I SA/Kr 853/12
WyrokWSA w Krakowie2012-10-24
Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Nina Półtorak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo ukrywanie dochodów w zeznaniu podatkowym, bez analizy sytuacji majątkowej podatnika, stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego przed terminem jego płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo ukrywanie dochodów w zeznaniu podatkowym nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy musi przeprowadzić analizę sytuacji majątkowej podatnika, aby wykazać realną obawę niewykonania zobowiązania. Brak takiej analizy i wydanie decyzji w oderwaniu od sytuacji finansowej skarżących stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg U. P. i M. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2005 i 2006 na majątku małżonków. Organy uznały, że ukrywanie dochodów przez M. P. uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, niewłaściwe uzasadnienie decyzji oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego. Kwestionowali również prawidłowość obliczenia kwoty zaległości i zarzucali przedawnienie zobowiązania za rok 2005.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, określając, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzając koszty postępowania od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 853/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędzia: WSA Nina Półtorak, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r., sprawy ze skarg U. P., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 kwietnia 2012 r. Nr[...], [...], oraz ze skarg M. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2012 r. Nr[...], [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku małżonków należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 i 2006 rok I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że wymienione w punkcie I decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz U. P. koszty postępowania w kwocie 1.480 zł (jeden tysiąc czterysta osiemdziesiąt złotych) oraz na rzecz M. P. koszty postępowania w kwocie 1.514 zł (jeden tysiąc pięćset czternaście złotych).
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniami z dnia 21 lipca 2011 r. oraz z dnia 19 sierpnia 2011 r. wszczął wobec M.P. i U. P. postępowania podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oraz 2006 r.
Następnie, Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 207 w związku z art. 33 § 2 pkt 2 i § 3 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze. zm.) w dniu 7 grudnia 2011 r., wydał decyzje nr [...] oraz [...] o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku małżonków U. P. i M. P. przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych odpowiednio za 2005 r. do kwoty 240.936,00 zł oraz za rok 2006 r. do kwoty 189.091,00 zł.
W uzasadnieniach wyjaśniono, że za 2005 r. i 2006 r. M. P. oraz U. P. złożyli wspólne zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36, przy czym M. P. składając zeznania podatkowe (PIT-36) nie wykazał w nich uzyskanych z tytułu świadczonych usług;
- w 2005 r. na rzecz Klasztoru [...]- kwoty 400.00,00 zł,
- w 2006 r. na rzecz Opactwa [...]kwoty 300.000,00zł.
Obie kwoty zostały wskazane w postanowieniu Prokuratury Okręgowej w G. o zabezpieczeniu majątkowym z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt[...],
W ocenie organu przewidywana wysokość zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oraz 2006 r., a także dokonane przez Prokuraturę Okręgową w G. zabezpieczenie obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej T. w K. w wysokości 27.726.400,00 zł - dają podstawy uznać, że zachodzi uzasadniona obawa, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe za 2005 r. oraz 2006 r. nie zostaną wykonane, co jednocześnie naraża na znaczne uszczuplenie należność publicznoprawną z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
U. P. i M. P. złożyli odwołania od obu decyzji, w których zarzucili organowi naruszenie:
- art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zachodzi wskazana w tym przepisie przesłanka do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed terminem płatności na majątku w postaci uzasadnionej obawy, że nie zostanie ono wykonane oraz że istnieje uprawdopodobniona groźba niewykonania zobowiązania podatkowego przez skarżącego w szczególności błędne ustalenie, że trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję,
- art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte i niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji ustaleń faktycznych służących ich wydaniu, a w szczególności podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki uzasadniającej zastosowanie zabezpieczenia,
- art. 120 w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony, w sytuacji gdy prowadzone obecnie postępowania są ściśle związane z postępowaniem podatkowym i wynikają z toczącego się postępowania wymiarowego.
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej – przez niezastosowanie zasad określonych w tych przepisach prawa, a szczególnie działania na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do orzekających organów, przestrzegania obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zbierania i w sposób wyczerpujący rozpatrywania całego materiału dowodowego, dokonywania oceny stopnia udowodnienia danej okoliczności - na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego.
Zdaniem odwołujących się, organ podatkowy pierwszej instancji niewystarczająco uzasadnił w decyzji "stan obawy" wskazujący na możliwość niewykonania zobowiązania, sama bowiem okoliczność dotychczasowego ukrywania dochodów przez M. P. jest niewystarczająca. Obawa niewykonania zobowiązania nie może przy tym wynikać jedynie z faktu prowadzenia postępowania przez organy ścigania. Odwołujący się podkreślili, że organ podatkowy zdaje się nie dostrzegać, że nigdy dotąd po stronie tak M. P. jak i U. P. nie następowały chociażby opóźnienia w świadczeniu płatności z tytułu zobowiązań publicznoprawnych - oboje nie figurują w rejestrze dłużników, a z odpisów ksiąg wieczystych wynika jedynie, że na należących do nich nieruchomościach istnieją tylko i wyłącznie obciążenia wpisane na wniosek Prokuratury Okręgowej w G. - w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym.
Zdaniem odwołujących się organ podatkowy dopuścił się rażącego nadużycia, nie ustalając sytuacji finansowej skarżących, czy wręcz wydając decyzje całkowicie w oderwaniu od wyników analizy sytuacji finansowej podatników. Sama bowiem tylko przewidywana wysokość zobowiązania nie może stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania zabezpieczenia.
Odwołujący się podnieśli także, że w świetle art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej ryzyko przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazane w decyzjach, nie istnieje, ponieważ w dniu 4 marca 2011 r. M. P. zostały przestawione przez Prokuraturę Okręgową w G. Wydział V Śledczy (sprawa o sygn. akt V[...]) zarzuty dotyczące zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2005-2006 (tj. przestępstwo z art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.
Decyzjami z dnia 10 kwietnia 2012 r. o numerach [...] i [...] (skierowanymi do U. P.) oraz [..] i [...] (skierowanymi do M.P). Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że ukrywanie dochodu podlegającego opodatkowaniu, stanowi naruszenie podstawowego obowiązku podatnika podatku dochodowego. Jako takie świadczy o nierzetelności podatnika, a ta uzasadnia obawę o realizacje zobowiązań podatkowych i w konsekwencji dokonanie zabezpieczenia. Podnoszona przez stronę okoliczność - niefigurowanie w rejestrze dłużników, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji uznano za bezzasadny zarzut naruszenia art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż dostatecznie wykazano przesłanki uzasadniające obawę, że zobowiązanie może nie zostać wykonane.
Za bezzasadny uznano również zarzut naruszenia art. 120 w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż z pełnomocnictw z dnia 8 września 2011 r., z dnia 19 września 2011 r. i z dnia 28 września 2011 r. złożonych do akt postępowań podatkowych związanych z wymiarem podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oraz 2006 r. wynika, że zostało ono ograniczone do postępowania podatkowego do sygn. [...] oraz w instancjach właściwych w ww. sprawie (tj. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata; 2005 i 2006). Odrębność postępowania w sprawie zabezpieczenia od postępowania kontrolnego i podatkowego wynika m. in. z innych celów tych postępowań i innych rozstrzygnięć je kończących. W konsekwencji pełnomocnictwo z innego postępowania nie może mieć mocy sprawczej w tym postępowaniu.
W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący powtórzyli w całości zarzuty sformułowane we wniesionym uprzednio odwołaniach oraz w ich uzasadnieniach, a nadto sformułowano zarzut naruszenia art. 26a w związku z art. 33 Ordynacji podatkowej i art. 155 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskutek nieprawidłowego wyliczenia kwoty zaległości podatkowej za lata 2005-2006, a w stosunku tylko do decyzji nr [...] skarżąca wytknęła organowi odwoławczemu nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2005, które ma zabezpieczać, albowiem z upływem 31 grudnia 2011 r. nastąpiło przedawnienie dochodzenia tej należności, a zarazem nie doszło do przerwania czy też zawieszenia biegu terminu przedawnienia w tym okresie. Jakkolwiek bowiem mężowi skarżącej postawiono zarzuty w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym, to skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia nastąpił jedynie w stosunku do jego osoby. Jeszcze raz podkreślono, że niedopuszczalnym jest poczytywanie za przesłankę wydanych rozstrzygnięć samego tylko niewykazania dochodu podlegającego opodatkowaniu w oderwaniu od istotnej dla sprawy obawy niewykonania zobowiązania.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 853/12 do I SA/Kr 856/12 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 853/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że kontrola sądowa zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność aktu mimo, że strona skarżąca wnosiła o jego uchylenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, str. 299). Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nieobjęte zarzutami skargi.
Badając w ramach tak zakreślonej kognicji zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r., Sąd doszedł do przekonania, że wymienione decyzje naruszają prawo.
Podstawą prawną zaskarżonych decyzji jest art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tych przepisów zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudniać lub udaremniać egzekucję; zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać także w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i w takim przypadku zabezpieczeniu podlega także kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Ustawową przesłanką, której spełnienie daje podstawy dla zabezpieczenia jest obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Ustawodawca nie sprecyzował pojęcia "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego" pozostawiając ocenę zaistnienia tej przesłanki analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Jako wskazówkę interpretacyjną podał jedynie, że obawa taka powstaje, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, co może utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Zdaniem Sądu obawa, o której traktuje art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej musi być realna i w dużym stopniu prawdopodobna, zawsze w kontekście przyszłych możliwości zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa. Niewątpliwie gwarancją takiej możliwości jest niewątpliwie skala ewentualnego zadłużenia oraz możliwości finansowe podatnika. Istotne jest również jego zachowanie się w sytuacji ujawnienia potencjalnego zadłużenia (np. podejmowanie prób pozbycia się posiadanego majątku). Dokonując zabezpieczenia organ powinien także starannie rozważyć, czym skutkować może pozbawienie podatnika możliwości dysponowania określoną kwotą pieniężną, zwykle do czasu zakończenia postępowania podatkowego. O ile organ podatkowy nie powziął określonych informacji i w związku z tym nie ma uzasadnionych wątpliwości, że mogą wystąpić jakieś zakłócenia w uregulowaniu zobowiązań podatkowych, prawdopodobieństwo obawy o przyszłe wykonanie zobowiązania podatkowego powinno być analizowane także w kontekście możliwości przyszłego uregulowania ewentualnych zaległości podatkowych w ramach standardowego działania podatnika.
Argumentacja organu na okoliczność spełnienia w stanie faktycznym sprawy przesłanki obawy niewykonania zobowiązania podatkowego przez skarżących polegała na ustaleniu, że skarżący w zeznaniach podatkowych za 2005 r. i 2006 r. nie wykazał określonych kwot uzyskanych z tytułu świadczonych usług, które przekładały się na przewidywane zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych odpowiednio w kwotach; 144.289,00 zł i 121.190,00 zł, a także dokonane przez Prokuraturę Okręgową w G. zabezpieczenie obowiązku naprawienia szkody w wysokości 27.726.400,00 zł. Organy obu instancji motywowały zasadność zabezpieczenia tym, że "wskazane w ww. decyzjach ukrywanie dochodu podlegające opodatkowaniu stanowi naruszenie podstawowego obowiązku podatnika podatku dochodowego. Jako takie świadczy o nierzetelności podatnika, a ta uzasadnia obawę o realizację zobowiązań podatkowych i w konsekwencji dokonanie zabezpieczenia".
W ocenie Sądu wskazane przez organy okoliczności w kontekście istnienia przesłanki, o której mowa w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej doprowadziły organy do przedwczesnego, a przez to nieuprawnionego wniosku, co do wykazania, że powstała obawa, że prognozowane zobowiązania podatkowe wraz z odsetkami nie zostaną wykonane.
Nie ma sporu w sprawie, co do tego, że w przypadku skarżących nie wystąpiły szczególne przypadki, z którymi ustawa wiąże ocenę istnienia obawy o wykonanie zobowiązania podatkowego tj. nie uiszczała wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub w jakiejkolwiek postaci zbywała majątek. Organy w ogóle nie powoływały się na takie okoliczności. Postawiły natomiast na tezę, że sam fakt nieujawnienia w zeznaniach podatkowych wszystkich uzyskanych dochodów stanowi podstawę do obaw o wykonanie obowiązku podatkowego. Wskazuje bowiem, że "działania podatnika zmierzają do uszczuplenia należności budżetowych".
Jednakże w opinii Sądu powyższa okoliczność sama w sobie jest niewystarczająca do uznania, że wystąpiła przesłanka uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązań podatkowych za 2005 r. i 2006 r.
Uzasadniona obawa to taka, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy. Jakkolwiek ocena, czy zaistniała ona w konkretnym przypadku pozostawiona została do uznania organu podatkowego, to jednakże to uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinna być oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, w sposób czytelny uprawdopodobnione dla podatnika w uzasadnieniu decyzji. Organ podatkowy orzekający o zabezpieczeniu powinien więc wskazać na takie działania podatnika lub sytuacje z nim związane, które wpływają na stan majątkowy podatnika w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Z uzasadnioną obawą niewykonania zobowiązania mamy więc do czynienia przede wszystkim w razie trudnej sytuacji finansowej podatnika, ewentualnie w przypadku działań skierowanych na wyzbycie się majątku (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1011/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanych spraw stwierdzić należy, że organy podatkowe w ogóle nie przeprowadziły jakiejkolwiek analizy sytuacji majątkowej skarżących, która w zestawieniu z wysokością przewidywanych obciążeń podatkowych uzasadniałaby obawę, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane w sposób dobrowolny, ewentualnie w drodze egzekucji administracyjnej. W tym zakresie organy nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego. Należy zgodzić się z zarzutami skarg, że zaskarżone decyzje zostały wydane całkowicie w oderwaniu od wyników analizy sytuacji finansowej skarżących, chociażby z tego względu, że w uzasadnieniach tych decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki, że taka analiza została przeprowadzona. W aktach sprawy znajduje się "Oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego" (ORD-HZ) oraz 15 odpisów zupełnych z ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości, których skarżący są właścicielami. W zaskarżonych decyzjach brak jest jakiegokolwiek odniesienia do tych dokumentów, jak również brak jest wskazania i analizy wysokości dochodów jakimi dysponują skarżący, która pozwalałaby na ustalenie możliwości finansowych skarżących w kontekście obowiązku zapłaty przewidywanych kwot zobowiązań podatkowych za 2005 r. i 2006 r. Wykazana wadliwość uzasadnień zaskarżonych decyzji czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu nie jest wystarczające stwierdzenie, że na skarżących spoczywać będzie potencjalnie obowiązek poniesienia określonych ciężarów finansowych, koniecznym jest bowiem ustalenie, że te zobowiązania finansowe wobec budżetu państwa pozostają w takiej proporcji w stosunku do posiadanego majątku, która uniemożliwi w przyszłości zaspokojenie określonych decyzjami wymiarowymi zobowiązań podatkowych dobrowolnie bądź w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem organy podatkowe w niniejszych sprawach poprzestając na tym stwierdzeniu (podpierając się faktem ukrywania uzyskanych w latach 2005-2006 dochodów) i nie badając zupełnie sytuacji majątkowej skarżących naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej nakazujący organom podatkowym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakazujący zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, a także art. 191 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Podsumowując zatem rozważania w tym zakresie stwierdzić należy, że organy podatkowe obu instancji nie wykazały w sposób przekonywujący faktu wystąpienia przesłanki z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej tj. "uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane".
Natomiast za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 120 w związku z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie decyzji organu pierwszej instancji o zabezpieczeniu pełnomocnikowi skarżącego oraz także decyzji organu drugiej instancji pełnomocnikowi skarżącej. Pełnomocnictwa, na które powołują się skarżący zostały złożone do akt postępowań podatkowych wszczętych i prowadzonych w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. Odrębność postępowań w sprawie zabezpieczenia od postępowania kontrolnego i podatkowego jest oczywista i wynika m.in. z innych celów tych postępowań i innego charakteru rozstrzygnięć je kończących. Zatem pełnomocnictwo złożone do akt postępowania podatkowego nie może wywrzeć skutków prawnych w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1990/09, wyrok NSA z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1671/08).
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zgodzić się należy organami obu instancji, że w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego za 2005r., zastosowanie znajduje art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wskutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe wobec M.P. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z którym wiąże się niewykonanie tego zobowiązania (postanowienie Prokuratury Okręgowej w G. sygn. akt [...] doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Za 2005r. skarżący (M. P. i U. P.) złożyli wspólne zeznanie podatkowe (PIT-36), co implikuje określone skutki podatkowe. Konsekwencją skorzystania z prawa do wspólnego opodatkowania jest trwałość łącznego opodatkowania małżonków za dany rok podatkowy, chociażby sama wysokość należnego od małżonków podatku została określona w innej wysokości niż wynikająca z zeznania z powodu ustalenia innej podstawy opodatkowania. W przypadku złożenia wspólnego wniosku w zeznaniu podatkowym o opodatkowanie łącznych dochodów, podatek określa się na imię obojga małżonków, powstaje zatem jedno zobowiązanie podatkowe. Zawieszenie upływu biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego skutkuje zatem stosunku do obojga małżonków.
Natomiast okoliczności, o których mowa w art. 26a Ordynacji podatkowej, na które powołuje się skarżąca powinny być wyjaśniane w postępowaniu zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. i 2006r.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni wskazania Sądu, co do sposobu wykazania przesłanki "uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" i w tym zakresie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające zmierzające przede wszystkim do ustalenia sytuacji majątkowej skarżących i wykazania, że z uwagi na znaczną wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych oraz innych ciężarów finansowych (obowiązek naprawienia szkody) w proporcji do zweryfikowanej wartości posiadanego majątku, istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe za 2005 r. i 2006 r. nie zostaną wykonane.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło