I SA/Po 570/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-10-03
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Małgorzata Bejgerowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur, jeśli nie wykazały jednoznacznie, czy faktury te były "puste" (nie dokumentowały rzeczywistej transakcji), czy też dokumentowały dostawę paliwa pochodzącego z nieujawnionego źródła, a podatnik o tym wiedział lub mógł wiedzieć?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, nie oceniając całości materiału dowodowego i pomijając istotne dowody, takie jak zeznania świadków potwierdzające rzeczywistą sprzedaż paliwa. Brak jednoznacznego ustalenia, czy faktury były "puste" czy dokumentowały dostawę paliwa z nieznanego źródła, uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W przypadku dostawy paliwa z nieznanego źródła, organ musi wykazać, że transakcja była wykorzystana do oszustwa podatkowego, a podatnik o tym wiedział lub mógł wiedzieć.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązanie podatkowe z tytułu VAT za 2007 r., uznając, że transakcje zakupu oleju napędowego od firmy "Przedsiębiorstwo [...]" nie miały miejsca. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak należytej staranności podatnika i dowody wskazujące na nierzetelność kontrahenta, w tym wyrok karny skarbowy. Podatnik wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i ustawy o VAT, kwestionując brak dowodów na jego udział w procederze oraz brak przesłuchania pracowników. Skarżący podniósł również zarzut dowolnej oceny dowodów przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie WSA Małgorzata Bejgerowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2012 r. sprawy ze skargi [X.Y.] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca, wrzesień, listopad i grudzień 2007 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie pierwszym nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił [...] zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad oraz grudzień 2007r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że transakcja zakupu oleju napędowego od Przedsiębiorstwa [...] faktycznie nie miały miejsca, a tym samym dane umieszczone na kwestionowanych fakturach nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. dalej zwanej ustawą o VAT).
[...] odwołał się od tej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 68, art. 122 , art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa ( Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej zwanej: O.p.).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O. p. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odnośnie transakcji z firmą "[...]" [...] bezpodstawnie obniżał podatek należny o podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących zakup oleju napędowego od ww. firmy, zaewidencjonowanych w rejestrach zakupu VAT w ilości [...] sztuk w kwocie netto [...] zł, podatek VAT w kwocie [...] zł. Przeprowadzone postępowanie kontrolne u kontrahenta podatnika, tj. w Przedsiębiorstwie [...] przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od [...] stycznia 2007r. do [...] marca 2008r. wykazało, że [...] w badanym okresie podatkowym wystawiał faktury, które nie dokumentowały faktycznej sprzedaży paliwa przez jego firmę. W 2007 roku tego rodzaju faktury wystawił on m. in. dla firmy "[...]". Fakt, że [...] nie dostarczał paliwa do firmy [...] wynika z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2007r. do marca 2008r. oraz określającej podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o VAT (wyciąg z decyzji organu I instancji wydanej dla [...] włączono postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]). Powyższe rozstrzygnięcie utrzymane zostało w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r. Przedmiotowe decyzje stały się prawomocne, bowiem [...] nie zaskarżył ich do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W prowadzonym wobec [...] postępowaniu organ I instancji przesłuchał podatnika w charakterze strony. [...] zeznał m. in., że nie posiadał wiedzy na temat działalności [...], nie kojarzy żadnych nazwisk związanych z tą działalnością, nie pamięta również szczegółów oferty ani danych kontaktowych związanych z transakcjami zakupu paliwa, nie podpisywał z tą firmą żadnych umów, nigdy nie był w siedzibie firmy, wszystkie płatności odbywały się w formie gotówkowej.
Ponadto Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] dokonał analizy odtworzonych rozmów telefonicznych [...] (pracownika [...]), z których wynika że nabywcą "pustych" faktur był m. in. [...]. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] na stwierdzenie, że transakcje zakupu oleju napędowego od "Przedsiębiorstwa [...]" na rzecz strony nie miały miejsca. Oceniając zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości co do faktu, iż [...] w okresie objętym zaskarżoną decyzją odliczył podatek naliczony z faktur, na których jako wystawca figuruje "Przedsiębiorstwo [...]", który jednak nie był rzeczywistym dostawcą towaru (paliwa).
Z powyższego wynika, że podatnik podjął dość ryzykowną decyzję o nabyciu oleju napędowego nie bezpośrednio od sprawdzonego i znanego na rynku dostawcy paliw, lecz od osoby, która zaproponowała sprzedaż paliwa w okolicznościach i na warunkach wzbudzających uzasadnione podejrzenie, co do legalności takich transakcji.
Nadto organ II instancji stwierdził, że wystąpiły okoliczności, które powinny wzbudzić wątpliwości podatnika, co do jego kontrahenta [...] i doprowadzić do podjęcia działań mających na celu jego sprawdzenie.
Te okoliczności dowodzą o braku należytej staranności [...] w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W tym przypadku nie chodzi o jednostkowe i przypadkowe zdarzenie, ale sytuacje powtarzające się. Wskazuje to więc na ciągłą współpracę kontrahentów, co wymagało sprawdzenia tożsamości kierowców dostawcy i identyfikacji reprezentowanej przez nich rzekomo firmy, chociażby w jej siedzibie. Organ II instancji podkreślił, że fakt istnienia w obrocie paliwami podmiotów jedynie firmujących obrót tymi wyrobami jest powszechnie znany i nakłada na odbiorców tych towarów szczególny obowiązek sprawdzenia rzetelności źródła dostawy towarów, a zwłaszcza, czy wystawca faktury jest rzeczywiście sprzedawcą przedmiotowego paliwa. W przypadku podatnika stwierdzono brak takiej szczególnej przezorności, a okoliczności opisane wyżej, wskazują, że podatnik powinien był wiedzieć lub mógł wiedzieć, gdyby zachował należytą staranność, że towar pochodzi z nieujawnionego źródła, a otrzymywane faktury jedynie legalizują to nabycie. Dodatkowo, w dniu [...] stycznia 2012r. organ II instancji postanowieniem nr [...] włączył do akt postępowania kserokopię, potwierdzoną za zgodność z odpisem, prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w [...], Wydział II Karny z dnia [...] września 2011 r. sygn. akt [...] otrzymanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu przy piśmie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...].
Z powyższego wyroku wynika, że [...] został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wynikającego z przepisów ustawy z dnia 4 czerwca 2007r. Kodeks karny skarbowy, narażając podatek od towarów i usług na uszczuplenie. Zarzucono mu m. in. nierzetelne prowadzenie ewidencji sprzedaży dla potrzeb podatku od towarów i usług, nieprawidłowe uwzględnienie w deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia 2007r. do marca 2008r. podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę nieistniejącą [...] "[...]" oraz faktur wystawionych przez podmiot [...] "[...]"[...], który nie uczestniczył w obrocie prawnym, stwarzając jedynie pozory istnienia, a tym samym posługiwanie się nierzetelnymi fakturami VAT oraz prowadzenie nierzetelnie ewidencji zakupu dla celów podatku od towarów i usług. Jednocześnie w dniu [...] marca 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem nr [...] włączył do akt:
- kserokopię wyciągu, potwierdzoną za zgodność z odpisem, decyzji z dnia [...] września 2010r. nr [...] wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu dla [...],
- kserokopię, potwierdzoną za zgodność z oryginałem, aktu oskarżenia z dnia [...] sierpnia 2011r. sygn. akt nr [...] sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] przeciwko [...].
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 68 § 1 O.p. organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wydana przez organ I instancji dotyczy zobowiązania podatkowego, które powstało w trybie art. 21 § 1 pkt 1) ustawy Ordynacja podatkowa, tj. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa o podatku od towarów i usług wiąże powstanie takiego zobowiązania. Wysokość tego zobowiązania organ I instancji określił (nie ustalił, na co wskazuje Strona) stosownie do brzmienia przepisu wynikającego z art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa (nie ustala) wysokość zobowiązania podatkowego.
W związku z powyższym ww. zobowiązanie, powstałe w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1) ustawy Ordynacja podatkowa, przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).
Organ II instancji stwierdził, że ustalenia i zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji i nie naruszają przepisów art. 122, 187 i 180 § 1 O.p.
[...] reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Pełnomocnik wskazał na zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 68, art. 122 i art. 191 O.p. oraz art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Nadto zdaniem pełnomocnika skarżącego w całym postępowaniu prowadzonym przez organ I i II instancji faktem, z którego wywodzona jest nierzetelność [...] jest informacja [...], wynikająca z protokołu odtworzenia utrwalonych zapisów rozmów telefonicznych, z których wynika, że nabywcą "pustych" faktur był [...]. Skarżący podkreśla, że brak jest dowodów na Jego udział w działaniu związanym z procederem prowadzonym przez [...].
Dodatkowo, skarżący podnosi, że organy podatkowe nie przesłuchały na jakiekolwiek okoliczności pracowników strony, mimo, iż wskazywał ich ustnie w toku prowadzonego postępowania.
Jednocześnie strona zauważa, że organ I instancji dokonał swobodnej oceny dowodów, oznaczającej w tej sytuacji dowolność zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wskazując na wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w [...], Wydział II Karny z dnia [...] września 2011r.
Według strony, twierdzenia organu II instancji w wydanej decyzji prowadzą do tezy, że cyt.: "(...) czynności pomiędzy podmiotami nie miały miejsca, a następnie dochodziło do nich, a dokumenty miały charakter "legalizacyjny" (...)".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji uznał zarzuty w niej zawarte za nieuzasadnione i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 2069 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji obowiązuje w szerokim zakresie zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą sąd nie jest związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołanej w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty są zasadne.
W ocenie Sądu zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest chybiony, albowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu dotyczy zobowiązania podatkowego, które powstało w trybie art. 21 § 1 O.p. tj. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa o podatku od towarów i usług wiąże powstanie takiego zobowiązania. Wysokość tego zobowiązania organ określił zgodnie z art. 21 § 3 O.p., w myśl którego, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzje, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W konsekwencji jako pozbawione słuszności w okolicznościach niniejszej sprawy jawi się twierdzenie skarżącego, iżby doszło do przedawnienia uprawnienia organu do ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
Stosownie do art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie powstałe w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Sąd natomiast podziela zarzut skarżącego w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego, tj. naruszenia art. 122, art. 191 O.p., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ podatkowy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że z zasady tej wynikają dla organu podatkowego dwa obowiązki. Po pierwsze w zakresie określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Po drugie organ przeprowadza te dowody, a następnie je ocenia, do czego zobowiązuje go treść art. 187 § 1 O.p. Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona musi zatem zostać dokonana na podstawie całego materiału dowodowego (art. 191 O.p.).
Organ podatkowy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (materialnej) podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że z zasady tej wynikają dla organu podatkowego dwa obowiązki. Po pierwsze w zakresie określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W oparciu o normę prawa materialnego ocenia się, jakie fakty mają istotne znacznie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody w tym celu należy przeprowadzić. Po drugie organ przeprowadza te dowody, a następnie je ocenia, do czego zobowiązuje go treść art. 187 § 1 O.p. (por. np. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt I FPS 7/10, LEX nr 688522). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, musi zatem zostać dokonana na podstawie całego materiału dowodowego (art. 191 O.p.). Uprawnienie organów podatkowych do dokonywania swobodnej oceny dowodów oznacza, że ocena taka powinna być realizowana w zgodzie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1464/08, LEX nr 575783). W postępowaniu podatkowym organ jest uprawniony do korzystania z dowodów zebranych w innym postępowaniu, musi to jednak czynić nie w sposób wyrywkowy, lecz z uwzględnieniem wszystkich dowodów mogących mieć znaczenie dla rozstrzyganej sprawy podatkowej i następnie poddawać je ocenie, podobnie jak inne dowody zebrane w sprawie, według reguł swobodnej oceny dowodów (por. wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 919/09, LEX nr 559413; z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 651/09, LEX nr 591441; z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 118/10, LEX nr 604480 oraz z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 818/09, LEX nr 617666).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego. Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a oraz pkt 4 lit. a. ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami (fakturami korygującymi) wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur (faktur korygujących) albo stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane.
Niesporne jest, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, był zarejestrowanym podatnikiem VAT i w ramach działalności gospodarczej dokonywał dostaw towarów podlegających obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od towarów i usług. Kontrola prawidłowości i rzetelności dokumentów kontrahentów potwierdziła wysokość obrotów ze sprzedaży paliw przez [...].
Podatnik odliczył podatek naliczony z faktur dokumentujących nabycie paliw m.in. wystawionych przez [...]. Organy zakwestionowały prawo odliczenia podatku z faktur wystawionych przez PHU [...], ponieważ ich zdaniem, materiał dowodowy wskazuje, że faktury te nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży.
W ocenie Sądu wydając rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie, organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej. Ustalony stan faktyczny budzi wątpliwości, a uzasadnienie decyzji wskazuje, że organy zarówno I jak i II instancji nie dokonały oceny całego materiału dowodowego, niektóre dowody zostały całkowicie pominięte.
Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że w toku postępowania przeprowadzono liczne dowody, m.in. przesłuchano stronę oraz świadków, jednakże te dowody nie zostały poddane ocenie. Są one na tyle istotne, ponieważ zarówno strona jak i świadkowie: [...] oraz [...] przesłuchiwani w postępowaniu kontrolnym potwierdzili, że [...] dokonywał sprzedaży paliwa na rzecz skarżącego. [...] zeznał: "W 2007 i 2008 r. prowadziłem działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży paliw i odzieży używanej". Wskazał, że faktury wystawione na rzecz [...] wystawiał i podpisywał oraz że wystawione faktury odzwierciedlały stan faktyczny i dokumentowały rzeczywistą sprzedaż. Również świadek [...] pracownik [...] potwierdził dostawę paliw, wskazując, że on przyjmował zlecenie, organizacją dostaw paliwa zajmował się [...]. W decyzji organ nie odniósł się do tych dowodów. W uzasadnieniu decyzji organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu, może odmówić dowodowi wiarygodności, ale w takiej sytuacji jest obowiązany uzasadnić, dlaczego uznaje, że przeprowadzony dowód jest niewiarygodny.
Organ uzasadniając rozstrzygnięcie odwołuje się do decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. określającej [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług (której kserokopie włączono do akt sprawy) oraz do fragmentu dwóch rozmów telefonicznych pracownika [...] - [...] (do akt włączono protokoły z odtworzenia utrwalonych zapisów rozmów [...] sporządzone przez pracowników Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].).
Jednakże w ocenie Sądu zarówno decyzja określająca [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług jak i cytowany w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu fragment rozmowy telefonicznej [...] nie dowodzą, że zakwestionowane faktury wystawione przez [...] na rzecz skarżącego są nierzetelne.
Z decyzji wydanej na [...] wynika, że [...] prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi (pomimo braku koncesji), był zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, składał deklaracje VAT-7 w okresie od stycznia 2007 r. do marca 2008 r. i w tym okresie dokonywał sprzedaży paliw, którą to sprzedaż dokumentował paragonami fiskalnymi oraz fakturami VAT, oprócz tego [...] wystawiał "puste faktury". Zatem należy przyjąć, że zakwestionowane faktury wystawiał podmiot istniejący, zarejestrowany jako podatnik VAT, składający deklaracje VAT-7 , prawidłowe pod względem formalnym.
Organ jako podstawę prawa materialnego powołał art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT, uznając tym samym, że faktury wystawione przez [...] stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Jednakże w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji brak jednoznacznego stanowiska, czy faktury wystawione przez [...] były fakturami "pustymi", tzn. nie było dostaw paliwa, czy też wystawca faktur zgodnie z ich treścią dokonywał dostaw paliw, ewidencjonował i wykazywał w deklaracjach VAT-7 obrót i podatek należny, a transakcje zakwestionowano, ponieważ [...] handlował paliwem niewiadomego pochodzenia. Wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, wywiedzionemu w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, nie można uznać, zdaniem Sądu, że organy wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że zaewidencjonowane przez skarżącego faktury nie odzwierciedlają faktycznej sprzedaży. Należy wziąć pod uwagę, że żadna z osób przesłuchiwanych w postępowaniu nie stwierdziła w swych zeznaniach, że [...] nie nabywał paliwa od [...]. W decyzji określającej zobowiązanie podatkowe [...] wyraźnie stwierdzono, że [...] prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami. Kontrola ilościowa zakupu i sprzedaży paliwa u skarżącego nie wykazała nieprawidłowości.
Rozpatrując niniejszą sprawę nie można zapominać, że system podatku VAT oparty jest na prawie podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia jest wykonywane w sposób bezpośredni do całego podatku obciążającego czynności powodujące naliczenie podatku. System podatku VAT ma na celu uwolnienie podatnika od ciężaru podatkowego, podatek ten ma być neutralny dla podatnika.
Mając na uwadze zasadę neutralności podatku od towarów i usług, ustalenie, czy mamy do czynienia z "pustymi fakturami" czy też z dostawą paliw niewiadomego pochodzenia jest istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jeśli organ na podstawie rzetelnie przeprowadzonego postępowania dowodowego wykaże, że faktury zaewidencjonowane przez skarżącego są "fakturami pustymi", to bez wątpienia skarżący nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur. Jeśli zaś dowody wykażą, że [...] sprzedawał skarżącemu w badanym okresie paliwo, które nabywał z niewiadomego pochodzenia, to konieczne będą dodatkowe ustalenia. Organ musi wykazać, że transakcja była wykorzystana dla celów oszustwa podatkowego popełnionego przez sprzedawcę, a podatnik o tym wiedział lub mógł wiedzieć (wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. C-439/04 Axel Kittel v. Państwo Belgijskie oraz Państwo belgijskie v. Rewolta Recycling SPRL).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy muszą wyżej wskazane okoliczności wyjaśnić. Natomiast ewentualne wątpliwości, które zrodzą się na tle ustalonego stanu faktycznego, nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatnika.
W związku z powyższym na podstawie przepisów art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd orzekł, że decyzja wymieniona w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło