VI SA/Wa 2199/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-16

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w celu stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została już wniesiona do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji. Organ administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu traci kompetencje do merytorycznej i procesowej weryfikacji decyzji, z wyjątkiem autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi do sądu jest niedopuszczalne, a wydana w takim trybie decyzja narusza prawo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z dnia [...] sierpnia 2011 r., która uchyliła decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] czerwca 2011 r. Decyzja Dyrektora uwzględniała odwołanie S. w G. od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenie usług ratownictwa medycznego. Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora, stwierdzając jej nieważność z powodu naruszenia prawa. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skarg S. w G. oraz F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie konkursu ofert 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego S. w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ, organ), działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) - dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu pisma z dnia [...] czerwca 2011 r., uznanego za odwołanie N. , będącego jednostką organizacyjną F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], uwzględniającej odwołanie S. w G. (dalej też jako skarżący) od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze: [...]- wraz z dyspozytornią, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uchylił decyzję pierwszoinstancyjną. Stan sprawy przedstawiał się następująco. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2011 r. zamieścił ogłoszenie o konkursie ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...] - wraz z dyspozytornią na okres obowiązywania umowy od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r. Świadczeniodawcy, którzy chcieli wziąć udział w postępowaniu winni byli składać swoje oferty do dnia [...] kwietnia 2011 r. Do powyższego postępowania zostały złożone 2 oferty: - oferta S. w G., - oferta N. będącego jednostką organizacyjną F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanego dalej uczestnikiem). W dniu [...] maja 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania i dokonano wyboru oferty złożonej przez uczestnika postępowania. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., skarżący złożył do [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia odwołanie, podnosząc iż komisja konkursowa dokonała wyboru oferty, która winna zostać odrzucona na podstawie przepisu art. 149 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach z uwagi na to, że zawierała rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. W dalszej części odwołania przedstawiono argumenty na poparcie powyższej tezy. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą w oparciu o art. 154 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 104 § 1 kpa, uwzględnił odwołanie skarżącego oraz zmienił rozstrzygnięcie komisji konkursowej, stwierdzając w swojej decyzji, że "w wyniku prowadzonego postępowania wybrana została oferta złożona przez S. w G.". Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. uczestnik postępowania wniósł bezpośrednio do Prezesa NFZ odwołanie od powyższej decyzji, zwracając się o podjęcie wszelkich działań zmierzających do usunięcia z obrotu prawnego decyzji nr [...], jako sprzecznej z treścią obowiązującego prawa. Jednocześnie wskazano, iż decyzja pierwszoinstancyjna dotknięta została wadą prawną oraz stanowiła przekroczenie zakresu kompetencji dyrektora Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Prezes NFZ uchylił zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. poprzez zmianę podstawy rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt 2 kpa na art. 138 § 2 kpa. W dalszym postępowaniu Prezes NFZ stwierdził nieważność powyższego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Prezes NFZ z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Wydając w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję nr [...] Prezes NFZ stwierdził nieważność swojej decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., ponieważ decyzja ta zawierała rażące naruszenie prawa - w jej podstawie prawnej wskazano na art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], uwzględniającą odwołanie S. w G. oraz stwierdzającą, że w wyniku prowadzonego postępowania wybrana została oferta skarżącego. W uzasadnieniu organ odwoławczy zważył, iż dokonując w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., zmiany treści rozstrzygnięcia komisji konkursowej prowadzącej postępowanie nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu przekroczył delegację ustawową wskazaną w art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach, bowiem powyższa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu nie był bowiem uprawniony - w swojej decyzji - do dokonywania zmiany rozstrzygnięcia komisji konkursowej. Jednocześnie decyzja nr [...] została wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, gdyż art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach wyraźnie wskazuje, iż po rozpatrzeniu odwołania dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Zgodnie z powyższym przepisem, nie przewiduje się dokonywania w takiej decyzji zmiany rozstrzygnięcia komisji konkursowej prowadzącej postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Pismem z dnia [...] września 2011 r. S. w G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie lub o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r., zarzucając jej: I. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 73, art. 131 kpa poprzez niezawiadomienie skarżącego o toczącym się postępowaniu odwoławczym, a tym samym niedopuszczenie go do udziału w postępowaniu odwoławczym; co skutkowało niemożnością zapoznania się skarżącego z odwołaniem, brakiem czynnego udziału skarżącego w postępowaniu odwoławczym i niemożnością zaprezentowania własnego stanowiska oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co tym samym rażąco naruszyło interes skarżącego, - art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezbadanie okoliczności związanych z zasadnością dokonania przez komisję konkursową wyboru oferty uczestnika postępowania co doprowadziło do uwzględnienia odwołania wniesionego przez ten podmiot i w konsekwencji zawarcia z nim umowy; - art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego podjętej decyzji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz całkowity brak uzasadnienia faktycznego; - art. 110 i art. 113 § 1 kpa poprzez sprostowanie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. podstawy prawnej rozstrzygnięcia i w konsekwencji merytoryczną jego zmianę; - art. 138 § 2 kpa poprzez narzucenie organowi pierwszej instancji treści rozstrzygnięcia; - art. 129 § 1 w związku z art. 65 kpa poprzez nieprzesłanie odwołania wniesionego bezpośrednio do organu odwoławczego organowi pierwszej instancji; - art. 129 § 1 w związku z art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie decyzji nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. w sytuacji, gdy nie wiadomo było czy od tej decyzji wniesione zostało odwołanie; II. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 154 ust. 3 w związku z art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1, art. 139 ust. 1 oraz art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez przyjęcie, iż dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ po rozpatrzeniu odwołania, może jedynie wydać decyzję administracyjną, uwzględniającą lub oddalającą odwołanie bez możliwości orzeczenia co do meritum sprawy i ewentualnej zmiany rozstrzygnięcia komisji konkursowej co w konsekwencji niedoprowadziło do żadnej korekty nieprawidłowego, naruszającego interes prawny skarżącego działania komisji konkursowej i braku rozstrzygnięcia kwestii najistotniejszej tj. wskazania jakiego podmiotu oferta została ostatecznie wybrana w wyniku przeprowadzonego postępowania nr [...] i z jakim podmiotem winna zostać zawarta umowa. W uzasadnieniu skarżący rozwijając powyższe zarzuty, przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie, rozszerzając je o zakres nieobjęty przedmiotem niniejszego postępowania. Podkreślił również, iż Prezes NFZ - wszczynając postępowanie i wydając decyzję oraz postanowienie o stwierdzeniu nieważności decyzji [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz postanowienia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. po złożeniu skargi przez skarżącego do Sądu na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. - naruszył art. 61 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez uprzedniego zawiadomienia stron o jego wszczęciu, nadto art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 158 kpa oraz art. 56 i art. 170 p.p.s.a. oraz art 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę S. w G., Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko oraz odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy wyjaśnił, iż wydając zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. zobowiązany był uchylić decyzję Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] czerwca 2011 r., ponieważ przekraczała ona delegację ustawową przewidzianą przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Natomiast wydając decyzję Nr [...] stwierdzającą nieważność, zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz wydając decyzję nr [...], Prezes NFZ dokonał autokontroli, zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. Pismem z dnia [...] września 2011 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r., ewentualnie o jej uchylenie oraz zarzucając, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, bowiem powyższy artykuł został niewłaściwie zastosowany. W ocenie strony skarżącej, podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie powinien być art. 138 § 1 pk 2 kpa, a decyzja powinna zawierać rozstrzygniecie co do istoty poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę F. Sp. z o.o., Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko oraz odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawą wydania decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. był art. 138 § 2 kpa, co oznacza, że powyższą decyzją uchylono decyzję nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w/w sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2199/11 i VI SA/Wa 2223/11 i prowadzić je pod sygnaturą VI SA/Wa 2199/11. Połączenie spraw nastąpiło na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. Jak wyżej wskazano obie sprawy dotyczą skargi na decyzję z [...] sierpnia 2011 r. w związku z czym powyższe wyczerpuje dyspozycję wyżej przytoczonego art. p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skargi S. w G. oraz F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] są zasadne, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. narusza prawo. Istota postępowania w niniejszej sprawie sprowadza się w pierwszej kolejności do rozważenia kwestii dotyczącej relacji postępowania sadowego, którego przedmiotem jest kontrola decyzji ostatecznej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. i wydania przez ten sam organ decyzji w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., co nastąpiło również decyzją z [...] VIII 2011 r. Chodzi przy tym o sytuację, w której skarga do sądu, na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., złożona została w dniu [...] lipca 2011 r. przed wszczęciem przez organ postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, a następnie wydania skarżonej decyzji. Taka bowiem sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie Sad ograniczy się jedynie do rozważań dotyczących decyzji wydanej po stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., bo taki jest przedmiot niniejszego postępowania. Poddając to zagadnienie rozważaniom na wstępie należy zauważyć, że w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, a także w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie została zawarta żadna norma prawna wprost odnosząca się do powyższego zagadnienia. W szczególności żadnego postanowienia w tej kwestii nie zawiera art. 56 p.p.s.a., którego norma prawna ogranicza się do stanu faktycznego, w którym skarga do sądu administracyjnego została wniesiona po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że w niniejszym wypadku nie jest dopuszczalne wywodzenie a contrario do postanowień tego przepisu, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego. Uprawnienia organu administracji publicznej, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, zostały bowiem określone w art. 54 § 3 p.p.s.a. ograniczone do uwzględnienia skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Kompetencja organu do weryfikacji decyzji w trybie autokontroli jest jedynym wyjątkiem od zakazu badania przez organ sprawy po wniesieniu skargi. Odmienna wykładnia mogłaby doprowadzić do równoległego badania sprawy przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny. Skoro zatem zostało już wszczęte postępowanie sądowe zmierzające do oceny prawidłowości postępowania (sądowa kontrola decyzji [...] czerwca 2011 r.), to brak jest podstaw by dawać pierwszeństwo postępowaniu administracyjnemu, które uruchomione zostało po wszczęciu postępowania przed sądem administracyjnym, co na gruncie rozpatrywanej sprawy jest bezsporne, bowiem skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert została złożona przez S. w G. w dniu [...] lipca 2011 r. a postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. w wyniku którego została wydana zaskarżona decyzja zostało wszczęte w dniu [...] VIII 2011 r. Przyjmując niedopuszczalność dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w stosunku do ostatecznych decyzji stwierdzić należy, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego. Takie stanowisko zgodne jest z orzecznictwem NSA i poglądami wyrażanymi w doktrynie. Już pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) przyjmowano, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej w tej samej sprawie postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji. Pogląd taki wyrażono w uzasadnieniu wyroku NSA OZ w Gdańsku z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Gd 1353/99 (OSP zeszyt 5 z 2000 r., poz. 81) oraz w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, Lex nr 41266, w której również przedstawiono aprobujące taką tezę poglądy doktryny, które dla zobrazowania problemu sąd orzekający w niniejszej sprawie przytacza, gdyż uchwała zachowała, mimo zmiany przepisów, swój walor prawny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m. in., że: "ustawa o NSA, podobnie jak uchylone przez tę ustawę przepisy działu VI k.p.a., zawiera uregulowania zmierzające do wyłączenia konkurencyjności nadzwyczajnych postępowań administracyjnych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, wszczętych prawnie skutecznym wniesieniem skargi. Wymaga jednak podkreślenia, że art. 35 ust. 4 ustawy o NSA dotyczył wprost tylko jednego przypadku zbiegu nadzwyczajnych postępowań administracyjnych z postępowaniem wszczętym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, wyłączając możliwość wniesienia tej skargi, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne (...) w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu albo innej czynności". Co prawda powołany przepis ustawy o NSA nie wprowadzał zakazu wszczynania nadzwyczajnych postępowań administracyjnych w sprawach,w których wniesiono skargę do NSA. Zakazu takiego nie przewidywały także przepisy dawnego działu VI k.p.a. Jednakże na tle przytoczonych rozwiązań prawnych zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie z reguły przyjmowano, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do NSA stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Wśród przedstawicieli doktryny pogląd taki wyraził m.in. A. Zieliński (J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1989, s. 333). Natomiast po wejściu w życie ustawy o NSA, Sąd ten wypowiedział się w rozważanej kwestii w wyroku z dnia 7 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1353/98 (OSP 2000, nr 5, poz. 81), uznając za niedopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego. Zgodnie z postanowieniami tego ostatniego wyroku po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego organ administracji publicznej był uprawniony do uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji tylko na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. L. Żukowski w glosie do tego wyroku (OSP 2000, nr 5, s. 265-270) podzielił w całości wyrażony w nim pogląd i zauważył, że skutkiem prawnym wniesienia skargi do NSA jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji administracyjnej, w znaczeniu materialnym i procesowym. Wyjątkiem jest w tym wypadku wynikająca z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA kompetencja tego organu do weryfikacji zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli. Prezentowane wyżej stanowisko o niedopuszczalności podwójnej drogi sądowej i administracyjnej, zdaniem doktryny, zachowuje swoją aktualność w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważa się nadal, że w celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego należy przyjąć, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia takiego postępowania wewnątrzadministracyjnego (por. T.Woś w T. Woś. H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warszawa 2005 r., str. 269 oraz A. Kabat , B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat,M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005). Podobne stanowisko prezentują w swoim orzecznictwie sądy administracyjne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 348/05, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1138/05, niepubl., wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 660/09, Lex nr 519892). Przenosząc powyższe poglądy na kanwę niniejszej sprawy uznać należy, za niedopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego. Wobec powyższego należy przyjąć, że nawet w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji, co do której została złożona skarga do WSA, nie jest dopuszczalne wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jeżeli nastąpiło to po wniesieniu skargi do Sądu na decyzje z dnia [...] czerwca 2011 r. W niniejszej sprawie nie można również przyjąć, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana w wyniku autokontroli - w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż nie jest to "bezpośrednia odpowiedź" na skargę tylko decyzja wydana w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o niewykonalności orzeczono w trybie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło