I OZ 488/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II SO/Lu 2/12 oddalające wniosek M.W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie oznaczonej sygn. akt II SAB/Rz 64/11 ze skargi M.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie nierozpoznania odwołania postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II SO/Lu 2/12 WSA w Lublinie oddalił wniosek M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie oznaczonej sygn. akt II SAB/Rz 64/11 w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie nierozpoznania odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w dniu 18 stycznia 2012 r. na rozprawie w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie nierozpoznania odwołania skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Mając powyższe na uwadze, sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik, Sędzia WSA Krystyna Józefczyk, sędzia WSA Magdalena Józefczyk, sędzia WSA Ewa Partyka, sędzia NSA Maria Piórkowska, sędzia WSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Jerzy Stolarski, Sędzia NSA Stanisław Śliwa, Sędzia NSA Małgorzata Wolska, Sędzia WSA Joanna Zdrzałka, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia NSA Maria Serafin – Kosowska, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Kazimierz Włoch oraz sędzia delegowany SO – Jarosław Szaro złożyli pisemne oświadczenia, z których wynika, iż nie zachodzą po ich stronie przyczyny wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy II SAB/Rz 64/11, wymienione w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.p.s.a. (k. 33 - 49). Jednocześnie z zarządzenia z dnia 9 lutego 2012 r. wynika, iż oświadczeń nie złożyły Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna bowiem przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim oraz Sędzia WSA Barbara Stukan – Pytlowany, gdyż od dnia 17 października 2011 r. do dnia 30 kwietnia 2012 r. jest delegowana do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 35/12 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie orzekający w WSA w Rzeszowie złożyli oświadczenia, że nie istnieją w sprawie okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10). Skarżąca w uzasadnieniu wniosku w wyłączenie sędziów zarzuciła wszystkim sędziom brak bezstronności w rozpatrywaniu jej sprawy z uwagi na ingerencję Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II sędziego NSA Stanisława Śliwy w czynności Składu Orzekającego. Jako przykłady tej ingerencji podała zarządzenie Sędziego Śliwy z dnia 13 września 2011 r. o uznaniu skargi za niedopuszczalną i skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne oraz zarządzenie z dnia 5 stycznia 2012 r. o zmianie sędziego sprawozdawcy. Skarżąca zaznaczyła ponadto, iż brak obiektywizmu Sędziego Śliwy wywodzi z tego, iż podczas rozmowy telefonicznej z Samorządowym Kolegium Odwoławczym uzyskała informację, że Sędzia Śliwa był członkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, a tym samym wnioskuje, że będzie bronił jego stanowiska. Z pisemnego oświadczenia złożonego przez Sędziego NSA Stanisława Śliwę w dniu 9 lutego 2012 r. wynika, iż nie zachodzą po jego stronie przyczyny wyłączenia od rozpoznania sprawy II SAB/Rz 64/11, wymienione w art. 18 i 19 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącej skierowanych imiennie do niego, wyjaśnił, że nigdy nie orzekał w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Rzeszowie, zaś zarządzenia z dnia 5 stycznia 2012 r. i 16 stycznia 2012 r. o zmianie składu sędziowskiego podyktowane były koniecznością zapewnienia prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy z uwagi na długotrwałą chorobę sędziego sprawozdawcy wskazanego w zarządzeniu z dnia 13 września 2011. Ponadto wyjaśnił, iż zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w przedmiocie dopuszczalności skargi zostało wydane 13 września 2011 r., jednakże dalsza analiza akt sprawy spowodowała, że zarządzeniami z dnia 22 września 2011 r. i 28 października 2011 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego, następnie sprawa została skierowana na rozprawę. Jak wskazał Sąd I instancji, wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów) może być uwzględniony tylko wówczas, gdy okoliczności wskazywane jako mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie, są realne i obiektywne. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. W świetle przedstawionych rozważań uznano, iż zarzuty zawarte we wniosku o wyłączenie sędziów zgłoszone przez skarżącą nie mogą zostać przez Sąd uznane za trafne. Sąd I instancji podał, że skoro sformułowane przez skarżącą zarzuty nie znajdują potwierdzenia w konkretnych okolicznościach świadczących o stronniczości sędziów orzekających w sprawie, wniosek skarżącej nie może być uwzględniony i podlega oddaleniu. W zażaleniu M. W. podniosła, że wyznaczony przez sędziego Stanisława Śliwę zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2012 r. na sędziego sprawozdawcę sędzia Zbigniew Czarnik orzekał w SKO w Rzeszowie, co podważa prawdziwość złożonego przez niego oświadczenia oraz do czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie odniósł się. Wskazała też, że pojawienie się na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sędziego Stanisława Śliwy nie zostało poparte żadnym dokumentem ani uzasadnieniem, że w aktach sprawy brak jest zarządzenia z 16 stycznia 2012 r., na które powołuje się uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, co stanowi dodatkowy powód utraty zaufania do bezstronności jego osoby oraz że powód ten jest obiektywny. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy p.p.s.a. Art. 18 § 1 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 tejże ustawy. Zasadnie Sąd I instancji ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wskazał Sąd I instancji i co jest zasadne, sędziowie, których wniosek w niniejszej sprawie dotyczył (w tym Sędzia Zbigniew Czarnik), złożyli wymagane oświadczenia wskazując, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Dodatkowo Sędzia NSA Stanisław Śliwa wyjaśnił, że nigdy nie orzekał w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Rzeszowie, zaś zarządzenia z dnia 5 stycznia 2012 r. (k. 28 akt II SAB/Rz 64/11) i 16 stycznia 2012 r. (k. 28 akt II SAB/Rz 64/11) o zmianie składu sędziowskiego podyktowane były koniecznością zapewnienia prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy z uwagi na długotrwałą chorobę sędziego sprawozdawcy wskazanego w zarządzeniu z dnia 13 września 2011 r. Ponadto wyjaśnił, iż zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w przedmiocie dopuszczalności skargi zostało wydane 13 września 2011 r., jednakże dalsza analiza akt sprawy spowodowała, że zarządzeniami z dnia 22 września 2011 r. i 28 października 2011 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego, następnie sprawa została skierowana na rozprawę. Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów jak i we wniesionym później zażaleniu nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie. Wskazać należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta musi być przy tym realna. Nie mają znaczenia subiektywne odczucia strony co do działań podejmowanych przez objętego wnioskiem sędziego. Brak odpowiedniej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, czyni przedmiotowy wniosek niezasadnym. Samo przeświadczenie strony skarżącej o braku obiektywizmu wskazanych we wniosku Sędziów, w tym Sędziego WSA Zbigniewa Czarnika oraz Sędziego NSA Stanisława Śliwy, nie stanowi o zasadności przedmiotowego wniosku. W tych okolicznościach uznać należy, że nie zaszły podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.