II SA/Łd 174/12

Dnia 27 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 roku sprawy ze skargi M. O. NZOZ A Centrum Medyczne Specjalistyczne Gabinety Lekarskie na nieuwzględnienie protestu w przedmiocie zakwalifikowania projektu do dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego dokonanego uchwałą Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz M. O. NZOZ A Centrum Medyczne Specjalistyczne Gabinety Lekarskie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje zwrócić M. O. NZOZ A Centrum Medyczne Specjalistyczne Gabinety Lekarskie z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego zaksięgowanego w dniu 22 lutego 2010 r. pod pozycją [...]. Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Zarząd Województwa Ł., działając na podstawie art. 41 ust. 1, ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 28 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712), uchwały nr 1393/07 Zarządu Województwa Ł. z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie przyjęcia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 celem realizacji postanowień Strategii Rozwoju Województwa Ł. na lata 2007-2020, uchwały nr 1088/09 Zarządu Województwa Ł. z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie: przyjęcia tekstu jednolitego dokumentu Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą nr 429/08 Zarządu Województwa Ł. z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie przyjęcia Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013, uchwały nr 1087/09 Zarządu Województwa Ł. z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie: przyjęcia tekstu jednolitego dokumentu Zasady wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą nr 427/08 Zarządu Województwa Ł. z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie przyjęcia Podręcznika wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 - zakwalifikował projekty do dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach konkursu dla naboru nr 1 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej V Infrastruktura społeczna, Działanie V.1 Infrastruktura ochrony zdrowia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013, zgodnie z listą stanowiącą załącznik nr 1 do niniejszej uchwały oraz utworzył listę rezerwową projektów do dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach wskazanego wyżej konkursu, stanowiącą załącznik nr 2 do niniejszej uchwały. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zarząd Województwa Ł. wskazał, że jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ł. na lata 2007 - 2013, podjął decyzję o zakwalifikowaniu do dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach ogłoszonego w dniach od 24 sierpnia 2009 r. do 25 września 2009 r. konkursu, projekty pozytywnie ocenione pod względem zgodności z kryteriami oceny merytorycznej, na łączną kwotę dofinansowania z EFRR 32 849 625,64 PLN, zgodnie z załącznikiem nr 1 do Uchwały. Przewidziana do rozdysponowania na przedmiotowy konkurs w ramach działania alokacja po odjęciu, zgodnie z pkt. 5 "Zasad procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013", 10 % rezerwy finansowej, wyniosła 49 400 905,66 PLN. Zarząd, kierując się zapisami "Zasad wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013", podjął decyzję o zakwalifikowaniu projektów do dofinansowania w kolejności odmiennej od wskazanej na liście rankingowej, kwalifikując je w następującej kolejności: 1. Projekt złożony przez Wojewódzki Szpital Zespolony w S. pod nazwą: "Przebudowa pomieszczeń Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S. oraz zakup aparatury i sprzętu medycznego z wyposażeniem zapewniającym poprawę jakości i dostępności kompleksowych usług medycznych w zakresie diagnostyki obrazowej." Zarząd kwalifikując do dofinansowania przedmiotowy projekt uwzględnił duże znaczenie powyższej inwestycji w świadczeniu usług medycznych z zakresu diagnostyki obrazowej w regionie oraz konieczność ograniczenia migracji pacjentów do szpitali spoza regionu. W ocenie Instytucji Zarządzającej, istotną kwestią pozostaje przede wszystkim niedopuszczenie do zmniejszenia liczby wykonywanych badań, wydłużenia czasu oczekiwania na świadczenia diagnostyczne, wydłużenia procesu diagnozowania pacjentów zarówno w warunkach hospitalizacji jak i w warunkach ambulatoryjnych. Niebagatelne znaczenie ma również usprawnienie wczesnej diagnostyki w przypadku zagrożeń chorobami układu krążenia, nowotworami, chorobami układu oddechowego, dlatego też, zdaniem Zarządu Województwa, tak ważnym jest doposażenie Działu Diagnostyki Obrazowej w tym Szpitalu w nową, bardziej nowoczesną aparaturę diagnostyczną, która umożliwi wykonywanie badań wyższej jakości i będzie w pełni odpowiadać zapotrzebowaniu na wysokospecjalistyczne badania z zakresu diagnostyki obrazowej. 2. Projekt złożony przez Wojewódzki Specjalistyczny Szpital A. pod nazwą: "Zakup nowoczesnego tomografu komputerowego wraz z niezbędnym wyposażeniem - l etap budowy Centrum Teleradiologii przy WSS A". Realizacji tej inwestycji, w ocenie Zarządu, pozwoli na wykonywanie badań oraz diagnoz do tej pory niedostępnych dla pacjentów z województwa Ł. Na zakupionym sprzęcie będzie można wykonywać m.in. badania kardiologiczne - badania naczyń wieńcowych, zmian morfologicznych mięśnia sercowego - ustalenia strefy niedokrwienia mięśnia sercowego. Oddział Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej dzięki pozyskaniu tego aparatu będzie mógł wykonywać innowacyjne badania, do których dostęp do tej pory był utrudniony t.j. badania naczyniowe - planowanie stentów i stentgraftów. Doposażenie placówki w rzeczony sprzęt, pozwoli na przeprowadzanie angioskopii, wykonywanie wirtualnej kolonoskopii oraz bronchoskopii. WSSZ A. jest jednostką, która od 10 lat wykonuje badania tomografii komputerowej w regionie łódzkim i jest niekwestionowanym liderem w realizacji tego typu badań. 3. Projekt złożony przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej B. pod nazwą "Nowa jakość diagnostyki obrazowej w SP ZOZ w S. poprzez zakup rezonansu magnetycznego i aparatu RTG wraz z adaptacją pracowni". W ramach projektu planowane jest podjęcie działań inwestycyjnych, pozwalających wdrożyć w SPZOZ w S. nową jakość diagnostyki obrazowej. Doposażenie placówki w najwyższej klasy rezonans magnetyczny oraz aparat RTG, który będzie dodatkowo posiadał skopię oraz opcję do angiografii umożliwi wykonywanie świadczeń zdrowotnych, które do tej pory przeprowadzane były dla pacjentów placówki w innych szpitalach województwa Ł. Dzięki temu podniesiona zostanie jakość świadczonych usług medycznych oraz wyeliminowany zostanie transport pacjentów, który ma bezpośredni wpływ na pogorszenie ich stanu zdrowia. Ponadto w ramach POliŚ szpital w 2009 r. zrealizował projekt pod nazwą "Modernizacja systemu ratownictwa medycznego na terenie powiatu [...] poprzez zakup dwóch nowych karetek", a w roku 2010 będzie realizował projekt pod nazwa "Poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych z zakresu ratownictwa medycznego poprzez modernizację Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w SPZOZ w S.", co dodatkowo przystosuje szpital do możliwości świadczenia kompleksowych usług medycznych. Wobec powyższych okoliczności Zarząd podkreślił istotę komplementarności przedmiotowego projektu z projektami realizowanymi w ramach POliŚ, co - jego zdaniem - zapewni kompleksową usługę transportu sanitarnego wraz z wysokospecjalistyczną diagnozą pacjenta, pozwalającą na rozpoczęcie szybkiego i skutecznego leczenia. 4. Projekt złożony przez Powiat Ł. pn. "Wzmocnienie potencjału sieci usług medycznych północno-wschodniej części województwa Ł. poprzez przebudowę budynku Szpitala Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ł. oraz doposażenie go w sprzęt i aparaturę medyczną". W wypadku tego projektu wskazano, iż Zarząd uwzględnił potrzebę podniesienia poziomu oraz jakości udzielanych świadczeń medycznych, jak również konieczność rozwiązania istniejących problemów sektora ochrony zdrowia w powiecie łowickim. Przebudowa oraz utworzenie nowych specjalistycznych pracowni m.in. takich jak: Pracownia Tomografii Komputerowej, Pracownia Endoskopii, Pracownia Rentgenodiagnostyki, Pracownia Ultrasonografii, pozwoli na ograniczenie kosztów związanych z zakupem badań w innych placówkach oraz transportem pacjentów. Poprawi się wobec tego dostęp do infrastruktury i wysokospecjalistycznych usług medycznych, zwiększy się liczba przeprowadzanych badań medycznych, w tym badań wysokospecjalistycznych, umożliwiających diagnozowanie i leczenie chorób układu krążenia i nowotworów (tomograf, aparat EKG, holter), układu trawiennego (video gastroskop, videokolonoskop), urazów i wypadków (wyposażenie Bloku Operacyjnego i Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii). Zarząd zwrócił także uwagę na ścisłe powiązanie tego projektu z projektem pod nazwą "Zwiększenie skuteczności ratowania zdrowia i życia poprzez doposażenie Zespołów Ratownictwa Medycznego ZOZ w Ł. w nowoczesne ambulanse medyczne" złożonym w ramach POliŚ, którego przedmiotem jest zakup 3 nowoczesnych ambulansów medycznych wraz z wyposażeniem dla potrzeb Działu Pomocy Doraźnej Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ł. Zarówno jeden jak i drugi projekt zakładają do realizacji zadania mające bezpośredni wpływ na podniesienie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców poprzez zwiększenie dostępu i jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych przez ZOZ w Ł., co zapewni kompleksową usługę transportu sanitarnego wraz z wysokospecjalistyczną diagnozą pacjenta pozwalającą na rozpoczęcie szybkiego i skutecznego leczenia. 5. Projekt złożony przez Powiat W. pn. "Wzrost jakości świadczonych usług medycznych i poprawa bezpieczeństwa mieszkańców regionu poprzez przebudowę Szpitala w W. oraz zakup sprzętu i aparatury medycznej". Zdaniem Zarządu Województwa Ł., celem powyższej inwestycji jest poprawa zdolności Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w W. do wykonywania kompleksowych usług medycznych, w tych obszarach ochrony zdrowia, w których wykazano największy wskaźnik przyczyn zgonów w województwie łódzkim, tj.: choroby układu krążenia, nowotwory złośliwe, choroby układu oddechowego, choroby układu trawiennego oraz różnego typu urazy. Dzięki przebudowie oraz utworzeniu nowych specjalistycznych jednostek m.in. takich jak: Pracownia RTG, Oddział Chirurgii Ogólnej, Oddział Chirurgii Urazowo - Ortopedycznej, Poradnia Gruźlicy i Chorób Płuc, Centralna Sterylizatornia zwiększy się liczba przeprowadzanych badań medycznych, w tym badań wysokospecjalistycznych, jak również poprawi się dostęp do usług medycznych. Przedmiotowy projekt jest komplementarny z projektem "Zwiększenie skuteczności ratownictwa medycznego poprzez doposażenie Szpitalnego Oddziału Ratunkowego SP ZOZ w W. w nowoczesny ambulans", który został zrealizowany w ramach POliŚ w 2009 r. Działalność SP ZOZ w W. wybiega poza granice powiatu i jest istotnym elementem tworzącym sieć ośrodków równoważenia rozwoju, a poprzez funkcję subregionalną, będzie przeciwdziałać peryferyzacji tego obszaru województwa. Zarząd Województwa Ł. zadecydował również o utworzeniu Listy rezerwowej projektów do dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach przedmiotowego konkursu, która stanowi załącznik nr 2 do niniejszej uchwały. Uwzględniając ważkość projektu złożonego przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny C. w Ł. pn. "Utworzenie pracowni PET dla potrzeb Regionalnego Ośrodka Onkologicznego w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym C. w Ł." Zarząd postanowił uplasować go na pierwszym miejscu listy rezerwowej. Jego zdaniem, realizacja tego projektu umożliwi stworzenie pierwszej w regionie łódzkim Pracowni Diagnostyki PET (Pozytonowej Tomografii Emisyjnej), co wpłynie pozytywnie na poprawę zdrowotności mieszkańców województwa, dzięki dokładniejszym badaniom, wczesnemu wykrywaniu zamian nowotworowych czy monitoringu procesu leczenia. Na dzień dzisiejszy funkcjonuje zaledwie 8 skanerów PET w całym kraju. Instalacja skanera PET otworzy nowe horyzonty w precyzyjnej diagnostyczne onkologicznej w naszym województwie. Wczesna diagnoza za pomocą PET/CT (Pozytonowej Tomografii Emisyjnej z tomografem komputerowym) oraz dokładna weryfikacja podczas i po terapiach onkologicznych w znaczący sposób podniesie efektywność leczenia w Ośrodku. PET-CT jest bardzo nowoczesną i sprawdzoną metodą, która umożliwia wczesne wykrywanie najmniejszych nawet zmian nowotworowych na długo zanim mogą one zostać zidentyfikowane za pomocą rentgena, tomografu komputerowego lub rezonansu magnetycznego. Poprzez ograniczenie inwazyjnych metod diagnostycznych, PET/CT pozwala skrócić czas przebywania w szpitalu. Z uwagi na fakt, iż do rozdysponowania w ramach przedmiotowego konkursu pozostała alokacja w wysokości 16551280,02 PLN, Zarząd zgodnie z Regulaminem Konkursu, zwróci się do Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego C. w Ł. o wyrażenie zgody na dofinansowanie projektu na obniżonym poziomie dofinansowania, przy zachowaniu niezmienionego zakresu rzeczowego projektu pod nazwą "Utworzenie pracowni PET dla potrzeb Regionalnego Ośrodka Onkologicznego w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym C. w Ł.". Na drugim miejscu listy rezerwowej Zarząd umieścił projekt złożony przez Powiat T. pn. "Utworzenie centrum diagnostyki obrazowej przy A. Sp. z o.o. w T.". Realizacja przedmiotowego projektu – zdaniem Instytucji Zarządzającej - przyczyni się do poprawy jakości oraz dostępności do świadczenia usług medycznych w zakresie diagnostyki. Utworzenie centrum diagnostyki obrazowej stanowi inwestycję o kompleksowym podejściu, której celem jest zapewnienie jak najlepszych usług wysokospecjalistycznych mieszkańcom województwa Ł.. Zarząd podkreślił przy tym, że powiat [...] w ramach ZPORR wdrażał projekty z zakresu opieki medycznej. Były to m.in.: "Utworzenie Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w Szpitalu Rejonowym w T.", w wyniku którego stworzono w pełni wyposażony szpitalny oddział ratunkowy. Ponadto, w ramach POliŚ powiat t. zrealizował projekt pod nazwą "Zakup ambulansów wraz z wyposażeniem dla Szpitala Rejonowego w T.". Wobec powyższych okoliczności podkreślono również istotę komplementarności przedmiotowego projektu z projektami realizowanymi w ramach zarówno ZPORR jak i POliŚ, co zapewni kompleksową usługę transportu sanitarnego wraz z wysokospecjalistyczną diagnozą pacjenta pozwalającą na rozpoczęcie szybkiego i skutecznego leczenia. Na trzecim miejscu listy rezerwowej umieszczony został projekt złożony przez Szpital Wojewódzki D. w B. pod nazwą "Nowa jakość w diagnozowaniu pacjentów szpitala wojewódzkiego D. w B.- zakup aparatu RM". Zakup nowoczesnego aparatu RM przyczyni się – w ocenie Zarządu - do zwiększenia efektywności badań w zakresie diagnostyki, zwiększania liczby oraz poprawy jakości badań, ograniczenia regionalnych dysproporcji w infrastrukturze zdrowotnej, poprawy jakości lecznictwa specjalistycznego i wysokospecjalistycznego zarówno stacjonarnego jak i ambulatoryjnego, a tym samym do poprawy wizerunku regionu. Dzięki aparatowi antycypuje się podwojenie liczby wykonywanych badań diagnostycznych. Na czwartym miejscu listy rezerwowej Zarząd umieścił projekt złożony przez Szpital Rejonowy w P. pod nazwą "Poprawa jakości i efektywności działania Szpitala Rejonowego w P." Przedmiotowa inwestycja, jak zauważył organ, przyczyni się przede wszystkim do kompleksowej poprawy jakości, efektywności i dostępności do usług medycznych w Szpitalu Rejonowym w P. Poprzez realizację projektu tj. przebudowę oraz zakup i odtworzenie wysokospecjalistycznej aparatury medycznej dla takich oddziałów jak: Oddziału Kardiologii i Chorób Wewnętrznych z Ośrodkiem Stymulacji Serca, Ośrodka Wszczepiania Rozruszników Serca, Oddziału Urologicznego, Chirurgicznego, Położniczo - Ginekologicznego, Bloku Operacyjnego, Intensywnej Opieki Medycznej, Pracowni Rentgenodiagnostyki i Ultrasonografii, Działu Fizjoterapii, projekt przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców województwa Ł., ograniczenia ilości zgonów, pozwoli na wprowadzenie nowych usług medycznych, wpłynie na poprawę diagnostyki i profilaktyki zmniejszającej zapadalność na choroby nowotworowe, układu krążenia, choroby urologiczne, ginekologiczne, choroby układu oddechowego, układu trawiennego oraz wypadków i urazów. Rzeczony Szpital to poza Ł., jedyny ośrodek wszczepiania rozruszników serca w regionie łódzkim. Pozostałe projekty Zarząd Województwa Ł. postanowił umieścić na liście rezerwowej w kolejności zgodnej z punktacją otrzymaną w wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej. Uwzględniając powyższe zmiany Zarząd zatwierdził Listę projektów zakwalifikowanych do dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach wspomnianego na wstępie konkursu, wskazując, że rezerwa finansowa przewidziana na niniejszy konkurs zostanie rozdysponowana po zakończeniu procedury odwoławczej. Informację o opisanym wyżej zakwalifikowaniu projektów do dofinansowania M.O. NZOZ A. Centrum Medyczne Specjalistyczne Gabinety Lekarskie siedzibą w Ł. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosząc zarzut naruszenia: 1. pkt. 3.6 Zasad wyboru projektów, poprzez doręczenie wnioskodawcy uchwały Zarządu Województwa Ł. bez uzasadnienia i dokonanie dowolnej oceny wniosku wpływającej na zdyskredytowanie projektu. 2. pkt. 3.5.2 Zasad wyboru projektów poprzez niezastosowanie przez Zarząd Województwa Ł. kryteriów zastrzeżonych do oceny merytorycznej wniosku i zmianę kolejności realizacji projektów w sposób uznaniowy i nie mający oparcia w obowiązujących przepisach prawa, co narusza słuszny interes obywatela oraz konstytucyjną zasadę praworządności. Autor skargi wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę Zarządu Województwa z dnia 15 stycznia 2010 r. o nr 56/10 oraz jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ł.. W motywach skargi podniesiono, że skarżący wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie projektu w ramach przedmiotowego konkursu, który w oparciu o kryteria ogólne i szczególne na mocy decyzji komisji konkursowej został umieszczony na pierwszym miejscu listy rankingowej. Kwestionowaną uchwałą Zarząd Województwa Ł. zmienił kolejność na liście rankingowej, wobec czego projekt skarżącego został zdeklasowany na listę rezerwową. Z uwagi na niedoręczenie uzasadnienia uchwały (pkt 3.6 Zasad wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego) oraz brak merytorycznych podstaw do takiej zmiany uplasowania projektów, skarżący w dniu 27 stycznia 2010 r. wniósł protest. Pismem z dniu 12 lutego 2010 r. Zarząd uznał, iż od rzeczonej uchwały nie przewidziano możliwości odwołania i nie rozpoznał protestu. W dniu 22 lutego 2010r. M.O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego również informację z dnia 12 lutego 2010r. o niedopuszczalności jego protestu, powtarzając zarzuty sformułowane powyżej. Skarga powyższa opatrzona została sygnaturą akt II SA/Łd 170/10. W uzasadnieniu skargi M.O. podniósł, że ocena dokonana przez komisję konkursową polegała na przyznaniu projektowi punktacji w zależności od stopnia spełnienia danego kryterium. Umieszczenie konkretnego projektu na poszczególnych miejscach listy rankingowej wynikało zatem z liczby zgromadzonych punktów. W oparciu o kryteria dostępu, kryteria ogólne i szczególne wniosek skarżącego był najwyżej oceniony i zdobył najwyższą liczbę punktów. Jak wynika z uchwały, Zarząd bez poinformowania zainteresowanych, nieformalnie zmienił założenia konkursowe dając prymat projektom dotyczącym przebudowy placówek i faktycznie w mniejszym stopniu odzwierciedlającym pozostałe w/w kryteria konkursu. Podstawą zmiany była większa dostępność wybranych przez Zarząd projektów. Tymczasem, kryterium to – zdaniem skarżącego - było podstawą oceny komisji konkursowej, która przyznała skarżącemu wyższą ilość punktów również w tym zakresie. Według strony faktyczne przesłanki zmiany listy rankingowej nie mają żadnego uzasadnienia merytorycznego i wynikają z samowoli organu. Co prawda, w pkt. 3.6 Zasad (...), przewidziane jest uprawnienie Zarządu do ustalenia odmiennej kolejności od wskazanej na liście rankingowej, jednakże uprawnienie to nie może być odczytywane jako dowolne uznanie. Każda tego typu decyzja powinna mieć charakter wyjątkowy i odnosić się do szczególnych przypadków, decyzja w tym zakresie nie powinna być oderwana od oceny merytorycznej wniosków. Takie działanie Zarządu Województwa ewidentnie naruszało art. 7 Konstytucji RP, prowadząc do działania organu ponad prawem, w sposób nieczytelny dla obywatela. Postanowieniem z dnia 30 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 171/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M.O., uznając ją za niedopuszczalną w świetle brzmienia art. 30 c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wspomniane orzeczenie, wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej M.O. mocą postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt II GSK 565/10 zostało uchylone. W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż za informację o negatywnej ocenie projektu uznać należy informację, że projekt nie został zakwalifikowany do dofinansowania, lecz umieszczony na liście rezerwowej. Według Zasad wyboru projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł., decyzja ostateczna o zakwalifikowaniu projektów do dofinansowania podejmowana jest zgodnie z kolejnością zaproponowaną na liście rankingowej, ale w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być podjęta decyzja o zakwalifikowaniu projektów do dofinansowania w kolejności odmiennej. Rozważenie "szczególnie uzasadnionych przypadków" ma cechy oceny projektów. Uchwała, w wyniku której projekt z pierwszego miejsca listy rankingowej zostaje umieszczony na liście rezerwowej, na pozycji niedającej możliwości dofinansowania, jest zatem dla wnioskodawcy negatywna. Od informacji o powyższym – wobec regulacji zawartej w art. art. 30 b ust. 1 i ust. 2 ustawy - winien przysługiwać środek odwoławczy. W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż protest przewidziany w Zasadach procedury odwoławczej w ramach Programu (...), jako środek odwoławczy przysługujący podmiotowi wnioskującemu o dofinansowanie celem uzyskania tego dofinansowania, przysługuje także - i to mimo braku stosowanego pouczenia - w przypadku podjęcia uchwały, w wyniku której projekt nie zostaje zakwalifikowany do dofinansowania. Ponadto, zgodnie z Zasadami wyboru projektu w ramach Programu (...), podjęcie decyzji o zakwalifikowaniu projektów do dofinansowania w kolejności odmiennej od wskazanej na liście rankingowej wymaga uzasadnienia, co wskazuje na prawo kontroli takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym. Informację o tym, że wniesiony protest nie przysługuje, uznać zaś należy za wyczerpanie środków odwoławczych. Postanowieniem z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 766/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie odrzucił skargę M.O., wskazując na podstawę z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., tj, zawisłość sporu w niniejszej sprawie, wobec toczącego się postępowania w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 170/10. Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej wniesionej przez M.O., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1232/10 ponownie uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 3 września 2010 r. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na procesowo niezrozumiałą kwestię wyodrębnienia na bazie jednej sprawy, związanej z dofinansowaniem konkretnego projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, dwóch postępowań sądowych. W konsekwencji, nadal otwartą jest kwestia przedmiotu postępowań w równolegle prowadzonych postępowaniach. Sąd nie może się odnieść bezpośrednio do uchwały i informacji o załatwieniu wniosku, ale - co wynika z uzasadnienia postanowienia NSA z 10 czerwca 2010 r. - może i powinien stwierdzić, że protest stronie przysługuje. Niezależnie od przyjęcia, czy w sprawie został już złożony przysługujący stronie środek odwoławczy, czy też w następstwie braku pouczenia strona nie skorzystała jeszcze ze swojego prawa odwołania (art. 30b ust. 2 ustawy), zastosowanie ma przepis art. 30d ust. 3 ustawy. W wypadku złożenia środka prawnego organ zobowiązany jest rozpoznać protest. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 1278/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania wszczęte pytaniami prawnymi, zadanymi przez: 1. WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1613/09, o treści: czy art. 5 pkt 11, art. 30a ust. 1 i 2, art. 30b ust. 1 i 2 oraz art. 37 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz.U. nr 84 z 2009 r., poz. 712 ze zm.) w zakresie w jakim wyłącza w tym postępowaniu przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) i zezwala – w ramach systemu realizacji programu operacyjnego – na kreowanie systemu środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, które pozostają poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 87 Konstytucji? – sygn. P 9/10. 2. WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 973/10, o treści - czy art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 i 2, art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju są zgodne z art. 2, art. 7, art. 31 ust 3, art. 87 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej? – sygn. P 1/11. W dniu 21 lutego 2012 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Postanowieniem z dnia 20 marca 2012r., wydanym na rozprawie, orzeczono o połączeniu do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn.akt II SA/Łd 157/12 (poprzednio II SA/Łd 170/10) oraz II SA/Łd 174/12 (poprzednio II SA/Łd 171/10, II SA/Łd 766/10 i II SA/Łd 1278/10). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Po myśli § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. nr 84, poz. 712), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z przepisem art. 30 c ust. 1 ww. ustawy (dodanym na mocy art. 6 pkt 27 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Dz.U. Nr 216, poz. 1370), po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011r. w sprawie o sygn.akt P 1/11 (Dz.U. nr 279, poz. 1 1644) uznany został za niezgodny z art. 87 Konstytucji w zakresie w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych, przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Za niezgodne z art. 87 Konstytucji uznane zostały również przepisy: art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 powołanej ustawy w zakresie w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 5 pkt 11 ustawy przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie wyrokiem Trybunału, wymienione wyżej przepisy tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż zakwestionowane regulacje są niezgodne z art. 87 Konstytucji oraz zdecydował o odroczeniu utraty ich mocy obowiązującej o osiemnaście miesięcy. Jak bowiem podniesiono, realizacja wyroku będzie wymagała systemowej interwencji ustawodawcy, polegającej na unormowaniu w aktach powszechnie obowiązującego prawa tych wszystkich dotychczasowych elementów systemów realizacji, które dotyczą bezpośrednio praw i obowiązków uczestników konkursów prowadzonych w ramach regionalnych programów operacyjnych. W praktyce oznacza to możliwość utrzymania – w drodze wyjątku –dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013. Odnosząc się do wpływu odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów na postępowania sądowoadministracyjne, Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji przez osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw zakwestionowane przepisy – o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę, mimo że obalone w stosunku do nich zostało domniemanie konstytucyjności – winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające. Dodatkowo zauważono, że wznawianie postępowań o udzielenie finansowania z programów operacyjnych w związku z niekonstytucyjnością badanych rozwiązań podlega ograniczeniom niezależnym od odroczenia skutków niniejszego orzeczenia. Wynikają one ze specyfiki kontrolowanej materii: nie ma bowiem ani prawnej, ani praktycznej możliwości "odwrócenia" zakończonych konkursów prowadzonych w ramach regionalnych programów operacyjnych, gdyż przyznane na ich mocy ściśle określone środki zostały już rozdysponowane i wypłacone beneficjentom, a częściowo także wydane. Otwieranie na nowo w takiej sytuacji "skonsumowanych" procedur konkursowych i ponowna ocena wszystkich wniosków o finansowanie prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotów, które uzyskały finansowanie z programów operacyjnych i w dobrej wierze z tego finansowania skorzystały. Tego typu rozwiązanie stanowiłoby drastyczne naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. art. 2 Konstytucji), którego nie można zaakceptować jako skutku ubocznego realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Respektowanie art. 87 Konstytucji w sferze polityki rozwoju nie może bowiem odbywać się kosztem pogwałcenia innych przepisów ustawy zasadniczej. Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, że w aktualnym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej do adekwatnej reakcji organów administracji i sądów administracyjnych w wypadku wznawiania postępowań w związku orzeczeniem o niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów. W szczególności art. 37 ustawy o polityce rozwoju wyłącza stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.), co jest konsekwencją odmowy uznania informacji o wynikach konkursu i postępowaniu odwoławczym za decyzje administracyjne (por. art. 30g ustawy o polityce rozwoju), zamykając tym samym możliwość utrzymania skutków rozstrzygnięć zapadłych w sposób sprzeczny z prawem na zasadach przewidzianych w tym kodeksie. Odnosi się to również do sądów administracyjnych: rozpatrując skargi złożone na podstawie art. 30c ust. 1 ustawy o polityce rozwoju, wojewódzki sąd administracyjny może wydać wyłącznie orzeczenia wymienione w art. 30c ust. 3, nie ma natomiast możliwości uchylenia jego wyników i powtórzenia całej procedury, mimo że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone na podstawie aktów niespełniających wymagań określonych w art. 87 Konstytucji. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego oraz rozważania, zawarte jego motywach rodzi się wątpliwość co do konieczności i możliwości dokonania oceny zgodności z prawem przeprowadzonej procedury oceny projektu skarżącego według wzorca sformułowanego w akcie usytuowanym poza systemem źródeł prawa. Zdaniem Sądu, zakwestionowanie konstytucyjności uregulowań, określających prawa i obowiązki wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego, podważa sens sądowej kontroli procedury konkursowej, nakładając obowiązek dokonywania jej oceny w odniesieniu do regulacji nie mającej charakteru normatywnego. Tym niemniej, w rozpoznawanej sprawie sąd I instancji, po myśli art. 190 p.p.s.a., pozostaje związany wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą. W rozpoznawanej sprawie, odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji ustawowej, oznacza wykluczenie możliwości odstąpienia od wykładni dokonanej przez sąd kasacyjny w prawomocnych orzeczeniach, wydanych w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie zatem, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi w postanowieniu z dnia 8 listopada 2010r., sygn.akt II GSK 1232/10, rozważeniu podlegała w pierwszej kolejności kwestia tożsamości spraw zawisłych przed tutejszym Sądem, wszczętych skargami z tej samej daty (22 lutego 2010r.). Analiza spraw, opatrzonych sygnaturami akt II SA/Łd 157/12 oraz II SA/Łd 174/12 wskazuje, iż w istocie przedmiotem zaskarżenia w obu sprawach jest tożsama negatywna ocena projektu skarżącego, związana z umieszczeniem go na liście rezerwowej projektów przeznaczonych do dofinansowania, ustalonej uchwałą Zarządu Województwa Ł. z dnia [...]r. nr [...] oraz związanego z tym nierozpatrzenia protestu złożonego przez skarżącego w dniu 27 stycznia 2010r. Wielość (2) złożonych przez M.O. skarg wynikała zaś z niejednoznaczności i nieprecyzyjności zapisów ustawowych, związanych z możliwością zaskarżenia rozstrzygnięć podejmowanych przez instytucję zarządzającą. Nieprecyzyjność (a i również niekonstytucyjność) tych procedur nie może wszakże stać na przeszkodzie zagwarantowaniu wnioskodawcy możliwości skutecznego ich zaskarżenia, co w niniejszej sprawie zostało przesądzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010r., w sprawie o sygn.akt II GSK 565/10. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że za informację o negatywnej ocenie projektu w rozumieniu art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju uznać należy informację, że projekt nie został zakwalifikowany do dofinansowania, lecz umieszczony na liście rezerwowej. W świetle powyższego, protest przewidziany w Zasadach procedury odwoławczej w ramach Programu (...), jako środek odwoławczy przysługujący podmiotowi wnioskującemu o dofinansowanie celem uzyskania tego dofinansowania, przysługuje także - i to mimo braku stosowanego pouczenia - w przypadku podjęcia uchwały, w wyniku której projekt nie zostaje zakwalifikowany do dofinansowania. Informację o tym, że wniesiony protest nie przysługuje, uznać zaś należy za wyczerpanie środków odwoławczych. Zgodnie natomiast ze wskazaniami, zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2010r., sygn.akt II GSK 1232/10, Sąd nie może się odnieść bezpośrednio do uchwały i informacji o załatwieniu wniosku, ale może i powinien stwierdzić, że protest stronie przysługuje. W przypadku złożenia tego środka prawnego, organ zobowiązany jest rozpoznać protest. Biorąc pod uwagę powyższe, w świetle oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stwierdzono, że ocena projektu skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W świetle zaprezentowanego stanowiska, za bezprzedmiotowe uznano orzekanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skoro, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za wyczerpanie środka zaskarżenia uznać należało informację instytucji zarządzającej o nieprzysługiwaniu protestu. Tym samym, termin do wniesienia skargi, określony w art. 30c ust. 2 powołanej ustawy, został przez skarżącego zachowany. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono natomiast na rzecz skarżącego zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania, na które składają się uiszczony należny wpis sądowy od skargi (200-zł.), wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem (240,-zł.) oraz opłata od pełnomocnictwa (17,-zł.). Po myśli art. 225 p.p.s.a. zwrócono zaś kwotę 200,-zł. tytułem wpisu nadpłaconego. Ponownie rozpoznając sprawę instytucja zarządzająca rozpozna wniesiony przez skarżącego protest, zgodnie ze sformułowanymi wyżej wytycznymi. B.C.