III SA/Kr 165/12

WyrokWSA w Krakowie2012-10-09

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Dorota Dąbek, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży nieruchomości, który został w całości przeznaczony na zakup innej nieruchomości, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Kluczowym błędem było nieuwzględnienie przez organy obowiązku wezwania strony do przedłożenia prawidłowego zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach oraz błędna wykładnia przepisów dotyczących kwalifikowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości jako dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Stan faktyczny
M. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla syna. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, uwzględniając dochód ze sprzedaży mieszkania w 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, twierdząc, że dochód ze sprzedaży mieszkania został w całości przeznaczony na zakup innej nieruchomości i powinien być traktowany jako dochód utracony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 165/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek, Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.), WSA Maria Zawadzka, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r., sprawy ze skargi M. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 2 grudnia 2011r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 października 2012r. Decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił M. K. przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla S. K. Organ I instancji wyjaśnił, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego wystąpiono do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych przez M. K. w 2010r. Z treści pisma urzędu skarbowego z dnia 20 września 2011r. wynika, że roczny dochód rodziny, pomniejszony o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (obliczone wg wzoru na podstawie § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego Dz. U. nr 136, poz. 855) wyniósł 88.657,89 zł. Na powyższy dochód składały się dochody M. K., wynikające ze stosunku pracy oraz dochody ze sprzedaży nieruchomości. Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Organ I instancji wskazał, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 3.694,16 zł, co stanowi przekroczenie kryterium dochodowego, określonego w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów o kwotę 2.969,16 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują bowiem, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Wobec zatem faktu, że rodzina M. K. nie spełnia wymogów kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla S. K., Prezydent Miasta odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń. W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta M. K. wyjaśniła, iż w dniu 1 listopada 2010r. sprzedała mieszkanie o pow. 20 m2 z zamiarem kupienia innego, większego. Odwołująca się stwierdziła, iż dochód ze sprzedaży mieszkania nie był dochodem skonsumowanym, gdyż był w całości przeznaczony na zakup innej nieruchomości, przez co też była zwolniona z podatku, składając w Urzędzie Skarbowym PIT-39. W grudniu 2010r. odwołująca się zakupiła nową nieruchomość, sprzedała dotychczasowe mieszkanie, wzięła kredyt w kwocie 50.000 zł na zakup i remont mieszkania. W związku z powyższym M. K. wniosła o uznanie w/w dochodu jako utracony, ponieważ sprzedała tą nieruchomość po to, żeby nabyć inną (większą). Decyzją z dnia 2 grudnia 2011r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 2, art. 9 ustawy z dnia z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2007r. nr 192 poz. 1378 z późn. zm.), art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139 poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. nr 79, poz. 856) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003r. nr 198, poz. 1925), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011r. Nr [...]. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego obliczenia dochodu rodziny M. K. zostały dokonane przez organ l instancji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Kolegium stwierdziło, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w 2010r. rodzina M. K. osiągnęła łączny dochód w wysokości 88.659,89 zł, co dało miesięczny dochód rodziny w wysokości 3.694,16 zł, która to kwota przekracza ustawowe minimum uprawniające do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. kwotę 725 zł. Organ odwoławczy wskazał również, iż decyzja w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do tzw. decyzji związanych. Organ administracji nie ma możliwości wyboru spośród kilku równoprawnych rozwiązań. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, musi świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej. Zdaniem organu II instancji, zawarte w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium wyjaśniło, iż ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w odniesieniu do pojęcia dochodu odsyła do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z treści art. 3 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że dochód to także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym dochody uzyskane z alimentów. W kontekście powyższego przepisu dochód ze sprzedaży mieszkania podlega, zdaniem Kolegium, uwzględnieniu w dochodzie rodziny. Dochód ten nie może również zostać potraktowany jako dochód utracony. Jak wynika bowiem z treści art. 9 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku utraty dochodu prawo do świadczenia z funduszu ustala się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Organ II instancji wskazał, iż kwestię utraty dochodu reguluje art. 2 pkt 17 w/w ustawy, zaś kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania w 2010r. nie mieści się w katalogu przypadków utraty dochodu, a zatem nie może zostać potraktowana jako utracony. Mając powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż decyzja organu l instancji jest prawidłowa, a orzeczenie przez organ o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy ustalonym stanie faktycznym byłoby niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się M. K. i pismem z dnia 2 stycznia 2011r. wniosła na nią skargę, domagając się jej zmiany lub uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na tym, że organ administracji publicznej nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż do dochodu należy doliczyć dochód ze sprzedaży mieszkania, podczas gdy dochód ten został w całości utracony. Skarżąca wyjaśniła, iż dotychczas mieszkała razem z nastoletnim synem w mieszkaniu jednopokojowym. Mieszkanie to zostało przez nią sprzedane, a uzyskany dochód przeznaczyła na zakup mieszkania dwupokojowego. Dodatkowo na ten cel zaciągnęła kredyt, gdyż suma pochodząca ze sprzedaży mieszkania była niewystarczająca na pokrycie kosztów zakupu. Skarżąca podniosła, iż w chwili obecnej jest w trudnej sytuacji materialnej, która pogorszyła się jeszcze z racji zobowiązania kredytowego. Odmowa wypłaty świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego powoduje dla skarżącej i jej syna dodatkowo ciężkie skutki w postaci braków środków do życia. Skarżąca stwierdziła, iż wobec faktu, że środki przeznaczone zostały na zakup mieszkania, została zwolniona z obowiązku podatkowego wynikającego ze sprzedaży mieszkania. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżąca wskazała, iż organ administracji w ogóle nie rozważył kwestii przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania i utracenia dochodu z tego tytułu. Nie uwzględnił również okoliczności, iż sytuacja materialna skarżącej i jej syna jest w chwili obecnej jeszcze trudniejsza niż wcześniej, gdy świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego były jej wypłacane. Zdaniem skarżącej, organ administracyjny błędnie zakwalifikował dochód ze sprzedaży mieszkania jako dochód, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca stwierdziła, iż zaskarżone przez nią decyzje są bardzo krzywdzące dla niej i jej syna. Nie poprawiła się bowiem ich sytuacja materialna w związku ze sprzedażą mieszkania, gdyż środki w całości poświecone zostały na zakup innego mieszkania. Dodatkowo skarżąca musiała zaciągnąć kredyt. Skarżąca stwierdziła, iż dochód ze sprzedaży mieszkania został w całości przez nią utracony. Pozbawienie świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego spowodowało, iż skarżąca z synem praktycznie żyją na granicy ubóstwa, gdyż ojciec dziecka nigdy nie płacił i nie płaci alimentów na dziecko. Skarżąca podała, iż jest zatrudniona w Delikatesach A, gdzie osiąga dochód miesięczny netto ok. 1200 zł. Z pieniędzy tych utrzymuje siebie i 17-letniego syna. Mając powyższe na względzie, skarżąca wnosi o przywrócenie świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie ustalenia M. K. prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna S, z uwagi na to, że miesięczny dochód rodziny skarżącej w okresie świadczeniowym przekroczył ustawowy próg dochodowy. Zasady ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostały uregulowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.). W myśl art. 9 ust. 2 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Pod pojęciem dochodu i dochodu rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 4 i 5 w/w ustawy należy rozumieć odpowiednio dochód lub dochód rodziny, o których mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego, który należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy). Wniosek powinien zawierać dane szczegółowo określone w art. 15 ust. 3 pkt 1-3. Nadto należy do niego dołączyć odpowiednio zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego albo oświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, zawierające informacje o wysokości: dochodu, składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu, składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku oraz należnego podatku (art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy). Sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń oraz wzory wniosku o ustalenie prawa do świadczenia czy też zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym wyżej mowa zostały uregulowane w trybie art. 15 ust. 9 w/w ustawy w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2010, nr 123, poz. 836), zwanego dalej rozporządzeniem. Według § 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia, postępowanie w sprawie o przyznanie świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń, zwanego dalej "wnioskiem", którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio zaświadczenia o dochodzie członków rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy; wzór zaświadczenia określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Jest to istotne również z tego punktu widzenia, że okres świadczeniowy to okres od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego ( art. 2 pkt 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) a okres zasiłkowy to okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego (art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jak wynika z załącznika nr 2 do rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przedmiotowe zaświadczenie o dochodzie członków rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy powinno zawierać: nazwę i adres organu podatkowego wystawiającego zaświadczenie, miejscowość i datę wystawienia, nr zaświadczenia, dane podatnika w tym NIP, nazwisko, pierwsze imię, datę urodzenia, dane małżonka, określenie roku podatkowego i wskazanie wysokości osiągniętego w tym okresie: przychodu, dochodu, podatku należnego, składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczanych od podatku, składek na ubezpieczenie społeczne podlegających odliczeniu od dochodu, a nadto pieczęć urzędową i podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby wystawiającej zaświadczenie. Zaświadczenie w świetle regulacji art. 217 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej w tekście "k.p.a.", potwierdza fakty ustalone w postępowaniu podatkowym oraz stan prawny w zakresie obowiązku podatkowego strony i jeśli tylko zostało sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jest związany treścią zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego we wskazanym wyżej zakresie. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1212/10 (Lex nr 744956). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że dochód rodziny M. K. stanowiący następnie podstawę do zbadania, czy skarżąca jest uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, został ustalony przez organy administracji publicznej obu instancji bez opisanego powyżej dokumentu – zaświadczenia z urzędu skarbowego. Znajdujące się w aktach sprawy pismo z Urzędu Skarbowego dnia 29 września 2011r. nie spełnia opisanych powyżej wymogów, ograniczając się jedynie do wskazania jakiego rodzaju zeznania podatkowe skarżąca złożyła w urzędzie skarbowym w roku 2010 (k. 21). Skarżąca ramach uzupełniania swojego wniosku, nie była wzywana o przedłożenie prawidłowego, zgodnego z wymogami zaświadczenia z urzędu skarbowego (por. wezwanie skierowane do niej przez organ, k.14). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej, skarżąca do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego załączyła odnośnie dochodu ze sprzedaży mieszkania jedynie złożony przez siebie w Urzędzie Skarbowym druk PIT-39. W aktach sprawy brak zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wystawionego na druku odpowiadającym wzorowi określonemu w załączniku nr 2 wspomnianego wcześniej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu (...). To uchybienie nie zostało dostrzeżone, a co za tym idzie konwalidowane zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i na etapie postępowania odwoławczego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, w ramach którego organ II instancji zobligowany był, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a., ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Skarżącej przypisano zatem w niniejszej sprawie wysokość dochodu ustaloną przez organy administracyjne bez uzyskania stosownego dowodu z dokumentu, o którym mowa w cytowanych przepisach, co uchybia przepisom procesowym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Już zatem z tego powodu zaskarżone decyzje winny być uchylone (por. wyrok WSA w Łodzi z 12 grudnia 2011r., II SA/Łd 1194/11; por. też wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, II SA/Go 283/12). W postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zakres czynności, jakie powinien podjąć organ administracyjny w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku lub złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów, został określony szczegółowo w § 5 cytowanego rozporządzenia. W niniejszej sprawie zatem organ winien był wezwać na piśmie M. K. do złożenia w stosownym terminie zaświadczenia o dochodzie członków rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, wystawionego przez właściwy organ na druku odpowiadającym przepisom obowiązującego prawa, a więc zgodnie ze wzorem zaświadczenia określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Dopiero prawidłowo wystawione zaświadczenie o wysokości dochodów M. K. posiadałoby walor dokumentu urzędowego i mogłoby stanowić podstawę do ustalenia przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Niezależnie od tego Sąd zwraca uwagę, że ustawową definicję dochodu, znajdującą zastosowanie w sprawie ustalania świadczeń z funduszu alimentacyjnego zawiera art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że za dochód uważa się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, które zostały wymienione w tym przepisie. W niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił, czy złożony przez skarżącą PIT-39 dotyczy dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w rozumieniu cytowanego powyżej art. 3 pkt 1lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego obowiązek ten ciążył zarówno na organie pierwszej instancji, jak również na Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które na skutek odwołania skarżącej zobowiązane było do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Na konieczność zweryfikowania zarzutów skarżącej dotyczących ustalonej wysokości dochodów wskazuje także treść przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu na datę złożenia wniosku (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.). Zgodnie bowiem z przepisem art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Według art. 21 ust. 1 pkt 131, w/w ustawy, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje ponadto pozostałe kwestie mające znaczenia dla ustalenia, czy przychód w kwocie 82000,- zł uzyskany w roku 2010 przez skarżącą z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego (odpłatnego zbycia nieruchomości) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca w dołączonym do akt druku PIT-39 wskazała 0 jako kwotę podatku należnego sugerując, że ten przychód nie spełniałby przesłanek umożliwiających zaliczenie go do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tego rodzaju przychód ze sprzedaży mieszkania nie jest też innym dochodem wymienionym w art. 3 pkt 1c, bo tu ustawowy katalog jest wymieniony przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący. Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, naruszając art. 7 i art. 77 K.p.a. Dodatkowo treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że zaniechanie przez organy wyjaśnienia okoliczności danej sprawy, spowodowane było także dokonaniem błędnej wykładni przepisów kształtujących zasady nabywania prawa podmiotowego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tych powodów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu. Wyjaśnienie powyższych faktów dotyczących wysokości dochodu skarżącej, winno nastąpić na podstawie wyników postępowania podatkowego prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez właściwe w tym zakresie organy. Przede wszystkim chodzi bowiem o to, czy sporny przychód ze sprzedaży mieszkania podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak już była o tym mowa, w orzecznictwie przyjmuje się, że nie mogą tych wątpliwości rozstrzygnąć we własnym zakresie organy orzekające w sprawie świadczeń alimentacyjnych. Jednocześnie jednakże okoliczności te, w świetle art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie mogły zostać pominięte przy ustalaniu prawa do świadczeń bez ich wszechstronnego wyjaśnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji pominął kwestie wyjaśnienia charakteru spornego przychodu, w kontekście przyjęcia go za dochód w rozumieniu art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zarzut w tym zakresie stanowił osnowę odwołania, to na organie drugiej instancji ciążył obowiązek podjęcia czynności celem wyjaśnienia powyższych wątpliwości. Tego jednak organ II instancji nie zrobił. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracyjny zobowiązany będzie przede wszystkim wezwać skarżącą we właściwym trybie i terminie do złożenia odpowiadającego przepisom obowiązującego prawa zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, wyjaśnić wszelkie istotne w sprawie okoliczności, w tym rozstrzygnąć, czy dochód ze sprzedaży mieszkania w 2010r. spełnia ustawowe przesłanki do zaliczenia go do dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dopiero po wyjaśnieniu powyższej okoliczności faktycznej oraz poczynieniu w tym zakresie prawidłowych ustaleń, orzekające w niniejszej sprawie organy będą mogły dokonać ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącej w sposób zgodny z art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i oceny zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło