II SA/Łd 740/12

Dnia 17 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi I. O. i J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia wykonania robót budowlanych - oddala skargę. Decyzją z dnia [...], Nr [...] znak: [...], Starosta [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, wniósł sprzeciw do zgłoszenia z dnia [...] dotyczącego zamiaru wykonania robót polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków [...], typu [...] na działkach nr ewid. [...] i [...] (obręb [...]), położonych w S. przy ul. A. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż działka na której inwestorzy planują wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków położona jest na terenie objętym siecią kanalizacji sanitarnej. Z przedstawionych przez inwestorów dokumentów wynika, iż w ul. A, przy której położone są działki [...] i [...] istnieje kolektor sanitarny Ø 110 i Ø 200, w związku z czym inwestorzy mają możliwość przyłączenia się do kanału sanitarnego. Powyższa lokalizacja oczyszczalni ścieków stoi zatem w sprzeczności z przepisem § 26 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z 2002 roku, poz. 690 ze zm.). Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2005 Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.) nieczystości ciekłe powstające w gospodarstwie domowym na danej nieruchomości winny być odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, a w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona nieruchomość należy wyposażyć w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożyli działając poprzez swojego pełnomocnika inwestorzy – M. S., I. O. i J. O., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili zaskarżonej decyzji obrazę § 26 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku oraz art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż stanowią one podstawę zakazania, właścicielowi dokonania inwestycji na nieruchomości, a nadto art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie pomimo braku jakichkolwiek przesłanek do jego zastosowania oraz art. 140 KC przez jego niezastosowanie. Odwołujący się podnieśli, że organ pozbawił ich prawa do wybudowania na własnej nieruchomości przydomowej oczyszczalni ścieków, przy czym ze wskazanych przez organ przepisów, trudno jest wyprowadzić pogląd, iż dają one prawo skutecznego sprzeciwiania się wnioskowanej inwestycji. Zdaniem odwołujących się organ nie wykazał w jaki sposób wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Organ wyjaśnił, że inwestorzy zamierzają rozpocząć roboty budowlane z dniem [...]. Z załączonych oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, iż działka o nr ewid. [...] jest własnością I. i J. O., a działka o nr ewid. [...] jest własnością M. S.. Organ wskazał, że z rysunku załączonego do wniosku, przedstawionego na mapie do celów opiniodawczych sporządzonej w skali 1: 500 wynika, że wyodrębniona została granica własności A-F, obejmująca dwie działki [...], [...] położone w S. przy ul. A [...], przy czym zbiornik biologicznej oczyszczalni "[...]", ma być usytuowany w granicy działki o nr ewid. [...], a zbiornik na wodę oczyszczoną ma być usytuowany blisko granicy z działką o nr ewid. [...], w miejscu istniejącego zbiornika [...], którego planowana jest likwidacja. Organ podniósł, że przypadku dokonania zgłoszenia, organ administracji stosownie do brzmienia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia może udzielić milczącej zgody, gdy zgłoszenie jest zgodne z prawem, bądź w przeciwnym razie wnieść sprzeciw. Oznacza to, że do wykonania robót inwestor może przystąpić, jeżeli w tym terminie organ nie wniesie sprzeciwu. Organ I instancji przekazał wnioskodawcom decyzję o sprzeciwie przed upływem 30 dni od dnia zgłoszenia (tj. w dniu [...]). Budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, którego należy dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych, a do wykonania zgłoszonych robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. Organ podniósł, że obowiązek przyłączenia się do kanału sanitarnego biegnącego w ul. A wynika z § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Z kolei ust. 3 § 26 stanowi, że w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wymaga natomiast, żeby nieczystości ciekłe powstające w gospodarstwie domowym na danej nieruchomości były odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, a gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona nieruchomość można wyposażyć w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Stwierdził, że jeżeli na danym terenie istnieje sieć kanalizacyjna to zasadą jest obowiązek podłączenia danej nieruchomości do takiej sieci chyba, że nieruchomość jest już wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, lub gestor sieci stwierdzi brak możliwości jej podłączenia. Dodał, że wbrew stwierdzeniu zawartemu w odwołaniu, organ I instancji wskazał w jaki sposób budowa przedmiotowej oczyszczalni ścieków narusza te przepisy, co wskazuje na spełnienie się przesłanek określonych w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ wskazał też, że uchwała w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta [...] Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] stanowi w § 4 ust. 1 pkt 2, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji, lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Na terenie objętym wnioskiem istnieje sieć kanalizacyjna, zatem zdaniem organu zgodnie z przytoczonymi przepisami właściciel nieruchomości ma w takiej sytuacji obowiązek wykonania przyłącza, jeśli nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające takie działanie. Dodał też, że w dniu 13 maja 2012 roku zostało wystosowane do pełnomocnika inwestorów wezwanie, aby w terminie 7 dni od daty jego otrzymania przedstawił dokument od właściwego gestora sieci potwierdzający niemożność podłączenia, z podaniem przyczyn, budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] i [...] obręb [...], położonej w S. do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Wezwanie to zawierało również uwagę, że w przypadku uchybienia terminowi rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym zostanie podjęte w oparciu o posiadane dokumenty. Organ podniósł, że badana decyzja została wydana na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, który nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek wniesienia sprzeciwu w określonych sytuacjach. Obowiązek ten został na organ nałożony w celu ochrony środowiska. Prawo zaś nie przewiduje w przedmiotowej sytuacji możliwości zwolnienia inwestorów z obowiązku wynikającego z przepisu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli M. S., I. O. i J. O., podtrzymując argumenty i zarzuty wskazane w odwołaniu, podnosząc, że czym innym jest obowiązek przyłączenia, a czym innym realizacja prawa inwestycji na swojej własności. Pozbawienie właściciela nieruchomości do wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków dla której nie jest wymagane pozwolenie na budowę należy traktować jako nadużycie naruszające własność. Zdaniem skarżących Starosta nie wskazał w jaki sposób budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy a jeśli tak to jakie albowiem te wskazane, naruszone nie zostały – art. 30 ust. 6 pkt 2. Skarżący dodali, że planują wybudować oczyszczalnię na wypadek awarii publicznej lub też chcą prowadzić własne obserwacje i badania dotyczące oczyszczania ścieków, natomiast nie twierdzili że nie chcą dokonać przyłączenia do sieci publicznej, chcą tylko dodatkowo mieć własną z powodów osobistych. Ich zdaniem sprzeciw złożony został mechanicznie, bez analizy stanu faktycznego i powołanych przepisów, co doprowadziło do ograniczenia praw właścicieli bez wskazania jakichkolwiek przepisów umożliwiających takie ograniczenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Skarga M.S. została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 19 września 2012 r. (II SA/Łd 739/12). Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga I. O. i J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. Nr 153, poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność decyzji o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia przez skarżących robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków. W niniejszej sprawie skarżący zgłosili zamiar wykonania przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków [...] typu [...] o wydajności 0,9 – 1,5 m3/dobę. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50m3 objęta jest obowiązkiem dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm). Z uzasadnień decyzji organów administracji wynika, że przyczyną zgłoszenia sprzeciwu było przyjęcie, iż działki inwestorów nr [...] i [...] położone są na terenie objętym siecią kanalizacji sanitarnej, w związku z czym istnieje możliwość przyłączenia się do istniejącego kanału sanitarnego. Organy powołały w wydanych rozstrzygnięciach § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z przepisów powyższych wynika, że co do zasady w razie wybudowania sieci kanalizacyjnej przez gminę, właściciele nieruchomości mają w pierwszej kolejności obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, przy czym przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Tak więc, właściciel nieruchomości może realizować prawo do budowy oczyszczalni ścieków w sytuacji, gdy budowa kanalizacji nie jest uzasadniona jak i w sytuacji, gdy jest ona uzasadniona, ale sieć taka nie została jeszcze zrealizowana. Takie stanowisko znajduje również poparcie w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 49/10 publ. LEX nr 619901; wyrok WSA w Kielcach z dnia 29 października 2008 r. sygn akt II SA/Ke 440/08 publ. LEX nr 511455; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 75/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 48/12 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach uzależnia nałożony na jego podstawie na właścicieli nieruchomości obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej od jej istnienia, przewiduje też wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona. Brzmienie przepisu, a zwłaszcza jego ostatni fragment wskazuje, że przesłanką zobowiązania do podłączenia się do sieci jest fakt jej istnienia oraz realna, technicznie wykonalna możliwość podłączenia. Zatem prawidłowa wykładnia zacytowanych przepisów nie budzi wątpliwości i jednoznacznie wskazuje, że zgoda na wykonanie na działce budowlanej przydomowej oczyszczani ścieków może być udzielona wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor wykaże w sposób jednoznaczny, że nie ma żadnej możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej czy ciepłowniczej. Jest to zresztą zrozumiałe i w pełni uzasadnione z uwagi na zasady ochrony środowiska i dążenie do skanalizowania jak największych terenów zamieszkania. Ponadto, brak sprzeciwu organu co do zamiaru wykonania robót polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków w ocenie Sądu prowadziłoby do obejścia przepisów prawa przez skarżących. W przypadku bowiem wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków skarżący zwolnieni byliby z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i mogliby ten obiekt użytkować zgodnie z jego przeznaczeniem. Twierdzenie zatem pełnomocnika skarżących, iż organ w sposób dowolny ograniczył ich prawo własności w zakresie uprawnienia do budowy określonego obiektu nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia kwestionowanych skargą decyzji. Prawa własności, w tym prawa do dysponowania nieruchomością, nie można bowiem dochodzić w oderwaniu od obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek podłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej został również nałożony na mieszkańców miasta [... ]uchwałą Rady Miasta z dnia [...] nr [...] w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasta [...]. Z treści § 4 ust. 1 pkt 2 uchwały wynika, że właściciele nieruchomości m.in. zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie dokonano wszechstronnej analizy stanu faktycznego i należycie rozważono okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wzdłuż ul. A, przy której położone są działki nr [...] i [...] istnieje kolektor sanitarny Ø 110 i Ø200. Organ wyjaśniając dodatkowo czy istnieje realna szansa na podłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej wezwał w piśmie z dnia 13 maja 2012 r. pełnomocnika skarżących do uzupełnienia zgłoszenia poprzez złożenie dokumentu pochodzącego od właściwego gestora sieci, który potwierdzałby brak możliwości podłączenia budynku do sieci kanalizacyjnej. Pełnomocnik skarżących nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie, mimo pouczenia, że w razie uchybienia terminowi rozstrzygnięcie zostanie oparte na zebranych w sprawie dokumentach. W ocenie Sądu zgłoszony w niniejszej sprawie sprzeciw miał uzasadnioną podstawę prawną i faktyczną. Wobec braku istnienia miejscowego planu zagospodarowania dla terenu objętego planowaną inwestycją, organy administracji zasadnie zarzuciły na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego naruszenie innych przepisów prawa tj. § 26 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którego treść została jednocześnie powielona w § 4 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta z dnia [...] nr [...]. Tym samym Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego czy przepisów postępowania, dającego podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wobec powyższego, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.. n.k-o.