projektów podlegają zwolnieniu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w części finansowanej ze środków KE na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f.?
3. Czy warunkiem uzyskania zwolnienia w ww. przypadkach jest wypłacenie wynagrodzenia bezpośrednio z prowadzonego w euro rachunku projektu czy też możliwe jest wypłacenie wynagrodzenia z rachunku podstawowego ZUT, w przypadku kiedy środki z rachunku projektu zostały już wcześniej skupione na rachunek podstawowy (w przypadku, kiedy wnioskodawca dysponuje środkami przekazanymi z KE) bądź też zostaną zrefundowane niezwłocznie po otrzymaniu refundacji środków z KE?
4. Czy przy opisanym powyżej zakładanym mechanizmie wypłacania wynagrodzeń pracownikom stałym w projektach 7. Programu Ramowego zwolnienie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych przysługuje od całości wynagrodzenia obciążającego koszty unijne projektu, czy też jedynie w części dotyczącej wynagrodzenia uzupełniającego, wypłaconego bezpośrednio z rachunku projektu?
Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, wnioskodawca wskazał, że w myśl art. 21 ust. 1 pkt 46a) u.p.d.o.f. środki przekazywane z funduszy Unii Europejskiej w ramach Programów Ramowych stanowią pomoc bezzwrotną przekazywaną za pośrednictwem Koordynatora projektu, jako organu upoważnionego do rozdzielania ww. środków, a więc ZUT jest beneficjentem pomocy bezzwrotnej. Dochody uzyskiwane przez osoby zatrudnione przez ZUT w projektach finansowanych z bezzwrotnej pomocy, bez względu na rodzaj umowy, a uzyskane za wykonywanie czynności bezpośrednio realizujących cel ww. projektów, zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. Wobec tego wnioskodawca stwierdził, że:
1. Wynagrodzenia pracowników wykonujących zadania merytoryczne projektu, a więc bezsprzecznie realizujących cel projektu w sposób bezpośredni, powinny podlegać zwolnieniu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w części finansowanej ze środków KE.
2. Wynagrodzenia pracowników wykonujących funkcje pomocnicze, niewpisane w Aneks Techniczny do Umowy Grantowej, a więc niestanowiące bezpośredniego celu realizacji projektu, nie podlegają ww. zwolnieniu.
3. Wynagrodzenia wypłacane za prace merytoryczne projektu Programów Ramowych podlegają zwolnieniu w tej części, która finansowana jest z funduszy pomocowych (ze środków KE), niezależnie od tego, czy wynagrodzenia wypłacone są bezpośrednio z wyodrębnionego rachunku bankowego projektu czy też z rachunku podstawowego, a następnie zrefundowane ze środków KE. Dochód otrzymany przez podatnika - zgodnie z zapisem ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - pochodzi bowiem ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej, ponieważ w ostatecznym rozrachunku jest sfinansowany właśnie z tych środków. Dochód obciąża też bezpośrednio konto księgowe części unijnej projektu, jego koszt jest więc "przypisany" do kosztów projektu finansowanych ze środków pomocowych. Z zapisu ustawy nie wynika wymóg, aby wynagrodzenie było opłacone bezpośrednio ze środków przekazanych przez KE na wyodrębniony rachunek bankowy.
4. Analogicznie zwolnieniu z tytułu podatku dochodowego podlega nie tylko wypłacone bezpośrednio z rachunku projektu wynagrodzenie uzupełniające (wypłacane pracownikom ZUT z dołu, po rozliczeniu czasu pracy w projekcie), ale całość wynagrodzenia obciążającego koszty unijne projektu, łącznie z tą częścią wynagrodzenia podstawowego, która jako dotycząca godzin przepracowanych na rzecz projektu podlega refundacji ze środków unijnych projektu i zaksięgowana jest jako koszt finansowany z funduszy pomocowych.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, w dniu 15 września 2009 r. wydał interpretację indywidualną, w której stwierdził, że przedstawione we wniosku stanowisko ZUT jest prawidłowe w zakresie pytania 1 i 2, i nieprawidłowe w zakresie pytania 3 i 4.
Organ przytoczył treść art. 9 i 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. i uznał, że w sytuacji gdy wypłacane wynagrodzenia nie są finansowane bezpośrednio ze środków przekazanych przez KE tylko są wypłacane ze środków wnioskodawcy, a następnie dokonywana jest refundacja ze środków KE, wynagrodzenie to nie spełnia warunków do zwolnienia go z podatku dochodowego, a płatnik ma obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od tych wypłat. Bez znaczenia pozostaje w takiej sytuacji fakt, że w okresie późniejszym nastąpi refundacja poniesionych kosztów ze środków pochodzących z pomocy bezzwrotnej. Organ podkreślił także, że w przedmiotowej sprawie tylko te wynagrodzenia, które były bezpośrednio finansowane ze środków bezzwrotnej pomocy mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Nie mogą zatem ze zwolnienia korzystać wynagrodzenia wypłacane z konta podstawowego, na którym nie znajdują się środki przekazywane przez podmioty do tego uprawnione (nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada już te środki na innym koncie).
Ponadto organ podatkowy stwierdził, że wynagrodzenia pracowników wnioskodawcy, jak i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych otrzymywane z tytułu wykonywania zadań związanych z merytoryczną realizacją wskazanych we wniosku projektów, będą co do zasady korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., pod warunkiem, że osoby te w istocie będą bezpośrednio realizować cele projektów objętych bezzwrotną pomocą, a ich wynagrodzenia zostaną wypłacone bezpośrednio z konta wyodrębnionego na potrzeby projektu, na którym w momencie dokonywania wypłaty będą znajdowały się przekazane z KE środki.
Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy pismem z dnia 6 listopada 2009 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z. Uniwersytet w S. zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., polegającą na bezprawnym zawężeniu zakresu prawa do zastosowania zwolnienia podatkowego, istniejącego na mocy przedmiotowego przepisu, i wniósł o jego uchylenie w części dotyczącej odpowiedzi na pytania 2-4, zadane przez wnioskodawcę oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wskazując na błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 46 w brzemieniu ustalonym przez organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji indywidualnej strona skarżąca wskazała, że skoro w przypadku Funduszy Strukturalnych orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje jednolitą linię, zgodnie z którą fakt prefinansowania lub włączenia środków bezzwrotnej pomocy do puli środków "krajowych" jest bez znaczenia dla zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., to tym bardziej wykładania taka powinna mieć zastosowanie w sytuacji, w której ten mechanizm nie występuje, a ewentualne prefinansowanie lub wypłata z odrębnego rachunku bankowego, dokonywane są w ramach instytucji beneficjenta bezzwrotnej pomocy, bez udziału podmiotów pośredniczących.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 75/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd nie podzielił stanowiska organu, że zwolnieniu mogą podlegać jedynie wynagrodzenia wypłacone bezpośrednio z wyodrębnionego rachunku bankowego projektu.
Sąd pierwszej instancji uznał, że sposób wypłaty środków z bezzwrotnej pomocy KE jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla instytucji zwolnienia, o jakiej mowa w art. 21 ust 1 pkt 46 u.p.d.o.f. Sąd wskazał, że ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) u.p.d.o.f. kładzie nacisk na pochodzenie środków bezzwrotnej pomocy. Oznacza to, że istotne znaczenie ma źródło, z którego pomoc pochodzi, a więc kto ostatecznie ponosi ciężar ekonomiczny pomocy. Podkreślono, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 46 nie wymaga, aby środki pomocowe były uzyskane przez podatnika bezpośrednio z budżetu KE, dystrybucja tych środków może być dokonywana za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do ich rozdzielania. W ocenie Sądu nie istnieją powody, by odmówić środkom pochodzącym z bezzwrotnej pomocy, charakteru środków, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) u.p.d.o.f., ze względu na przyjęte zasady realizowania płatności. Bez znaczenia bowiem jest, czy środki wypłacane są przez instytucje międzynarodowe bezpośrednio, czy też za pośrednictwem podmiotów krajowych, w tym przy wykorzystaniu mechanizmu zaliczkowego lub refundacji.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Minister Finansów działający przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.):
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. pkt 46 u.p.d.o.f. poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie do stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy, w związku z przyjęciem przez Sąd, że pomoc otrzymana przez beneficjenta pochodzi ze środków bezzwrotnej pomocy od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a oraz 151 w zw. z art. 146 § 1 P.p.s.a. oraz art. 21 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, mimo iż do takich naruszeń nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji, zamiast oddalenia skargi.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. Uniwersytet w S. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do zakwestionowania przez organ interpretacyjny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., który uznał, że pomoc otrzymana przez Z Uniwersytet w S. pochodzi ze środków bezzwrotnej pomocy od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO i w związku z tym podlega zwolnieniu podatkowemu o jakim mowa w ww. przepisie.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. jako wolne od podatku dochodowego traktowano dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: a) pochodziły one od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków zostało dokonane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz, b) podatnik bezpośrednio realizował cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie miało zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zlecał – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
Jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej, przesłanki skorzystania ze zwolnienia wskazane pod literą a) i b) art. 21 ust.1 u.p.d.o.f. muszą być spełnione łącznie. Dla zastosowania tego zwolnienia istotne jest więc określenie z jednej strony źródła, z którego wnioskodawca otrzymuje środki pomocowe, z drugiej zaś konieczne jest, aby podatnik bezpośrednio realizował cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. W sprawie sporna pozostawała wykładnia tego przepisu w zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek, a w szczególności ustanowionego w nim warunku "pochodzenia" środków bezzwrotnej pomocy Programów Rramowych Unii Europejskiej. Wątpliwości powstały przede wszystkim ze względu na przyjęty sposób przekazania środków na realizację programu i finansowania ponoszonych w jego ramach wydatków. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, mając na uwadze wykładnię językową art. 21 ust. 1 pkt 46 a) u.p.d.o.f. należy uznać, że przepis ten nie wymienia środków pochodzących z budżetu uczelni, a taki charakter mają wynagrodzenia pokrywane ze środków własnych uczelni, a nastopnie refundowane po wpływie środków z Komisji Europejskiej. Tak więc w ocenie organu wynagrodzenia w części wypłacanej bezpośrednio ze środków uczelni nie są objęte przedmiotowym zwolnieniem.
Powyższy pogląd nie zasługuje na aprobatę, a Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z ugruntowanej już linii orzeczniczej sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, co zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, że sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej, to jest prefinansowanie czy też refinansowanie, jest kwestią techniczną pozostającą bez wpływu na instytucję zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. Decydujące jest ustalenie podmiotu, który finalnie ponosi ciężar finansowania programu. Wobec relatywnie powszechnej praktyki prefinansowania lub refinansowania środków pomocowych zwolnienie podatkowe wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. praktycznie by nie funkcjonowało, gdyby techniczny sposób przekazywania środków uniemożliwiać miał objęcie ich (tym) zwolnieniem u uprawnionych beneficjentów. Ponadto należy wskazać, że jak wskazuje się w orzecznictwie (zob. wyrok w sprawie II FSK 1788/09, LEX nr 818679), wobec braku w ustawie podatkowej definicji pojęcia "pochodzą" użytego w odniesieniu do środków wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) u.p.d.o.f., odwołać się należy do potocznego znaczenia tego słowa. Wyrażenie to w języku potocznym oznacza "miejsce, z którego dana rzecz się wywodzi". Takie znaczenie tego terminu wskazuje na to, że chodzi o pochodzenie środków od tego podmiotu, który ponosi ekonomiczny ciężar pomocy. Wniosek ten jest uprawniony tym bardziej, że stosownie do analizowanego przepisu, przekazanie środków może być dokonane także przez pośrednika - podmiot upoważniony do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2011 r, sygn. akt II FSK 237/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl w skrócie: CBOSA)
Przedstawione stanowisko stanowi kontynuację jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 stycznia 2009 r., II FSK 1573/07, z dnia 15 kwietnia 2009 r., II FSK 58/08, z dnia 22 października 2010 r., II FSK 1067/09, z dnia 16 listopada 2010 r., II FSK 1188/09, z dnia 8 grudnia 2010 r., II FSK 1331/09 oraz II FSK 1339/09, z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1609/10 - dostępne w CBOSA).
Biorąc pod uwagę brak zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego, w konsekwencji nie są trafne pozostałe zarzutu skargi kasacyjnej, zmierzające do zakwestionowania rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, tj. nieuzasadnionego uchylenia zaskarżonej interpretacji, zamiast oddalenia skargi. Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego, dokonana przez organ interpretacyjny, dawała bowiem podstawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do uchylenia zaskarżonej przez stronę skarżącą interpretacji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a., zaś o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło