II SA/Wa 1047/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – referent stażysta Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej – oddala skargę – Rada Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu [...] w A. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), nie przyjęła publicznej obrony rozprawy doktorskiej mgr. D. G. na temat "[...]". Natomiast w uzasadnieniu stwierdziła, że uchwała w powyższej sprawie w głosowaniu tajnym nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości punktów, bowiem przy uprawnionych do głosowania [...] osobach i obecnych podczas głosowania [...] osobach, oddano [...] głosy ważne i [...] głos nieważny, a za "tak" oddano [...] głosów, za "nie" [...] głosów i "za wstrzymaniem" [...] głosów. W odwołaniu z dnia [...] lutego 2010 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i zarzucił jej, że znaczna część uwag jest przesadnie krytyczna, skala trudności zadawanych pytań była bardzo wysoka, zauważalna przez niego awersja niektórych członków Rady Wydziału oraz przedstawił uwagi dotyczące zdarzeń z okresu doktoryzacji i które łączą się ze stanowiskiem organu. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 21 ust. 2 wymienionej już wyżej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podała, że Sekcja Nauk Ekonomicznych po zapoznaniu się z odwołaniem oraz po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, zaś wynik odwołania przedstawiał się następująco: [...] głos za uchyleniem uchwały, [...] głosów przeciwko i [...] głos wstrzymujący się. Z kolei Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z powyższym stanowiskiem, w głosowaniu tajnym utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę i wynik głosowania przedstawiał się następująco: 0 głosów za uchyleniem uchwały, [...] głosów przeciwko i 0 głosów wstrzymujących), konstatując, że publiczna obrona pracy doktorskiej skarżącego D. G. przebiegała zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś w jej trakcie pytania zadawane doktorantowi dotyczyły poprawności hipotez, kwestii terminologicznych związanych z zamiennym używaniem przez doktoranta pojęć osobowość i temperament, sposobu weryfikacji hipotez. Zakres tych pytań mieści się w zakresie tematycznym rozprawy doktorskiej, co czyni argument skarżącego za bezzasadny, iż część pytań nie dotyczyła pracy. Ponadto odpowiedzi doktoranta na część pytań były niejasne i niepoprawne, zawierały szereg mankamentów dotyczących teoretycznych, metodycznych i empirycznych aspektów rozprawy oraz budzi wątpliwości kwestia, czy rozprawa spełnia wymogi ustawowe, bowiem brak jest jasno określonego problemu naukowego, trywialna hipoteza oraz brak wykazania gruntownej wiedzy dotyczącej analizowanego obszaru. Ponadto nie znalazły również potwierdzenia zarzuty dotyczące nadmiernych wymagań oraz awersji członków Rady Wydziału do jego osoby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Natomiast w obszernym uzasadnieniu podniósł przede wszystkim, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów nie spełniało następujących zasad: – zasady uczestnictwa stron w postępowaniu, – zasady informowania stron, – zasady pogłębiania zaufania obywateli, – zasady pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, – zasady praworządności. Podał również, że w skład sekcji II – Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wchodziło dwóch członków będących pracownikami Uniwersytetu w A., a to prof. W. M. oraz prof. S. S., którzy – zdaniem skarżącego – nie powinni brać czynnego udziału w zaskarżonym postępowaniu i w głosowaniu, a zatem powinni podlegać wyłączeniu na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 694/11, oddalono skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., że "Dodatkowo wskazać należy, iż szczegółowy tryb postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów określony w art. 21 powoduje, że nie znajduje w nim zastosowania art. 7, art. 8, art. 13, art. 77, art. 79, art. 81, jak również art. 24 k.p.a." Po wniesieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 233/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podano m.in., że "Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest uzasadnione specyfiką tego postępowania, które charakteryzuje się daleko idącymi odrębnościami, w tym ograniczającymi udział strony, zasadę jawności postępowania, zasadę informowania stron w takim zakresie jak to reguluje k.p.a. Należy jednakże zwrócić uwagę, iż przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. regulują przebieg postępowania zwykłego, a zatem dotyczy to postępowania przed Radą Wydziału oraz Centralną Komisją w sprawach wymienionych w art. 20 i 21 ustawy. Powyższa ustawa nie reguluje postępowań nadzwyczajnych. Oznacza to, że w zakresie objętym przepisami Działu II, rozdziałów 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego jego przepisy będą mieć zastosowanie wprost. Utwierdza w tym treść przepisu art. 29 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. stanowiącego, iż przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce. Wprowadzając w art. 29 ust. 2 nowe przesłanki wznowienia ustawodawca rozwiał więc wszelkie wątpliwości co do uwzględnienia przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przewiduje wznowienie postępowania gdy decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Błędnie Sąd pierwszej instancji – mimo zarzutu skargi udziału w posiedzeniu Sekcji Nauk Ekonomicznych dwóch pracowników Uniwersytetu w A. – uznał, iż nie ma w postępowaniu przed Centralną Komisją zastosowania przepis art. 24 k.p.a. o wyłączeniu jej członków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z racji powołania w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. obok art. 24 także art. 27 obowiązek wyłączenia dotyczy także członków organu kolegialnego, a takim jest Centralna Komisja, będąca centralnym organem administracji rządowej (art. 33 ust. 1) a działająca przez swe Sekcje i Prezydium. Zarzut skargi podlegał więc rozpoznaniu przez WSA i ocenie w aspekcie stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Odnosząc się do stanowiska organu, wyrażonego w odpowiedzi na skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał je za zasadne. Wprowadzony nowelą z dnia 18 marca 2011 r. (Dz.U. Nr 84, poz. 455) i obowiązujący z dniem 1 października 2011 r. przepis art. 34b ma jedynie charakter doprecyzowujący. Przy tym należy zauważyć, że odsyłając do odpowiedniego stosowania przepisu art. 24 k.p.a., ustawodawca nawiązał wprost do tej regulacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 in fine k.p.a., w której mowa o wyłączeniu członka organu kolegialnego (art. 24 k.p.a.)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na wstępie rozważań stwierdzić przede wszystkim należy, że w myśl przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ta zaś wykładnia sprowadza się do tezy, że w postępowaniu przed Centralną Komisją – co już zacytowano wyżej w stanie faktycznym – ma zastosowanie przepis art. 24 k.p.a. o wyłączeniu jej członków, co dla Sądu w niniejszym składzie jest oczywiste i niebudzące żadnych wątpliwości. Zatem zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Natomiast w myśl art. 27 § 1 k.p.a., członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1, tzn.: 1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, 2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, 3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3, 5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, 6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne, 7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej. Z kolei według § 3 tegoż przepisu, bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżący D. G. w złożonej przez siebie skardze wskazał, i co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, że w skład Sekcji Nauk Ekonomicznych wchodzili pracownicy Uniwersytetu w A., a to prof. W. M. oraz prof. S. S. i skonstatował, że nie powinni oni brać udziału w jej pracach z tego mianowicie powodu, by nie budzić wątpliwości odnośnie rzetelności postępowania, a zarazem ostatecznego rozstrzygnięcia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Stąd też powinni oni być wyłączeni na podstawie art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 k.p.a., a w szczególności z powodów określonych w pkt 1, 4 i 7 tegoż ostatniego przepisu. Z drugiej strony nie budzi również wątpliwości fakt, że skarżący w trakcie postępowania przed organem nie złożył takiego żądania w oparciu o treść cytowanego już wyżej art. 24 § 3 k.p.a. W tym miejscu nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, iż nie został o tym pouczony i co jest niezgodne – jego zdaniem – z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. Z tego mianowicie powodu, że powinność organu z urzędu wynikająca z treści art. 9 k.p.a. dotyczy informowania strony o środkach zaskarżenia. Co się zaś tyczy pozostałych informacji natury faktycznej i prawnej, to obowiązek organu sprowadza się rzeczywiście do ich udzielenia, jednakże na wniosek bądź zapytanie strony. Powyższe zgodne jest ze stanowiskiem judykatury, gdzie np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 284/07 (niepublikowany) stwierdzono, że "W zakresie pozostałych środków prawnych przysługujących stronie można uznać istnienie obowiązku informowania o tych środkach, ale na wniosek strony, gdyż w przeciwnym razie organ obowiązany byłby świadczyć w toku postępowania na rzecz strony nieograniczoną pomoc prawną. Można zauważyć, że w kierunku doradztwa zdaje się zmierzać Europejski Kodeks Dobrej Administracji. W art. 10 ust. 3 wskazuje, że "w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy". Skoro więc żądania takiego nie złożyli również wymienieni wyżej pracownicy naukowi Uniwersytetu w A., to w tej sytuacji zatem ewentualna powinność wyłączenia wymienionych spoczywała na Przewodniczącym Sekcji. Jednakże nie sposób mu stawiać zarzutu z tego powodu, albowiem z okoliczności sprawy i posiadanych akt administracyjnych nie wynika w jakikolwiek sposób, że stosunek prof. W. M. oraz prof. S. S. charakteryzował się osobistym zaangażowaniem w sprawie mimo ich pracy w Uniwersytecie w A.. Wszak nawet w trakcie posiedzenia Sekcji – co wynika z protokołu – nie zabierali oni żadnego stanowiska w sprawie, a recenzję autorstwa prof. A. P. przedstawił prof. K. J., zaś drugą recenzję prof. J. L. W tym miejscu zauważyć należy, że wymienieni pracownicy naukowi nie brali udziału – jak wynika z materiału dowodowego sprawy – na jakimkolwiek etapie postępowania prac Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu w A. i w trakcie uchwalania decyzji na szczeblu uniwersyteckim. Stąd też nie występują przesłanki z art. 24 § 1 pkt 5, jak i też – co oczywiste – przesłanki z art. 24 § 1 pkt 2, 3 i 6 k.p.a. Natomiast jeśli chodzi przesłankę zawartą w pkt 4, to wymienieni pracownicy nie byli świadkami lub biegłymi w sprawie ani też przedstawicielami strony, której przymiot w niniejszej sprawie posiada jedynie skarżący, a nie organ, jak również nie byli oni przedstawicielem skarżącego, nie wspominając już o tym, że nic w sprawie nie wskazuje na powiązanie tej kwestii z przesłankami zawartymi w pkt 2 i 3 art. 24. Wobec powyższego nie zachodzi tu sytuacji wyłączenia z powyższych powodów. Podobnie rzecz się ma z przesłanką zawartą w pkt 7 art. 24 k.p.a., bowiem wyłączenie to dotyczy jedynie sytuacji nadrzędności służbowej wskazanych pracowników naukowych wobec skarżącego w dacie wydania decyzji, a z akt sprawy nie wynika owa okoliczność. Uwaga powyższa dotyczy również wyłączenia na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem wymienieni pracownicy naukowi nie są stroną w sprawie, a Sąd nie zauważa na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, innej bliskości wobec sprawy. Nie istnieje tu bowiem – zdaniem Sądu – taki stosunek prawny powyższych pracowników naukowych ze skarżącym, aby ich decyzje wobec wymienionego miały wpływ na ich prawa lub obowiązki. Tytułem uzupełnienia godzi się dodać, że skarżący wskazując na powody wyłączenia, powoduje się lakonicznie o możliwości wpływu wymienionych pracowników naukowych na pozostałych uczestników Sekcji. Jednakże – co potwierdza stanowisko judykatury – ewentualne "okoliczności mogące wpływać na bezstronność muszą być jednak skonkretyzowane i uprawdopodobnione" zaś (...) "ogólnikowy zarzut, że postępowanie nie jest prowadzone obiektywnie, nie uzasadnia zastosowania instytucji wyłączenia" (teza 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 347/10 (opubl. LEX nr 787821)). Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przyczyny wyłączenia zawarte w art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., a zatem nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i w konsekwencji nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.