II SA/Kr 671/12

WyrokWSA w Krakowie2012-04-27

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Andrzej Irla, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie adresu zamieszkania świadka, który mógłby zeznać o braku upoważnienia do wydania decyzji administracyjnej w przeszłości, stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Ustalenie adresu zamieszkania świadka, który potencjalnie mógłby zeznać o braku upoważnienia do wydania decyzji administracyjnej w przeszłości, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uzasadniającego wznowienie postępowania. Taka okoliczność, sama w sobie, nie ma istotnego znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie może stanowić podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego, które może, ale nie musi, mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na nowe okoliczności faktyczne w postaci zeznań świadka S. K., który miałoby potwierdzić, że decyzja z 1977 r. została wydana bez upoważnienia. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody. Po kolejnych etapach postępowania administracyjnego i sądowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą uchylenia poprzednich decyzji. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących wznowienia postępowania i związania oceną prawną sądów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / Sędziowie NSA Andrzej Irla WSA Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G.F. , Z.F. i W.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala G. F., W. F. i Z. F., reprezentowani przez radcę prawnego K. M. złożyli w dniu 9 maja 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2005 r., znak Kol. Odw. [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] obr. [...]. We wniosku wskazano, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, nieznane organowi administracji publicznej w chwili wydania decyzji w postaci zeznań świadka S. K.. Podniesiono, że dowód ten rozstrzyga wątpliwości, których nie można było rozwiać za pomocą dokumentów (niemożliwe bowiem było udowodnienie nieistnienia upoważnienia). W rozmowie przeprowadzonej ze S. K. skarżący uzyskali informację, że ww. decyzja z dnia 16 grudnia 1977 r. została wydana bez upoważnienia. Jednocześnie wskazano, że uzasadnione jest nie tylko wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, ale również stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], z uwagi na rażące naruszenie prawa. Decyzją z dnia 14 lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego ze skargi na decyzję z dnia 22 maja 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 16 grudnia 1977 r. Takie stanowisko zostało zaakceptowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpoznające wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i decyzją z dnia 30 października 2008 r. utrzymano w mocy decyzję tego samego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2008 r. Od tej ostatniej decyzji wniesiono skargę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 31/09 uchylił obie decyzje (z 14 lipca 2008 r. i 30 października 2008 r.) wskazując na dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 20 lipca 2009 r. wznowiło postępowanie w sprawie. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt [...], orzeczono o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2005 r., znak Kol.Odw. [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] obr. [...]. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania w sprawie oraz wskazano, że strony dotrzymały miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 K.p.a., gdyż fakt rozmowy ze S. K. miał miejsce w dniu 25 kwietnia 2008 r., a wniosek o wznowienie złożony został w dniu 21 maja 2008 r. Kolegium Odwoławcze wskazało na zakończenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznającym skargę kasacyjną od wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2008 r. w sprawie II SA/Kr 1072/07. Podkreślono, że w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się także do kwestii podnoszonej obecnie przez wnioskodawców, tj. braku upoważnienia S. K. do wydawania decyzji z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...]. W uzasadnieniu decyzji powołano się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." i wskazano, że w sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie złożyli G. F., W. F. i Z. F., reprezentowani przez radcę prawnego K. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy co do istoty, w tym przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez Stronę. Zaskarżonej decyzji zarzucono: a) błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz art. 133 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wiedza Naczelnego Sądu Administracyjnego o ujawnieniu się nowych dowodów w sprawie i oddalenie skargi kasacyjnej stoi na przeszkodzie uchyleniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r.; b) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, poprzez przyjęcie, że ujawnienie nowych dowodów należy uznać za naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.; c) naruszenie art. 149 § 2 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy; d) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a.; e) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. znajduje zastosowanie jedynie do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, a nie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z porównania daty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i daty wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na odkrycie nowych dowodów wynika, że nowe dowody nie były znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie w chwili rozpatrywania skargi wnioskodawców. Ponadto podkreślono, że podstawy wznowienia można podzielić na okoliczności, które wykazują cechy naruszenia prawa i te, które takich cech nie wykazują. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie podważa legalności postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. Strony podniosły również, że z art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne badając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych dokonują ich kontroli w oparciu o stan faktyczny ustalony w toku postępowania administracyjnego, nie są natomiast uprawnione do kontroli rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności faktycznych, które ujawniły się już po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Podkreślono, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał o domniemaniu legalności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. nie biorąc pod uwagę nowych dowodów ujawnionych w sprawie. We wniosku zaznaczono również, że Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić czynności dowodowe i dopiero po ich przeprowadzeniu ustalić, czy doszło do zmiany stanu faktycznego, czy też zmiany takiej nie ma. Decyzją z dnia 14 stycznia 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku G. F., W. F. i Z. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2010 r., znak [...], orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2005 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] obr. [...], działając na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 września 2010 r. znak [...]. W uzasadnieniu wskazano, że instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w przepisach art. 145 - 153 K.p.a., jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Wznowienie postępowania pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, po wydaniu której ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z przepisem art. 145 §1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2000 r. (I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768), nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. W myśl przepisu art. 151 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 września 2010 r., znak [...] odmówiło uchylenie decyzji dotychczasowej, tj. decyzji tego organu z 22 maja 2006 r., znak [...] wskazując, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Dalej podniosło Kolegium Odwoławcze, że w tej sprawie nie bez znaczenia była okoliczność, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1027/08. W wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do braku upoważnienia S. K. do wydawania decyzji z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] stwierdził, że każda decyzja ostateczna, a taką jest decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. korzysta z domniemania legalności oraz działania w warunkach art. 6 K.p.a., czyli działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, a każde naruszenie prawa, któremu strona nadaje charakter rażącego musi znajdować odzwierciedlenie w treści powszechnie obowiązującego prawa i wynikać z prostego zestawienia treści rozstrzygnięcia z przepisem prawa. Wobec zaś tego, że nie ma możliwości odtworzenia brzmienia normy prawnej, czyli zapisów obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia 16 grudnia 1977 r. statutu Urzędu Dzielnicowego [...], nie sposób jest podnieść zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09, opub. w LEX nr 501813), przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowo-administracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowo-administracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, opub. w LEX nr 493588). W świetle powyższego Kolegium Odwoławcze związane jest przedstawioną powyżej oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09. Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a w nowym postępowaniu administracyjnym w zakresie danej sprawy organ administracji nie jest uprawniony do wyrażania odmiennych ocen niż te, wynikające z oceny przedstawionej przez Sąd w zakresie dotyczącym sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 maja 2006 r., znak [...], która była przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się do zarzutu wniosku dotyczącego związania Kolegium Odwoławcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 31/09, Kolegium Odwoławcze wskazało, że w wyroku została rozstrzygnięta kwestia zbiegu nadzwyczajnego trybu administracyjnego, tj. wznowienia postępowania oraz trybu sądowego. W powołanym wyroku Sąd stwierdził jedynie, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie, gdy wskazaną podstawą wznowienia jest ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi (art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a.) wszczęcie postępowania jest dopuszczalne. Sąd nie odniósł się natomiast do kwestii samego postępowania po wznowieniu postępowania. Z powyższą decyzją nie zgodzili się G. F., W. F. i Z. F., reprezentowani przez radcę prawnego K. M., którzy w dniu 18 marca 2011 r. złożyli do sądu administracyjnego skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) błędną wykładnię art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. wiąże Samorządowe Kolegium Odwolawcze w ten sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego co do nowego dowodu pozwalającego na odtworzenie treści Statutu Urzędu Dzielnicowego [...] obowiązującego w 1977 r., który to dowód został ujawniony po dniu 27 marca 2008 r., czyli po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie; 2) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 31/09); 3) błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że dowód z zeznań S. K. nie stanowi nowego dowodu w niniejszej sprawie; 4) naruszenie art. 149 § 2 K.p.a., albowiem pomimo wznowienia postępowania nie przeprowadzono postępowania co do istoty sprawy; 5) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., albowiem w obu instancjach nie zapewniono skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji; 6) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. wobec niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, przez nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez skarżących. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 14 stycznia 2011 r. w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2010 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium Odwoławcze nie było związane wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. w sprawie II SA/Kr 1072/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. w sprawie I OSK 1524/09, gdyż nowy dowód w postaci zeznań świadka S. K. ujawnił się dopiero po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. Zdaniem skarżących przeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez strony mogło doprowadzić do ustalenie innego niż dotychczas stanu faktycznego sprawy - obalenia domniemania legalności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić czynności dowodowe i dopiero po ich przeprowadzeniu ustalić, czy doszło do zmiany stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako P.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją, co wynika z art. 151 P.p.s.a. Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone w tej sprawie decyzje nie podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Sąd stwierdza przy tym, że w przypadku, gdy toczą się dwa odrębne wznowieniowe postępowania administracyjne, pomiędzy tymi samymi stronami i dotyczące wznowienia postępowania zakończonego tą samą decyzją, organ administracyjny winien rozważyć celowość połączenia obu tak prowadzonych postępowań w jednym postępowaniu ocenić zaistnienie przesłanek wznowieniowych. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawcy złożyli wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego podając jako przesłankę wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, jakimi było ujawnienie miejsca zamieszkania S. K., który podpisał decyzję występując z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającą umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] obr. [...]. Jak podają wnioskodawcy przeprowadzenie dowodu z zeznań S. K. mogłoby doprowadzić do ustalenia, że wydając ww. decyzję w dniu 16 grudnia 1977 r. działał on bez wymaganego upoważnienia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przesłanką wznowieniową jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu ujawnienie (ustalenie) miejsca zamieszkania przez S. K. nie jest taką okolicznością faktyczną, która stanowiłaby w tej sprawie przesłankę wznowieniową. Okoliczność faktyczna tylko wtedy stanowi podstawę wznowieniową, jeżeli spełnia ona następujące przesłanki: a) okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji, b) okoliczność ta nie była znana organowi wydającemu decyzję, c) okoliczność ta jest istotna dla danej sprawy. W ocenie Sądu fakt ustalenia adresu zamieszkania S. K. nie stanowi okoliczności faktycznej spełniającej ww. przesłanki. Adres zamieszkania może być okolicznością faktyczną. Z akt sprawy wprawdzie wprost nie wynika, że ta okoliczność istniała w dniu wydania decyzji 22 maja 2006 r., ale na potrzeby tej sprawy można przyjąć uprawdopodobnienie tej przesłanki. Ta okoliczność nie była znana organowi ani stronom w dniu 22 maja 2006 r. Pozostaje kwestia zbadania, czy przesłanka ta spełniła warunek, zgodnie z którym ma ona mieć istotne znaczenie dla tej sprawy. W ocenie Sądu ta okoliczność tej przesłanki nie spełnia. Nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (komentarz do art. 145, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 556). Takie stanowisko zajmowane jest również w orzecznictwie sądowym (np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 26/97, opub. w LEX nr 34651 zawarł pogląd, zgodnie z którym "pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09, opub. w LEX nr 746308 zawarł z kolei pogląd, że "wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, a więc wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Konsekwencją przyjęcia wykładni ścieśniającej jest to, że okoliczności, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., mają być istotne, a więc mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co oznacza, że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu". Stanowisko sądów administracyjnych zasadniczo w tej kwestii jest jednolite: nowa okoliczność faktyczna tylko wtedy stanowi przesłankę wznowienia postępowania, jeżeli jej znajomość przez organ administracyjny skutkowałaby przynajmniej dużym prawdopodobieństwem wydania decyzji o odmiennej streści, niż została wydana (np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 1885/99, opub. w LEX nr 50152; Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 429/06, opub. w LEX nr 348005). Fakt ustalenia adresu zamieszkania S. K. nie stanowi okoliczności mającej znaczenie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji w dniu 22 maja 2006 r. która odmówiono unieważnienia decyzji wydanej przez S. K. działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 16 grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] obr. [...]. Ta okoliczność w ogóle nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji w dniu 22 maja 2006 r. W istocie skarżącym nie chodzi o to, że ustalili oni adres zamieszkania S. K., ale o to, że ewentualne odebranie zeznania od tej osobowy mogłoby wskazać, że osoba ta wydając w dniu 16 grudnia 1977 r. decyzję działała bez upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego. Tym samym to nie tyle ustalenie adresu zamieszkania świadka, ale jego potencjalne zeznania mogłyby – jak wynika z treści skargi skarżących – mieć istotne znaczenie dla ustalenia zaistnienia przesłanki nieważności ww. decyzji z grudnia 1977 r. Tych jednak zeznań, traktowanych jako dowód nadal nie ma i oczywiście nie było ich w dacie wydawania decyzji z dnia 22 maja 2006 r. Natomiast okoliczność faktyczna ustalenia adresu zamieszkania S. K. nie miała istotnego znaczenia dla wydania decyzji z dnia 22 maja 2006 r. Tą bowiem sprawą zakończoną wydaniem decyzji z dnia 22 maja 2006 r. odmówiono unieważnienia innej decyzji z dnia 16 grudnia 1977 r. i ani skarżący, ani Sąd nie jest w stanie ustalić, jakie znaczenie dla tej sprawy miałby sam fakt ustalenia adresu zamieszkania S. K.. Jak zostało to już wyżej podkreślone, okolicznością faktyczną, która stanowiłaby przesłankę wznowienia postępowania musi być taka okoliczność, która sama w sobie (samodzielnie) ma wpływ i to istotny dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Tej cechy istotności nie spełnia okoliczność faktyczna, która sama nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, ale może stanowić podstawę do przeprowadzenia kolejnego dowodu (lub ustalenia kolejnej okoliczności faktycznej), która z kolej może (ale nie musi) mieć jakieś (ale niekoniecznie istotne) znaczenie w sprawie. Sąd w tej sprawie nie bada znaczenia nowego dowodu, jakim ewentualnie byłyby zeznania S. K., ale – nawet przyjmując stanowisko skarżących, że S. K. prawdopodobnie zeznałby, że wydając przedmiotową decyzję z dnia 16 grudnia 1977 r. działał bez upoważnienia – byłoby wielce wątpliwym, aby nawet ten dowód mógł podważyć ustalenia zawarte w decyzji z dnia 22 maja 2006 r. poprzez wykazanie, że decyzja z dnia 16 grudnia 1977 r. została wydana przez osobę nie będącą upoważnioną. Czy rzeczywiście dowód w postaci zeznań odebranych po trzydziestu paru latach od dnia wydania konkretnej decyzji przez byłego urzędnika mógłby zasadnie podważyć działanie bez upoważnienia tylko w danej konkretnej sprawie? Sąd tylko zaznacza tą okoliczność, a to dlatego, że skarżący przywiązują nadmiernie dużą wagę do samych zeznań S. K., tak jakby te zeznania nie tylko potwierdziły ich sugestie, ale były przeważającym dowodem na działanie S. K. w dniu 16 grudnia 1977 r. w opisanej sprawie bez upoważnienia. Zasadnym jest zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., ale w ocenie Sądu brak zapoznania stron z materiałem dowodowym i umożliwienia im złożenia dodatkowych wyjaśnień, tylko wtedy ma znaczenie, gdy to uchybienie mogło wpłynąć na wydanie decyzji o odmiennej treści niż ta, którą organ wydał. Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarżący mieli prawo bieżącego wglądu w toczące się postępowanie. Tylko istotne naruszenie przepisów proceduralnych uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a w okolicznościach tej sprawy naruszenie przez Kolegium Odwoławcze art. 10 K.p.a. takiej wady nie generuje. Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie uznał, że zasadniczo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie naruszyło prawa procesowego i trafnie uznało, że powołana okoliczność przez skarżących nie stanowi okoliczności faktycznej spełniającej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a tym samym zasadnie wydało decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym to przepisem organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Brak wykazania zaistnienia przesłanki wznowieniowej nakazuje organowi wydanie decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji. W związku z powyższym, mając na uwadze okoliczności tej sprawy i oceniając zgodność z prawem działania organu administracyjnego, Sąd uznał, że ani przeprowadzona z urzędu ocena legalności działania organu, ani zarzuty zawarte w skardze nie uzasadniają wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Skargę należało więc, stosownie do art. 151 P.p.s.a, oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło