II SA/Wa 1277/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Andrzej Góraj (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi V. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nieumieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego oddala skargę. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...], nie wyraził zgody na zakwalifikowanie V. F. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. V. F. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w zakresie przedmiotowej uchwały. W odpowiedzi na powyższe Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o aktualne zaświadczenie o dochodach w okresie od [...] grudnia 2009 r. do [...] maja 2010 r. oraz wskazanie miejsca zamieszkania w ww. terminie, celem przedłożenia sprawy do oceny Komisji Mieszkaniowej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 04 sierpnia 2010 r. V. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...]. Przedmiotowa skarga została wniesiona przez skarżącego bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 05 sierpnia 2010 r. (data prezentaty Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że skarżący - obywatel [...], który na terenie RP przebywa na podstawie Karty Pobytu Obywatela UE, bez stałego miejsca zamieszkania, który przebywał czasowo w noclegowni przy ul. [...], który w 2005 r. posiadał meldunek czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...], osoba o [...], która osiąga dochód poniżej [...] - w dniu [...] lipca 2008 r. po raz pierwszy wystąpił do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu, uzasadniając wniosek trudną sytuacją mieszkaniową i złym stanem zdrowia. W dniu [...] lipca 2008 r. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała przedmiotowy wniosek negatywnie, a Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] nie wyraził zgody na zakwalifikowanie ww. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Następnie w dniu [...] sierpnia 2008 r. skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż stara się o lokal komunalny, a nie socjalny. W dniu [...] września 2008 r. Komisja Mieszkaniowa podtrzymała swoją negatywną opinię z dnia [...] lipca 2008 r., a Zarząd Dzielnicy [...] [...] września 2008 r. podjął uchwałę nr [...], w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie ww. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W dniu [...] kwietnia 2009 r. wymieniony ponownie złożył wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. W odpowiedzi na powyższe [...] maja 2009 r. Komisja Mieszkaniowa podtrzymała swoją negatywną decyzję, argumentując powyższe trudną sytuacją mieszkaniową na terenie Dzielnicy, a Zarząd Dzielnicy [...] w dniu [...] czerwca 2009 r. podjął uchwałę nr [...], którą nie wyraził zgody na zakwalifikowanie ww. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Następnie w dniu [...] sierpnia 2009 r. ww. wniósł kolejne odwołanie w sprawie, a Komisja Mieszkaniowa w dniu [...] września 2009 r. podjęła ponownie negatywną decyzję, albowiem ww. poza pobytem w noclegowni przy ul. [...] nie zamieszkiwał na terenie Dzielnicy [...], nie korzystał z pomocy ośrodków udzielających pomocy osobom bezdomnym, nie był objęty programem wychodzenia z bezdomności, nie wskazywał żadnego adresu gdzie można by ocenić jego warunki mieszkaniowe. W ocenie Komisji wymieniony starania o najem lokalu powinien czynić w Dzielnicy [...], gdzie posiadał ostatni meldunek. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] w dniu [...] września 2009 r. podjął uchwałę nr [...], w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie ww. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Postanowieniem z dnia 01 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1915/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę V. F. w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: ppsa, co obligowało Sąd do jej odrzucenia. Sąd orzekł, iż skarga została złożona bezpośrednio do Sądu w dniu 05 sierpnia 2010 r., a w dniu 18 sierpnia 2010 r. przekazana przez Sąd do organu. W związku z tym, że w przypadku wniesienia skargi przez skarżącego bezpośrednio do Sądu o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez Sąd na adres właściwego organu, WSA w Warszawie uznał, że skarga nadana przez Sąd w dniu 18 sierpnia 2010 r. do organu została złożona po upływie ustawowego terminu. Pismem z dnia 30 marca 2011 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego postanowienia WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej, postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 819/11 uchylił zaskarżone postanowienie. W wymienionym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z załączonego do skargi potwierdzenia nadania przesyłki poleconej oraz wyjaśnień skarżącego zawartych w skardze wynika, że skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu [...] sierpnia 2010 r. W związku z powyższym, zdaniem NSA, przed podjęciem zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji obciążał obowiązek wnikliwego wyjaśnienia okoliczności dotyczących nadania skargi na adres organu, podnosząc, że ma to fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia skargi, czego WSA w Warszawie nie uczynił. NSA stwierdził, że wnikliwego zbadania wymaga również kwestia nadania skargi na adres organu, albowiem z wyjaśnień skarżącego, zawartych w piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 r., wynika, że skarga wpłynęła do Kancelarii Urzędu Dzielnicy [...] i została zarejestrowana w dniu 09 sierpnia 2010 r. Pismem z dnia 27 lipca 2011 r. WSA w Warszawie wezwał organ do nadesłania oryginału skargi V. F. z dnia 04 sierpnia 2010 r., wniesionej na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2009 r. w sprawie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego ww. wraz z dokumentem wskazującym na datę jej nadania. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik organu nadesłał do Sądu, przy piśmie z dnia 03 sierpnia 2011 r., oryginał przedmiotowej skargi wraz z kopertą, w której została ona nadana na adres organu w dniu 05 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej: usg, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3). Do zaskarżenia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uchwał podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej zastosowanie ma przepis art. 53 § 2 ppsa, określający termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Powołany przepis nie określa początku biegu terminu w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie. W takim przypadku skargę można wnieść w terminie sześćdziesięciu dni, licząc od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, przy czym ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi jest upływ ostatniego z sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Tym samym należy stwierdzić, że skargę do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej wnosi się między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli odpowiedź na to wezwanie nie zostanie udzielona przez organ jednostki samorządu terytorialnego w ciągu miesiąca. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...], którą Zarząd Dzielnicy nie wyraził zgody na zakwalifikowanie V. F. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Skarżący przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu, pismem z dnia [...] czerwca 2010 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w sprawie wymienionej uchwały. Przedmiotowe wezwanie skarżący złożył osobiście w dniu 08 czerwca 2010 r. (data prezentaty Urzędu Dzielnicy [...] Miasta [...]). Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wzywając stronę do nadesłania aktualnego zaświadczenia o dochodach w okresie od [...] grudnia 2009 r. do [...] maja 2010 r., wskazania miejsca zamieszkania w ww. okresie oraz informując, że niedostarczenie brakujących dokumentów spowoduje, że wniosek ww. pozostanie bez rozpatrzenia. Przedmiotową odpowiedź skarżący otrzymał w dniu 07 lipca 2010 r. Następnie pismem z dnia 04 sierpnia 2010 r. skarżący złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymienioną uchwałę (data prezentaty Biura Podawczego WSA w Warszawie - 05 sierpnia 2010 r.). W takim przypadku za dzień złożenia skargi uznaje się dzień nadania skargi przez Sąd organowi właściwemu (Zarządowi Dzielnicy [...] Miasta [...]), tj. w rozpoznawanej sprawie 18 sierpnia 2010 r. - potwierdzeniem czego jest koperta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przekazano skargę organowi, zawierająca datę stempla pocztowego - 18 sierpnia 2010 r. Niemniej jednak, jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarżący wniósł skargę na przedmiotową uchwałę również za pośrednictwem organu, czego dowodem jest znajdująca się w aktach rozpoznawanej sprawy skarga z dnia 04 sierpnia 2010 r. oraz koperta, w której została ona nadesłana do organu z datą stempla pocztowego - 05 sierpnia 2010 r. Z związku z powyższym, zestawiając datę doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - 07 lipca 2010 r., z datą wniesienia skargi do Sądu za pośrednictwem organu - 05 sierpnia 2010 r., uznać należy, że skarga V. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] została wniesiona z zachowaniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 ppsa. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając skarżone rozstrzygnięcie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały przesłanki dla odmowy umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Źródłem prawa, na podstawie którego dokonuje się kwalifikacji do najmu omawianego lokalu jest paragraf 12 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 09 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009. Zgodnie z ww. przepisem umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która: - nie posiada tytułu prawnego do lokalu, - w miejscu jej zamieszkiwania występuje zagęszczenie poniżej 6 metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej, - znajduje się w niedostatku. Przytoczona norma określa przesłanki, od spełnienia których uzależniona jest możliwość kwalifikacji do najmu lokalu socjalnego. Osoba, której można przyznać lokal socjalny musi spełniać kryteria opisane w powołanym przepisie. Podkreślenia wymaga fakt, iż powyższe przesłanki muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie prawa do lokalu socjalnego. To zaś prowadzi do konkluzji, iż organ rozpoznając wniosek strony, musi poczynić ustalenia w ww. zakresie. Ustalenia te w znacznym zakresie są jednak możliwe do dokonania wyłącznie przy współudziale strony. Organ nie jest bowiem w stanie samodzielnie ustalić faktycznego miejsca zamieszkiwania wnioskodawcy. Powyższa okoliczność jest zaś o tyle istotna, iż prawodawca uzależnił możliwość przyznania lokalu socjalnego od ustalenia, że w miejscu zamieszkiwania strony występuje zagęszczenie poniżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Aby zaś było możliwe dokonanie powyższego ustalenia strona musi wskazać miejsce, w którym zamieszkuje. Brak wskazania miejsca zamieszkania, uniemożliwia poczynienie przez organ ustalenia w zakresie występowania drugiej z ww. przesłanek. To zaś uniemożliwia przyznanie lokalu socjalnego. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy podkreślić należy, iż strona nie wskazała miejsca swojego faktycznego, aktualnego zamieszkiwania. To zaś spowodowało, że organ nie był w stanie ustalić, czy wnioskodawca spełnia kryteria opisane w paragrafie 12 omawianej uchwały Rady m. st. Warszawy, w szczególności w zakresie zagęszczenia ludzi w miejscu jego zamieszkania. Powyższe prowadzi do wniosku, iż organ nie naruszył prawa przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem przesłanki z ww. uchwały muszą występować łącznie, uniemożliwienie przez stronę organowi ustalenia jednej z nich sprawia, iż nie jest możliwe przyznanie takiej osobie prawa do lokalu socjalnego. Co się tyczy pozostałych zarzutów skargi, w szczególności związanych z kwestią obligatoryjności zawarcia umowy najmu, to uznać należy, iż w realiach niniejszej sprawy pozostają one w oderwaniu od jej istoty. Skoro bowiem strona uniemożliwiła organowi ustalenie, czy spełnia minimalne kryteria umożliwiające przyznanie lokalu socjalnego, dywagacje nad tym, czy organ działając w trybie paragrafu 12 przedmiotowej uchwały musi, czy też może przyznać lokal socjalny, jawią się jako przedwczesne. Do czasu bowiem, aż strona poda organowi informacje na temat swojego aktualnego miejsca zamieszkania, tj. do czasu spełnienia przez stronę wszystkich przesłanek opisanych w przepisie paragrafu 12 ww. uchwały, ta problematyka nie wpływa na stan sprawy. W związku z powyższym, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz, uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).