II SA/Gl 571/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-24
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi wykonawczemu gminy za niewykonanie wyroku, jeśli organ ten nie podjął indywidualnego aktu lub czynności administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może wymierzyć grzywny organowi wykonawczemu gminy za niewykonanie wyroku, który stwierdził nieważność uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli organ ten nie był zobowiązany do podjęcia indywidualnego aktu lub czynności administracyjnej. Skarga na niewykonanie wyroku przysługuje w przypadkach bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w odniesieniu do wydania decyzji, postanowienia lub innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, a nie w odniesieniu do uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego.Stan faktyczny
Skarżący K.P. wniósł skargę na Wójta Gminy J. o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2011 r. (sygn. akt II SA/Gl 625/10), który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w J. w części dotyczącej działki skarżącego. Skarżący zarzucił, że Gmina nie przywróciła pierwotnego przeznaczenia jego działki w planie miejscowym, a Wójt świadomie uchyla się od naprawienia szkody. Wójt Gminy J. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że wyrok sądu wyeliminował z obrotu prawnego wadliwą część uchwały.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi K. P. o wymierzenie Wójtowi Gminy J. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 625/10 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Wskutek skargi K.P. wyrokiem z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 625/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – w części dotyczącej działki nr 1 w zakresie objęcia jej fragmentu symbolem 1ZD (teren ogródków działkowych). Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 28 kwietnia 2011 r.
Następnie pismem opatrzonym datą 5 stycznia 2011 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu 26 marca 2012 r. K.P. wezwał Wójta Gminy J. do usunięcia z planu zagospodarowania przestrzennego zapisu 1ZD – teren ogródków działkowych, dla jego działki nr 1 w J., zaś w skardze do sądu administracyjnego wniósł o "ukaranie" Wójta Gminy J. za niewykonanie w całości wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gl 625/10 zarzucając, że Gmina J. nie przywróciła zapisów w planie miejscowym co do pierwotnego przeznaczenia jego działki, zaś Wójt w sposób świadomy i celowy uchyla się od naprawienia szkody.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy J. wniósł o jej oddalenie, bowiem wskutek wyroku z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 625/10 doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały w części. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 27 maja 2011 r. poinformowano skarżącego o aktualnym stanie faktycznym i prawnym jego działki nr 1 w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Brak jest bowiem przesłanek ustawowych do wymierzenia Wójtowi Gminy J. grzywny z powodu niewykonania wyroku tut. Sądu z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 625/10. Z mocy art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), skarga na niewykonanie wyroku przysługuje w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Przywołany wyżej wyrok w sprawie II SA/Gl 625/10 nie został wydany w sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozważenia zatem wymaga, czy po wyroku stwierdzającym nieważność uchwały w przedmiocie planu miejscowego, Wójt Gminy J. zobligowany był do wydania aktu lub podjęcia czynności. Jak wyjaśniono w literaturze niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może polegać na pozostawaniu w bezczynności, pozostawaniu w stanie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją lub w innej formie prawem przewidzianej (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, W – wa 2011 r., s. 549).
Zdaniem składu orzekającego, pojęcie niewykonania wyroku należy interpretować w zakresie właściwości sądów administracyjnych, uregulowanej przepisem art. 3 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie w przypadku niewydania:
1) decyzji administracyjnej,
2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające prawa co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach.
Natomiast w przypadku aktów prawa miejscowego i innych aktów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, ustawodawca nie przewidział skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co wynika jednoznacznie z treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy. Należy stąd wyprowadzić wniosek, że niewykonanie wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy musi polegać na niewydaniu aktu lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Niewykonanie wyroku nie dotyczy zatem przypadku uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego lub inny akt organu jednostki samorządu terytorialnego, wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tymczasem procedura planistyczna, uregulowana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647), nie przewiduje podejmowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta aktów lub czynność dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z mocy prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podejmowane przez te organy jednostek samorządu terytorialnego czynności nie mają charakteru indywidualnych aktów lub czynności, ani też ustawa nie określa terminu ich podjęcia.
Zauważyć też przyjdzie, że potwierdzeniem takiego stanowiska jest uzasadnienie wyroku tut. Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Gl 625/10, uwzględniającego skargę na plan miejscowy. Stwierdzając nieważność uchwały w części obejmującej działkę skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał na konieczność wydania aktów lub czynności przez organy gminy.
Wreszcie godzi się podnieść, że przepis art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przewiduje skargę na niepodejmowanie przez organ gminy czynności nakazanych prawem. Jednak uwzględnienie skargi polega wówczas na nakazaniu organowi nadzoru wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy. Tymczasem skarżący zarzucając niewykonanie przez Wójta Gminy J. wyroku tut. Sądu, domagał się wymierzenia temu organowi grzywny, co odpowiada wnioskowi z art. 154 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie wskazał też, jaką czynność lub akt winien podjąć Wójt Gminy po wyroku tut. Sądu, zarzucając ogólnie brak kontynuowania procedury planistycznej. Tymczasem dla przedmiotowego terenu brak obowiązku sporządzenia planu miejscowego zgodnie z art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istota problemu polega zaś na tym, że w celu uwzględnienia wniosku skarżącego co do przeznaczenia jego działki pod uprawy polowe, niezbędna jest uprzednia zmiana uchwały w przedmiocie studium. Żaden przepis prawa nie nakłada zaś na wójta gminy obowiązku zainicjowania procedury w takim zakresie. Podjęcie uchwały w tym przedmiocie możliwe jest też przez Radę Gminy bez inicjatywy organu wykonawczego.
W konsekwencji brak podstaw do uwzględnienia skargi, zarówno na gruncie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, jak i w trybie art. 154 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Wójt Gminy J. wskutek wyroku tut. Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Gl 625/10, nie był zobligowany do wydania żadnego aktu, ani czynności, o których mowa w tych przepisach. Zatem skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
mw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło