I SA/Po 779/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-10-17

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Katarzyna Wolna-Kubicka, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego (in rem) zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik nie został o tym poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa). W związku z tym, mimo wszczęcia postępowania karnego skarbowego, zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Organ podatkowy pierwszej instancji określił J.G. zobowiązania w podatku od towarów i usług, kwestionując prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki "R. sp. z o.o." i "B. sp. z o.o.", uznając je za fikcyjne i mające na celu legalizację obrotu paliwem niewiadomego pochodzenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądził zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi JG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005 r. oraz październik 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego JG kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. określił J. G. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005 r. oraz za październik 2005 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w wyniku kontroli podatkowej w zakresie rzetelności rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2004 r. do grudnia 2005 r., wszczętej względem podatnika na podstawie upoważnienia tego organu z dnia (...) maja 2010 r., ustalono, że J. G. prowadził działalność gospodarczą, której przedmiotem był transport drogowy towarów. W toku kontroli podatkowej stwierdzono, że podatnik nieprawidłowo ujął w rejestrach zakupu i odliczał w deklaracjach VAT-7 kwoty podatku naliczonego z faktur VAT zakupu wystawionych przez "R. sp. z o.o." z siedzibą w Z. oraz "B. sp. z o.o." z siedzibą w Z.. Następnie postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął względem podatnika postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za wskazany okres rozliczeniowy. W toku prowadzonego postępowania organ wykorzystał materiał dowodowy obejmujący protokół przesłuchania podatnika w charakterze strony w dniu (...) października 2010 r. oraz materiały włączone do akt postępowania postanowieniami z dnia (...) sierpnia 2010 r. oraz z dnia (...) października 2010 r. W ocenie organu pierwszej instancji, faktury VAT zakupu oleju napędowego wystawione w kontrolowanych miesiącach przez spółki "B." i "R." nie mogą stanowić podstawy uznania prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego i naruszają § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm. – dalej w skrócie: "rozporządzenie MF z 2004 r.") - obowiązującego do dnia 31 maja 2005 r., jak również naruszają przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.t.u.") – obowiązujący od dnia 1 czerwca 2005 r. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Organ stwierdził, że wiele osób: A.K. (pomysłodawca), G.M. (współwłaściciel spółki "B."), M.B. (właściciel spółki "R."), K.K., J.S. – uczestnicy grupy, K.C., S. – księgowe, H.L. – uczestnik procederu, tworzyło zorganizowaną grupę przestępczą wprowadzającą do obrotu paliwo niewiadomego pochodzenia, legalizując ten obrót fakturami VAT, wskazując jako wystawców firmy: "R. sp. z o.o." i "B. sp. z o.o.". Organ podatkowy stwierdził ponadto, że dla celów prowadzonej działalności uczestnicy wspomnianej grupy stworzyli obieg faktur dokumentujących nierzeczywiste transakcje, a także dowody KP, które poświadczały nieprawdę. Natomiast w celu zamaskowania fikcyjnych transakcji i wprowadzenia do obrotu pieniędzy pochodzących ze sprzedaży paliwa, organizowali przepływ środków pieniężnych przez rachunki bankowe. W związku z tym w ocenie organu pierwszej instancji podatnik nie nabył paliwa od wystawców wskazanych faktur – spółek "R." i "B.". Nie zakwestionowano natomiast faktu posiadania przez podatnika paliwa, uznając je za niewiadomego pochodzenia. W rezultacie przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionej przez wspomniane podmioty. Mając to na uwadze, zgodnie z art. 193 § 4 i 6 w zw. z art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdził, że ewidencje zakupów za wskazane okresy rozliczeniowe są nierzetelne i nie uznał ich za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, w części obejmującej zapisy dokonane na podstawie kwestionowanych faktur. W przypadku faktur wystawionych przez pozostałych kontrahentów, materiał dowodowy wykazał zgodność kwot podatku należnego i naliczonego z ewidencjami zakupu i sprzedaży. Przeciwko powyższemu orzeczeniu strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie: 1/ prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej w skrócie: Ordynacja podatkowa) – poprzez nieustalenie pełnego, rzeczywistego stanu faktycznego oraz art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej - poprzez niewyjaśnienie w sposób logiczny obiegu paliwa między przedsiębiorcami i nieuzasadnienie stanu faktycznego; 2/ prawa materialnego – art. 7 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. – poprzez ich niezastosowanie w sprawie i uznanie, że w rzeczywistości czynność, której dokonał podatnik nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, i nie daje ona podstawy do obniżenia podatku należnego o naliczony. W wyniku rozpatrzenia sprawy w toku instancji odwoławczej, decyzją z dnia (...) lipca 2011 r., nr (...), Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż nie kwestionuje faktu posiadania przez podatnika paliwa, lecz fakt braku podstaw do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego widniejącego na fakturach wystawionych przez firmy "R. sp. z o.o." i "B. sp. z o.o.", gdyż w ocenie organu przedmiotowe faktury nie stanowią podstawy do odliczenia podatku należnego o podatek w nich zawarty, ponieważ nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. Wskazane podmioty nie dysponowały bowiem tego rodzaju towarem, a jedynie legalizowały obrót paliwem poprzez wystawianie faktur VAT. Organ podkreślił, że nie można uznać za odzwierciedlające rzeczywiste zdarzenia gospodarcze faktur, które stanowią fikcję, a w procedurze wystawiania faktur sprzedaży poświadczających nieprawdę działały również inne osoby. Z przesłuchania strony wynika, że faktury dostarczone były przez nieznanych podatnikowi kierowców, a rozliczeń podatnik dokonywał gotówką, bez potwierdzeń zapłaty. W związku z tym za prawidłowe należy uznać działanie organu pierwszej instancji, który zgodnie z przepisem art. 12 u.p.t.u. określił inne niż deklarowane przez podatnika w badanym okresie kwoty, gdyż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego faktury pochodzące od firm "R. sp. z o.o." i "B. sp. z o.o." nie są dokumentami stanowiącymi podstawę do odliczenia podatku naliczonego. Ponadto organ odwoławczy rozpatrzył kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych określonych w zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił uwagę, że w przypadku odnoszącym się ściśle do zdarzeń skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia, określonym w przepisie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, należało stosować przepisy tej ustawy w brzmieniu po nowelizacji, która nastąpiła mocą ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199 ze zm.). Wobec tego co do zasady zobowiązania podatnika w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004 r. oraz od stycznia do sierpnia 2005 r., oraz za październik 2005 r. przedawniło się z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednak jak wynika z postanowienia z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...), Urząd Skarbowy w K. wszczął w sprawie J.G. dochodzenie w sprawie podania nieprawdy w deklaracjach dla podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2004 r. do października 2005r., tj. przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 w zw. z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, iż wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego z dniem (...) grudnia 2010 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia wskazanych zobowiązań podatkowych. Poglądy zaś pełnomocnika strony wyrażone w piśmie z dnia (...) lipca 2011 r. stanowią jedyne polemikę na temat instytucji przedawnienia zobowiązań podatkowych; jak dotąd brak orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w kwestii niekonstytucyjności art. 70 Ordynacji podatkowej. W skardze do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił: 1. naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 122 Ordynacji podatkowej - – poprzez nieustalenie pełnego, rzeczywistego stanu faktycznego; 2) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej - poprzez niewyjaśnienie w sposób logiczny obiegu paliwa między przedsiębiorcami i nieuzasadnienie stanu faktycznego; 2. naruszenie prawa materialnego: 1) art. 7 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. – poprzez ich niezastosowanie w sprawie i uznanie, że w rzeczywistości czynność, której dokonał podatnik nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, i nie daje ona podstawy do obniżenia podatku należnego o naliczony; 2) § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia MF z 2004 r. – poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; 3) art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej – poprzez ich błędne zastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie na skutek przedawnienia, które nastąpiło w sprawie; 4) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. – poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oparcie na nim rozstrzygnięcia w okresie od dnia 1 czerwca 2005 r., podczas gdy przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał zarzuty podniesione przez stronę skarżącą za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji niewłaściwie zastosowały ten przepis, naruszając jednocześnie normę z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, z dniem (...) grudnia 2010 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych określonych decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r., w związku z czym zarzut pełnomocnika, że zobowiązania określone w powołanej decyzji uległy przedawnieniu, jest chybiony. Wniosek ten organ ej instancji wyprowadził z brzemienia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż termin przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Natomiast zdaniem strony skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu naruszył art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędne zastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie na skutek przedawnienia, które nastąpiło w sprawie, bowiem o fakcie wszczęcia postępowania karnoskarbowego zawiadomiono skarżącego w miesiącu styczniu 2011 r., a więc po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego odnosi się zatem do kwestii wykładni przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej i rozstrzygnięcia powstającego w tym zakresie problemu prawnego dotyczącego ścisłego określenia momentu, w którym dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, podzielając tym samym stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 522/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że z uwagi na sprzeczność regulacji z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z wzorcami wyznaczonymi przez art. 2 Konstytucji RP, samo wszczęcie postępowania karnoskarbowego in rem nie spowodowało skutku w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskazanych zobowiązań podatkowych. Dla takiej oceny zarzutu przedawnienia podstawowe znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 (publ. Dz. U. z 2012 r., poz.848, publ.: http://www.dziennikustaw.gov.pl), w którym orzeczono, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten dotyczy co prawda stanu prawnego, który obowiązywał do dnia 1 września 2005 r., lecz należy podkreślić, iż w warstwie normatywnej jego treść nie zmieniła się. Dokonana od tej daty nowelizacja wiązała się bowiem wyłącznie z doprecyzowaniem art. 70 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej poprzez dodanie po części wstępnej tej jednostki redakcyjnej – mówiącej o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, po przecinku, o tym, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Na brak zgodności także obecnego uregulowania z Konstytucja RP wskazał sam Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 30/11. Zarówno w ustnych motywach rozstrzygnięcia, jak i w komunikacie prasowym opublikowanym na stronie internetowej (http://www.trybunal.gov.pl) wskazano, że z uwagi na przesłankę funkcjonalną, jaką musi spełniać pytanie prawne, przedmiotem kontroli Trybunału mógł być wyłącznie przepis, który pytający sąd zastosuje w sprawie, w związku z którą sformułował pytanie prawne. Trybunał Konstytucyjny zwrócił jednak wyraźnie uwagę, że zakwestionowany przepis w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną, co powinno skutkować koniecznością nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym w ocenie Sądu obalone jest domniemanie zgodności z Konstytucją RP także aktualnego brzmienia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, które to obowiązywało również w październiku 2005 r. Regulacja prawna wynikająca z tego przepisu jest niezgodna z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Niezgodność ta dotyczy sytuacji, w której skutek zawieszenia następuje z mocy prawa z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie (in rem), o którym podatnik nie jest informowany. Tymczasem zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. Jej naruszenie polega zaś na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Rozważenia zatem wymaga, czy wobec stwierdzenia oczywistej sprzeczności z wzorcem konstytucyjnym badanej normy prawnej sąd administracyjny powinien je nadal stosować, czy też ma on kompetencję do stwierdzenia jej niekonstytucyjności we własnym zakresie. Należy w tym miejscu powołać uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego wydaną w składzie 7 sędziów z dnia 16 października 2006 r. (sygn. akt I FPS 2/06, publ.: ONSA i WSA 2007/1/3), dotyczącej innego zagadnienia, ale w której uzasadnieniu stwierdzono, że oczywistość niezgodności powoływanego przepisu z Konstytucją wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych. Takie działanie byłoby w tym przypadku nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Należy wskazać, iż poglądy takie odnaleźć można także w orzecznictwie samego Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie K 8/07 (publ.: OTK-A 2007/3/26) zwrócił uwagę, że mimo iż utrata mocy obowiązującej norm uznanych za niekonstytucyjne następuje z datą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, to już sam fakt ogłoszenia wyroku przez Trybunał, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego nie jest pozbawiony prawnego znaczenia dla postępowań toczących się przed organami administracyjnymi lub sądami na tle przepisów dotkniętych niekonstytucyjnością. Już bowiem z momentem publicznego ogłoszenia wyroku (co jest wcześniejsze niż moment derogacji niekonstytucyjnego przepisu przez promulgację wyroku) następuje uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu. To, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, powoduje, że organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne powinny uwzględniać fakt, iż chodzi o przepisy pozbawione domniemania konstytucyjności. Okoliczność, że w tych warunkach sądy mają zastosować przepisy, które obowiązywały w dacie zaistnienia zdarzeń przez nie ocenianych, ale następnie zostały uznane za niekonstytucyjne w wyroku Trybunału Konstytucyjnego i na skutek tego nie obowiązują w dacie orzekania, w zasadniczy sposób wpływa na swobodę sądów w zakresie dokonywania wykładni tych przepisów. Trybunał uznał za trafny reprezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok: z 29 października 2002 r., sygn. P 19/01, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 67 i postanowienie z 6 kwietnia 2005 r., sygn. SK 8/04, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 44) - pogląd, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności danej normy stwarza dla organów stosujących prawo wskazówkę, przełamującą zwykłe zasady prawa intertemporalnego i zasady decydujące o wyborze prawa właściwego w momencie stosowania prawa (por. postanowienie SN z 21 września 2005 r., sygn. akt I KZP 16/05, Biuletyn Prawa Karnego 5/05). Z tego względu, iż podlegający zastosowaniu przepis musi być uznany za oczywiście niezgodny z Konstytucją RP, należy wskazać, że przed Sądem orzekającym w niniejszej sprawie powstała możliwość oparcia rozstrzygnięcia o przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, który stanowi, iż przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Wyeliminowanie zatem z obrotu prawnego przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego takiej interpretacji art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, która pozwalała na jego stosowanie w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, otwiera Sądowi drogę do przyjęcia jako podstawy rozstrzygnięcia również w niniejszej sprawie przepisu art. 2 Konstytucji RP w relacji do zastosowanego przez organ podatkowy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Reasumując należy stwierdzić, iż art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, także w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP i jako taki nie może być podstawą prawną jakichkolwiek aktów administracji publicznej. W konsekwencji zarzut strony odnośnie do naruszenia art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej zasługiwał na uwzględnienie. Jednocześnie, wobec faktu zaistnienia w odniesieniu do wskazanych zobowiązań podatkowych zdarzenia materialnoprawnego w postaci przedawnienia, ocena okoliczności o charakterze procesowym w niniejszej sprawie była bezprzedmiotowa. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy podatkowe obu instancji uwzględnią, w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz 270 – w skrócie: "P.p.s.a."), poczynione powyżej przez Sąd rozważania na temat niekonstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej i wynikających z tej okoliczności konsekwencji w płaszczyźnie stosowania tego przepisu przez organy administracji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania postanowień i o zwrocie kosztów stronie skarżącej orzeczono na podstawie art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 1 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło