I FZ 185/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 465/12 w przedmiocie zarządzenia dochodzenia w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia i ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 20 lutego 2012 r. nr [...] do [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2006 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. M. C. (dalej: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 20 lutego 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień 2006 r. oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik – grudzień 2006 r., podając jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 67.479,00 zł. W złożonej odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał wartość przedmiotu zaskarżenia jako kwotę 172.654,00 zł. Zarządzeniem z 2 maja 2012 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270. – dalej: "P.p.s.a.") ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 172.654,00 zł i stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 211, poz. 2193 – dalej: :rozporządzeniem Rady Ministrów"), wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2000 zł. Pismem z 4 czerwca 2012 r. skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika - doradcy podatkowego - wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez bezzasadne wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości wyższej od należnej na skutek błędnego ustalenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota 172.654,00 zł, podczas gdy w ocenie skarżącego wartością przedmiotu zaskarżenia jest kwota oznaczona w skardze – 67.479,00 zł, tj. łączna kwota zaległości podatkowych za październik, listopad i grudzień 2006 r., wynikających z decyzji organów podatkowych, bez odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że z treści zarządzenia Przewodniczącego z 2 maja 2012 r. nie wynika, w jaki sposób została ustalona wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 172.654,00 zł. Skarżący stanął na stanowisku, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest łączna kwota zaległości podatkowych (bez odsetek za zwłokę), a nie kwota zobowiązań podatkowych określonych decyzjami organów podatkowych. Pismem z 26 czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w jego ocenie wartość przedmiotu zaskarżenia powinna stanowić kwotę 172.654,00 zł, na którą składa się kwota 82.899 zł zakwestionowanego podatku naliczonego oraz kwota 89.755 zł zaniżonego podatku należnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 października 2012 r. (sygn. akt: I FZ 293/12) uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści zarządzenia nie sposób wywieść, dlaczego Przewodniczący ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 172.654,00 zł. Dalej podał, iż w sytuacji, gdy rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest inna niż ta wskazana w skardze, obowiązkiem przewodniczącego jest sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia w trybie art. 218 P.p.s.a. Zarządzeniem z 6 listopada 2012 r. Przewodniczący Wydziału I po przeprowadzonym dochodzeniu mającym na celu sprawdzenie prawidłowości wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia ponownie ustalił tę wartość na kwotę 172.654,00 zł wskazując, iż stanowi ona sumę kwot: 82.899 zł zawyżonego podatku naliczonego oraz 89.755 zł zaniżonego podatku należnego. We wniesionym zażaleniu strona wniosła o uchylenie powyższego zarządzenia podając, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi łączna kwota zaległości podatkowych (bez odsetek za zwłokę), a nie kwota zobowiązań podatkowych określonych decyzjami organów podatkowych. W tym zakresie oparła się na argumentacji zawartej w poprzednim zażaleniu. W odpowiedzi na powyższe zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej pismem z 27 grudnia 2012 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie podając, iż wobec kwestionowania przez stronę decyzji w całości, wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 172.654,00 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zwarzył, co następuje: Zarządzenie podlega uchyleniu z uwagi na błędne wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Na wstępie należy zauważyć, iż ustawodawca w art. 215 P.p.s.a. nakazuje stronie w każdym piśmie wszczynającym postępowanie podać "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z kolei w art. 216 P.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z uwagi na fakt, iż pojęcia użyte w cytowanych powyżej przepisach mają charakter nieostry w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, 395047), natomiast przez "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć akt bądź czynność, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r., I FZ 224/11, LEX nr 896197) Mając na uwadze powyższe, należy zatem stwierdzić, iż istotne jest ustalenie czego dotyczyła zaskarżona przez stronę decyzja. Ta zaś określała stronie zarówno kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy jak i kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006, 2007 i 2008 r. Skoro przedmiotowa decyzja obejmowała także swym zakresem kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym, różnica podatku (między podatkiem naliczonym a należnym), o którą podatnik obniża kwotę podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe (art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) nie stanowi - inaczej niż zwrot różnicy na rachunek bankowy podatnika - o jakiejkolwiek powinności do wypłaty. Stanowi jedynie element kalkulacyjny wpływający na rozliczenie podatku w następnym okresie rozliczeniowym mogący mieć wpływ na należność pieniężną w postaci zobowiązania podatkowego lub kwoty zwrotu różnicy na rachunek bankowy podatnika (por. postanowienie NSA z 21 maja 2009 r., sygn. akt: I FZ 44/09; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego; https://cbois.nsa.gov.pl). Zatem przeniesienie to stanowi pewną "techniczną" czynność, albowiem żadna ze stron stosunku prawnopodatkowego nie jest zobowiązana do zapłaty określonej kwoty nadwyżki, w miesiącu w którym następuje przeniesienie i w związku z tym kwota nie ma wpływu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie natomiast z treścią uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt: I FPS 7/07 w świetle przepisów art. 231 w zw. z art. 215 i 216 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny dokonując weryfikacji kwestionowanego zarządzenia stwierdził, iż wartość przedmiotu zaskarżenia została w niniejszej sprawie ustalona w sposób wadliwy. Skoro wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze, a ze skargi bezpośrednio wynika, że podatnik zaskarżył decyzję w całości, to nie ulega wątpliwości, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi jedynie różnicę miedzy kwotami zobowiązania podatkowego określonymi w decyzji a kwotami podlegającymi wpłacie do Urzędu Skarbowego zgodnie z deklaracjami podatnika za poszczególne miesiące. Ponownie rozpoznając sprawę w przedmiotowym zakresie Sąd pierwszej instancji obowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny z wyżej wskazanych względów w myśl art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.