III SA/Gl 957/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-09-29
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną samochodu osobowego i zastosowały metodę "ostatniej szansy" do jej ustalenia, a w konsekwencji prawidłowo określiły należności celne i podatkowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną samochodu osobowego, ponieważ rażąco odbiegała ona od średniej ceny tego typu pojazdu na rynku kraju eksportu. Wobec braku możliwości zastosowania innych metod ustalenia wartości celnej, zasadnie zastosowano metodę "ostatniej szansy". W konsekwencji, prawidłowo określono należności celne i podatkowe.Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy z USA, deklarując jego wartość celną na podstawie faktury. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając ją za zaniżoną w stosunku do cen rynkowych w USA. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym powołaniu biegłego rzeczoznawcy, organy celne zastosowały metodę "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej, co skutkowało określeniem wyższych należności celnych i podatkowych. Skarżący wniósł skargę, kwestionując zastosowane metody i wyliczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr.sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi T.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania T. G., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie niezaksięgowanej kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego marki [...], zgłoszonego na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD OGL nr [...] z dnia [...] r.
W decyzji przedstawił następujący przebieg postępowania w sprawie:
W dniu [...] 2008 r. T. G. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z USA towar opisany jako samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...], z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej [...] ccm, rok produkcji [...]. W zgłoszeniu celnym zadeklarował kod CN 87032390 Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich (rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1214/2007 z dnia 20 września 2007 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 286, z 31 października 2007 r.) właściwy dla pojazdów samochodowych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702) włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi - pozostałe pojazdy wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej przekraczającej 1500 ccm, ale nie przekraczającej 3000 ccm, używane. Dla ww. towaru zadeklarował stawkę celną dla krajów trzecich (erga omnes) w wysokości 10% (towar pochodzący z USA). Wartość celną pojazdu zadeklarował w kwocie [...] USD na podstawie faktury z [...] 2008 r. nr [...] , która została powiększona o koszty transportu poniesione do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty ([...] USD). Do zgłoszenia celnego załączył fakturę nr [...] , oświadczenie z [...] 2008 r. dot. poniesionych kosztów transportu na terenie Wspólnoty, certificate of origin for a vehicle, deklarację wartości celnej, polecenie wypłaty za granicę.
W tym samym dniu przedmiotowe zgłoszenie - jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r., str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, ze zm., dalej WKC) - zostało przyjęte na podstawie art. 63 WKC i zarejestrowane w ewidencji OGL pod nr 332010/008866.
W wyniku rewizji celnej stwierdzono samochód osobowy marki [...], numer nadwozia odczytano z natury (zgodny z dokumentami). Odczytano przebieg z licznika: 177 mil. Po uiszczeniu zadeklarowanych w zgłoszeniu należności celno-podatkowych, towar zwolniono do wnioskowanej procedury.
W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego - w związku z wątpliwościami co do deklarowanej wartości celnej - pismem z dnia [...] 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. działając w oparciu o art. 14 w zw. z art. 68 a WKC oraz art. 178 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r., str. 1 ze zm.; Dz. Urz UE Polskie Wydanie specjalne, roz. 2, t. 6 str. 3 ze zm., dalej powoływanym jako RWKC) wezwał stronę do nadesłania dodatkowych dokumentów lub informacji dotyczących zakupu importowanego pojazdu.
Pismem z [...] 2008 r. strona poinformowała, iż cena podana na rachunku nr [...] z dnia [...] 2008 r. stanowi cenę transakcyjną.
Wobec wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej towaru zgodnie z art. 248 ust. 1 RWKC organ wezwał stronę do złożenia zabezpieczenia w kwocie [...] PLN na poczet należności celnych i podatkowych. Zabezpieczenie złożono.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego oraz należności podatkowych w związku z importem ww. samochodu osobowego ujętego w zgłoszeniu celnym SAD OGL nr [...] z dnia [...] 2008 r.
W pierwszej fazie toczącego się postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w R. zebrał materiał porównawczy korzystając ze stron internetowych dotyczących ofert sprzedaży samochodów [...] na rynku amerykańskim.
Pismem z [...] 2008 r. strona poinformowała m.in., iż samochód jest samochodem zakupionym z drugiej ręki, odzyskanym po kradzieży, z uszkodzeniami, w tym uszkodzeniami licznika, który wskazuje mniejszy przebieg niż rzeczywisty. Nadto samochód został wyprodukowany w 2007 r. i tylko wycena oparta na wartości samochodu na rynku amerykańskim może być podstawą dla weryfikacji wartości transakcji, która miała miejsce w USA. Do pisma dołączono własne materiały porównawcze (wydruki ze stron internetowych) dotyczące nie zakończonych aukcji oraz ofertę sprzedaży pojazdu uszkodzonego z przebiegiem 22700 mil.
Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. powołał biegłego Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego celem dokonania wyceny pojazdu. Ustalił przy tym następujący zakres opinii:
- ustalenie na rynku USA na dzień [...] 2008 r. średniej ceny sprzedaży pojazdu marki [...] (silnik niskoprężny - [...] ccm), przy uwzględnieniu stopnia zużycia i uszkodzeń pojazdu, przebieg rejestracji, dopuszczenia do ruchu, przebieg oraz historia pojazdu na terenie USA w oparciu o system "C";
- ustalenie na rynku polskim cen sprzedaży wyżej opisanego pojazdu z uwzględnieniem stanu pojazdu, stwierdzonych braków uszkodzeń, przebiegu i innych elementów mających wpływ na wartość przedmiotowego pojazdu.
Strona była poinformowana o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu.
W sporządzonej opinii z [...] 2009 r. rzeczoznawca wskazał, iż na rynku amerykańskim w sierpniu 2008 r. cena zakupu samochodu [...] (rok prod. [...]) wynosiła średnio [...] USD (na podstawie: Kelley Blue Book, Consumer Guide, Nada Guides, AOL Autos, Internet Autoguide). Wartość ta ponad dwuipółkrotnie przewyższała zadeklarowaną przez stronę w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu ([...] USD). W oparciu o system "C" rzeczoznawca ustalił, iż badany pojazd posiadał udokumentowaną historię eksploatacji. W szczególności wskazał, że:
a) samochód był dostarczony sprzedawcy [...] 2007 r. przy stanie licznika 5 mil,
b) [...] 2007 r. został wykonany przegląd przedsprzedażny (stan licznika 8 mil),
c) samochód został sprzedany firmie "A" w dniu [...] aja 2008 r. przy stanie licznika 152 mile (zgłoszenie sprzedaży "C" z [...] 2008 r.),
d) w tym samym dniu ([...] 2008 r.) firma "A" sprzedała samochód skarżącemu,
e) samochód nie był rejestrowany w USA, a jego przebieg (152 mile) wynikał z ponadrocznej funkcji jako samochodu demonstracyjnego, samochód nie mógł na stałe poruszać się po drogach publicznych USA,
f) samochód nie miał zgłoszonych szkód w USA (w tym pokradzieżowych), nie był naprawiany w sieci serwisowej "B", nie był sprzedany na licytacji,
g) w notowaniach na rynku amerykańskim przedmiotowy samochód jest określany marketingowo jako model roku [...] mimo że został wyprodukowany w [...] r., w USA rok modelowy zmienia się najpóźniej w maju, o trzy miesiące wcześniej niż w Europie,
h) firma "C" gwarantuje, że gdyby w samochodzie na dzień sprzedaży w USA były usterki, to go odkupi od właściciela.
W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z [...] nr [...], dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] 2008 r. w poz.1, tj. samochodu osobowego marki [...] określił nie zaksięgowaną kwotę cła w wysokości [...] PLN, kwotę należnego z tytułu importu towaru podatku akcyzowego w wysokości [...] PLN oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] PLN. Była to kolejna decyzja w sprawie, wydana po uprzednim uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy, wobec stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a usunięcie tego typu wady nie było możliwe w postępowaniu odwoławczym.
Przy czym w decyzji tej działając w oparciu o art. 31 ust. 1 WKC organ ustalił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę [...] PLN (tj. [...] USD - po przeliczeniu wg obowiązującego w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego kursu walut, gdzie 1 USD = 2,0720 PLN). Zastosowano stawkę celną konwencyjną w wysokości 10% - zgodnie z obowiązującą w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfą Celną Wspólnot Europejskich.
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie obligatoryjnych zasad ustalania wartości celnej towarów określonych w WKC, błędną ocenę materiału dowodowego oraz błędne zastosowanie przepisów WKC. Wniosła o uchylenie decyzji i ustalenie długu celnego oraz zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym liczonych od wartości celnej ustalonej metodą "wartości transakcyjnej identycznych towarów" wg kursu 1 USD = 2,02 PLN, względnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Celnego w R..
W uzasadnieniu wskazała, że w poprzednio uchylonej decyzji organ ustalił wartość celną towaru na kwotę [...] zł a w obecnej na kwotę [...] zł. Ponadto wartość celną wyliczono bezpodstawnie metodą ostatniej szansy wbrew zasadom WKC z naruszeniem art. 28-36 WKC oraz art. 141-178 Rozporządzenia wykonawczego Nr 2454/92.
Ponadto decyzja została wydana dla samochodu [...], podczas gdy przedmiotem importu jest samochód [...] , a więc całkiem inny model. Niezasadnie też organ pierwszoinstancyjny powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na opinię sporządzoną dla samochodu [...] tj. modelu, który nie jest przedmiotem postępowania, droższym o 40% od modelu [...].
Strona skarżąca podniosła też, że wartość samochodu powinna być ustalona w oparciu o cenę samochodu na rynku amerykańskim, a nie polskim. Tym bardziej, że w opinii biegły posługiwał się danymi dotyczącymi ceny samochodu na rynku amerykańskim (cenniki TARFAX). Zaznaczyła, że rzeczą organów jest wykazanie, iż istnieją poważne wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi sumę faktycznie zapłaconą. Na tę okoliczność przywołała wyrok WSA z 24 września 2008 r. sygn. akt SA/Ol 379/08, akcentując, że organy powinny wykazać, że ustalenie wartości celnej jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody wymienione w art. 30 WKC. Podniosła, że organy tendencyjnie przyjęły cenę samochodu w USA zawartą w opinii wyłącznie dla zakwestionowania wysokości ceny transakcyjnej podanej w fakturze. Równocześnie organy nieprawidłowo uznały, że cena wynikająca z tych danych ([...] USD) nie może być przyjęta dla ustalenia wartości celnej samochodu wg metody wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. b WKC). Tymczasem najwyższą wartością jaką organ mógł przyjąć do ustalenia wartości celnej samochodu była właśnie kwota [...] USD, pomniejszona o 8,27 % tj. wartość stwierdzonych i opisanych w opinii biegłego braków mających ujemny wpływ na jego wartość. Przy czym kurs USD należy przyjąć z daty transakcji, a wynosił on wtedy 2,02 PLN, co oznacza, że wartość transakcyjna identycznych towarów wynosiła [...] zł. Zaznaczyła też, że kodeksowe metody ustalania wartości celnej zmierzają do ustalenia cen obowiązujących w kraju sprzedawcy, żadna z metod nie może być z góry wyłączona, a zastosowanie metody ostatniej szansy możliwe jest tylko wtedy, gdy inne metody zawiodą. W ocenie skarżącego takiej potrzeby nie było, a zastosowana metoda jest dla strony szkodliwa, bo w rzeczywistości przekracza o 10000 USD cenę nowego pojazdu w kraju nabycia, a potwierdzają to strony internetowe dilerów amerykańskich i opinia biegłego. Ponadto skarżący wyjaśnił, że informacje o kradzieży samochodu i utracie gwarancji nabył z USA i nie miał możliwości ich weryfikować. Nie zgodził się z twierdzeniem organu celnego, że samochód nie miał uszkodzeń. Zauważył też, że co innego wynika z opinii biegłego. Zarzucił, że organ celny nie odniósł się w ogóle do twierdzeń i zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania wyjaśniającego. Zaznaczył, że organ nieprawidłowo przyjął, że przebieg samochodu wynosi 117 mil. Zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę, że rezygnacja z gwarancji przez nabywcę ma wymierną wartość, o którą powinna być obniżona wartość transakcyjna pojazdu. Na zakończenie podniósł, że skoro organ odrzucił wartość transakcyjną pojazdu, to powinna być ona ustalona wg wartości transakcyjnej identycznych towarów.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności opinię sporządzoną przez Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego, dane dostępne w Internecie, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że wystąpiły przesłanki wyłączające możliwość ustalenia wartości na podstawie art. 29 ust. 1 WKC. Zaznaczył, że wartość transakcyjna towaru ([...] USD) rażąco odstaje od wartości towaru na rynku kraju zakupu ([...] USD) i jest ponad dwuipółkrotnie niższa od wartości na rynku amerykańskim. Ponieważ kwota [...] USD wskazana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr [...] nie mogła zostać przyjęta jako wartość transakcyjna w niniejszej sprawie, konieczne było ustalenie wartości celnej importowanego samochodu metodą zastępczą w oparciu o art. 30 ust. 1 WKC. Następnie organ omówił kolejne metody ustalania wartości celnej określone w WKC i podał przyczyny braku możliwości ich zastosowania, wskazując na konieczność zastosowania tzw. metody ‚"ostatniej szansy" (art. 31 ust.1 WKC).
Wyjaśnił, że w sprawie nie mogło dojść do ustalenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej identycznych towarów, gdyż w przypadku samochodów używanych praktycznie niemożliwe jest ustalenie wartości celnej metodą wartości transakcyjnej identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust. 2 lit. a WKC).
Zauważył, że nie może odpowiedzieć na zarzuty naruszenia art. 28-36 WKC jak i art 141-178 RWKC, albowiem strona nie wskazała na czym miałoby polegać naruszenie konkretnych przepisów prawa wspólnotowego.
Za chybiony uznał zarzut przyjęcia do ustalenia wartości celnej towaru samochodu [...], wskazując, że markę tego samochodu omyłkowo wpisano na str. 6 uzasadnienia decyzji.
Odnosząc się do przywołanego wyroku WSA z 24 września 2008 r. sygn. akt I SA/OL 379/08, wskazał, że rzeczą organów jest wykazanie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lib należną sumę określoną w art. 29 WKC i w rozpoznawanej sprawie organy te wątpliwości wykazały.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 28-36 WKC oraz art. 141-178 RWKC;
- błędną i tendencyjną ocenę dowodów;
- naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.);
2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła zarzuty odnoszące się do zastosowania przez organy metody ostatniej szansy z pominięciem pośrednich obligatoryjnych metod ustalania wartości celnej towaru, co zostało już przez nią podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponownie przywołała wyrok WSA z 24 września 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 379/08. Cytując na jego tezy zauważyła, że odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej przy ustaleniu wartości celnej towaru wymaga wykazania przez organ celny, że istnieją uzasadnione wątpliwości, że wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości rynkowej kraju eksportera. Zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach odwoławczych na tle tego samego stanu faktycznego w tej samej sprawie bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, powoduje, że może nastąpić uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów. Dodatkowo zaś zarzuciła, że organy niewłaściwie przyjęły, że samochód był samochodem używanym. Definicja pojazdu używanego wynika z przepisów podatkowych. Skoro więc przy określaniu podatku od towarów i usług organ celny działa jak organ podatkowy, to sporny samochód winien być traktowany jak nowy, a nie jak samochód używany, albowiem samochodem używanym jest samochód który przejechał ponad 6.000 km lub od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło więcej niż 6 miesięcy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie samochód został pierwszy raz zarejestrowany w Polsce i tu dopuszczony do użytku. Stąd też opierając się na wartości transakcyjnej (21000 USD-8,27%=[...] USD x 2,02 PLN=[...] PLN) cło wynosi (10% od [...] PLN) [...] PLN, akcyza (13,6% od [...] PLN) [...] PLN, podatek od towarów i usług (22% od [...] PLN) [...] PLN , co w ocenie strony skarżącej daje łączną kwotę [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 24 września 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 379/08, zgodził się, że rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie wartości celnej jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody wymienione w art.30 WKC. Zauważył przy tym, że organy celne wykazały uzasadnione wątpliwości wobec zadeklarowanej wartości celnej. Przede wszystkim przeprowadzone postępowanie wykazało, że cena na rynku eksportera takiego samochodu jak importowany wynosiła średnio [...] USD, podczas gdy strona deklarowała [...] USD.
Odpowiadając na zarzut relatywizmu dowodowego, wyjaśnił, że organy celne wykorzystują notowania ceny rynkowej na rynku eksportera (tu: amerykańskim) jedynie w celu porównania z wartością deklarowaną. Na tej podstawie dokonują oceny wiarygodności deklarowanej wartości celnej. Niemożliwe jest natomiast wykorzystanie notowania ceny rynkowej ustalonej przez rzeczoznawcę z rynku eksportera dla ustalenia wartości celnej. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 2 WKC wartość celna z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu (art. 30 ust. 2 lit. c). To właśnie przyjęcie do ustalenia wartości celnej ceny pojazdu ustalonej przez rzeczoznawcę na rynku USA byłoby niezgodne z przepisami WKC.
Ponadto dodał, iż kwota [...] USD ustalona jako notowanie na rynku amerykańskim jest ceną uśrednioną na podstawie danych zebranych przez rzeczoznawcę z różnych źródeł. Nie jest to cena konkretnego samochodu. Niemożliwe jest w takim przypadku przyjęcie takiej kwoty również do ustalenia wartości celnej samochodu wg metody wartości transakcyjnej podobnych towarów (art.30 ust. 2 WKC lit. b).
Nie mają zatem podstaw w przepisach prawa wspólnotowego przedstawione w skardze przez stronę własne wyliczenia dotyczące ustalenia wartości celnej z przyjęciem jako kwoty bazowej [...] USD stanowiącej notowanie na rynku eksportera.
Kwota ta mogła być bowiem przyjęta wyłącznie do porównania cen na rynku amerykańskim.
Niemożliwe jest również przyjęcie kursu waluty 1 USD= 2,02 PLN, gdyż w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego obwiązywał średni kurs waluty ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w tabeli nr [...] z dnia [...] 2008 r. - 1 USD = [...] PLN i taki właśnie kurs został przyjęty do ustalenia wartości celnej.
Zaznaczył, że uwzględnione zostały również przez organy celne przy ustalaniu wartości celnej korekty ze względu na serwisowanie pojazdu w wysokości (-5 %) oraz z tytułu napraw (-1,4 %). Naczelnik Urzędu Celnego w R. nie uwzględnił jedynie korekty dotyczącej wymogu przystosowania pojazdu do ruchu w Europie (określonej przez rzeczoznawcę na 1,9 %), ponieważ korekta dotycząca wymogu przystosowania pojazdu do ruchu w Europie nie ma bezpośredniego wpływu na cenę zakupu pojazdu. Na tę okoliczność przywołał wyrok WSA z 28 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 422/07 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu, iż organ odwoławczy przywołuje dane z systemu "C", z którego wynika, że sporny samochód nie był samochodem używanym w rozumieniu prawa polskiego ponieważ nie był nigdy zarejestrowany i nie mógł się poruszać pod drogach publicznych w USA ani w Polsce, organ zauważył, że w zaskarżonej decyzji nie zawarto takiego stwierdzenia. Strona wyrywała bowiem z kontekstu uzasadnienia zaskarżonej decyzji pewne sformułowania, a następnie dołączyła do nich swoje własne, twierdząc jakoby takie właśnie uzasadnienie przedstawił Dyrektor Izby Celnej w K.. Zaakcentował, że z systemu "C", z którego skorzystał rzeczoznawca do ustalenia historii importowanego samochodu [...], wynikało, że samochód był używany jako pojazd demonstracyjny i nie poruszał się po drogach publicznych w USA (stąd wynikał niski przebieg).
Ustalono również, że samochód został wyprodukowany w 2007 r. (strona deklarowała w zgłoszeniu celnym rok produkcji 2008). Zauważono, że to strona przez cały czas prowadzenia postępowania zarówno przed organem I instancji, np. w piśmie z [...] 2008 r., pierwotnym odwołaniu z [...] 2009 r., odwołaniu z [...] 2009 r. podkreślała, że samochód jest samochodem używanym, odzyskanym po kradzieży, z uszkodzeniami, w tym uszkodzeniami licznika, co okazało się niezgodne z rzeczywistością, wtedy strona stwierdziła, że samochód winien być traktowany jako nowy. Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył też, że samochód wprawdzie nie poruszał się po drogach USA, jednakże skoro ponad rok spełniał funkcję samochodu demonstracyjnego, to dla potrzeb ustalenia wartości celnej należy uznać, że był użytkowany. Zaznaczył też, że wartość celna nie jest ustalana na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług, a na podstawie WKC.
Nie zgodził się również z zarzutami procesowymi, wskazując, iż ocena zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany szerokiej i wnikliwej ocenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a.
Dokonane w zakreślonych ramach badanie sprawy nie wykazało, że organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły przepisy prawa.
W punkcie wyjścia przypomnieć należy, iż organ celny określając należności wobec Skarbu Państwa powinien brać pod uwagę, jako wyznacznik ich wysokości, cenę transakcyjną, chyba że nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości celnej towaru. Takie rozwiązanie uzasadnione jest uniknięciem wyliczenia należności podatkowych na podstawie zaniżonej wartości celnej. Aby umożliwić ustalenie tej kwoty ustawodawca przewidział instrumenty, pozwalające na określenie wartości celnej towaru, jednocześnie wskazując kiedy uzasadnione jest uznanie przez organy celne ceny transakcyjnej za nieodzwierciedlającą wartości celnej i wskazał na środki służące weryfikacji danych powoływanych przez dokonującego zgłoszenia celnego. Wyrazem tego jest art. 78 ust. 2 WKC stanowiący, że: "Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania". Jednocześnie przepis art. 13 WKC przewiduje, iż: "Zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą zastosować wszelkie środki kontroli, które uznają za niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego".
Stosownie natomiast do art. 181 a ust. 1 RWKC jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.
Organowi celnemu, na podstawie art. 78 ust. 2 WKC przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 1167/06).
W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła cena importowanego samochodu wynikająca z przedłożonej faktury nr [...] z [...] 2008 r., z której wynikało, że strona skarżąca za samochód marki [...] rok produkcji [...] zapłaciła [...] USD. Z uwagi na fakt, że wynik rewizji celnej wykazał brak uszkodzeń i mały przebieg samochodu, a dokumenty przedłożone przez importera w postaci wspomnianej faktury oraz potwierdzenia zapłaty kwoty [...] USD nie były wystarczające dla wyjaśnienia kwestii spornej organ zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego o sprawdzenie historii pojazdu na terenie USA oraz ustalenie jego wartości na rynku eksportera.
Ze sporządzonej opinii z [...] 2009 r. wynikało, iż na rynku amerykańskim w sierpniu 2008 r. cena zakupu samochodu [...] (rok prod. [...]) wynosiła średnio [...] USD. Ponadto w oparciu o system "C" rzeczoznawca ustalił, iż badany pojazd posiadał udokumentowaną historię eksploatacji. W szczególności wskazał, że samochód był dostarczony sprzedawcy [...] 2007 r. przy stanie licznika 5 mil. W dniu [...] 2008 r. przy stanie licznika 152 mile samochód został sprzedany firmie "A", która następnie sprzedała samochód skarżącemu. Samochód nie był rejestrowany w USA, a jego przebieg (152 mile) wynikał z ponadrocznej funkcji jako samochodu demonstracyjnego, samochód nie mógł na stałe poruszać się po drogach publicznych USA. Samochód nie miał zgłoszonych szkód w USA (w tym pokradzieżowych), nie był naprawiany w sieci serwisowej "B", nie był sprzedany na licytacji. W notowaniach na rynku amerykańskim przedmiotowy samochód jest określany marketingowo jako model roku 2008 mimo że został wyprodukowany w 2007 r., w USA rok modelowy zmienia się najpóźniej w maju, o trzy miesiące wcześniej niż w Europie.
Mając na względzie powyższe należy zauważyć, iż trafnie organy celne zakwestionowały cenę nabycia przedmiotowego samochodu – [...] USD, porównując ją do średniej ceny samochodu tej samej marki na rynku amerykańskim wynoszącej 2100 USD. Tym samym cena wskazana w fakturze rażąco odbiegała od ceny ustalonej przez organ, a tym samym zaistniała podstawa do kwestionowania wiarygodności dokumentów, gdyż cena transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość.
Biorąc pod uwagę wskazaną cenę, brak uszkodzeń samochodu, niski przebieg samochodu w związku z jego funkcją demonstracyjną organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość towaru zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w niniejszej sprawie i odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o cenę transakcyjną.
Trzeba tutaj podkreślić, iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tychże cen nie może być intuicyjne ani dowolne a ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007 r. sygn. I GSK 3350/05; niepubl.).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim zawarta w opinii rzeczoznawcy. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi w na stronach internetowych wskazanych firm (Kelley Blue Book, Consumer Guide, Nada Guide, AOL Autos, Internet Autoguide). Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ zasięgnął opinii rzeczoznawcy, który posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Opinia jest jednym z dowodów zebranych w postępowaniu dowodowym podlegającym ocenie na równie z innymi dowodami. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).
Porównanie średnich cen sprzedaży samochodu marki [...], rok produkcji [...] z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a RWKC stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.
Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.
W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.
Zastosowanie tej metody w przypadku importu samochodów osobowych, nie nabytych od producenta trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.
Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym.
Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z 22 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 1167/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taki status posiadał importowany samochód na rynku amerykańskim.
W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.
Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego.
Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca, powołany przez organ, w opinii z [...] 2009 r., przy ustalaniu wartości rynkowej przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie [...] zł, a następnie dokonał odpowiednich korekt ujemnych z tytułu koniecznych napraw, ze względu na serwisowanie pojazdu, ze względna przystosowanie do ruchu w Europie oraz korekt dodatnich za wyposażenie, za pierwszą rejestrację i za przebieg. Jak wynika z wyceny, wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość, na kwotę [...] zł. Organ natomiast nie podzielił zasadności zastosowania upustu z tytułu konieczności dostosowania samochodu do ruchu w Europie. Niezastosowanie powyższej korekty było uzasadnione. Bowiem nie [...]
Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął wartość bazową wynikającą z oceny technicznej w kwocie [...] zł, odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła.
Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a w tej dacie samochód był nieuszkodzony i z niewielkim przebiegiem, co wynika z protokołu rewizji celnej.
W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy".
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.
Sąd nie dopatrzył się w decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego.
Z dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania – certyfikat oryginalności z [...] 2007 r., faktury nr [...] z dnia [...] 2008 r., oświadczenie o kosztach transportu, wyjaśnień skarżącego, kserokopii polecenia przelewu kwoty [...] USD z dnia [...] 2008 r., nie wynika jednoznacznie czy kwota [...] USD mogła stanowić całkowitą płatność za importowany samochód.
Reasumując w ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego dokumenty nie ograniczyły uprawnień organu celnego co do weryfikowania wartości transakcyjnej i nie mogły rozwiać wątpliwości co do wartości transakcyjnej pojazdu. Tym bardziej, że zadeklarowana wartość samochodu rażąco odbiega od wartości tego typu samochodów na rynku kraju eksportu, co wykazały organy w postępowaniu.
Sąd zauważa, że organy celne nie kwestionowały możliwości okazjonalnego zakupu, o ile zostaną wiarygodnie wykazane okoliczności uzasadniające niską cenę i wzywały stronę do uwiarygodnienia ceny transakcji. Jednakże skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał z jakich powodów cena importowanego samochodu była o ponad dwu i pół krotnie niższa od średniej wartości odnoszących się do samochodów tej samej marki, typu i rocznika, co sprowadzony przez skarżącego, występujących na rynku kraju eksportu. Wskazane przez niego okoliczności mające wpływ na niską wartość transakcyjną pojazdu nie zostały uwidocznione w historii pojazdu, przy czym bez znaczenia w niniejszej sprawie jest, czy skarżący mógł je zweryfikować. Ponadto w ocenie Sądu w przypadku importowanego pojazdu niemożliwym jest znalezienie samochodu identycznego lub podobnego pod względem stopnia zużycia a w związku z tym w celu dokonania obiektywnej oceny i porównania należy wziąć pod uwagę wartość samochodu nieuszkodzonego, którą następnie należy pomniejszyć o stosowne upusty, co uczyniły organy w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości długu celnego zapadła zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami prawa materialnego oraz z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), co wyżej wykazano. W trakcie prowadzonego postępowania nie doszło również do naruszenia zasady zaufania podatnika do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu także pozostałe zarzuty skargi także okazały się bezpodstawne.
Odnośnie tych zarzutów Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w odpowiedzi na skargę oraz w zaskarżonej decyzji.
W szczególności podkreślić trzeba, że zasadnie wskazały organy celne, że nie sposób się odnieść do zarzutu naruszenia art. 28-36 WKC oraz art. 141-178 RWKC, gdyż strona skarżąca nie wskazała na czym to naruszenie ma polegać.
Ponadto strona skarżąca niewłaściwie określiła kurs złotówki według daty dokonania transakcji, gdyż jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wartość celna pojazdu winna być ustalona według art. 35 WKC, który stanowi, że jeżeli czynniki służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs wymiany, który ma być zastosowany jest taki, jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. Z kolei art. 169 ust 1 RWKC stanowi: "Jeżeli elementy służące do ustalenia wartości celnej towaru zostają określone w chwili tego ustalenia w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, to kurs wymiany stosowany w celu ustalenia tej wartości, wyrażony w walucie danego Państwa Członkowskiego, jest kursem zanotowanym w przedostatnią środę miesiąca i opublikowanym w tym samym dniu lub w dniu następnym (ust. 1). Kurs zanotowany w przedostatnią środę miesiąca stosowany jest przez następujący po nim miesiąc kalendarzowy z wyjątkiem przypadku, gdy zostanie on zastąpiony kursem ustalonym na podstawie art. 171 (ust. 2). Jeżeli w przedostatnią środę, określoną w ust. 1, kurs wymiany nie został zanotowany lub został zanotowany, lecz nie został opublikowany w tym samym dniu lub w dniu następnym, to za kurs zanotowany tej środy uważa się ostatni zanotowany i opublikowany w ciągu czternastu poprzednich dni kurs wymiany dla tej waluty (ust. 3)".
Z kolei w myśl art. 11 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.): "Minister właściwy do spraw finansów publicznych wyznaczy, w drodze rozporządzenia, kurs wymiany, o którym mowa w rozdziale 6 tytułu 5 Rozporządzenia Wykonawczego, stosowany w celu ustalenia wartości celnej, mając na uwadze postanowienia wspólnotowego prawa celnego oraz zapewnienie powszechnej dostępności informacji w tym zakresie." Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz.U. Nr 87, poz. 827). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia: "W celu ustalania wartości celnej, według zasad określonych w rozdziale 6 tytułu 5 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993), ostatnio zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2286/2003 z dnia 18 grudnia 2003 r. zmieniającym rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 343 z 31.12.2003 r.), stosuje się bieżące kursy średnie walut obcych w złotych, wyliczane i ogłaszane przez Narodowy Bank Polski."
Zatem prawidłowo organ ustalił, że w dacie zgłoszenia celnego tj. [...] 2008 r. obowiązywał średni kurs waluty ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w tabeli nr [...] z dnia [...] 2008 r. 1 USD=2,0720 PLN.
Niezasadny okazał się także zarzut, że wartość celna pojazdu nie mogła być ustalana metodą ostatniej szansy, gdyż na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług, sporny samochód był samochodem nowym. Słusznie zauważył organ celny, że wartość celna pojazdu ustalana jest na podstawie WKC, stąd też nie mają tu zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do przywołanego przez stronę skarżącą wyroku WSA z 24 września 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 379/08 Sąd zauważa, że podziela jego tezy, lecz stwierdza, że zapadł on w innych okolicznościach faktycznych.
W tym miejscu stwierdzić trzeba, że rozstrzygnięcie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego oparte zostało na przepisach art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, ust. 8, art.75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: ustawa o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 2 oraz pozycję 21 załącznika 2 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm). Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 38 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa VAT).
Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego.
Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu, skutkowały zmianą kwoty długu celnego, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatków.
Organ celny uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3).
Odnośnie zaś podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje również z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zatem określenie długu celnego w prawidłowej wysokości również wpływa na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania.
W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że istnieje pomiędzy nimi bardzo ścisły i nierozerwalny związek. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń.
Przyjmując określoną przez organ kwotę wynikającą z długu celnego, rozstrzygnięcia w kwestiach podatkowych, tj. podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, są prawidłowe. Przy czym należy zauważyć, że zastosowane przez organ stawki obu podatków są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez skarżącą w zgłoszeniach celnych i nie były przedmiotem sporu.
Również określenie niezaksiegowanej kwoty cła ([...] zł), podatku akcyzowego ([...] zł) i podatku VAT ([...] zł) oraz zaksięgowania retrospektywne powyższych kwot w łącznej kwocie ([...] ) zł należało uznać za prawidłowe i zgodne z zapisem art.221 i art. 243 WKC.
Reasumując powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organy wskazanych przez skarżącego przepisów prawa i oddalił skargę w trybie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło