II SA/Po 136/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji "A" w P. , Instytutu "B" w W., Fundacji "C" w P. , "D" Sp. z o.o. w W., E.K., W. K., R. M. i E. M. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym wpis od skargi w wysokości 748,- (słownie: siedemset czterdzieści osiem) złotych. /-/ J. Zieliński Fundacja "A" w P. , Instytutu "B" w W., Fundacja "C" w P. , "D" Sp. z o.o. w W., E.K., W. K., R. M. i E. M. , wszyscy reprezentowani przez radcę prawnego R.B., pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. (złożonym w dniu 17 stycznia 2012 r.) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania przed tym organem w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położnego w P. przy ul. R., oznaczonego geodezyjnie : obręb N., ark. mapy [...] działka nr [...]. W skardze wskazano, iż zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu skarżący wnieśli od niego sprzeciw do sądu powszechnego – Sądu Rejonowego [...] . Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Sad Okręgowy w P, w sprawie o sygn. akt [...], oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] 2011 r. w sprawie odrzucenia pozwu. Sąd Okręgowy w swoim orzeczeniu stwierdził, iż pozew podlegał odrzuceniu z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej gdyż nie została wyczerpana droga administracyjna. W toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie zostało bowiem wydane orzeczenie merytoryczne. Nie jest takim orzeczeniem wydane w sprawie przez Kolegium orzeczenie o umorzeniu postępowania. Sąd Okręgowy wskazał, iż na takie niemerytoryczne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skarżący wskazali, iż stosownie do treści art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu braku właściwości, jeżeli sąd powszechny uznał się w sprawie za niewłaściwy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż wniesienie sprzeciwu na orzeczenie Kolegium, o którym mowa w art. 80 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oznacza, iż orzeczenie Kolegium traci moc, nawet jeżeli sprzeciw dotyczy tylko części orzeczenia. Tym samym niezrozumiałe jest wniesienie skargi na orzeczenie Kolegium, które utraciło moc w wyniku wniesionego sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Jak słusznie zauważyła strona skarżąca zgodnie z treścią art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych) , jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Przywołany przepis zawiera unormowanie, które ma zapobiegać negatywnym sporom o właściwość między sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi. Stanowi on szczególną podstawę właściwości sądu administracyjnego, nawet w przypadku, gdy sprawa należy "de facto" do właściwości sądu powszechnego. Jedyną przesłanką ustalenia wystąpienia tej szczególnej podstawy właściwości jest wcześniejsze uznanie się przez sąd powszechny niewłaściwym do rozpoznania sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. W tej sytuacji sąd rozpoznając niniejszą skargę z mocy art.58 § 4 p.p.s.a. nie mógł jej odrzucić stwierdzając swą niewłaściwość na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Niemniej należy zauważyć, iż nie ma przeszkód prawnych przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi, jeśli zachodzi którakolwiek z pozostałych przyczyn w wymienionych art. 58 § 1 pkt 2-6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1912/10 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn.. II SA/Wa 1937/06 - oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 53 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Uchybienie terminu do złożenia skargi jest obligatoryjną przesłanką jej odrzucenia, określoną w art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika możliwość przedłużenia terminu do wniesienia skargi, w przypadku jego uchybienia na przykład, z uwagi na uznanie się przez sąd powszechny za niewłaściwy. Jednakże zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd administracyjny na wniosek stron, postanawia o przywróceniu terminu (zob. ponownie postanowienie NSA z dnia 6 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1912/10) W rozpatrywanej sprawie zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu zostało doręczone pełnomocnikowi Fundacji "A" w P w dniu 10 lutego 2011 r., Instytutowi "B" w W. w dniu 16 lutego 2011 r., Fundacji "C" w P. w dniu 10 lutego 2011 r. oraz "D" Sp. z o.o. w W. w dniu 18 lutego 2011 r. Tym samym wniesiona przez te podmioty w dniu 17 stycznia 2012 r. skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a Zauważyć należy, iż zaskarżone orzeczenie nie zostało doręczone pozostałym skarżącym tj: E. K., W. K., R. M. i E. M.. Niemniej nie oznacza to, iż skarga tych osób została wniesiona w terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji innej stronie tego postępowania. Jeżeli natomiast z tego uprawnienia nie skorzysta nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej. Bez znaczenia zatem pozostaje moment, w którym strona dowiedziała się o treści rozstrzygnięcia, które zaskarżyła do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 48/06, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2011 r., o sygn. akt II SA/Gd 410/11 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1967/10 – wszystkie dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Należy zatem przyjąć, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przez E. K., W. K., R. M. i E. M. zaczął biec najpóźniej w dniu 18 lutego 2011 r. (data doręczenia zaskarżonego orzeczenia "D" Sp. z o.o. w W.). Trzeba także zaznaczyć, iż skarżący reprezentowani przed profesjonalnego pełnomocnika nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a zatem mając powyższe na uwadze, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. /-/ J. Zieliński