II SA/Wr 515/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-10-16

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny dotyczącego konstytucyjności przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny. Brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między postępowaniem administracyjnym a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym, a sama hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu nie stanowi wystarczającej podstawy do zawieszenia postępowania. Gwarancją ochrony praw strony jest możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu.
Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia mu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, motywując to toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniem dotyczącym konstytucyjności przepisów, na podstawie których kara miałaby być nałożona. Burmistrz P. odmówił zawieszenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało to postanowienie w mocy. J. B. zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku J. B., reprezentowanego przez pełnomocnika, Burmistrz P. postanowił odmówić zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu działki oznaczonej geodezyjnie numerem [...] obręb K. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że wniosek o zawieszenia postępowania w opisanej powyżej sprawie został doręczony organowi w dniu 20 marca 2012 r. i umotywowany przez pełnomocnika J. B. rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny skargi w przedmiocie konstytucyjności przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220). W uzasadnieniu wskazano również, że w toku postępowania Burmistrz P. ustalił, że w Trybunale Konstytucyjnym została złożona skarga konstytucyjna dotycząca podanych wcześniej przepisów ustawy o ochronie przyrody (sygn. akt SK/6/12), ale nie ma jeszcze wyznaczonego terminu posiedzenia, natomiast zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r. (sygn. akt II GSK 818/09) w takich sytuacjach brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż ,,sama hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu prawa uprawdopodobniona wyłącznie faktem złożenia do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności tego przepisu z Konstytucją nie jest dostateczną podstawą do przyjęcia, że powstało w ten sposób zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego". Na opisane powyższej postanowienie zażalenie wniósł J. B. reprezentowany przez pełnomocnika, który zaskarżając orzeczenie w całości wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że nie sposób zgodzić się z argumentacją zaprezentowaną w postanowieniu. Podniósł, iż pojęcie zagadnienia wstępnego nie zostało zdefiniowane przez ustawę. Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne występuje w sytuacji, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego ocena należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego, niż ten przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Zagadnienie wstępne to zagadnienie, które ma charakter otwarty i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone w innej sprawie na właściwej drodze, a jego treścią może być wypowiedź co do uprawienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Istotną cechą zagadnienia wstępnego jest zatem konieczność jego rozstrzygnięcia, w odrębnym akcie, przez inny organ lub sąd. Zdaniem autora zażalenia w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne stanowi kwestia skargi w przedmiocie konstytucyjności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.). Właściwym do wyjaśnienia tej kwestii jest jedynie Trybunał Konstytucyjny, w związku z czym zagadnienie to nie może zostać ostatecznie rozstrzygnięte w toku postępowania administracyjnego. Pełnomocnik żalącego się podkreślił również w uzasadnieniu, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek - postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Tym samym strona żaląca stwierdziła, iż w przedmiotowej sytuacji bezsprzecznie zachodzą okoliczności obligujące organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania, gdyż wynik postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie mieć wpływ na przedmiotowe postępowanie administracyjne, zatem niemożliwe jest właściwe rozpatrzenie meritum sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji, gdyż istnieje realna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu mającego być podstawą decyzji wydanej w toku postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu działki o nr geodezyjnym[...], obręb K. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podjęte orzeczenie Kolegium wyjaśniło – po uprzednim przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, że w myśl przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Następnie Kolegium wskazało w uzasadnieniu, że z przepisu tego wynika, iż zagadnieniem wstępnym są w tym przypadku kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Prowadzi to do tego, iż bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Tym samym musi więc istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż zagadnienie wstępne musi mieć charakter konkretny, nie zaś abstrakcyjny. Tymczasem sprawa konstytucyjności przepisów prawa, zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym nie ma takiego charakteru, zatem biorąc pod uwagę argumenty zażalenia zdaniem Kolegium stwierdzić należy, iż pomiędzy sprawą zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym, a prowadzonym przez Burmistrza P. postępowaniem administracyjnym nie występuje zależność o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, z uwagi na fakt, iż związek pomiędzy tymi sprawami jest jedynie pośredni. Prowadzi to do stwierdzenia, iż brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. W zakończeniu uzasadnienia Kolegium dodatkowo wyjaśniło, że w pojęciu ,,inny organ lub sąd" nie zawiera się Trybunał Konstytucyjny. W ocenie Kolegium systematyka art. 173 Konstytucji RP przesądza o tym, iż ustawodawca wyraźnie rozróżnił w ramach władzy sądowniczej Sądy i Trybunały, jeżeli więc jego intencją byłoby powiązanie z zagadnieniem wstępnym badania konstytucyjności przepisów prawa, to stosowny zapis o możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego powinien pojawić się w treści na przykład art. 97 § 1 pkt 4 kpa (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 980/10). Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym zakwestionował J. B. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi działający imieniem skarżącego pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] r. Nr [...] i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zarzucając jednocześnie naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez przyjęcie przez organ administracji, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, a ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez: - uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnego prawa w zakresie niezastosowania art. 97 §1 pkt 4 kpa; - przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy dowolnej oceny i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności co do tego, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 97 §1 pkt 4 kpa; - art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji oraz brak jakiejkolwiek dbałości o bezstronność rozstrzygnięcia i dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy i przerzucenia ciężaru dowodu na stronę. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że zgodnie z art. 97 §1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a następnie przedstawił przyjętą w doktrynie i judykaturze koncepcję zagadnienia wstępnego. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne stanowi kwestia skargi w przedmiocie konstytucyjności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 j.t.). Właściwym do rozstrzygnięcia tej kwestii jest jedynie Trybunał Konstytucyjny w związku z czym zagadnienie to nie może zostać ostatecznie rozstrzygnięte w toku postępowania administracyjnego. Pełnomocnik podkreślił, że zastosowana przez Burmistrza P. wobec skarżącego kara administracyjna została wymierzona na podstawie zaskarżonych przepisów, tj. art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Natomiast rozpoznawane przez Trybunał Konstytucyjny skargi zarzucają brak konstytutywności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. nr 151, poz. 1220 j.t.) polegający na tym, że przywołane artykuły naruszają konstytucyjną zasadę proporcjonalności, sprawiedliwości a także adekwatności przewinienia i kary. Skargi te kwestionują właśnie obligatoryjność kar bez względu na okoliczności sprawy. W ocenie pełnomocnika skarżącego niewątpliwie stwierdzić należy, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy wniesionymi do Trybunału Konstytucyjnego skargami a niniejszym postępowaniem, którego istotą jest podobny stan faktyczny i prawny w/w sprawach. Jego zdaniem w przedmiotowej sytuacji bezsprzecznie zachodzą okoliczności obligujące organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania, gdyż wynik postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie mieć wpływ na przedmiotowe postępowanie administracyjne. Ponadto obecnie niemożliwe jest właściwe rozpatrzenie meritum sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji, gdyż istnieje realna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu mającego być podstawą decyzji wydanej w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przecie wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten zobowiązuje organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie w sprawie do jego zawieszenia, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, że pod pojęciem ,,zagadnienia wstępnego" rozumieć należy sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem administracji publicznej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia określonego zagadnienia wstępnego we właściwym trybie wydanie decyzji w konkretnej sprawie administracyjnej jest niemożliwe. Warunkuje ono zatem rozstrzygniecie sprawy administracyjnej. Należy też podkreślić, że zagadnienie wstępne jest zagadnieniem odrębnym od sprawy, na tle której wystąpiło. Istotne jest również, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji dysponujący kompetencją decyzyjną do podjęcia rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Z konstrukcji powoływanego przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa wynika, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Istotne jest – zdaniem Sądu – użycie przez ustawodawcę w omawianym przepisie koniunkcji wskazującej na relację pomiędzy zagadnieniem wstępnym, a ustawową powinnością organu administracyjnego określoną jako obowiązek załatwienia sprawy. Zważyć jednocześnie należy, że zagadnienie wstępne musi dotyczyć kwestii materialno-prawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji określonego podmiotu (strony w konkretnej sprawie administracyjnej) i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdzają tezę. że przeszkoda, jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną. Tak silne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego koresponduje również z twierdzeniem, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi konieczną przesłankę dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania. Konieczne jest natomiast istnienie bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Jest to kryterium pozwalające uznać, że określone zagadnienie, które wystąpiło w konkretnej sprawie administracyjnej ma charakter prejudycjalny w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W przypadku braku takiego związku zawieszenie na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Organ administracji publicznej zawieszając postępowanie w omawianym trybie nie może kierować się przewidywaniami, co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle a nie wydanie pozytywnej lub negatywnej dla strony decyzji. Organ zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa musi być przekonany o istnieniu bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Istotne jest przy tym, że taka bezpośrednia zależność musi wynikać z treści przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Samo przypuszczenie, a nawet stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na sposób załatwienia rozpoznawanej sprawy nie daje dostatecznych podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli możliwe jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (np. wyroki NSA z dnia 12 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 441/09; 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1385/08, nie publ.). W obowiązujących, a przedstawionych powyżej warunkach prawnych prawidłowo – zdaniem Sądu – organy właściwe instancyjnie orzekły o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew z terenu działki oznaczonej w ewidencji gruntów w [...], obręb K., uznając, że pomiędzy rozpoznawaną sprawą, a zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawą dotyczącą konstytucyjności przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy o ochronie przyrody nie zachodzi bezpośredni związek wymagany przepisem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie jest to bowiem zależność uniemożliwiająca wydanie decyzji w rozpoznawanej sprawie. Należy również zwrócić uwagę, że organ administracyjny jest związany obowiązującym prawem zatem prawidłowo organy orzekające w postępowaniu instancyjnym zwróciły uwagę, że sama hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu prawa znajdującego zastosowanie w sprawie uprawdopodobniona wyłącznie faktem złożenia do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności tego przepisu z Konstytucją nie jest dostateczną podstawą do przyjęcia, że powstało w ten sposób zagadnienie wstępne, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa (np. wyroki NSA z dnia: 17 maja 2005 r., sygn. akt II GSK 407/06; 19 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 598/09; 23 października 2010 r. sygn. akt II GSK 818/09; nie publ.). Ponadto – zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który Sąd w składzie orzekającym podziela – istota i cel instytucji zagadnienia wstępnego, istnienie domniemania konstytucyjności przepisów prawa do czasu ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a także zmiany legislacyjne w zakresie skutku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wskazują, że ustawodawca chciał w ten sposób wzmocnić gwarancje pewności obrotu prawnego. Obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego z tej przyczyny, że rozpoznawana jest przez Trybunał Konstytucyjny sprawa zgodności określonych przepisów z Konstytucją mogłoby powodować zatamowanie działań administracji, mające też skutek w sferze pewności obrotu prawnego poprzez jej zmniejszenie. Dodatkowo należy też wskazać, że również w piśmiennictwie prawniczym wyrażono pogląd, że przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez sąd administracyjny nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu omawianego przepisu procesowego dla wszystkich toczących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postępowań administracyjnych, w których ma zastosowanie przepis, będący przedmiotem tego pytania prawnego (A. Wróbel: KPA, Komentarz, Lex/el 2010). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności określonego aktu normatywnego z Konstytucją stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 kpa, a ta instytucja jest wystarczającą gwarancją ochrony interesów strony postępowania administracyjnego, w którym wydano rozstrzygnięcie na podstawie przepisu prawnego, uznanego później za niekonstytucyjny. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji jako nie naruszające prawa nie wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. PM 14.11.2012 r. popr. 22.11.2012 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło