VI SA/Wa 39/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), odmówił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R., przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nakładającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 24.000 złotych. Postanowienie wydano w następujących ustaleniach; Decyzją wydaną w dniu [...] kwietnia 2011r. przez Naczelnika Urzędu Celnego w C. wymierzono spółce [...] Sp. z o.o. karę pieniężną za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry w kwocie 24.000 zł. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi spółki w dniu [...] maja 2011 r. z pouczeniem o trybie i terminie do wniesienia odwołania. Od powyższej decyzji w dniu [...] maja 2011 r. pełnomocnik spółki [...] Sp. z o.o. A. S., złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w W., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik spółki argumentowała, że uchybiła terminowi z przyczyn od niej niezależnych. Wskazała, że w nocy z [...] maja na [...] maja 2011 r. u pełnomocnika wystąpiły silne objawy chorobowe połączone z nasileniem bólu w stopniu uniemożliwiających wykonywanie jakichkolwiek czynności zawodowych. Jako dowód pełnomocnik załączyła zaświadczenie lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy w dniach [...] maja 2011 r. do [...] maja 2011 r. Pełnomocnik podniosła ponadto, iż w okresie choroby nie miała żadnej możliwości udania się z miejsca zamieszkania w T. G. do siedziby Kancelarii w K. i wykonywania jakichkolwiek czynności zawodowych. Z uwagi na stan zdrowia, niemożliwym również było udzielenie jakiejkolwiek substytucji do podpisania przedmiotowego odwołania przez innego pełnomocnika. W tym stanie faktycznym zostało wydane wymienione na wstępie postanowienie. W jego uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślał, powołując się na treść orzecznictwa sądowego, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zdaniem organu przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Okoliczności podane przez pełnomocnika na uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania powołując się jedynie na zwolnienie lekarskie, nie może stanowić podstawy do uwzględnia wniosku o przywrócenie terminu. Nie wykluczały one możliwości dokonania czynności procesowej przez pełnomocnika i nadania pisma przez pocztę osobiście lub pracownika Kancelarii. Zdaniem organu administracji zwolnienie lekarskie nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. choroba nie uniemożliwiła pełnomocnikowi podjęcia czynności w sprawie. Jego zdaniem długotrwała niedyspozycja pełnomocnika nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej, gdy pełnomocnik prowadzi Kancelarię Prawną i zatrudnia w niej pracowników, którym ma możliwość zlecić podjęcie pewnych czynności, które pozwoliłby na zachowanie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. pełnomocnik spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż nagła i nieprzewidziana choroba pełnomocnika stanowi przejaw jego winy i nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik spółki podkreślała, że dolegliwości chorobowe i ich objawy, które wystąpiły w sposób nagły i nieprzewidziany, były na tyle bolesne i skomplikowane, iż mogły zagrozić jej życiu i wyłącznie na kategoryczne żądanie pełnomocnika lekarz odstąpił od zalecanego umieszczenia na oddziale chirurgii szczękowej. Konieczne stało się podjęcie leczenia, wykluczające możliwość wykonywania jakichkolwiek czynności zawodowych. Lekarz ordynując bezwzględną konieczność leczenia w warunkach domowych wykluczył możliwość wykonywania przez pełnomocnika jakiejkolwiek pracy zawodowej, co najmniej przez okres trzech dni. Ponadto wskazała, że z uwagi na stan zdrowia niemożliwym było udzielenie jakiejkolwiek substytucji do podpisania odwołania przez innego pełnomocnika, gdyż nie było możliwości dojechania do Kancelarii. W treści skargi pełnomocnik wskazała, że nie choruje przewlekle, wobec czego w swych planach zawodowych nie mogła uwzględnić wystąpienia takiego stanu, który utrudni lub czasowo uniemożliwi mu wykonywanie czynności zawodowych. Ponadto pełnomocnik wskazała, że w swojej Kancelarii nie zatrudnia żadnych pracowników, gdyż prowadzi ją jako jednoosobową działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ww. przepisem organ odwoławczy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] maja 2011 r. Wskazany w pouczeniu decyzji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał dla pełnomocnika z dniem [...] maja 2011 r. We wniosku o przywrócenie terminu nadanym w dniu [...] maja 2011 r., pełnomocnik strony skarżącej wskazała, iż w dniach od [...] maja 2011 r. do [...] maja 2011 r. wystąpiły u niej silne objawy chorobowe połączone z nasileniem bólu w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie jakichkolwiek czynności zawodowych, choroba była natury stomatologicznej. Niemniej jednak, z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, iż w tych dniach u pełnomocnika strony skarżącej występowały objawy uniemożliwiające dokonywania podstawowych czynności, a które mogłyby skutkować niezłożeniem odwołania w ustawowym terminie osobiście bądź, że pełnomocnik nie mogła w tym celu wyręczyć się inną osobą. Przedłożony dokument wskazuje, iż pełnomocnik w dniach od [...] maja 2011 r. do [...] maja 2011 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Zaświadczenie lekarskie nie określa, jaka była przyczyna jego wystawienia, natomiast z adnotacji w rubryce 12(2) zwolnienia wynika, że "chory może chodzić". Skoro w załączonym do wniosku o przywrócenie terminu zwolnieniu lekarskim lekarz uznała, że chora może chodzić, to nie było przeszkód dla których pełnomocnik nie mogła sama lub przy pomocy innej osoby dopełnić czynności procesowej. W doktrynie i orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, że okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może być jedynie choroba nagła, uniemożliwiająca poruszanie się, jak również posłużenie się domownikami lub innymi osobami. Ponadto, samo zwolnienie lekarskie od pracy nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97). Stwierdzenie pełnomocnika strony, bez poparcia stosowną dokumentacją lekarską nie może być uznane za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie, sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba dodatkowo wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (vide: np. wyroki NSA: z 12 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 744/10, z 17 czerwca 2010r., sygn. akt I FSK 356/09, z 26 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 144/09, z 15 lipca 2009r., sygn. akt II OSK 1162/08, z 12 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1145/07, z 10 marca 1998r., sygn. akt I SA/Po 865/97, dostępne w bazie internetowej NSA). Również nie mają znaczenia pozostałe podniesione w skardze okoliczności tj. prowadzenie Kancelarii jako jednoosobowej działalności gospodarczej. Należy podnieść, iż fachowy pełnomocnik zobowiązany jest w taki sposób zorganizować pracę prowadzonej przez siebie Kancelarii, aby z powodu jego nieobecności reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych (vide Postanowienie NSA w Warszawie z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt. II OZ 571/11). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.