II SA/Kr 130/12

WyrokWSA w Krakowie2012-03-20

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Mirosław Bator, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany (wiata o wymiarach 8m x 5m i wysokości 4,10 m, posadowiony na fundamentach betonowych) wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej oraz strefa ścisłej ochrony konserwatorskiej), podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę wiaty wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt ten, ze względu na swoje wymiary (40 m2 powierzchni zabudowy) i posadowienie na fundamentach, wymagał pozwolenia na budowę. Dodatkowo, jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (tereny mieszkaniowo-usługowe i strefa ochrony konserwatorskiej) uniemożliwiała jego legalizację, co uzasadniało wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty o konstrukcji stalowej (8m x 5m, wys. 4,10 m) i rusztowania z piłą tartaczną, wybudowanych przez T.S. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, stwierdzając samowolę budowlaną i niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. T.S. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów KPA i błędne ustalenia faktyczne, w tym kwestionując charakter obiektu i datę jego budowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia 21 lipca 2008 r., znak: [....] nakazał T.S: - wykonanie rozbiórki wiaty o konstrukcji stalowej o wymiarach 8m x 5m wys. 4,10 m, pokrycie z blachy trapezowej, posadowionej na fundamentach betonowych, wybudowanej na działce nr [....] w S. , - wykonanie rozbiórki rusztowania o konstrukcji betonowo-drewnianej, znajdującego się pod tą wiatą, na którym posadowiona jest piła tartaczna. W uzasadnieniu decyzji podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wszczął z urzędu w dniu 15 lutego 2008 r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania zabudowań tartacznych na działce nr [....] w S. bez uzyskania pozwolenia na budowę, przez T.S. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego ustalił następujący stan faktyczny. Na działce nr [....] w S. wybudowano wiatę o konstrukcji stalowej o wymiarach 8,0 x 5,0 m i o średniej wysokości 4,10 m, posadowioną na pięciu słupach o przekroju rurowym opartych na punktowych fundamentach betonowych. Inwestor nie posiada wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę ani zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez PINB w M. w dniu [....] 2008 r. stwierdzono, że przedmiotowa wiata użytkowana jest jako zabudowanie tartaczne, a pod przedmiotową wiatą znajduje się rusztowanie o konstrukcji betonowo-drewnianej (wg załączonej dokumentacji zdjęciowej do protokołu kontroli z dnia [....] 2008 r.), na którym posadowiona jest piła tartaczna. Wokół wiaty na działce znajduje się drzewo cięte oraz składowane są deski. Działając w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane, w trakcie postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego zwrócił się do Urzędu Miejskiego w S. o udzielenie informacji, czy zrealizowana inwestycja na działce nr [....] w S. w postaci wiaty o przeznaczeniu tartacznym jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności czy jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. W odpowiedzi Urząd Miejski w S. , Referat Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska przekazał informacje, że działka nr [....] w S. zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta S. zatwierdzonym uchwałą nr XXXV/225/2001 Rady Miejskiej w S. z dnia 10 maja 2001 roku, znajduje się w terenach oznaczonych symbolem "MU" tereny mieszkalnictwa i usług. Ponadto działka znajduje się w Strefa "A" Ścisłej Ochrony Konserwatorskiej, co oznacza, że w terenach objętych strefą ścisłej ochrony konserwatorskiej możliwa jest działalność inwestycyjna wyłącznie zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi konserwatorskimi i pod nadzorem służb ochrony zabytków. W obrębie strefy "A" obowiązuje postulat nadrzędności zagadnień ochrony konserwatorskiej nad innymi zagadnieniami występującymi w tym obszarze. W obrębie strefy eliminuje się działalność budowlana poza pracami o charakterze konserwatorskim lub robotami prowadzonymi pod ścisłym nadzorem konserwatorskim. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że wybudowana wiata o przeznaczeniu na działalność tartaczną nie jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Sułkowice, co oznacza, że nie jest możliwe zalegalizowanie samowoli budowlanej niezgodnej z ustaleniami planu miejscowego (warunkiem umożliwiającym legalizację jest zgodność z planem). W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie stwierdził okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie przepisu art. 48 ust. 2 (zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie naruszenia przepisów, co umożliwiłoby doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem) i zastosowania w takim przypadku procedury przewidzianej w art. 49 Prawa budowlanego. Z przedmiotową decyzją nie zgodził się T.S. , który wniósł od niej w ustawowym terminie odwołanie. Zarzucił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej związanej z obróbką drewna na działce nr [....] w S. , a postawione przez niego zadaszenie i znajdująca się pod nim konstrukcja służą wyłącznie do zaspokajania jego własnych potrzeb. T.S. wskazał także, że wszelkie czynności związane z obróbką drewna dokonuje nie częściej niż raz w tygodniu, jego działka ma dużą powierzchnię i w związku z tym hałas pracującej piły łańcuchowej nie jest uciążliwy dla okolicznych mieszkańców oraz że zadaszenie, pod którym znajduje się piła łańcuchowa oparte na czterech słupkach jest tymczasowe i w związku z tym nie może być uznane za wiatę. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 31 lipca 2009 r., znak: [....] , działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 21 lipca 2008 r., znak: [....] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, po dokonaniu powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne, że zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy. Wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane inwestor przed przystąpieniem do budowy przedmiotowej wiaty winien uzyskać pozwolenie na budowę w Starostwie Powiatowym w M. Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zgłoszeniu podlega budowa altany, wiaty, czy też innego obiektu gospodarczego, którego powierzchnia nie przekracza 25 m2. Natomiast opisywany obiekt, w obrysie rzutu połaci dachowej przedmiotowej wiaty ma powierzchnię 40,00 m2, a więc znacznie odbiegającą od ustawowych kryteriów obiektów budowlanych, w stosunku, do których ustawodawca przewidział uproszczony tryb postępowania w celu uzyskania zgody na budowę, po wcześniejszym zgłoszeniu takiego zamiaru. Podano, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania także wyłączenie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nie wszystkie tymczasowe obiekty budowlane mogą być zwolnione z uzyskania pozwolenia na budowę. W przepisie tym chodzi o tymczasowy obiekt budowlany stanowiący zaplecze dla robót budowlanych. Obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie może zostać uznany za obiekt tymczasowy, który służy jako zaplecze dla robót budowlanych. Nie jest zatem uzasadniony zarzut podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że w razie uznania, że przedmiotowy obiekt nie jest wiatą a tymczasowym obiektem budowlanym, inwestor nie musiałby ubiegać się o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy podniósł, że również inne zarzuty podniesione przez T.S. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W sprawie istotnym jest bowiem, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie ma znaczenia ani wielkość działki, ani częstotliwość korzystania z urządzeń tartacznych. Za zupełnie chybiony uznano zarzut odwołania, jakoby postępowanie było spowodowane jedynie chęcią dokuczenia T.S. ze strony sąsiadów, z którymi pozostaje on w konflikcie. Zarzut ten dla sprawy nie ma żadnego znaczenia, skoro swoje ustalenia organ I Instancji oparł na dowodzie z oględzin nieruchomości i informacji z Urzędu Miasta w S. Organ podał, że zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany lub jego część, która została wybudowana bez pozwolenia na budowę podlega rozbiórce. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem, organ nadzoru budowlanego nie tylko może, ale jest wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli stwierdzi w toku postępowania, że obiekt taki lub jego część wybudowano bez pozwolenia na budowę, a nie zachodzą okoliczności, które obligowałyby organ do podjęcia działań mających na celu doprowadzenie takiej budowy do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym przedmiotowy obiekt, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego podlega rozbiórce. Organ wskazał, że strony postępowania (prócz A.S. i T.S. ) nie zostały powiadomione o przeprowadzonej kontroli w terenie. Jednak w całym postępowaniu administracyjnym zgodnie z przepisami k.p.a. został zapewniony im czynny udział w tym postępowaniu jak i zagwarantowane gwarancje procesowe. Odnośnie ustalenia stron postępowania podniesiono, że organ I Instancji zbytecznie prowadził postępowanie wobec wszystkich właścicieli działek sąsiednich, gdyż interes prawny posiadają tylko inwestor i użytkownik obiektu, który ma zostać rozebrany oraz właściciel działki, na której obiekt został wzniesiony. Ponadto za strony uznać należy tych spośród właścicieli działek sąsiednich, którzy wykazali swój interes prawny w postępowaniu, a więc autorów petycji z dnia 15 lutego 2008 r. Podano, iż osoby te były zawiadamiane o przebiegu postępowania. Skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 lipca 2009 r., znak: [....] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T.S. . Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w konsekwencji czego organ administracyjny II instancji dokonał niepełnych ustaleń faktycznych, - naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia realizację pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy nie ustaliły daty wybudowania przedmiotowego obiektu, co ma w sprawie znaczenie. Skarżący podnosi bowiem, że zrealizował inwestycję w 2000 roku, a zatem nie mógł być w sprawie brany pod uwagę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w 2001 roku. Ponadto nie ustalono charakteru robót budowlanych. W ocenie skarżącego roboty te miały charakter przebudowy istniejącej wcześniej stodoły, a zatem nie mógł mieć w sprawie zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, niezależnie od tego, że w ocenie skarżącego wzniesiony obiekt miał charakter tymczasowy, a na jego budowę nie było wymagane pozwolenie na budowę. Skarżący podniósł też, że uzyskał pozwolenie na budowę linii napowietrznej energetycznej stanowiącej przyłączenie do sieci zakładu drzewnego zlokalizowanego na przedmiotowej działce, a zatem właściwy organ wiedział o istniejącym obiekcie i nie zakwestionował jego legalności. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podniósł, że bezzasadny jest zarzut, że obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę, gdyż zgodnie z art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyłączenia od tej zasady zawierają art. 29 i 30 prawa budowlanego - jednakże obiekt zrealizowany przez skarżącego nie spełnia warunków, które uzasadniałyby jego realizację bez pozwolenia na budowę. Realizacja wiaty o wymiarach 8,00m x 5,00 m i wys 4.10 m wymagała pozwolenia na budowę. Nieuzasadniony w ocenie organu jest również zarzut, że sporny obiekt jest obiektem tymczasowym, gdyż obiekt nie spełnia warunków, które umożliwiałyby zaliczenie go do obiektów tymczasowych (nie spełnia bowiem warunku z art. 29 pkt 12 prawa budowlanego, zgodnie z którym tymczasowym obiektem budowlanym jest niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, w terminie określonym w zgłoszeniu , o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu). Zarzut nieustalenia terminu realizacji budowy jest również nieuzasadniony, gdyż według informacji sąsiadów, których pismo było podstawą wszczęcia postępowania, obiekt został zrealizowany około 5 lat przed zawiadomieniem o nielegalnej budowie, a wiec około 2003 r. Skarżący był zawiadomiony przez organ I instancji o możliwości zapoznania się z aktami - i nie kwestionował tego ustalenia. Wskazano, że pozwolenie na wybudowanie linii energetycznej, na które powołuje się skarżący, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. W piśmie procesowym z dnia [....] 2012 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Należy jednakże wskazać, że kwestia uzyskania pozwolenia na budowę linii napowietrznej energetycznej stanowiącej przyłączenie do sieci zakładu drzewnego zlokalizowanego na przedmiotowej działce stanowiła przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i nie mogła mieć wpływu na wyniki postępowania dotyczącego samowolnego wykonania, tj. bez pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt: II OSK 795/07, LEX nr 483232). Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło sprawy rozbiórki wiaty o konstrukcji stalowej o wymiarach 8m x 5m wys. 4,10 m, pokrytej blachą trapezową, posadowioną na fundamentach betonowych, wybudowanej na działce nr [....] w S. oraz rozbiórki rusztowania o konstrukcji betonowo-drewnianej, znajdującego się pod tą wiatą, na którym posadowiona jest piła tartaczna. W związku z powyższym istotne jest zatem rozstrzygnięcie, czy w przedmiotowej sprawie miała zastosowanie regulacja art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), w oparciu o którą wydano decyzje obydwu instancji, a jeżeli tak, to czy prawidłowo zastosowano normy zawarte w tym przepisie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niewątpliwie kwalifikacja przedmiotowej wiaty jako obiektu wymagającego pozwolenia na budowę jest prawidłowa. Z ustaleń poczynionych w trakcie kontroli w dniu 2 kwietnia 2008 r. w obecności T.S. wynika bezspornie, że obiekt będący wiatą posadowioną na słupach betonowych o wymiarach 8m i 5m 9a (zatem o powierzchni 40 m2) oraz wysokości 4,1 m jest obiektem wymagającym pozwolenia na budowę. Jak wynika z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa m.in. wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę. Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie definiują wiaty, jednakże zawierają definicję legalną budynku. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 wskazanej ustawy budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Powyższe prowadzi do wniosku, że (a contrario) obiekt budowlany zaprojektowany (wykonany) bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie odpowiada określonym w komentowanym przepisie warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. Taki też pogląd prezentowany jest w literaturze przedmiotu: Z. Niewiadomski. Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 43. Brak w przedmiotowym obiekcie ścian determinuje jego charakter jako wiatę, i prowadzi do konkluzji, że należy ona do kategorii budowli (art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane), a nie budynków. Zarówno jednak budynki, jak i budowle zdefiniowane w art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego zaliczają się do obiektów budowlanych i są z mocy art. 28 tej ustawy objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę przed ich wzniesieniem, chyba że na podstawie art. 29 Prawa budowlanego zostały wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadnie organy przyjęły również, że przedmiotowy obiekt nie miał charakteru tymczasowego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowym obiektem budowlanym jest "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe". Przedmiotowa wiata posadowiona na betonowych fundamentach jest obiektem trwale związanym z gruntem. Nawet więc przy założeniu, że była przeznaczona do czasowego użytkowania, jej budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowi bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa "tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu". Skoro obiekt jest trwale połączony z gruntem to znaczy, że wymagał dla jego realizacji uzyskania pozwolenia na budowę. Nie można postawić organom administracji zarzutu wadliwej kwalifikacji przedmiotowej inwestycji również z powodów podnoszonych w skardze i późniejszym piśmie procesowym, tj. z nieuwzględnienia przez organy, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w miejscu istniejącej wcześniej stodoły i stanowił rezultat przebudowy tego wcześniej istniejącego obiektu budowlanego, co miałoby wyłączać prawidłowość zastawania w sprawie regulacji art. 48 Prawa budowlanego. Kwalifikację przedmiotowej inwestycji organy dokonały w oparciu o wyniki kontroli, w której brał udział skarżący. Zarówno w trakcie tej kontroli, jak i w toku całego postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji skarżący nie wskazywał, że przedmiotowy obiekt jest wynikiem przebudowy wcześniej istniejącego obiektu. Nie uczynił tego również w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, mimo że znał już wówczas ustalenia faktyczne poczynione prze organ w sprawie i kwalifikację prawną wykonanych robót. W sytuacji więc, gdy przy zapewnieniu udziału skarżącemu w czynnościach organu nie było z jego strony żadnych sygnałów co do prawidłowości kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu organom administracji – w świetle ustaleń dokonanych w trakcie kontroli - nie można postawić zarzutu nie wyjaśnienia w powyższym zakresie okoliczności istotnych dla sprawy. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął i prowadził postępowanie rozbiórkowe w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organy rozważyły również kwestię legalizacji dokonanej przez skarżącego samowoli budowlanej. W istocie zasadne jest stanowisko skarżącego, że organy nie ustaliły precyzyjnie daty wybudowania przedmiotowego obiektu. Zasadnie twierdzi skarżący, że w oparciu treść pisma właścicieli sąsiednich nieruchomości z dnia [....] 2008 r. oraz protokołu kontroli z dnia [....] 2008 r. nie można precyzyjnie ustalić daty dokonanej inwestycji. Twierdzenie zawarte w piśmie z dnia 15 lutego 2008 r., zgodnie którym budowa "tartaku" miała miejsce "około pięć lat temu" nie zostało w żaden sposób zweryfikowane przez organy obydwu instancji. Protokół kontroli z dnia [....] 2008 r. stwierdza z kolei fakt istnienia przedmiotowej inwestycji w chwili dokonywania kontroli oraz zawiera informację, że inwestor nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Uchybienie to nie ma jednak na wynik sprawy, gdyż jak przyznaje w skardze sam skarżący przedmiotowa inwestycja została zrealizowana przez niego w roku 2000, co oznacza, że mają w stosunku do niej zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczność zrealizowania inwestycji w 2000 r. nie wykluczała wzięcia w sprawie pod uwagę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w 2001 roku. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z zasadą aktualności wynikającą z zasady legalności, organy administracji publicznej obowiązane do podejmowania swoich rozstrzygnięć na podstawie norm prawa powszechnie obowiązującego są zobligowane do podejmowania tych rozstrzygnięć – o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej - w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy oznaczało to nie tylko uwzględnienie brzmienia art. 48 Prawa budowlanego z daty zaskarżonej decyzji, lecz również wzięcia pod uwagę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili orzekania przez organ drugiej instancji. Wnioski te oparte na wykładni systemowej i celowościowej uzupełniają wykładnię językową tego przepisu. Niewątpliwie bowiem przesłanka określona w art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego została sformułowana w czasie teraźniejszym, co oznacza, że skutki samowoli należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06, z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt 1451/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r., VII SA/Wa 709/08, LEX nr 508484). Powyższą wykładnię art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego potwierdza również treść art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, który w ramach postępowania legalizacyjnego stanowi podstawę do nałożenia obowiązku przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Istotą zaświadczenia jest potwierdzenie aktualnego stanu faktycznego lub prawnego. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie "przepisem prawa umożliwiającym ubieganie się o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. jest przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego stanowiący o przedstawieniu zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten więc w sposób jednoznaczny stanowi o tym, że zaświadczenie o zgodności dotyczy obowiązującego w dacie wydawania zaświadczenia planu miejscowego. Organ administracji rozpoznając wniosek bada czy budowa drewnianej wiaty jest zgodna z planem obowiązującym w dacie rozpoznania tego wniosku" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2008 r., II SA/Gd 785/07, LEX nr 352085). W tym stanie rzeczy okoliczność zrealizowania inwestycji w roku 2000 (jak twierdzi skarżący) lub w roku 2003 (jak przyjął organ) nie ma znaczenia w kwestii przyjęcia właściwego planu miejscowego jako aktu stanowiącego podstawę do ustaleń w ramach ewentualnego postępowania legalizacyjnego, gdyż rozstrzyga tu data podejmowania decyzji w sprawie. Zasadnie zatem organy wzięły pod uwagę ustalenia planu miejscowego obowiązującego w dacie orzekania, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. zatwierdzonego uchwałą nr XXXV/225/2001 Rady Miejskiej w S. z dnia 10 maja 2001 roku. Podkreślić też należy, że jeżeli przepisy obowiązującego planu miejscowego w sposób jednoznaczny wykluczają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wówczas organ nadzoru budowlanego winien wydać w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego decyzję nakazującą rozbiórkę realizowanego budynku bez wszczynania postępowania legalizacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 października 2010 r., II SA/Gl 457/10, LEX nr 752818). Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych działka nr [....] w S. zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta S. zatwierdzonym uchwałą nr XXXV/225/2001 Rady Miejskiej w S. z dnia 10 maja 2001 roku, znajduje się w terenach oznaczonych symbolem "MU" tereny mieszkalnictwa i usług oraz Strefie "A" Ścisłej Ochrony Konserwatorskiej. W terenach objętych strefą ścisłej ochrony konserwatorskiej "możliwa jest działalność inwestycyjna wyłącznie zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi konserwatorskimi i pod nadzorem służb ochrony zabytków. W obrębie strefy "A" obowiązuje postulat nadrzędności zagadnień ochrony konserwatorskiej nad innymi zagadnieniami występującymi w tym obszarze. W obrębie strefy eliminuje się działalność budowlaną poza pracami o charakterze konserwatorskim lub robotami prowadzonymi pod ścisłym nadzorem konserwatorskim" (§ 37 ust. 1 uchwały). W świetle takich postanowień planu miejscowego zasadnie organy obydwu instancji stwierdziły brak zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami aktualnego planu miejscowego, czego zresztą skarżący nie kwestionował ani w toku postępowania administracyjnego ani w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji stwierdzić należy, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który nakazuje właściwemu organowi, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z powyższych powodów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło