II OSK 1998/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-08
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy aktualny właściciel nieruchomości ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli poprzedni właściciel nie skorzystał z tego uprawnienia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że aktualny właściciel nieruchomości ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli poprzedni właściciel nie skorzystał z tego uprawnienia. Jednakże, w niniejszej sprawie, sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny lub uprawnienie, ponieważ nabył nieruchomość o określonym przeznaczeniu rolniczym, godząc się na istniejące ograniczenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W.D. na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, wskazując na wadliwe sporządzenie planu i ograniczenie prawa własności. Sąd I instancji uznał, że skarżący, który nabył nieruchomość po wejściu w życie planu, nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2012 roku, sygn. akt II SA/Wr 976/11 w sprawie ze skargi W.D. na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 19 stycznia 2006 roku nr 0150/XLII/311/06 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oborniki Śląskie dla obrębów: Golędzinów, Kotowice, Paniowice, Pęgów, Wilczyn, Zajączków oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 967/11 oddalił skargę W.J. na uchwałę nr 0150/XLII/311/06 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 19 stycznia 2006 r., w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oborniki Śląskie dla obrębów: Golędzinów, Kotowice, Paniowice, Pęgów, Wilczyn, Zajączków.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 22 listopada 2011 r. W.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powołaną powyżej uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich po uprzednim bezskutecznym wezwaniu w dniu 23 września 2011 r. Rady do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego poprzez jej uchylenie. W skardze zarzucono podjęcie uchwały z istotnym naruszeniem zasad sporządzania miejscowego planu wskazanych oraz z istotnym naruszeniem trybu jego sporządzania, tj.
1) art. 17 pkt 13 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nie ponowienie uzgodnień, pomimo wprowadzenia zmian do projektu planu miejscowego w wyniku rozpatrzenia i uwzględnienia szeregu uwag;
2) art. 16 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie obowiązku sporządzenia rysunku planu miejscowego w skali 1:1000, poprzez sporządzenie go w skali 1:2000 - bez szczególnego uzasadnienia;
3) art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, przejawiające się w braku odrębnej uchwały o zgodności projektowanego planu miejscowego z ustaleniami studium, która powinna być podjęta bądź osobno przed uchwaleniem planu miejscowego, bądź we wstępnej części uchwały dotyczącej planu miejscowego;
4) art. 14 ust. 3 ustawy o planowaniu, poprzez zmienianie planu miejscowego dla wybranego terenu i doprowadzenie do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wyłącznie na wybranych terenach, nie zaś na całym obszarze wyznaczonym w obowiązującym studium;
5) § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez naruszenie wymogów dotyczących stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń planu miejscowego, przejawiającą się w wadliwym zdefiniowaniu pojęcia "zakazu zabudowy" (§ 2 ust. 17 Uchwały);
6) § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez naruszenie wymogów dotyczących stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń planu miejscowego, przejawiającą się w enigmatyczności ustaleń, co do przeznaczenia nieruchomości W.D. i zasad jej zagospodarowania w sytuacji wykluczenia nieruchomości rolnych oznaczonych symbolem R/(1-68), lokalizacji zabudowy kubaturowej (§ 5 ust. 18 pkt 1 Uchwały) kontekście dopuszczalności budowy budynków gospodarczych na terenach rolniczych (§ 5 ust. 18 pkt 5 Uchwały);
7) § 8 i § 12 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przejawiające się w braku uzasadnienia Uchwały, w szczególności poprzez brak uzasadnienia interesem ogólnym lub okolicznościami faktycznymi - zakazu zabudowy na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie, jako działki nr [...];
8) art. 1 ust. 2 pkt 4 i art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu w związku z art. 7 pkt 4 i art. 19 ust. 3 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez nałożenie obowiązku uzgodnienia z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków wszelkich zamierzeń inwestycyjnych bądź też uzyskania pozwolenia konserwatorskiego ;
9) art. 140 Kodeksu cywilnego w związku z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, poprzez dowolne i nieuzasadnione ograniczenie prawa własności zagwarantowanego przepisami Konstytucji i wykluczenie możliwości jakiejkolwiek zabudowy na terenie nieruchomości W.D., spowodowane nadmierną ingerencją Rady Miejskiej w prawo własności, nie znajdującą racjonalnego uzasadnienia gospodarczego, ekonomicznego i ekologicznego.
Skarżący wniósł o stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż jego interes prawny i uprawnienie w niniejszej sprawie wynika z ochrony przysługującego mu - jako właścicielowi od dnia 5 maja 2008 r. działek gruntu nr [...] - prawa własności, którego wykonywanie zostało naruszone wskutek uchwalenia planu miejscowego - poprzez przeznaczenie w tym planie jego nieruchomości na tereny oznaczone jako R/51: tereny rolnicze - uprawy polowe, to jest wykorzystywanie terenu do celów związanych z produkcją rolniczą z wykluczeniem lokalizacji obiektów kubaturowych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej odrzucenie w całości, podniósł, iż zaskarżona uchwała, obowiązująca od dnia 13 kwietnia 2006 r., nie mogła naruszać interesu prawnego skarżącego, gdyż właścicielem nieruchomości objętych planem jest dopiero od dnia 5 maja 2008 r., a kupując nieruchomość miał w pełni świadomość jej rolniczego przeznaczenia w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono również, że skarżona uchwała obejmuje całe obręby Golędzinów, Kotowice, Paniowice, Pęgów, Wilczyn, Zajączków i ujmuje w całości obszary wyznaczone do zmiany przeznaczenia na cele niewolne w obowiązującej w chwili podjęcia zmianie studium (uchwała nr 0150/XXX/228/05 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 17 lutego 2005 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę, wskazał, iż stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż wniesienie skargi do sądu jest możliwe po spełnieniu warunków formalnych określonych w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Do warunków tych ustawodawca zalicza, obok bezskutecznego wezwania rady do usunięcia zarzucanego naruszenia, wykazanie się naruszeniem interesu prawnego. Zatem skarżący w postępowaniu planistycznym musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego nie oznacza obowiązku uwzględnienia skargi. Obowiązek jej uwzględnienia powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1627/06 - LEX nr 315977).
Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie skarżący spełnił przesłankę wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Do rozważenia pozostało czy zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a jeżeli tak, to czy naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa materialnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że skarżąc uchwałę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą i indywidualną sytuacją prawną skarżącego. Musi on udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Interes prawny, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. O naruszeniu interesu prawnego można mówić wtedy, gdy istnieje bezpośrednie i realne (a nie tylko potencjalne) naruszenie istniejącego już w dniu wejścia w życie uchwały prawa, czy uprawnienia, a skarga jest środkiem ochrony przed rzeczywistym i nielegalnym wkroczeniem w ten interes organu gminy.
Sąd wskazał, iż W.D. interes prawny i uprawnienie wywodzi z prawa własności do działek gruntu nr [...] -, których właścicielem stał się w dniu 5 maja 2008 r., którego wykonywanie zostało naruszone wskutek uchwalenia planu miejscowego - poprzez przeznaczenie w tym planie jego nieruchomości na tereny oznaczone jako R/51: tereny rolnicze - uprawy polowe, to jest wykorzystywanie terenu do celów związanych z produkcją rolniczą z wykluczeniem lokalizacji obiektów kubaturowych.
Sąd powołując się na orzecznictwo, stwierdził, iż aktualny właściciel nieruchomości ma legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia (zmiany) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel (dotychczasowi właściciele) nie skorzystał z tego uprawnienia w stosunku do tej uchwały. Nie można więc wykluczyć naruszenia interesu prawnego skarżącego przez uchwałę podjętą przed dniem nabycia przez niego nieruchomości objętych kwestionowanym planem zagospodarowania przestrzennego.
W analizowanym miejscowym planie działki stanowiące własność skarżącego znajdują się na terenie oznaczonym w planie symbolem R/51. Przeznaczenie tego terenu zostało określone w § 5 ust. 8 zaskarżonej uchwały, tj. "18. R/(1 - 68) -przeznaczenie podstawowe - tereny rolnicze - uprawy polowe,
1) ustala się zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych,
2) dopuszcza się prowadzenie sieci napowietrznej i podziemnej infrastruktury technicznej, stacji transformatorowych, masztów telekomunikacyjnych i elektrowni wiatrowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi,
3) dopuszcza się prowadzenie utwardzonych dróg dojazdowych (gospodarczych), z wyłączeniem terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R/27,
4) dopuszcza się zalesienie terenu po spełnieniu wymogów zawartych w przepisach szczegółowych,
5) utrzymuje się istniejące tereny zabudowy zagrodowej z możliwością przebudowy i remontów, oraz dopuszcza się budowę budynków gospodarczych z wyłączeniem terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R/27,
6) dopuszcza się przeznaczenie całości terenów pod uprawy sadownicze, z wyłączeniem terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R/27,
7) w bezpośrednim sąsiedztwie cieków wodnych dopuszcza się utworzenie stawów wodnych z produkcją rybną o pow. lustra wody nieprzekraczającej 0,2 ha z wyłączeniem terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R/27,
8) przez tereny rolne, przez które przebiegają sieci gazowe wysokiego ciśnienia DN 350 PN 6.3 MPa oraz DN 200 PN 6.3 MPa, ustala się strefę ochronną od sieci o szerokości 35 m po obu stronach gazociągu, licząc od osi gazociągu, dla którejobowiązują ustalenia zawarte w § 7 ust. 2 pkt 6".
Sąd stwierdził, iż niezależnie od tego, czy poprzedni właściciel działek nr [...] skarżył uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich nr 0150/XLII/311/06 z dnia 19 stycznia 2006 r, to z analizy przedstawionych przez skarżącego argumentów oraz z treści zaskarżonej uchwały wynika, że skarżący nie wykazał, aby powyższa uchwała naruszała jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący nabywając w dniu 5 maja 2008 r. przedmiotowe działki stał się właścicielem tych działek o przeznaczeniu przewidzianym w obowiązującym w chwili ich nabycia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to jest terenów rolniczych przeznaczonych pod uprawy polowe, z wykluczeniem realizacji obiektów kubaturowych. Kupując działki o takim przeznaczeniu skarżący w istocie godził się, że może je przeznaczyć jedynie na uprawy polowe bez możliwości realizacji obiektów kubaturowych. W tej sytuacji uchwalony przed nabyciem przedmiotowych działek plan miejscowy nie mógł naruszyć interesu prawnego skarżącego.
Sąd podkreślił, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obowiązujący w czasie nabywania przez dany podmiot konkretnej nieruchomości, usytuowanej na terenie objętym tym planem, mógłby naruszać interes prawny nowego właściciela na przykład w sytuacji, gdyby ograniczał dostęp do tej nieruchomości, czy też nie pozwalał w rzeczywistości na wykorzystywanie jej zgodnie z przeznaczeniem przewidzianym w tym planie. Interes prawny nabywcy nie mógł zostać naruszony z uwagi na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego danego terenu na konkretny cel. Skoro w chwili nabywania określonego gruntu był on przeznaczony na konkretny cel, to nabywca godził się, że tylko w sposób przewidziany w planie miejscowym będzie mógł teren ten wykorzystywać. Nie mogło zatem dojść do naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia skarżącego ze względu na konkretne przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym usytuowane są nabyte przez niego działki. Sąd stwierdził, iż z treści skargi nie wynika zatem, aby zaskarżona uchwała naruszała interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Dlatego też wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlegała na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddaleniu bez merytorycznej oceny podnoszonych w niej zarzutów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W.D,, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dotychczasowy właściciel wraz z byciem nieruchomości nie traci na rzecz nowego właściciela niezrealizowanych uprawnień z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a tym samym, że z dniem zbycia nieruchomości legitymacja skargowa w zakresie "nieskonsumowanych" uprawnień nie przechodzi przez na nabywcę nieruchomości.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego oraz jego pełnomocnika.
W uzasadnieniu skargi autor kasacji stwierdził, iż Sąd I instancji wysnuł błędne wnioski co do braku legitymacji skarżącego do wniesienia skargi na zaskarżoną uchwałę. Wbrew stanowisku Sądu I instancji sama okoliczność nabycia nieruchomości po wejściu w życie miejscowego planu nie uzasadnia odmowy przyznania skarżącemu legitymacji skargowej, a tym samym, że nabycie nieruchomości objętej planem oznacza automatycznie, że nabywcy nie przysługują uprawnienia przewidziane w art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący wbrew stanowisku Sądu I instancji, w skardze zawarł obszerne uzasadnienie naruszenia jego interesu prawnego, jako właściciela nieruchomości, w związku z wejściem w życie zaskarżonej uchwały, motywując naruszenie interesu prawnego, wskazał konkretne zapisy uchwały, m.in. § 5 ust. 18, którego wadliwości powiązał z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. Zdaniem skarżącego wskazany przepis uchwały nadmiernie ingeruje w prawo własności, a nadto jego treść wątpliwości interpretacyjne wobec wewnętrznej sprzeczności, tym samym powoduje naruszenie uprawnienia konstytucyjnie zagwarantowanego prawa własności, w sposób niezgodny z jego treścią.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek zaskarżenia musi spełniać wymogi formalne przewidziane dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jej nieodzownym elementem jest wskazanie podstaw kasacyjnych, które zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), mogą przybrać postać albo naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), bądź też obu postaci razem.
Ustawodawca zawarł w ustawie procesowej również postanowienia dotyczące zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (sądowoadministracyjnego), której przesłanki są wymienione w zamkniętym katalogu w § 2. Granice skargi kasacyjnej są z kolei wyznaczane przez treść przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zarzuty muszą być tak sformułowane, aby ich zakres nie budził wątpliwości. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzupełniania, formułowania domysłów co do tego, o naruszenie jakiego to przepisu mogło chodzić w świetle wywodów skargi kasacyjnej, jak też stawiania hipotez w zakresie uzasadnienia postawienia zarzutu obrazy danego przepisu (tak: np. wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 741/05, Lex nr 201531; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1436/04, Lex nr 23857 ).
W rozpoznawanej sprawie złożona skarga kasacyjna nie spełnia opisanych wyżej wymagań dotyczących elementów konstrukcyjnych, bowiem zabrakło powiązania powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ze stosownymi przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z tym nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
W zaskarżonym wyroku, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Tak więc skarżący kwestionując daną uchwałę zobligowany jest wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną. Udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną bądź pozbawia lub uniemożliwia realizację określonych uprawnień.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest już od szeregu lat pogląd, że interes prawny skarżącego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wynikać z mocy prawa materialnego kształtującego jego sytuację prawną. Przy czym interes ten musi być bezpośredni i realny. Dopiero więc wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia pozwala na merytoryczną ocenę zaskarżonej uchwały.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący właścicielem działek objętych planem stał się w dniu 5 maja 2008 r. a więc po wejściu w życie uchwały nr 0150/XLII/311/06 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Oborniki Śląskie dla obrębów: Golędzinów, Kotowice, Paniowice, Pęgów,Wilczyn, Zajączków. W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skarżącemu, jako właścicielowi działek objętych przedmiotowym planem miejscowym, przysługuje prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Natomiast Sąd ten uznał, że zaskarżona uchwała nr 0150/XLII/311/06 Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich nie narusza interesu prawnego ani uprawnienia skarżącego. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrznnym w planowaniu przestrzennym należy uwzględnić prawo własności. Jest to jedna z zasad, obowiązująca organ w procesie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej, służąca ochronie prawa własności. Z przepisem tym ściśle powiązany jest art. 6 ww. ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi bowiem podstawę do ingerencji w prawo własności, gdyż ograniczenia wynikające z określenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania danego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczają prawo własności (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Dlatego też badając, czy doszło do naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sprzecznie z obowiązującym prawem, wskazującego na przekroczenie tzw. władztwa planistycznego, należy mieć na uwadze strukturę własnościową określonego obszaru, stanowiącego jednostkę planistyczną, istniejącą w dacie uchwalania kwestionowanego planu ( por. wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1574/12, dostępny w Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych).
Zaskarżona uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oborniki Śląskie dla obrębów: Golędzinów, Kotowice, Paniowice, Pęgów, Wilczyn, Zajączków podjęta została w dniu 19 stycznia 2006 r. W dniu podjęcia niniejszej uchwały skarżący kasacyjnie nie był właścicielem działek o nr [...] położonych w obrębie [...], nabył je w dniu 5 maja 2008 r. Wobec tego brak jest podstaw pozwalających na kwestionowanie przyjętych rozwiązań planistycznych w stosunku do wymienionych działek przez pryzmat interesu prawnego podmiotu, który stał się ich właścicielem po upływie dwóch lat od daty uchwalenia kwestionowanej uchwały planistycznej. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji skarżącemu w dniu zakupu działek było wiadome, że przedmiotowe działki według ustaleń obowiązującego planu znajdują się na terenie oznaczonym symbolem R/51 z przeznaczeniem pod uprawy polowe, do celów związanych z produkcją rolniczą z wykluczeniem lokalizacji obiektów kubaturowych. Wprawdzie interes prawny skarżącego, jako aktualnego właściciela nieruchomości, może odbiegać od interesu prawnego poprzedniego ich właściciela, to jednak stwierdzić należy, że rozwiązania planistyczne dotyczące przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu oznaczonego w symbolem R/51, na którym położone działki, stanowiące własność skarżącego, nie naruszają jego interesu sprzecznie z obowiązującym prawem.
Kwestia uwzględnienia w procesie planowania wartości, jaką jest ochrona prawa własności musi podlegać ocenie według stanu na dzień podejmowania uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro, jak w rozpoznawanej sprawie, w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały planistycznej skarżący nie legitymował się tytułem własności do przedmiotowych działek, to nie można twierdzić, że ustalenia zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich naruszają jego interes prawny. Nabycie nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może prowadzić do kwestionowania ustaleń planistycznych odnoszących się w dacie jego uchwalania do działek będących własnością innego podmiotu. Skarżący kasacyjnie nie wykazał aby poprzedni właściciel kwestionował ustalenia planu dotyczące tych przedmiotowych działek, jak również aby kwestionowane przez niego ustalenia planu naruszały jego interes prawny.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło