II OSK 35/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-27
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Małgorzata Dałkowska-Szary, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także czy prawidłowo zastosowano tryb zawiadamiania stron w postępowaniu o ustalenie lokalizacji takiej inwestycji?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego, ponieważ służy zapewnieniu łączności publicznej, która jest wymieniona w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Specyficzny tryb zawiadamiania stron w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, określony w art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zastępuje ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1, pod warunkiem, że strona wykaże istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy. Wymóg uzgodnienia decyzji z marszałkiem województwa dotyczy inwestycji o znaczeniu krajowym lub wojewódzkim, a nie inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Chmielno o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, oraz błędne zaliczenie inwestycji do celu publicznego i brak uzgodnienia z marszałkiem województwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia del. WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. i B. i K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 276/10 w sprawie ze skargi J. K. i B. i K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Gd 276/10 oddalił skargę J. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 20 sierpnia 2009 r. Wójt Gminy Chmielno, na wniosek [...] Spółki z o.o. w Warszawie, ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie działki nr [...] w Chmielnie. Decyzja została wydana na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i art. 104 kpa.
Organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej analizy obecnego stanu zagospodarowania terenu i jego stanu prawnego spełnione są wymogi prawne, nie występuje sprzeczność zamierzenia z przepisami odrębnymi i wydanie decyzji jest możliwe.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. K. i J. K., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zarzucając zaskarżonej decyzji: naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 81 kpa poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału oraz naruszenie art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. - dalej jako u.g.n.) poprzez błędne przyjęcie, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 3 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 pkt 10 u.g.n., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przedmiotem inwestycji jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, wykorzystywanej głównie do świadczenia publicznie dostępnych, a więc dostępnych dla ogółu użytkowników usług telekomunikacyjnych. Budowa stacji bazowej ma na celu zapewnienie użytkownikom dostępu do publicznej sieci telefonicznej. W przypadku gdy realizacja inwestycji ma zapewnić łączność publiczną to należy ją zaliczyć do inwestycji celu publicznego. Ponadto Kolegium stwierdziło, że w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego mają zastosowanie dwie formy zawiadamiania o wszczęciu postępowania oraz o postanowieniach wydawanych w trakcie postępowania i o decyzji kończącej postępowanie. Zdaniem organu odwoławczego strony postępowania zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i zastrzeżeń. Miały możliwość wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, jednak tego nie uczyniły.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję B. K. i J. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, powtarzając zarzuty oraz argumentację prawną zawarte w odwołaniu o decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto podnieśli, że Kolegium nie odniosło się do zarzutu pozbawienia skarżących możliwości udziału w postępowaniu, albowiem lakonicznie i bez powołania się na konkretne czynności wskazało, że strony miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i zastrzeżeń. W ocenie skarżących Kolegium pominęło, że art. 10 § 1 w zw. z art. 81 kpa wymaga, aby organ po zebraniu całości materiałów i dowodów, zawiadomić na piśmie strony postępowania o tym, że mogą się zapoznać z całością materiałów i dowodów i wyrazić co do tego swoje stanowisko. Nie wystarczy zatem jedynie zawiadomić o wszczęciu postępowania, czy też doręczyć postanowienia wydane w toku sprawy lub też o nich zawiadomić. W ocenie skarżących uproszczona forma powiadomienia o niektórych czynnościach w toku postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie dotyczy zawiadomienia o zebraniu całości materiałów i dowodów w trybie art. 10 § 1 kpa. Ponadto zdaniem skarżących na art. 6 ust. 1 u.g.n. można powołać się jedynie wtedy, gdy chodzi o zapewnienie łączności takiej społeczności, która takiej łączności jest pozbawiona i która takiej łączności potrzebuje. W takiej sytuacji, gdy chodzi o budowę sieci telekomunikacyjnej, jednak nie w celach zapewnienia łączności osobom pozbawionym takiej łączności, ale w celach komercyjnych, zastosowanie ww. przepisu jest wyłączone, a co za tym idzie – nie jest możliwe uzyskanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydając powołany na wstępie wyrok, uzasadnił go w ten sposób, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, w którym skarżący kwestionowali zaliczenie planowanej inwestycji do inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 50 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zdefiniowano "inwestycję celu publicznego" jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm. – dalej jako u.g.n.). W art. 6 pkt 1 u.g.n. wymieniono m. in. łączność publiczną. Przepis ten nie precyzuje o jaki rodzaj łączności chodzi. Stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r.- Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 171, poz. 1800 ze zm.) przez łączność publiczną należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu prawa telekomunikacyjnego. Art. 2 pkt 28 ustawy - Prawo telekomunikacyjne definiuje pojęcie publicznej sieci telekomunikacyjnej jako sieci wykorzystywanej do świadczenia publicznie dostępnych usług telefonicznych, zapewniającej łączność głosową między zakończeniami sieci, a także inne formy łączności, w szczególności przesyłanie faksów i danych. Natomiast publicznie dostępna usługa telefoniczna to, stosownie do brzmienia art. 2 pkt 30 tej ustawy, usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników w celu inicjowania i odbierania połączeń krajowych i międzynarodowych oraz uzyskania dostępu do służb ustawowo powołanych do niesienia pomocy.
W ocenie Sądu z analizy powyższych definicji ustawowych wynika, że ogólna dostępność usług i sieci jest jedynym czynnikiem przesądzającym znaczenie określenia "publiczny" użytego na gruncie ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Zatem bez znaczenia pozostaje, jaki podmiot podejmuje działania związane z tego rodzaju inwestycją. Jak podał Sąd, w tym zakresie podobnie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1276/08 (LexPolonica nr 2077376) stwierdził, że budowa stacji telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego oraz że nie ma przy tym żadnego znaczenia fakt, czy budowa tego urządzenia stanowi inwestycję prywatną o charakterze zarobkowym. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II OSK 989/07 (Lex nr 519007). W ocenie Sądu zatem zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją z zakresu łączności publicznej, a zatem jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Słusznie więc w przedmiotowej sprawie organy uznały, że ustalenie warunków zabudowy powinno nastąpić w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Sąd podkreślił następnie, że w rozpatrywanej sprawie zachowany został tryb postępowania przewidziany przepisami art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Organy obu instancji w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami zapewniły skarżącym prawo udziału w przedmiotowym postępowaniu. Zawiadomienie z dnia 22 kwietnia 2009 r. zostało doręczone skarżącym w dniu 28 kwietnia 2009 r. Również decyzje organów obu instancji zostały im prawidłowo doręczone. Odnośnie zatem zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez nie umożliwienie stronom wypowiedzenia się co do dowodów w sprawie Sąd wskazał, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). W istocie skarżący nie wykazali, do jakiego materiału dowodowego nie mogli się ustosunkować w postępowaniu administracyjnym i jakich czynności nie mogli dokonać w wyniku uchybienia organu w zakresie obowiązku określonego w art. 10 § 1 kpa. Mimo braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, skarżący mieli możliwość wglądu do akt sprawy już od dnia 28 kwietnia 2009 r., to jest od dnia zawiadomienia ich o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Brak zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 kpa w żaden sposób też nie uniemożliwił skarżącym prawidłowego skorzystania z prawa do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jak również wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie można zatem zasadnie utrzymywać, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, a tylko tego typu wpływ, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadniałby w ocenie Sądu uwzględnienie skargi. Odnośnie zaś podniesionego na rozprawie zarzutu nieuzgodnienia przedmiotowej inwestycji z marszałkiem województwa Sąd zarzut ten uznał za bezzasadny. Obowiązek uzgodnienia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z marszałkiem województwa dotyczy bowiem wyłącznie inwestycji w zakresie zadań rządowych lub samorządowych, służących realizacji inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 48 (inwestycje o znaczeniu krajowym) oraz w art. 39 ust. 3 pkt 3 (tj. inwestycji o znaczeniu ponadlokalnym), jednakże w każdym przypadku odnosi się to wyłącznie do terenów, przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (zobacz art. 53 ust. 4 pkt 10 i 10a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wskazane przepisy art. 53 ust. 4 pkt 10 i 10a ustawy znajdują zatem zastosowanie nie wtedy, gdy inwestycją celu publicznego o charakterze ponadlokalnym lub krajowym jest inwestycja przyszła, czyli ta, której dotyczy postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, ale wtedy gdy teren, na którym przyszłą inwestycję się planuje był przeznaczony na inwestycję celu publicznego o charakterze ponadlokalnym lub krajowym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który wygasł na podstawie art. 67 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Z punktu widzenia istnienia podstaw do dokonania uzgodnień istotny jest nie charakter inwestycji przyszłej, a dotychczasowe przeznaczenie terenu w poprzednio obowiązującym planie Jak wskazał Sąd, w niniejszej sprawie planowana inwestycja jest inwestycją przyszłą, zaś z akt administracyjnych nie wynikało, aby planowana inwestycja była przewidziana w planie miejscowym wygasłym na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu w Gdańsku stał się przedmiotem skargi kasacyjnej J. K. i B. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego
W skardze kasacyjnej zawarte zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj art. 151 p.p.s.a poprzez bezzasadne oddalenie skargi i brak uchylenia zaskarżonej decyzji organu administracji, w sytuacji gdy decyzja ta obarczona jest naruszeniami, w szczególności: - art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału w postępowaniu - art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpas poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję, która została wydana bez uzgodnienia z innym organem, marszałkiem województwa, - art. 52 ust. 1 w/w ustawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na wniosek osoby, co do której nie ustalono czy posiada status inwestora, zgodnie z tym przepisem prawa.
Następnie podniesiony został zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 141 § 4 p,.p.s.a poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionego przez skarżących zarzutu braku ustalenia przez organy administracji, czy osoba, która zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w niniejszej sprawie jest inwestorem w rozumieniu przepisu art. 52 ust. 1 upzp, mimo, że w samym uzasadnieniu wyroku WSA wskazał na podniesienie takiego zarzutu. Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą. Rozwijając w uzasadnieniu szczegółowo zarzuty, skarżący podali, że Sąd pominął uregulowanie przepisu art. 81 kpa, zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Mając zatem na względzie przepis art. 81 kpa, jak i to, że skarżący nie zostali zawiadomieni o zebranym materiale dowodowym w trybie art. 10 § l kpa, w ocenie skarżących należy dojść do wniosku, że wszystkie okoliczności faktyczne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, jak choćby te, które miały wpływ na spełnienie przesłanek wydania takiej decyzji (zob. art. 53 upzp), nie zostały udowodnione, a więc nie mogą być podstawą tej decyzji. Skarżący w dalszym ciągu podnieśli, że zaskarżona decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego została wydana bez uzgodnienia z marszałkiem województwa, a skoro tego zabrakło, to decyzja ta jest wadliwa. Wskazali, że Sąd podniesioną przez nich kwestię braku uzgodnienia z marszałkiem analizował pod kątem przesłanek z przepisu art. 53 ust. 4 pkt 10 i 10 a upzp, gdy tymczasem skarżący powołali się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 upzp. Zgodnie z tym przepisem w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego decyzje wydają w odniesieniu do inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym i wojewódzkim - wójt, burmistrz albo prezydent miasta w uzgodnieniu z marszałkiem województwa. W wypadku inwestycji o powyższym znaczeniu decyzję należy zatem bezwzględnie uzgodnić z marszałkiem województwa, gdyż od powyższego obowiązku nie zwalnia żaden przepis prawa. Należy zdaniem skarżących rozróżnić sytuacje objęte dyspozycjami przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 upzp i art. 53 ust. 4 pkt 10 i 10a upup tj nawet w sytuacji, gdy brak jest podstaw do uzgodnienia decyzji na mocy art. 53 ust. 4 pkt 10 i 10a upup, to należy decyzję uzgodnić na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 upzp. W związku z tym w ocenie skarżących należy przyjąć, że skoro inwestycja objęta zaskarżoną decyzją ma znaczenie krajowe, a przynajmniej wojewódzkie, czego WSA nie zanegował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z marszałkiem województwa (art. 51 ust. 1 pkt 1 upzp), a zatem brak takiego uzgodnienia powoduje, że zaskarżona decyzja organu I instancji była obarczona naruszeniem określonym w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, co nakazywało uchylić ją na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. b) ppsa.
Odnośnie zarzutu nieustalenia czy osoba występująca z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w niniejszej sprawie posiada status inwestora skarżący zauważyli, że w świetle braku definicji określenia "inwestor" należy odwołać się do doktrynalnych definicji tego terminu, wypracowanych na podstawie przepisów kodeksu cywilnego czy ustawy Prawo budowlane, tym niemniej obowiązkiem organu jest ustalenie czy osoba, która wnosi o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, już w chwili złożenia wniosku posiada przymiot inwestora. Brak takiego przymiotu nakazywałby przyjąć, że z wnioskiem zwróciła się osoba nieuprawniona, a to z kolei nie pozwalałoby na uwzględnienie wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art.183 § 2 p.p.s.a..
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie naruszenia przepisów postępowania polegającej na tym Sąd I instancji i niewłaściwie dokonał kontroli działalności organów administracji tj. art.151, art 145 § 1 pkt 1 lit.b i lit.c p.p.s.a w związku z art.10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. oraz art. 51 ust.1 pkt 1, art. 52 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz art.141 § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art.174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowana podstawa skargi kasacyjnej wskazuje, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej. Podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej może być tylko takie uchybienie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Czyli nie jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, ale wpływ o charakterze kwalifikowanym określany jako istotny. To zwrócenie uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów postępowania jako podstawy skargi kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. jest szczególnie istotne zważywszy, że w przypadku określonym w art.174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia art.10 § 1 kpa w związku z art.81 kpa., to przede wszystkim należy wskazać na szczególne rozwiązania dotyczące postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego. Mianowicie art.53 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza zmiany polegające na odmiennym niż w kpa uregulowaniu spraw związanych z zawiadamianiem stron o czynnościach procesowych. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, "O wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie". Ustawa wymienia wąską kategorię podmiotów, co do których zawiadomienia powinny nastąpić na piśmie, czyli w sposób zindywidualizowany. Natomiast pozostałe strony zawiadamiane są w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty. Należy natomiast wyraźnie podkreślić, że w podanym trybie organ dokonuje nie tylko zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ale także podejmuje inne czynności procesowe, wyszczególnione, w przepisie, polegające na zawiadomieniu stron. Zatem w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego organ zawiadamiania strony w drodze obwieszczenia oraz w sposób zwyczajowo przyjęty nie tylko o wszczęciu postępowania oraz o decyzji kończącej postępowanie, ale także o postanowieniach podejmowanych w trakcie postępowania. Należy uznać, że chodzi o wszystkie rozstrzygnięcia, które podejmowane są w formie postanowienia. Będą to wszystkie kwestie wynikłe w toku postępowania nierozstrzygające o istocie sprawy, a podejmowane w formie postanowienia, w tym również postanowienia na które przysługują zażalenia. Wprowadzenie tego szczególnego trybu zawiadamiania w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma celu przyspieszenie i ułatwienie prowadzenia tego postępowania poprzez likwidację praktycznych trudności z zawiadamianiem stron. Mając zatem na uwadze, że wynikający z art.53 ust.1 ustawy szczególny tryb zawiadomień obejmuje: wszczęcie postępowania, postanowienia podejmowane w trakcie postępowania oraz decyzję kończącą postępowanie, należy odwołując się do wykładni systemowej przyjąć, że ten tryb ma zastosowanie również w przypadku zawiadamiania strony na podstawie art.10 § 1 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. To zawiadomienie strony na podstawie art.10 § 1 kpa stanowi formę pouczenia strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Przyjęcie odmiennego poglądu czyli, że pouczenie strony na podstawie art.10 § 1 kpa w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego powinno nastąpić w trybie pisemnym, prowadziło by do wyniku, którego nie można zaakceptować w ramach wykładni systemowej. Mianowicie skoro do postanowień, które zapadają w trakcie postępowania, w tym również postanowień na które przysługują zażalenia, jak również decyzji kończącej postępowanie zastosowanie ma szczególny tryb zawiadomień, to również do pouczeń na podstawie art.10 § 1 kpa należy stosować ten sam tryb. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni akceptuje pogląd przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Mając na uwadze wskazane wyżej rozważania można stwierdzić, że zarzut naruszenia art.10 § 1 kpa, niezależnie czy zawiadomienie strony następuję na zasadach ogólnych wynikających z kpa, czy też na zasadach szczególnych wynikających z art.53 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może odnieść skutek tylko wówczas gdy strona wykaże jakich konkretnych czynności procesowych nie mogła wykonać. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali, do jakiego materiału dowodowego nie mogli się ustosunkować w postępowaniu administracyjnym i jakich czynności nie mogli dokonać. W konkluzji podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego zarówno zasada czynnego udziału stron w postępowaniu wynikająca z art.10 kpa jak i zasada wynikająca z art.81 kpa nie zostały wyłączone, strona może zapoznawać się z aktami wypowiadać się co do zebranych materiałów i dowodów, zgłaszać żądania, natomiast zmianie uległ tryb pouczeń strony. Stąd też podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.10 § 1 kpa w związku z art.81 kpa jest niezasadny. Niezasadny jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.51ust.1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wymóg wydania decyzji o ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w uzgodnieniu z marszałkiem województwa dotyczy inwestycji o znaczeniu krajowym lub wojewódzkim, natomiast inwestycje o znaczeniu powiatowym, gminnym takiego uzgodnienia nie wymagają. Jest rzeczą bezsporną w orzecznictwie, że inwestycja polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego, ale nie o znaczeniu krajowym ani wojewódzkim, stąd też wymóg uzgodnienia wydania decyzji z marszałkiem województwa nie ma zastosowania. A w konsekwencji nie doszło do naruszenia art.145 § 1 pkt 6 kpa.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art.52 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na wniosek osoby, co do której nie ustalono czy posiada status inwestora. Zarzut ten jest bezzasadny. Art.52 ust.1 ustawy stanowi, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje pojęcia inwestora, jak również nie formułuje żadnych przesłanek pozytywnych ani negatywnych związanych z tym pojęciem. Można stwierdzić, że zakres tego pojęcia inaczej ujmując zakres podmiotów które mogą wystąpić z przedmiotowym wnioskiem wyznaczany jest pośrednio przez zakres przedmiotowy, czyli samo pojęcie inwestycji celu publicznego. To charakter tej inwestycji, jaką jest inwestycja celu publicznego, która może być realizowana zarówno przez podmioty publicznoprawne jak i podmioty prawa prywatnego wpływa na sposób rozumienia pojęcia inwestora. Jednym słowem inwestorem może być każdy podmiot pod warunkiem, że wniosek który składa dotyczy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stąd też w postępowaniach w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego brak jest podstawy prawnej, aby pojęciu inwestora nadawać specjalne znaczenie występujące w innych aktach prawnych, w tym postępowaniu podstawowe znaczenie ma zakres przedmiotowy, czyli inwestycja celu publicznego. Dlatego też sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut, iż nie zbadano, czy wnioskodawca posiada status inwestora nie znajduje uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło