II FZ 747/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 148/12 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 148/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 26 września 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r . Pismem z dnia 6 czerwca 2012 r. K. W. (dalej: "skarżący") złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia powyżej powołanego wyroku. W uzasadnieniu podatnik nie wskazał jedynie, że nie działał przez profesjonalnego pełnomocnika i nie doczytał pouczenia zawartego w zawiadomieniu o wyznaczeniu rozprawy, skierowanym do skarżącego w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 marca 2012 r., a przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uważa za nieżyciowy i nielogiczny. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. odmówiono stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazując, iż skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi. Na powyżej powołane postanowienie strona wniosła zażalenie podnosząc, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny prowadził postępowanie w identycznej sprawie o sygn. akt I SA/Ol 131/11 i w tej sprawie zapadł korzystny dla niego wyrok. Następnie podatnik wskazał, że skontaktował się z Sądem i pracownik poinformował go, że nie musi występować o pisemne uzasadnienie, gdyż zostanie mu ono doręczone z urzędu, jednak nie nadmienił, że przysługuje ono tylko stronie, dla której zapadło korzystne rozstrzygnięcie. Następnie skarżący wskazał, iż po miesiącu ponownie skontaktował się z pracownikiem Sądu celem ustalenia, dlaczego jeszcze nie otrzymał uzasadnienia i wówczas dowiedział się, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a wniosek o sporządzenie uzasadnienia należało złożyć w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku lub doręczenia sentencji. Końcowo podatnik wskazał, iż zamierza odwołać się od zapadłego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując na nowe okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczym celem instytucji przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania, zobligowanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem koniecznym przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie terminu nie jest zawinione tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu, a przekroczenie to nastąpiło mimo dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W postanowieniu NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OZ 997/10; niepubl.) wskazano, że kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie, jako staranność, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10.09.2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; niepubl.). Z uwagi na fakt, iż przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej i nie jest możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez Sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych, nie może być mowy o zastosowaniu dyspozycji art. 86 § 1 p.p.s.a. Słusznie Sąd pierwszej instancji w sprawie wskazał, iż skarżący nie podnosi żadnych okoliczności mających świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie należy wskazać, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przekonanie skarżącego, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie mu przesłany z urzędu, nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieznajomość przepisów prawa nie może więc być przesłanką egzoneracyjną. W tym kontekście wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny należycie pouczył skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach (w tym o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przypadku oddalenia skargi), a strona sama przyznała, że nie zapoznała się z treścią pouczenia. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.