I OSK 283/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-14

Skład orzekający: NSA Irena Kamińska, NSA Monika Nowicka, del. WSA Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w kwocie 400 zł na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, czy też jest to kwota jednorazowa niezależna od liczby dzieci?
Ratio decidendi
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w stałej wysokości 400 zł miesięcznie, niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Liczba dzieci urodzonych podczas jednego porodu wpływa jedynie na wydłużenie okresu pobierania tego dodatku (z 24 do 36 miesięcy).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na każde z trojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Organ administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że dodatek przysługuje w jednej kwocie 400 zł miesięcznie, niezależnie od liczby dzieci. Strona skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że narusza ona prawo materialne i konstytucyjne zasady równego traktowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 348/12 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 348/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (I) oddalił skargę M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oraz (II) przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. działającego z upoważnienia Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2012 r., w sprawie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu SKO podało, że w dniu [...] października 2012 r. [powinno być [...] stycznia 2012 r.] M.W. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej Gminy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: M., K. Rodzina skarżącej składa się z pięciu osób: wnioskodawczyni oraz jej trzech córek i męża. Wcześniejszą decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. organ I instancji przyznał [oprócz zasiłków rodzinnych i dodatków na wszystkie dzieci] jeden dodatek do zasiłku rodzinnego w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od [...] listopada 2011 r. do dnia [...] września 2012 r. Strona domaga się przyznania wspomnianego dodatku na każde z dzieci. Materialnoprawną podstawę decyzji SKO w spornym zakresie stanowi art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r), którego treść organ przytoczył, a zgodnie z którego ustępami 1 i 2 dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. Zdaniem organu w przepisie tym uregulowane zostały przesłanki przyznania dodatku wychowawczego do zasiłku rodzinnego i okres wypłaty tego świadczenia. Wysokość tego dodatku określa art. 10 ust. 2 i wynosi on 400 zł miesięcznie. W ocenie organu wysokość świadczenia nie została uzależniona od innych zdarzeń, w tym od ilości urodzonych podczas jednego porodu dzieci, ilości wychowywanych dzieci, stanu ich zdrowia, okresu pobierania zasiłku – w każdym wypadku kształtuje się on na poziomie 400 zł. Pogląd taki został przedstawiony również w komentarzu do art. 10 u.ś.r. (w) Świadczenia rodzinne – komentarz, Renata Babińska-Górecka i Monika Lewandowicz-Machnikowska str. 153. W szczególności z przepisu tego nie wynika, aby w przypadku, gdy podczas jednego porodu urodziło się więcej niż jedno dziecko, dodatek przysługiwał na każde dziecko (np. na troje dzieci - 3 x 400 zł). Ustawodawca nie uregulował takiej sytuacji, z czego wynika, że dodatek ten zawsze wynosi 400 zł, niezależnie ile dzieci urodzi się podczas porodu. Z art. 10 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. wynika jedynie, że w sytuacji, gdy osoba uprawniona do urlopu wychowawczego sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, to okres pobierania tego dodatku ulega wydłużeniu z 24 miesięcy do 36 miesięcy. Tak więc ustawodawca uznał, że przedłużenie okresu pobierania dodatku o 12 miesięcy jest jedynym skutkiem prawnym sprawowania przez osobę uprawnioną do urlopu wychowawczego opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. SKO nie podzieliło odmiennego stanowiska przedstawionego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r., IV SA/Po 848/07. Zdaniem SKO wykładnia Sądu zawarta w tym wyroku ma charakter prawotwórczy, gdyż Sąd wyinterpretował z tekstu ustawy normy prawne, których ustawa ta nie zawiera, a wyroki Sądów nie są źródłami prawa i wiążą tylko w indywidualnej sprawie, w jakiej zapadły. SKO zauważyło także, że gdy ustawodawca chciał w ustawie o świadczeniach rodzinnych powiązać prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z liczbą dzieci i przyznać dodatek dla każdego dziecka, na które przyznano zasiłek rodzinny, to taką regulację umieścił w przepisach u.ś.r. Wynika to m.in. z art. 9 ust. 4 omawianej ustawy, gdzie postanowiono, że w przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu, dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje na każde dziecko. Podobnie w art. 11a ust.3 u.ś.r. postanowiono, że dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci. Takiej regulacji nie zawiera natomiast art. 10 u.ś.r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.W. zarzuciła naruszenie prawa materialnego: a) art. 8 pkt. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 u.ś.r. poprzez twierdzenie, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w wysokości 400 zł na wszystkie dzieci, gdy tymczasem cytowana ustawa nie zawiera takiego wskazania i nie wprowadza żadnego ograniczenia; b) art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka poprzez pozbawienie M. i K. W. środków, które im przysługują z mocy prawa. Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Stawiając powyższe zarzuty wniosła o przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego również na córki M. i K. w kwocie 400 zł na każde dziecko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Oddalając skargę wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., IV SA/Wr 348/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że na podstawie art. 10 u.ś.r. matce lub ojcu przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Na rzecz powyższego wniosku przemawia wykładnia gramatyczna i historyczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo skonstatowało, że z art. 10 u.ś.r. wprost wynika, że niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, stanu ich zdrowia, okresu pobierania zasiłku, wysokość rozważanego dodatku została ukształtowana na jednolitym poziomie wynoszącym 400 zł. Wskazany kierunek wykładni umacnia porównanie analizowanego unormowania z innymi przepisami ustawy regulującymi zasady i przesłanki ustalenia wysokości pozostałych dodatków do zasiłków rodzinnych. I tak ustawodawca wyraźnie stanowi, że w przypadku dodatku z tytułu urodzenia dziecka, jeżeli podczas jednego porodu urodziło się więcej niż jedno dziecko, dodatek (w wysokości 1000 zł) przysługuje na każde dziecko (art. 9 ust. 4). Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci (art. 11a ust. 3). Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje w wysokości 80 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego (art. 12a ust. 2). Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje miesięcznie w wysokość 60 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, 80 zł miesięcznie na dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia (art. 13 ust. 2). Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku (...) w wysokości 100 zł na dziecko (art. 14 ust. 2). Konstrukcja art. 8 u.ś.r. oznacza, że objęte nim dodatki nie są świadczeniami samodzielnymi, lecz są wypłacone łącznie z zasiłkiem rodzinnym, ale na zasadach i warunkach przewidzianych w regulacjach dotyczących poszczególnych, konkretnych dodatków. Są to normy o charakterze szczególnym, które mają pierwszeństwo w stosunku do zasad ogólnych ustawy. Oznacza to, że gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie praw do dodatku – w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad wszystkimi dziećmi urodzonymi podczas jednego porodu – to dałby temu wyraz posługując się zwrotami normatywnymi opisującymi zasady ustalania ilości i wysokości innych dodatków do zasiłku rodzinnego. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej sztywnej kwocie 400 zł, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma natomiast znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który wynosi 36 miesięcy kalendarzowych. Oznacza to, że ustawodawca uznał, że w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu forma szczególnego wsparcia władzy publicznej nad taką rodziną przybiera postać istotnego wydłużenia czasu pobierania rozważanego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wsparcie władzy polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym dodatek wynosi 400 zł, niezależnie od liczby niepełnosprawnych dzieci poddanych pieczy rodziców. Przedstawioną interpretację wzmacnia wykładnia historyczna. Przepis art. 10 u.ś.r. treściowo i koncepcyjnie nawiązuje wprost do rozporządzeń Rady Ministrów: z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (Dz. U. z 1990 r. nr 76, poz. 454 ze zm.) i z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz. U. nr 63, poz. 277 ze zm.). Stanowiły one, że zasiłek wychowawczy (zastąpiony obecnie dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego) przysługiwał: 1) nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych, 2) nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie, 3) nie dłużej niż przez okres 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Na tle przytoczonego brzmienia normatywnego było poza sporem, że w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie osobie uprawnionej wypłacano tylko jeden zasiłek wychowawczy, przez okres do 36 miesięcy (por. A. Michalska, T. Radziński, Urlopy wychowawcze, Warszawa 1983 r., s. 46,47). Potwierdzał to art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), który stanowił, że uprawnionemu wypłaca się tylko jeden zasiłek wychowawczy. Przedstawione względy wynikające z wykładni gramatycznej i historycznej wskazują, że u podstaw obecnych oraz poprzedzających je unormowań w sprawie zasiłków, następnie dodatków wychowawczych, leżała podobna koncepcja, co wzmacnia przyjęty kierunek interpretacji rozwiązań obowiązujących. W związku z tym można jednak postawić pytanie o dopuszczalność uchylenia przedstawionej interpretacji w drodze wykładni celowościowej, na którą m.in. powołuje się skarżąca. Analizowany przepis stanowi realizację obowiązków państwa, wyrażonych w art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl których Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa. Ustawa o świadczeniach rodzinnych jest tylko jednym ze składników całego sytemu przepisów realizujących wskazaną wyżej zasadę konstytucyjną. Poza nią, zasadę tę wypełniają konkretną treścią normatywną m.in. przepisy prawa pracy, prawa podatkowego, prawa pomocy społecznej, instytucje prawa socjalnego (np. przepisy o dodatkach mieszkaniowych) i in., które należy traktować jako całość. Uwzględniając powyższe Sąd I instancji nie podzielił argumentów skargi jak również motywów wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r., IV SA/Po 848/07 i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r., IV SA/Wr 348/12, wniosła M.W.. Zaskarżając powyższy wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 Konstytucji RP i art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia błędna wykładnię art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 § 1 i 2 u.ś.r. i oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego na dwie spośród trzech córek urodzonych w trakcie jednego porodu, a to na M.W. i K.W. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki stwierdził, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje w wysokości 400 zł bez względu na ilość dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Taką wykładnię skarżąca kasacyjnie uznaje za błędną, ponieważ z naruszeniem art. 2, art. 18 i 32 Konstytucji RP prowadzi ona do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), w których dzieci urodziły się podczas jednego porodu. W rodzinach wielodzietnych, w których dzieci nie urodziły się podczas jednego porodu, na każde dziecko osobie uprawnionej przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł miesięcznie. Skarżąca kasacyjnie podziela stanowisko WSA w Poznaniu, który w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., IV SA/Po 848/07, stwierdził, że skoro zasiłek rodzinny przyznawany jest na każde dziecko, to na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do dodatku przysługuje do każdego zasiłku rodzinnego. Ponieważ przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie są precyzyjne w zakresie przyznawania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w trakcie urlopu wychowawczego i organy orzekające o ich przyznawaniu mogą dokonywać różnych wykładni, prowadzi to wprost do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych, w związku z tym niezbędne jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonujące prawidłowej wykładni powołanego przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniające opiekuńczą rolę Państwa w stosunku do rodzin wielodzietnych, jak również zgodnej z Konstytucją RP. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została udzielona. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r. M.W. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. I OPS 15/13, w której Prokurator Generalny wystąpił z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej wątpliwości, czy w sytuacji urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu przysługuje jeden dodatek, o jakim mowa w art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.ś.r., czy też dodatek taki przysługuje na każde dziecko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli naruszenia prawa materialnego. Jeśli chodzi o normy ustawowe skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) – dalej: u.ś.r. Brzmienie tych przepisów nie uległo zmianie również w obecnym tekście jednolitym – Dz. U. z 2013 r., poz. 1456. Przepisy te stanowią, że do zasiłku rodzinnego przysługuje między innymi dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (art. 8 pkt 2 u.ś.r.). Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie (art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że przyznając dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł, ustawodawca nie uzależnił jego wysokości od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Liczba dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma natomiast znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka ulega wydłużeniu z 24 do 36 miesięcy kalendarzowych. Pogląd Sądu Wojewódzkiego został przekonująco uargumentowany analizą porównawczą warunków przyznawania innych dodatków do zasiłku rodzinnego, wymienionych w art. 8 u.ś.r., jeśli ich wysokość uzależniona została od liczby dzieci. Dla przykładu przywołane zostały między innymi: art. 9 ust. 4, art. 11a ust. 3 i art. 12a ust. 2 u.ś.r. Powyższy pogląd został zaakceptowany również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., I OSK 2692/12, wydanym także na skutek skargi kasacyjnej M.W. Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji R.P. nie został natomiast prawie w ogóle uzasadniony. Skarżąca kasacyjnie stwierdza jedynie, że powyższa wykładnia norm ustawowych narusza art. 2, art. 18 i art. 32 Konstytucji RP (choć w podstawie kasacyjnej wymieniony został jedynie art. 2 Konstytucji), gdyż prowadzi do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), w których dzieci urodziły się podczas jednego porodu. W rodzinach wielodzietnych, w których dzieci nie urodziły się podczas jednego porodu, na każde dziecko osobie uprawnionej przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł miesięcznie. Zauważyć w związku z tym należy, że do wsparcia rodzin wielodzietnych odnosi się osobny dodatek, o jakim mowa w art. 8 pkt 4a i art. 12a u.ś.r., przyznawany z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Dodatek, jakiego domagała się w tym postępowaniu skarżąca kasacyjnie, przyznawany jest natomiast, jak była o tym mowa wyżej, z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i jest powiązany z tym właśnie urlopem. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 listopada 2002 r., II UK 94/02, "W razie urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci pracownica ma prawo do urlopu wychowawczego na takich samych warunkach jak kobieta, która urodziła jedno dziecko" (OSNP 2004/6/106). Poza tym, że obecnie prawo do urlopu wychowawczego uzyskali oboje rodzice, nie ma w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególnego powodu (nawet w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka w czasie jednego porodu), aby dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego traktować inaczej, jak inne warunki, na których przyznawane jest prawo do urlopu wychowawczego w oparciu o art. 186 i następne Kodeksu pracy. W szczególności nie może być mowy o nierównym traktowaniu rodzin wielodzietnych w kontekście dodatku, o jakim mowa w art. 8 pkt 2 u.ś.r., gdyż z punktu widzenia prawa do urlopu wychowawczego (jako powiązanego z tym dodatkiem) sytuacja rodzin wielodzietnych nie jest w punkcie wyjścia tożsama. W przypadku wielokrotnych urodzin w trakcie jednego porodu prawo rodziców do urlopu wychowawczego kształtuje się bowiem zupełnie inaczej, niż w przypadku rodziny sprawującej opiekę nad kilkoma dziećmi, ale urodzonymi w trakcie wielu porodów. Nie został więc spełniony podstawowy warunek zarzucanej dyskryminacji, w postaci tożsamości cech relewantnych, do których z pewnością w takiej sytuacji muszą być zaliczone warunki przyznawania urlopu wychowawczego. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił przy tym wniosku o zawieszenie postępowania w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż uznał, że wątpliwości prawne przedstawione przez Prokuratora Generalnego do rozstrzygnięcia w drodze uchwały jest w stanie rozstrzygnąć samodzielnie i nie występuje w takiej sytuacji kwestia prejudycjalna, tym bardziej, że w powołanym wyżej wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., I OSK 2692/12, Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie ze skargi kasacyjnej M.W. zajął już stanowisko odnośnie wykładni zaskarżonych przepisów. Mając więc na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło