II SAB/Lu 76/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. zobowiązuje Wójta Gminy do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej Z. P. z dnia [...] r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi administracji; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy miała charakter rażący; III. wymierza Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 1.000 zł (jeden tysiąc złotych). W dniu 25 czerwca 2012r. Z. P. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy podnosząc, że organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie z jej wniosku z dnia 31 lipca 2006r. o wydanie w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na działce nr ... położonej w miejscowości O., graniczącej z jej działką nr ... Wskazała, że w sprawie zapadł wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2009r., którym Sąd ten uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... oraz decyzję Wójta Gminy z dnia ... odmawiającą nakazania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr ..., a następnie wyrokiem z dnia 15 października 2010r. NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku, jednak organ dotychczas nie wydał kolejnej decyzji w sprawie. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że w dniu 18 lipca 2011r. wniosła zażalenie na bezczynność do organu wyższego stopnia, który postanowieniem z dnia 14 września 2011r. wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy tj. 15 października 2011r. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że wskazanym przez skarżącą wyrokiem WSA nakazał przesłuchać strony postępowania w trybie art. 86 K.p.a. oraz ponownie dopuścić dowód z opinii biegłego - doręczenie tego wyroku i zwrot akt organowi nastąpiły w dniu 16 grudnia 2010r. Ze względu na trudności w znalezieniu właściwego biegłego, zlecenie takie zostało udzielone w dniu 10 czerwca 2011r., przy czym o zwłoce strony zostały poinformowane ustnie. W dniu 7 listopada 2011r. opinia techniczna została przekazana stronom w celu zapoznania się z nią i wypowiedzenia w terminie do 15 listopada 2011r. Na prośbę Z. P. termin ten został przesunięty do 22 listopada 2011r. i w tym dniu przesłuchano strony w trybie art. 86 K.p.a. Organ wyjaśnił, że zarówno z opinii technicznej, jak i stanowiska Z. P. zawartego w piśmie z dnia 6 marca 2012r. wynika, że jedynym rozwiązaniem problemu jest udrożnienie rowu przy drodze powiatowej i odprowadzenie wód opadowych wzdłuż drogi do rowu melioracyjnego. W tym celu organ w grudniu 2011r. zlecił właściwym służbom z branży drogowej wykonanie pomiarów wysokościowych, które zostały przeprowadzone w dniu 6 grudnia 2011r. w obecności męża Z. P. – S. P., co pozwoliło ustalić zakres rzeczowy oraz szacunkowy koszt prac. Stwierdzono mianowicie, że odprowadzenie wód wzdłuż drogi jest możliwe pod warunkiem wykonania następujących robót: odtworzenie rowu przydrożnego na odcinku 170m, wykonanie kolektora rurowego na odcinku 80m, przebudowa przepustów na zjazdach do posesji, przebudowa przepustu nad drogą powiatową. Powyższy zakres robót został przedstawiony przez organ Staroście oraz Dyrektorowi Zarządu Dróg Powiatowych w celu ujęcia tych robót w planie na 2012r., jednak do chwili obecnej Urząd Gminy nie otrzymał od władz powiatu potwierdzenia, iż wnioskowane prace zostaną w bieżącym roku wykonane. W tej sytuacji zdaniem Wójta Gminy – nie można zarzucić mu bezczynności, zaś "decyzja zostanie wydana niezwłocznie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy (w terminie określonym w art. 35 K.p.a. tj. w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania) bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87). W świetle art. 149 § 1 P.p.s.a. - sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności wynikających z przepisów prawa, a także stwierdza czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze wskazane przepisy stwierdzić należy, że skarga w niniejszej sprawie na bezczynność Wójta Gminy jest zasadna, bowiem organ nie zakończył do chwili obecnej sprawy, a wskazywane przez organ I instancji okoliczności nie usprawiedliwiają jego bezczynności. Z akt administracyjnych wynika, że sprawa toczy się od 31 lipca 2006r., kiedy skarżąca wniosła o wydanie w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na działce nr 54 położonej w miejscowości O. ze względu na to, że na tej działce został naruszony kierunek odpływu wody ze szkodą dla jej nieruchomości nr ... W toku postępowania organ wydawał kilkakrotnie decyzje odmawiające uwzględnienia wniosku – w dniu ... (uchyloną przez SKO decyzją z dnia ...), w dniu ... (utrzymaną w mocy przez SKO w dniu ..., a następnie uchyloną przez WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 19 lutego 2008r., II SA/Lu 880/07) oraz z dnia ...., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ..., następnie uchyloną przez WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009r., II SA/Lu 196/09, od którego NSA wyrokiem z dnia 15 października 2010r., II OSK 1603/09 oddalił skargę kasacyjną. W ostatnim wyroku Sąd I instancji wskazał, że organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy, bowiem nie ustalono czy wykonanie nowego zjazdu na działkę nr ... oraz podniesienie jej poziomu do granicy z działką ...spowodowało zmianę stanu wody na gruncie i czy ewentualna zmiana spowodowała szkody na nieruchomości skarżącej. Sąd nakazał przesłuchać strony w trybie art. 86 kpa, a także ponownie dopuścić dowód z opinii biegłego. Jak wynika z akt sprawy, akta wraz z prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 16 grudnia 2010r., mimo to sprawa dotychczas nie została rozstrzygnięta. W wykonaniu wytycznych Sądu organ dopiero w dniu 10 czerwca 2011r. zlecił wykonanie opinii technicznej specjaliście ds. stosunków wodnych w terminie do 30 września 2011r. Następnie - w związku z uwzględnieniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 września 2011r. zażalenia skarżącej na bezczynność i wyznaczeniem dodatkowego terminu na załatwienie sprawy do 15 października 2011r.– organ I instancji wyznaczył termin "wizji lokalnej" na dzień 5 października 2011r. Kolejne czynności organ I instancji podejmował jednak już po terminie zakreślonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze – tj. 7 listopada 2011r. wezwał strony do wypowiedzenia się co do sporządzonej przez biegłego nowej opinii technicznej oraz do stawienia się w celu przesłuchania stron w dniu 15 listopada 2011r. (które – na wniosek Z. P. odbyło się w dniu 22 listopada 2011r.) Następnie – w piśmie z dnia 23 stycznia 2012r. biegły odniósł się do zastrzeżeń zgłaszanych przez strony do jego opinii. W dniu 6 marca 2012r. skarżąca mając na uwadze propozycje biegłego zaproponowała organowi "polubowne zakończenie się toczącej sprawy", lecz organ nie odniósł się do tej propozycji i od tego czasu nie podejmował żadnych czynności w sprawie, wobec czego skarżąca w dniu 25 czerwca 2012r. zasadnie wniosła skargę na jego bezczynność. Stwierdzić bowiem należy, że organ nie tylko nie wydał dotychczas właściwego rozstrzygnięcia pomimo upływu ponad półtora roku od wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2009r. i zwrotu akt, ale opieszale i selektywnie podejmował czynności procesowe. Jak wyżej wskazano, w świetle art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organ ma obowiązek załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki tj. nie później w ciągu miesiąca. Jeżeli jednak sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter, organ może załatwić sprawę w ciągu dwóch miesięcy, jednak – zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. – o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ jest zobowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Należy przy tym podkreślić, że taki sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W niniejszej sprawie organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA w Lublinie wraz z aktami podjął pierwsze czynności dopiero po pół roku, nie zawiadamiając strony o przyczynach zwłoki i nie wskazując nowego terminu, co w sposób oczywisty narusza powołany art. 35 § 1 i 3 K.p.a. i art. 36 § 1 i 2 K.p.a. Nawet, jeśli – jak twierdzi organ w odpowiedzi na skargę – znalezienie właściwego specjalisty wymagało tak dużego upływu czasu, czego zresztą organ nie wykazał - to organ miał obowiązek poinformować o tym stronę. Tym bardziej brak jakichkolwiek czynności od stycznia 2012r. do chwili wniesienia skargi, a więc przez pół roku, pomimo uwzględnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia skarżącej na bezczynność postanowieniem z dnia 14 września 2011r. świadczy o rażącej bezczynności Wójta Gminy, której nie usprawiedliwia okoliczność podjęcia przez organ nieformalnych rozmów z władzami powiatu. Z tych względów - na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. - należało zobowiązać organ do rozstrzygnięcia – w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem – wniosku skarżącej z dnia 31 lipca 2006r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność miała charakter rażący, dlatego na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000zł, ustalonej zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a.