VII SA/Wa 1459/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-08
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca wykonanie określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości w podłączeniach do przewodów kominowych została prawidłowo uzasadniona, w szczególności w kontekście wykazania, że nałożone obowiązki doprowadzą do usunięcia stwierdzonych zagrożeń?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji było zbyt ogólnikowe i nie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, że nałożone nakazy usuną stwierdzone nieprawidłowości i zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, mimo prawidłowego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała właścicielom lokalu nr [...] wykonanie określonych czynności związanych z podłączeniami do przewodów kominowych. Skarżący kwestionował zasadność nałożonych obowiązków, wskazując na samowolne działania innych właścicieli oraz na istniejące od lat podłączenia. Sąd uchylił decyzję z powodu wadliwości uzasadnienia, które nie wykazało w sposób wystarczający, że nałożone nakazy doprowadzą do usunięcia stwierdzonych zagrożeń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. W. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...]lutego 2012 r. Nr [...].
Wskazaną decyzją z [...] lutego 2012 r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...], w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał I. i K. W., właścicielom lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]w [...]:
-odłączyć w kominie nr [...] z przewodu kominowego nr [...] wentylację pokoju na II piętrze,
-odłączyć w kominie nr [...] z przewodu nr [...] przewód spalinowy od pieca gazowego,
-otworzyć w kominie nr [...] w przewodzie nr [...] wentylację pokoju na II piętrze,
-wykonać przewód spalinowy o min. Wymiarach 14x14 cm lub średnicy 120 mm w pomieszczeniu łazienki na poddaszu odprowadzający spaliny z pieca gazowego. Jednocześnie organ wskazał, iż nałożony obowiązek należy wykonać w terminie do 31 sierpnia br.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się K. W. i wniósł odwołanie. Podniósł w nim, iż organ w sposób nieuprawniony żąda od niego wyłączenia wentylacji w kanale [...] w kominie nr [...] oraz pieca kaflowego w kominie nr [...] w kanale nr [...] w sytuacji, gdy były one w ten sposób podłączone od kilkudziesięciu lat. Wskazał jednocześnie, iż problem związany z podłączeniem urządzeń i wentylacji w budynku przy ul. [...] w [...] powstał w związku z samowolnym działaniem właściciela lokalu nr [...], polegającym na podłączeniu wentylacji w kominie nr [...] w kanale nr [...], obsługującym już lokal nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania K. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...]lutego 2012 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na wstępie, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przed tut. organem. Decyzją z [...] października 2011 r. Nr [...][...] WINB uchylił decyzję organu powiatowego z [...] marca 2011 r. Nr [...] nakazującą I. i K. W. w określonym terminie odłączenie z przewodu kominowego pieca kaflowego oraz zamknięcie przewodu wentylacyjnego w pokoju lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na poddaszu budynku przy ul. [...] w [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dalszym toku postępowania organ powiatowy wydał zaskarżoną obecnie decyzję Nr [...] z [...] lutego 2012 r. I dalej, organ odwoławczy podał, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 14 grudnia 2011 r. w budynku przy ul. [...] w [...], w celu sprawdzenia podłączeń urządzeń, stanu kominów i przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w lokalu mieszkalnym nr [...],[...] i [...], ustalono, że stan ww. podłączeń zmienił się od dnia sporządzenia ekspertyzy technicznej sporządzonej przez mgr inż. J. P. oraz sporządzonej przez inż. A. K.. Zmiana została dokonana w lokalu nr [...], stanowiącym własność Z. P. W pomieszczeniu kotłowni został zamontowany piec dwufunkcyjny, który służy obecnie do ogrzewania lokalu nr [...]. Wobec powyższego organ wskazał w tym miejscu jak przedstawia się obecny stan podłączeń przewodów kominowych urządzeń w poszczególnych lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...]. Podał następnie, że w trakcie ww. oględzin ustalono także, iż obowiązki nałożone na Z. P. decyzją z [...] stycznia 2009 r. nr [...] nie zostały wykonane.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, konstrukcja tej normy prawnej wskazuje na to, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. To znaczy, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 , organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż w decyzji I instancji powołano pkt 2 ust. 1 omawianego przepisu, a to oznacza, że kontroli [...] WINB podlegają ustalenia organu w zakresie stwierdzenia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia.
I dalej, organ odwoławczy podał, że analizie podłączeń do przewodów urządzeń kominowych urządzeń grzewczych i wentylacji poddany został cały budynek położony przy ul. [...] w [...]. Wobec stwierdzonych nieprawidłowości, PINB w [...] wydał w dniu [...] lutego 2012 r. decyzję Nr [...] nakazującą Z. P. - właścicielce lokalu nr [...] w ww. budynku odłączenie w kominie nr [...] z przewodu kominowego nr [...] na I piętrze piecyka gazowego oraz odłączenie w kominie nr [...] z przewodu kominowego nr [...] wentylacji pomieszczenia gospodarczego z kotłem grzewczym c.o. na I piętrze. Z kolei decyzją Nr [...] z [...] lutego 2012 r. organ powiatowy nakazał A. S. oraz M. W. - współwłaścicielom lokalu nr [...] w ww. budynku, odłączenie w kominie nr [...] z przewodu kominowego nr [...] wentylacji łazienki na parterze oraz włączenie w kominie nr [...] do przewodu kominowego nr [...] wentylacji łazienki. Przywołane rozstrzygnięcia organu powiatowego są ostateczne i pozostają w obrocie prawnym, co powoduje konieczność wykonania przez właścicieli lokali nr [...] i [...] nałożonych na nich obowiązków. Powyższe rozstrzygnięcia stanowią źródło praw jak i obowiązków dla stron postępowania, które mogą być przymusowo egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej. Abstrahując od powyższego, w zaskarżonej decyzji Nr [...] z [...] lutego 2012 r. organ powiatowy szczegółowo i jednoznacznie określił czynności, które mają być wykonane przez I. i K. W., tym samym ww. decyzja została skierowana na wywołanie konkretnych indywidualnie oznaczonych skutków prawnych.
Następnie, organ odwoławczy podał, iż w części 5 ekspertyzy technicznej dotyczącej oceny stanu i bezpieczeństwa użytkowania spornych przewodów kominowych sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego inż. A. K. wskazano na celowość dokonania pewnych robót budowlanych, bowiem "stan instalacji wentylacji grawitacyjnej, wykonane podłączenia i sposób zainstalowania urządzeń w lokalach w budynku przy ul. [...] w [...] są niezgodne z obowiązującymi przepisami, stwarzają realne zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania oraz wymagają wprowadzenia natychmiastowych zmian dla usunięcia zagrożenia zatrucia mieszkańców jak i wybuchu gazu". Wskazał przy tym, iż zagrożenie to mieści się w pojęciu zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto zauważył, że w powyższej ekspertyzie wskazano, iż "w lokalach na I piętrze i na poddaszu podłączono przewody spalinowe piecyków gazowych rurami poziomymi o długości ponad 2 m na piętrze i ponad 1 m na poddaszu, co nie gwarantuje odprowadzania spalin z lokalu" i jest niezgodne z wymaganiami technicznymi Polskiej Normy PN-89/B-10425. Podał również, że jak wynika z ww. ekspertyzy K. W. - właściciel lokalu nr [...] znajdującego się na poddaszu "wykorzystuje przewód wentylacyjny z sąsiedniego budynku dla wentylacji kuchni gazowej. Przewód wlotowy w kuchni nie jest typową kratką wentylacyjną, lecz drzwiczkami wyciorowymi, w których wywiercono kilka otworów. Łączny przekrój wywierconych otworów nie zapewni skutecznego wentylowania pomieszczenia z kuchnią gazową nawet w najbardziej korzystnych warunkach, przy bardzo dużej różnicy temperatur i gęstości powietrza na zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia. Przewód łączący wlot z kominem z rur blaszanych przebiega poziomo, (...) co może w niskich temperaturach tworzyć "korki" powietrza. Pomieszczenie kuchni z zainstalowaną kuchnią gazową w lokalu na poddaszu nie ma wymaganej wentylacji grawitacyjnej."
W konsekwencji [...] WINB stwierdził, iż likwidacja piecyka gazowego w łazience na I piętrze i wykonanie nowego przewodu odprowadzającego spaliny z kotła gazowego w łazience na poddaszu pozwoli doprowadzić do zgodności z ww. normą w pkt 3.3.3, która stanowi, iż "kierunek prowadzenia przewodów powinien być pionowy. Dopuszcza się odchylenie przewodów od kierunku pionowego nie więcej niż 30 o. Za zgodą właściwego terenowego organu administracji państwowej (...), dopuszcza się odchylenie przewodów od kierunku pionowego do 45 o pod warunkiem umieszczenia na załamaniach przewodów, otworów rewizyjnych zamkniętych szczelnymi drzwiczkami", a przede wszystkim usunie zagrożenie zatrucia mieszkańców i wybuchu gazu. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie obecny stan podłączeń kominowych i wentylacyjnych wszystkich lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] narusza wymagania techniczne Polskich Norm: PN-89/B-10425, co powoduje zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania obiektu.
W końcu, organ odwoławczy podkreślił, iż prawidłowo organ po ustaleniu w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego, wydał decyzje administracyjne skierowane do wszystkich właścicieli budynku mieszkalnego, mając na uwadze ustalenia wskazane w przedłożonych ekspertyzach, jak i nowy stan faktyczny, tj. zamontowanie przez Z. P. pieca dwufunkcyjnego. Mając na względzie możliwość pozostawienia pieca węglowego w pokoju w lokalu nr [...] stanowiącym własność I. i K. W., zgodnie z ich wolą, uwzględnienie wariantu wskazanego w powoływanej ekspertyzie i fakt nałożenia na Z. P. ostateczną decyzją z [...] stycznia 2009 r. obowiązku zlikwidowania nieprawidłowości i spełnienia warunków bezpieczeństwa wymaganej kubatury kotłowni - w celu usunięcia nieprawidłowości w przewodach kominowych w budynku, które stwarzają zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców, w ocenie [...] WINB organ powiatowy zasadnie nałożył na I. i K. W. obowiązki wskazane w skarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2012 r. skarżący – K. W. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernej skardze skarżący zarzucił organom obu instancji szereg nieprawidłowości. Podniósł przede wszystkim, iż nie zgadza się z wydaną decyzją w całości. Podał, iż decyzja ta wydana została w oparciu o ekspertyzę, z którą nie mógł się zapoznać, odmówiono mu takiej możliwości, czym dopuszczono się (w jego ocenie) naruszenia art. 73 § 1 k.p.a.
Skarżący podniósł również, iż niezrozumiałym jest dla niego fakt, że tylko z powodu zbyt długiej rury odprowadzającej spaliny od pieca gazowego organ nakazał mu wybudować nowy przewód odprowadzający spaliny. Przypuszcza, że w ww. ekspertyzie nie było wskazane, żeby wybudować nowy przewód. Jest to definitywna złośliwość inspektorów nadzoru budowlanego, ponieważ mogli nakazać tylko przeniesienie pieca gazowego w inne miejsce tak, aby zostały zachowane wszystkie parametry przewidziane w normie. Koszty przeniesienia pieca w drugie miejsce byłyby nieporównywalnie mniejsze i mniej problemowe niż wybudowania nowego przewodu odprowadzającego spaliny. Podniósł, iż w jego ocenie naruszono w ten sposób zasady współżycia społecznego.
Skarżący wyjaśnił następnie, że podłączenia wentylacji i urządzeń znajdujących się w jego lokalu istnieją od kilkudziesięciu lat, a nieprawidłowości w podłączeniach do przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w [...] wynikają z samowolnego działania w tym zakresie właściciela lokalu nr [...]. W związku z tym ewentualne nakazy określone decyzją organu nadzoru budowlane winny dotyczyć tylko tej osoby. Podał jednocześnie, że o powyższym informował już organ w 2004 r. Wskazał również, iż tak stan rzeczy potwierdzają dostarczone przez niego opinie kominiarskie, w tym opinia G. G., który podał wyraźnie, że wszystkie podłączenia w lokalu G. W. są prawidłowe i prawidłowo działają, natomiast właściciel lokalu nr [...] jest nielegalnie podłączony pod wentylację w kanale [...] w kominie nr [...] i wymaga odłączenia. Skarżący podał też, że jego stanowisko zostało uwzględnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 marca 2005 r. sygn. akt IV SA 4541/02. Wskazał, iż wystarczyło wziąć pod uwagę złożone przez niego opinie i uwagi Sądu, aby wydać prawidłowe orzeczenie obciążające obowiązkami właściciela lokalu nr [...] znajdującego się w przedmiotowym w sprawie budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, przy czym z przyczyn innych niż w niej podniesione, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Zdaniem Sądu, kontrolowane w sprawie orzeczenie zostało bowiem wydane z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., i wymagało z tego względu wyeliminowania z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy.
Przed rozwinięciem powyższego przypomnienia wymaga, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu powiatowego z [...] lutego 2012 r. Nr [...] nakazującą I. i K. W. wykonanie określonych w niej obowiązków w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], celem usunięcia stwierdzonych w tym budynku nieprawidłowości związanych z podłączeniami do przewodów kominowych.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, prowadzone było od 2004 r., w związku z wnioskiem skarżącego, i dotyczyło stanu technicznego przewodów kominowych w ww. budynku, przy ul. [...] w [...], w którym to znajdują się trzy lokale mieszkalne. Znaczenie dla zakresu niniejszego postępowania i trybu w jakim winno być ono być prowadzone, miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 198/06. Wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w toku niniejszego postępowania, a mianowicie decyzji z [...] grudnia 2005 r. znak: [...]. W wyroku tym, Sąd oceniając ważność wskazanej decyzji i dostrzegając jej wadliwość kwalifikowaną, wskazał w konsekwencji, iż postępowanie zainicjowane wnioskiem K. W. z 2004 r. powinno doprowadzić organ nadzoru budowlanego do wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, w sprawie prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących się w obiekcie budowlanym położonym w [...] przy ul. [...], a następnie -po stwierdzeniu (a zebrany materiał dowodowy to potwierdza) zaistnienia przesłanek określonych w art. 66- do wydania odpowiednich nakazów usuwających nieprawidłowości. Na skutek tego wyroku, organ powiatowy raz jeszcze zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania, tym razem z urzędu i w zakresie prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych wszystkich lokali mieszkalnych w ww. budynku. Zauważyć przy tym trzeba, że już na tym etapie akta sprawy zawierały materiał dowodowy (na co zwrócił uwagę także Sąd w ww. wyroku), wskazujący na to, iż podłączenia do przewodów kominowych w całym budynku, w każdym z trzech lokali, były nieprawidłowe, z uwagi na połączenie wentylacji i odprowadzania spalin z urządzeń grzewczych w jednym kanale kominowym. Z opinii B. O., biegłego sądowego Sądu Okręgowego w [...] z zakresu kominiarstwa, wykonanej 3 września 2004 r., wynika, iż ww. stan stwarza zagrożenie dla zdrowia i mienia lokatorów całego budynku. Powyższe potwierdziła także ocena techniczna wykonana przez mgr inż. J. P. (posiadającego uprawnienia budowlane) w listopadzie 2008 r., na skutek wykonania postanowienia organu powiatowego z [...] marca 2007 r. Nr [...] wydanego w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Ocena ta dotyczy prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Wynika z niej, iż w budynku są dwa kominy, każdy z czterema kanałami: wentylacyjnymi, spalinowymi i dymowym. W omawianej ocenie wskazano na nieprawidłowości w podłączeniu wentylacji lokali i urządzeń grzewczych, występujące w kominie nr [...] w kanałach nr [...] i [...] oraz w kominie nr [...] w kanale nr [...]. Wyjaśniono jednocześnie, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami (§ 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) oraz normami, każdy kanał może spełniać tylko jedną funkcję, nie wolno łączyć kanałów między sobą, a więc jeden kanał kominowy nie może być jednocześnie wentylacyjnym, spalinowym i dymowym. Zauważyć także należy, iż zły stan techniczny budynku, związany z nieprawidłowym podłączeniem wentylacji i urządzeń grzewczych do przewodów kominowych, wynika też z ekspertyzy technicznej wykonanej w sprawie w lipcu 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego, inż. A. K., na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z przywołanej ekspertyzy wynika, że stan instalacji wentylacji grawitacyjnej, wykonane podłączenia i sposób zainstalowania urządzeń w lokalach budynku przy ul. [...] w [...] są niezgodne z obowiązującymi przepisami, stwarzają realne zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania, wymagają wprowadzenia natychmiastowych zmian dla usunięcia zagrożenia zatrucia mieszkańców jak i wybuchu gazu.
Wskazany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza -zdaniem Sądu- nie tylko zasadność wszczęcia i prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie (co właściwie zostało przesądzone ostatecznie ww. wyrokiem z 2006 r.), ale także konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego Stosownie do treści tego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zdaniem Sądu, w świetle powyżej przytoczonych okoliczności przepis ten został prawidłowo w sprawie powołany (jako podstawa materialnoprawna). Nie ma bowiem wątpliwości co do tego, że w budynku przy ul. [...] w [...], we wszystkich trzech lokalach mieszkalnych tego budynku, występują nieprawidłowości w podłączeniu wentylacji i urządzeń grzewczych do przewodów kominowych. Nie ma też żadnych wątpliwości, iż stan taki stwarza realne zagrożenie dla mieszkańców tego obiektu i osób w nim przebywających. To zaś wypełnia dyspozycję cytowanej powyżej normy prawnej i stanowi o konieczności jej zastosowania. W tym też zakresie Sąd nie stwierdził wadliwego działania organów w sprawie, w tym organu odwoławczego. Sąd nie podzielił w konsekwencji tych zarzutów skargi, które dotyczą nieuzasadnionego ingerowania w podłączenia do przewodów kominowych lokalu nr [...] i nakładania obowiązków na właścicieli tego lokalu, zamiast skoncentrowania się wyłącznie na podłączeniach do przewodów kominowych lokalu nr [...]. Akta sprawy wskazują na to, iż nieprawidłowości wyżej wymienione mogły powstać już na etapie realizacji obiektu budowlanego (w którym to wykonano za mało kanałów kominowych – v. opinia biegłego sądowego z 2004 r.), i nie są efektem tylko działania właściciela lokalu nr [...]. Nadto, dotyczą wszystkich lokali w budynku, a to powoduje, że usunięcie tych nieprawidłowości wymaga nałożenia obowiązków w ww. trybie na poszczególnych właścicieli lokali.
Zastrzeżenia Sądu w sprawie dotyczą natomiast uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kontekście wykazania przez organ odwoławczy, iż obowiązki nałożone na właścicieli lokalu nr [...] (w tym skarżącego), w oparciu o ww. art. 66 ust. 1 pkt 2, doprowadzą do usunięcia stwierdzonych w budynku nieprawidłowości i w efekcie usunął stan zagrożenia.
Dokonując takiej oceny Sąd miął na względzie, iż obowiązki nałożone w decyzji organu powiatowego z [...] lutego 2012 r. Nr [...] nie wynikają wprost z żadnej z ekspertyz znajdujących się w aktach sprawy. Sąd miał też na względzie, iż celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości organ powiatowy wydał w sumie cztery rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, a to powoduje, że dopiero ich wspólna analiza pozwoli ocenić, czy prawidłowo sformułowano obowiązki w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, choć organ odwoławczy wskazał na decyzje organu I instancji wydane w stosunku do pozostałych właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] w [...], to jednak nie rozważył, czy decyzje te i nałożone na ich podstawie nakazy usunął wszystkie stwierdzone nieprawidłowości. Zdaniem Sądu, zabrakło w sprawie rzetelnej oceny ww. kwestii, istotnej z punktu widzenia normy prawa, która znalazła w sprawie zastosowanie, a także (i może przede wszystkim) zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi przebywających w budynku, wynikającego z nieprawidłowych podłączeń wentylacji i urządzeń grzewczych do przewodów kominowych.
Dostrzec w tym miejscu należy, iż ocena techniczna wykonana w listopadzie 2008 r. przez mgr inż. J. P. przedstawia trzy możliwe warianty usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym, we wszystkich trzech zaleca się w niej likwidację ścianek działowych wygradzających pomieszczenie z usytuowanym kotłem centralnego ogrzewania na I piętrze (co pozwoliłoby odzyskać jeden przewód kominowy) i wymianę na parterze okapu kuchennego na z pochłaniaczem. Z analizy tych trzech wariantów wynika, iż każdy z nich zmierza do odzyskania istniejącego lub istniejących albo wykonania nowego/nowych przewodów kominowych. W ramach wariantu I, najmniej ingerującego w układ kanałów, przewidziano likwidację pieca kaflowego na II piętrze, co pozwoliłoby odzyskać (jak wskazano) aż dwa kanały kominowe. Na podstawie tej oceny i opisanego w niej wariantu nr I, wydana została przez organ powiatowy decyzja Nr [...] z [...] stycznia 2009 r., którą nakazano Z. P. m. in. likwidację ścianek działowych pomieszczenia kotła centralnego ogrzewania na I piętrze. Akta sprawy wskazują, iż decyzja ta jest ostateczna i podlega wykonaniu. W tym samym dniu, tj. [...] stycznia 2009 r., organ powiatowy wydał także decyzję Nr [...] w stosunku do I. i K. W., nakazującą (zgodnie z ww. wariantem I), odłączenie z przewodu kominowego pieca kaflowego oraz zamknięcie w pokoju lokalu nr [...] przewodów wentylacyjnych. Decyzja ta nie ostała się jednak w obrocie prawnym, a dalsze postępowanie dowodowe zmierzało do ustalenia, czy możliwym jest zlikwidowanie stwierdzonych nieprawidłowości z jednoczesnym pozostawieniem w lokalu nr [...] pieca kaflowego. Organy w tej kwestii związane były wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2272/09, w którym Sąd wskazał na rozważenie powołania w sprawie biegłego. Z tego też powodu akta sprawy uzupełniono o jeszcze jedną ekspertyzę techniczną (wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego), odpowiadającą na ww. pytanie związane z piecem kaflowym. Z ekspertyzy wykonanej w lipcu 2011 r. wynika, że pozostawienie pieca węglowego w pokoju na poddaszu wymagałoby wykonania trzech dodatkowych kanałów wentylacyjnych. W ekspertyzie tej wskazano jednocześnie miejsce wykonania tych trzech dodatkowych przewodów kominowych. Z uwzględnieniem propozycji zawartych w przywołanej opinii, organ powiatowy wydał kolejne trzy orzeczenia (w tym w stosunku do I. i K. W.). Decyzją z [...] lutego 2012 r. Nr [...] nałożył obowiązki na A. S. i M. W., a decyzją z [...] lutego 2012 r. Nr [...] - na Z. P. Natomiast decyzją Nr [...] z [...] lutego 2012 r. nałożył obowiązki na I. i K. W., nakazując m. in. wykonanie nowego przewodu spalinowego. W uzasadnieniu decyzji organ ten nie wyjaśnił jednak, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż nałożone nakazy są zasadne i wystarczające. Uwzględnił wprawdzie zmianę stanu faktycznego jaka nastąpiła po sporządzeniu opinii z lipca 2011 r., polegającą na likwidacji piecyka gazowego na I piętrze, ale nie wyjaśnił, dlaczego przyjął, iż wykonanie jednego nowego przewodu kominowego (w sytuacji, gdy w opinii z 2011 r. mowa o trzech), a przy tym - w innym miejscu niż zaproponowano to w opinii, usunie istniejący stan zagrożenia pozwalając jednocześnie na pozostawienie pieca kaflowego w lokalu nr [...]. Uzasadnienie decyzji w tej kwestii nie jest precyzyjne i nie zostało uzupełnione przez organ odwoławczy. W decyzji zaskarżonej w sprawie wskazano jedynie na to, że uwzględniono zarówno możliwość pozostawienia pieca węglowego w pokoju w lokalu nr [...] stanowiącym własność I. i K. W., wariant wskazany w ekspertyzie z 2011 r., jak i fakt nałożenia na Z. P. ostateczną decyzją z [...] stycznia 2009 r. obowiązku zlikwidowania nieprawidłowości i spełnienia warunków bezpieczeństwa wymaganej kubatury kotłowni. Powyższe, zdaniem Sądu, należy uznać jednak za niewystarczające do wykazania prawidłowości nałożonych na I. i K. W. obowiązków. Podnieść przy tym trzeba, iż wprawdzie ekspertyza z 2011 r. była brana pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń w obu instancjach (o czym świadczy chociażby jej przytoczenie w uzasadnieniach wydanych orzeczeń), niemniej nakaz określony przez organ powiatowy nie wynika wprost z tej ekspertyzy i wniosków/zaleceń w niej zawartych, stanowi (jak należy przyjąć) wynik analizy organu, (uwzględniającej m. in. wcześniejszą opinię techniczną z 2008 r. i wydaną na jej podstawie decyzję z [...] stycznia 2009 r.), a analiza ta winna znaleźć się bezspornie w uzasadnieniu wydanego orzeczenia.
Reasumując, w ocenie Sądu, w sprawie zasadnie zastosowano przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Stosując ten przepis nie wykazano jednak, iż określone na jego podstawie nakazy doprowadzą do osiągniecia celu, o którym mowa w tej normie prawnej, tj. usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Z tego też powodu Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Uzasadnienie tej decyzji nie wyjaśnia bowiem ww. kwestii. Uzasadnienie decyzji w tej części jest zbyt ogólnikowe. Nie przedstawia w efekcie, jaki stan podłączeń do przewodów kominowych zaistnieje w budynku na skutek wykonania wszystkich wydanych w związku ze sprawą decyzji przez organ powiatowy, a wskazać trzeba, że pozostali właściciele lokali nie kwestionowali decyzji obciążających ich obowiązkami. Nie wykazuje również, iż stan w budynku powstały na skutek wykonania tych orzeczeń, będzie zgodny z przepisami prawa (w tym § 141 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), i nie będzie stanowił zagrożenia dla otoczeniu.
Orzekając ponownie w sprawie, [...] WINB winien uwzględnić powyżej poczynione uwagi Sądu.
Winien przy tym mieć na względzie, iż uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się więc pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji.
Na koniec, w kontekście podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 79 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z ekspertyzą techniczną wykonaną w 2011 r., Sąd stwierdza, iż zarzut ten jest nieuzasadniony. Z akt wynika, iż organ powiatowy przed wydaniem decyzji, pismem z 8 listopada 2011 r., poinformował strony (w tym skarżącego) o możliwości zapoznania się z ww. dowodem i wypowiedzenia się w związku z tym dowodem w sprawie. W oparciu o ww. normę prawną, organ nie miał natomiast obowiązku dostarczania stronie kopii wskazanego dowodu.
Z tych też przyczyn, nie przesądzając końcowego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło