I SA/Lu 192/12
WyrokWSA w Lublinie2012-04-11
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie kapitału zakładowego spółki akcyjnej poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) w świetle przepisów krajowych i wspólnotowych obowiązujących po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) został pobrany nienależnie. Wskazał, że zgodnie z wykładnią art. 7 ust. 1 Dyrektywy kapitałowej oraz orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, wkład niepieniężny do spółki akcyjnej nie podlegał opodatkowaniu PCC w Polsce od dnia przystąpienia do UE, ponieważ w dniu 1 lipca 1984 r. polskie prawo nie przewidywało opodatkowania takich wkładów w spółkach akcyjnych.Stan faktyczny
Spółka "A" SA wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), który został pobrany przez notariusza od podwyższenia kapitału zakładowego poprzez emisję akcji pokrytych wkładem niepieniężnym. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając podatek za należny. Spółka zarzuciła naruszenie prawa krajowego i wspólnotowego, w tym Dyrektywy kapitałowej, wskazując na sprzeczność przepisów krajowych z prawem UE. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi "A" SA w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "A" SA w L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania A. w L., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki A. podjęło w dniu 22 kwietnia 2008 r. w formie aktu notarialnego uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 24 021 395 zł poprzez emisję akcji zwykłych na okaziciela, które zostały pokryte wkładem niepieniężnym w postaci 1 119 420 akcji B. z siedzibą w L. o wartości nominalnej 20 groszy każda.
Notariusz wypełniając obowiązki płatnika, pobrała od czynności podwyższenia kapitału zakładowego podatek w kwocie 120 095 zł (0.5 % od kwoty 24 018 955 zł), na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit.b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86. poz. 959 z późn. zm. – dalej "pcc").
W dniu 18 listopada 2009 r. Spółka złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. W ocenie wnioskodawcy, podatek pobrano nienależnie z naruszeniem prawa wspólnotowego zawartego w art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady z dnia 17 lipca 1969 r. nr 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. UE L z 1969 r. 249. 25 ze zm.- "Dyrektywa kapitałowa").
Organ I instancji, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego uchwałą z dnia 22 kwietnia 2008 r., a po jego przeprowadzeniu, decyzją z dnia [...] określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 120 095 zł z tytułu tej czynności. Następnie uwzględniając powyższe rozstrzygnięcie, decyzją z tej samej daty odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty
W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "op") , poprzez jego nie zastosowanie oraz art. 4 oraz art. 7 ust. 2 Dyrektywy kapitałowej, poprzez ich błędną wykładnię.
W ocenie Spółki, porządek prawny, jaki obowiązuje RP od dnia 1 maja 2004 r., tj. od chwili przystąpienia do struktur Unii Europejskiej nakazuje kierowanie się jedną z zasad systemowych, tj. pierwszeństwa prawa wspólnotowego w sytuacji, gdy przepisy prawa państwa członkowskiego są sprzeczne z bezpośrednio skutecznymi przepisami prawa wspólnotowego, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wskazała, że w myśl art. 7 ust. 2 tej Dyrektywy kapitałowej, państwom członkowskim przyznana została opcja opodatkowania lub zwolnienia z opodatkowania czynności wskazanych w art. 4 Dyrektywy z zastrzeżeniem, iż w sytuacji, gdy państwo wybrało opcję zwolnienia z opodatkowania danej czynności, to nie mogło jej już ponownie opodatkować. Wyjaśniła, że Polska w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. zwalniała z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych podniesienie kapitału zakładowego spółki dokonane w wyniku wniesienia wkładu niepieniężnego, co wynikało wprost z art. 2 pkt 4 pcc w związku z § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Natomiast z dniem 1 stycznia 2007 r., na mocy ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn i zmianie pcc, wprowadzono zmianę w brzmieniu art. 2 pkt 4 pcc powodującą powstanie obowiązku podatkowego od podwyższenia kapitału zakładowego spółki na skutek wniesienia aportu.
W ocenie Spółki, oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2007 r. przepisy pcc – w części nakładającej obowiązek uiszczenia podatku od czynności zmiany umowy spółki w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego spółki poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego - są sprzeczne z Dyrektywą kapitałową i jako takie nie mogą być stosowane.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej uznał podniesione w odwołaniu zarzuty za bezpodstawne.
Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w pierwszym rzędzie zmierza do ustalenia prawidłowej kwoty zobowiązania i na tej podstawie stwierdzenia nadpłaty w określonej wysokości. Jeżeli organ podatkowy ma wątpliwości co do wysokości zobowiązania podatkowego oraz zasadności i wysokości nadpłaty, powinien w pierwszym rzędzie wszcząć postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, ma charakter wtórny. W każdym przypadku rozstrzygania o nadpłacie musi być wcześniej wyjaśniona, w sposób niebudzący wątpliwości, sprawa wysokości zobowiązania tj. w postaci niekwestionowanej deklaracji lub - jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie - w postaci decyzji określającej.
Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego spełnił powyższe wymogi i decyzją z dnia [...] określił wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 120 095 zł. z tytułu podwyższenia kapitału zakładowego. Kwota należnego podatku została zatem prawidłowo pobrana przez notariusza - działającego jako płatnik. Decyzja ta na skutek wniesionego odwołania została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, który rozpatrując sprawę odniósł się szczegółowo do podniesionych zarzutów, nie dopatrując się nieprawidłowości w sposobie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Uzasadniał, że decyzja wymiarowa organu odwoławczego posiada walor rozstrzygnięcia ostatecznego w rozumieniu art. 128 op, tym samym przesądzając kwestię braku nadpłaty z tego tytułu. Zgodnie bowiem z art. 72 § 1 pkt 1 op, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a w przedmiotowej sprawie podatek uiszczono w sposób znajdujący oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, zarzucając naruszenie:
- art. 120 op poprzez jego nie zastosowanie;
- art. 72 § 1 pkt 2 w związku z art. 73 § 1 pkt 2 w związku z art. 75 § 1 op poprzez bezpodstawną odmowę stwierdzenia nadpłaty, w sytuacji, gdy mający bezpośrednie zastosowanie art. 7 ust. 1 Dyrektywy kapitałowej przewiduje zwolnienie z opodatkowania pcc czynność podwyższenia kapitału w spółce akcyjnej,
- art. 7 ust. 2 Dyrektywy kapitałowej, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji nie zastosowanie;
- art. 2 Aktu Akcesyjnego, będącego integralną częścią Traktatu akcesyjnego zawartego przez Polskę z Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu zarzutów Spółka odwołując się do nadrzędności prawa wspólnotowego i zasady bezpośredniego skutku dyrektywy i podkreślając, że przepisy Dyrektywy kapitałowej powinny być interpretowane z uwzględnieniem jej celu, którym mocą zmian wprowadzonych Dyrektywą 85/303 jest wyeliminowanie podatku kapitałowego, a nie tylko harmonizacja przepisów. Zważywszy więc na cel tej Dyrektywy oraz treść jej art. 7 ust. 2 należy uznać, że państwom członkowskim przyznana została opcja opodatkowania lub zwolnienia z opodatkowania czynności wykazanych w art. 4 Dyrektywy kapitałowej, co oznacza, że w sytuacji, gdy państwo członkowskie zdecydowało się na zwolnienie z opodatkowania danej czynności, to nie może jej ponownie opodatkować.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 17.11.2010r. o sygn. I SA/Lu 544/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie na zgodny wniosek stron.
Postanowieniem z dnia 28.02.2012 r. postępowanie, na wniosek strony skarżącej zostało podjęte.
We wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, oraz w pismach procesowym z dnia 14.03. i 30.03.2012 r. oraz 5.04.2012 r., Spółka przedstawiła stanowisko, że w świetle wykładni literalnej § 54 ust. 1 w związku z ust. 4 rozporządzenia, przedmiotem opodatkowania opłatą skarbową na dzień 1 lipca 1984 r. były jedynie wkłady wnoszone przez wspólników do spółki jawnej, czy spółki z o.o., a opodatkowanie nie dotyczyło wkładów wnoszonych do spółki akcyjnej, gdyż takie wkłady były wnoszone przez akcjonariuszy, a nie wspólników. Tym samym, w ocenie skarżącej, racjonalny ustawodawca na dzień 1 lipca 1984 r. zdecydował o braku opodatkowania podatkiem kapitałowym wkładów wnoszonych na kapitał zakładowy spółki akcyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że działając na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz.U. Nr 270 – ppsa ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie podatnik działając na podstawie art. 75 § 1 op i kwestionując zasadność pobrania przez płatnika podatku złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] odmówił skarżącej stwierdzenie nadpłaty, uznając, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawa wspólnotowego i przepisów prawa krajowego obowiązujących na dzień 1 lipca 1984 r., podwyższenie kapitału zakładowego skarżącej Spółki podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołał się jedynie do rozstrzygnięcia zawartego w swojej decyzji wydanej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w pcc, co stanowi istotne naruszenie art. 210 § 4 op.
Zważyć bowiem należy, że rolą organu odwoławczego jest nie tylko przeprowadzenie postępowania w sprawie, ale także ustosunkowanie się do stanowiska strony tego postępowania, tak by adresat, a nadto Sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko z rozstrzygnięciem organu, ale również z argumentacją przemawiającą za trafnością tego rozstrzygnięcia, w szczególności, gdy nie uwzględnia ono stanowiska strony.
Niezależnie od faktu, że tryb procedowania przyjęty dla rozpoznania wniosku skarżącej był wadliwy (wyrok tut. Sądu – sygn. akt I SA/Lu 193/12), zważyć należało, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty i postępowanie wymiarowe mają odrębny charakter i różny zakres przedmiotowy, a co się z tym wiąże między decyzją w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty a decyzją wymiarową nie zachodzi tożsamość sprawy. Uzasadnienie służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiąc jego integralną część. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy sentencją decyzji a jego uzasadnieniem musi zachodzić spójność, gdyż ma ono na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia określonej treści. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie decyzji organu odwoławczego tych wymogów nie spełnia.
Odnosząc się natomiast do istoty sporu w przedmiotowej sprawie, tj., czy czynność podwyższenia kapitału zakładowego w spółce akcyjnej powinna podlegać opodatkowaniu pcc, przy uwzględnieniu obowiązującego Polskę od 1 maja 2004 r. wspólnotowego porządku prawnego wskazać należy, że obie strony sporu nie kwestionowały zastosowania regulacji krajowych jak i wspólnotowych, ale wywodziły z nich odmienne skutki prawne.
Powołując się na te same regulacje prawne skarżąca Spółka początkowo (w postępowaniu podatkowym i skardze) stała na stanowisku, że czynność ta nie powinna podlegać opodatkowaniu, z uwagi na fakt, że skoro Polska w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. zwalniała z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych podniesienie kapitału zakładowego spółki dokonane w wyniku wniesienia wkładu niepieniężnego, to mając na względzie regulację art. 7 ust. 2 Dyrektywy kapitałowej, nie mogła tej czynności ponownie opodatkować.
Na dalszym etapie postępowania sądowego (pisma procesowe z dnia 14.03., 30.03. i 5.04.2012 r.), Spółka przedstawiła stanowisko, że mając na względzie regulację art. 7 ust. 1 Dyrektywy kapitałowej i literalną wykładnię obowiązującej na dzień na dzień 1 lipca 1984 r. ustawy o opłacie skarbowej oraz § 54 rozporządzenia, uznać należy, że racjonalny ustawodawca na dzień 1 lipca 1984 r. zadecydował o braku opodatkowania podatkiem kapitałowym wkładów wnoszonych na kapitał zakładowy spółki akcyjnej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, podziela stanowisko Spółki zaprezentowane na ostatnim etapie postępowania sądowego, poparte orzecznictwem sądów administracyjnych w sprawach o sygn. akt: III SA/WA 1848/11, I SA/Wr 1212/11 i I SA/Rz 169/12 (orzeczenia.nsa.gov.pl ), pozwalając sobie na przytoczenie słusznej również w ocenie niniejszego składu, argumentacji zaprezentowanej w uzasadnianiu powyższych wyroków .
W świetle orzecznictwa TS UE art. 7 ust. 1 Dyrektywy kapitałowej oznaczał (Dyrektywa 69/335/EWG została uchylona przez Dyrektywę Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE L 46, s. 11), że w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w których w dniu 1 lipca 1984 r. system prawa nie przewidywał opodatkowania podwyższenia kapitału zakładowego, niedopuszczalne było obowiązanie przepisów krajowych nakładających taki podatek nawet wówczas, gdy akcesja nastąpiła po dniu 1 lipca 1984 r. (zob. wyrok z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie Optimus-Telecomunicaęoes SA przeciwko Fazenda Publica, sygn. akt C-366/05, a także z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-212/10, Logstor ROR Polska sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Katowicach). W wyroku C 212/10 Trybunał stwierdził, że "data 1 lipca 1984 r. (...) traktowana jest jako data odniesienia, dotyczy również Rzeczypospolitej Polskiej. W wypadku bowiem przystąpienia do Unii Europejskiej zawarte w prawie Unii odniesienie do konkretnej daty, w razie braku odmiennego postanowienia w akcie przystąpienia (...) dotyczy również państwa przystępującego, nawet jeśli data ta jest wcześniejsza od daty przystąpienia.(...) Co się zaś tyczy Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma w tym zakresie żadnego odmiennego postanowienia (...)".
Tym samym ustalenie, że w dniu 1 lipca 1984 r. dana czynność była zwolniona z podatku kapitałowego bądź była opodatkowana stawką 0,50 % lub niższą uzasadnia wniosek, że czynność ta po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej nie powinna była podlegać temu podatkowi.
Dokonując zatem analizy obowiązującego w tym okresie w Polsce prawa wyjść należy od ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej.
W myśl art.1 ust. 1 pkt. 3 lit. d ustawy o opłacie skarbowej, opodatkowaniu podlegała umowa utworzenia spółki. Rozporządzenie, które konkretyzowało treść tej ustawy przewidywało obowiązek uiszczenia opłaty od umowy spółki oraz od powiększenia kapitału zakładowego. W § 54 ust. 1 rozporządzenia wskazano, że opłata skarbowa od umowy spółki wynosi od podstawy obliczenia opłaty od wkładów, których przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania - 10%, od innych wkładów - 5%. Kolejne przepisy precyzowały: podstawę obliczenia opłaty skarbowej przy zawiązaniu spółki - kapitał zakładowy, przy powiększeniu kapitału zakładowego spółki - kwota o którą powiększono kapitał zakładowy - § 54 ust. 3, oraz definiowały kapitał zakładowy jako wszelkie wkłady wspólników, z wyjątkiem wkładów polegających na wykonywaniu pracy, a w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością również dopłaty – § 54 ust. 4.
Jak wynika z treści tych przepisów, użyto w nich pojęcia "wkładu wspólnika" oraz "wspólnika" bez przyporządkowania znaczenia tym wyrażeniom. Pojęciami tymi posługiwało się natomiast obowiązujące wówczas Rozporządzenia Prezydenta z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks Handlowy. Pojęcie wspólnika występowało tu jedynie w odniesieniu do osób, które wnosiły albo wniosły wkłady do spółek jawnych, spółek komandytowych oraz spółek z o.o. W przypadku osób wnoszących wkłady do spółki akcyjnej konsekwentnie posługiwano się pojęciem akcjonariusz (zobacz Dział XII KH - Spółka akcyjna).
W ocenie Sądu, prowadzi to do wniosku, że w § 54 ust. 1 w związku z ust. 4 rozporządzenia przedmiotem opodatkowania opłatą skarbową na dzień 1 lipca 1984 r. były jedynie wkłady wnoszone przez wspólników do spółki jawnej, komandytowej czy też spółki z o.o. Natomiast wkłady wnoszone do spółki akcyjnej jako wnoszone przez akcjonariuszy nie zostały objęte opodatkowaniem opłatą skarbową.
Wnioski wynikające z wykładni literalnej § 54 ust. 1 w związku z ust. 4 rozporządzenia potwierdza również wykładnia historyczna tego przepisu.
Przed 1975 r. funkcję podatku kapitałowego nakładanego na wkłady wnoszone do spółek pełnił bowiem podatek od nabycia praw majątkowych uregulowany dekretem z 3 lutego 1947 r. o podatku od nabycia praw majątkowych (Dz. U. nr 27, poz. 106). Stosownie do art. 10 ust. 2 tego dekretu za kapitał zakładowy uważa się "wszelkie wkłady wspólników z wyjątkiem polegających na wykonywaniu pracy, a w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością również dopłaty; w spółkach akcyjnych za kapitał zakładowy uważa się wartość nominalną wszystkich akcji z doliczeniem sum, które pierwsi nabywcy akcji wydanych za gotówkę wpłacają ponad wartość nominalną oraz wartość dopłat innego rodzaju".
Porównując definicję kapitału zakładowego z dekretu z definicją kapitału zakładowego zawartą w rozporządzeniu widocznym staje się, że ustawodawca do definicji zawartej w rozporządzeniu przeniósł tylko pierwszą część definicji z dekretu pominął natomiast część definicji dotyczącą kapitału zakładowego w spółkach akcyjnych.
Tym samym trudno zatem przyjąć, przy niepodważalnym założeniu racjonalności ustawodawcy, że działanie to było niezamierzone, lecz należy uznać, że było to świadome działanie polegające na wyeliminowaniu z definicji kapitału zakładowego elementu dotyczącego kapitału zakładowego spółki akcyjnej, co doprowadziło do zmiany definicji podstawy opodatkowania dla celów podatku kapitałowego w Polsce poprzez usunięcie z tego zakresu wkładów wnoszonych na kapitał zakładowy w spółkach akcyjnych.
Dotychczasowa analiza, zdaniem Sądu, prowadzi więc do wniosku, że ustawodawca wprowadzając do ustawy o opłacie skarbowej z 1975 r. definicję kapitału zakładowego okrojoną o wzmiankę o kapitale zakładowym w spółce akcyjnej zdecydował o braku opodatkowania podatkiem kapitałowym wkładów wnoszonych na kapitał zakładowy spółki akcyjnej. Oznacza to, że od momentu wejścia w życie ustawy o opłacie skarbowej z 1975r. - czyli również na dzień 1 lipca 1984 r. - wkłady wnoszone do spółek akcyjnych nie podlegały opodatkowaniu opłatą skarbową, a tym samym, że Polska od dnia akcesji do Unii Europejskiej (czyli 1 maja 2004 r.) powinna zwolnić wkłady wnoszone do spółek akcyjnych od podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 7 ust. 1 Dyrektywy kapitałowej).
Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzeniem w wydanym w sprawie, sygn. akt C-372/10 orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lutego 2012 r., zgodnie z którym "(...) w wypadku państwa takiego jak Rzeczypospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii lub w innym akcie prawa Unii, art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w owym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50 % lub niższej." – pkt 31 wyroku.
W rezultacie, należy zatem uznać, że przepisy krajowe na podstawie których notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego Spółki są sprzeczne z art. 7 ust. 1 Dyrektywy kapitałowej.
Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ppsa orzeczono, jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie, co do pkt II uzasadnia art. 152 ppsa, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 i art. 205 § 4 ppsa w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U. Nr 31 poz.153 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło