VII SA/Wa 1422/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-08
Skład orzekający: Paweł Groński, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa z powodu braku udziału strony w postępowaniu, może odstąpić od uchylenia tej decyzji na podstawie art. 146 § 2 k.p.a., jeśli wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w szczególności, czy ponowne uzyskanie uzgodnienia od konserwatora zabytków, bez zapewnienia stronie czynnego udziału w tym postępowaniu, jest wystarczające do zastosowania art. 146 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły zasadę związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu. Ponowne uzyskanie stanowiska konserwatora zabytków, bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym i możliwości zaskarżenia postanowienia, nie jest wystarczające do zastosowania art. 146 § 2 k.p.a. Wadliwość procesowa, polegająca na braku udziału strony, wymaga przeprowadzenia postępowania w całości, w tym ponownego postępowania uzgodnieniowego z zagwarantowaniem jej praw, aby móc ocenić, czy decyzja była wadliwa materialnie, czy tylko formalnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku obory. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organ pierwszej instancji stwierdził wydanie pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa z powodu braku udziału strony (H. R.) w postępowaniu, ale odstąpił od jej uchylenia na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący H. R. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 153 p.p.s.a., twierdząc, że organy nie uwzględniły wytycznych sądu z poprzedniego wyroku, a ponowne uzgodnienie z konserwatorem zabytków nie było przeprowadzone prawidłowo.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz odstąpienia od jej uchylenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz H. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta [...] w decyzji z dnia [...] lutego 2012r., stwierdził, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] Starosty [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca R. G. pozwolenia na rozbudowę budynku obory o zadaszenie wybiegu wraz ze zmianą konstrukcji dachu i pokrycia dachowego, na działce nr [...] obręb [...], gm. [...] wydana została z naruszeniem prawa, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt. 4) oraz odstąpił od uchylenia decyzji wymienionej w pkt. 1 - z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły po tym jak wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 października 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1766/11 uchylone zostały wcześniejsze decyzje obu instancji, którymi odmówiono uchylenia po wznowieniu postępowania opisanej wyżej decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ wykonał wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 1656/09, którym uchylono decyzje odmawiające wznowienia postępowania w sprawie, a Sąd wyraził pogląd, że skarżący – H. R. ma przymiot strony postępowania z uwagi na zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i położenie jego działki na obszarze objętym strefą ochrony konserwatorskiej ekspozycji zespołu dworsko-pałacowego w odległości 100m.
W ocenie Sądu orzekającego wyrokiem z dnia 14 października 2011r., doszło jednak do wadliwego orzeczenia, co do istoty spraw. Organ błędnie przyjął, że zaistniała w sprawie przesłanka wznowieniowa w postaci braku udziału skarżącego w postępowaniu choć powoduje wadliwość procesową, to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie organu wobec pozytywnej opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Sąd wskazał, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i nie zostało mu doręczone postanowienie uzgodnieniowe Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wydane w trybie art. 106 k.p.a., tym samym skarżący pozbawiony został środków odwoławczych od tego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu, wobec braku możliwości zaskarżenia postanowienia przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu, postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie może stanowić dostatecznej podstawy rozstrzygnięcia. W toku ponownego rozpoznania sprawy powinno dojść do przeprowadzenia postępowania w całości.
Po wyroku, omówionym powyżej, zapadła zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że H. R. bez własnej winy został pominięty we wznowionym postępowaniu. Jego działka nr [...] sąsiaduje z terenem - dz. nr [...], na którym zaprojektowano inwestycję. Ponadto obie działki położone są na tym samym obszarze objętym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] 100 m strefą ochronną. Zdaniem organu, udzielenie R. G. pozwolenia na rozbudowę obiektu jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury technicznej z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.Nr 75, poz.690 z póżn.żn.zm). Ponadto, działka nr [...], na której zlokalizowano przedmiotową inwestycję znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu zabytkowego pałacu i parku, zlokalizowanego obecnie na działce nr ew. [...], stanowiącej własność H. R. wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] pod numerem [...]. Dla obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków zapis planu ustala "strefę ścisłej ochrony konserwatorskiej w granicach wpisu do rejestru zabytków"- dotyczy działki nr [...]. Dla działki o nr ew. [...], na której zaprojektowano obiekt obowiązują ustalenia planu cyt.,, strefa ochrony konserwatorskiej ekspozycji zespołu dworsko-parkowego w granicach do 100 m od granicy zespołu". W związku z tym, zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane organ wystąpił do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu budowlanego rozbudowy budynku. Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r. znak [...] uzgodnił pozytywnie rozbudowę. Postanowienie wiąże nadal organ wydający pozwolenie na budowę.
Wreszcie, zdaniem organu w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.z 12 listopada 2010r. Nr 213 poz.1397) inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny o oddziaływaniu na środowisko.
Wojewoda [...], uzasadniając zaskarżoną w sprawie decyzję –przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] wydanym na zasadzie art. 136 k.p.a., postanowił z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiału dowodowego, w związku z tym zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska w sprawie bytu prawnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] znak [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na w/w postanowienie, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012r. poinformował, że "stanowisko zawarte w postanowieniu nr [...] z dnia [...].12.2012r. nie uległo zmianie. Przedmiotowe postanowienie pozostaje nadal w obrocie prawnym.
W ocenie organu drugiej instancji, uzyskując powyższą informację Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, organ odwoławczy wypełnił dyspozycję zawartą w orzeczeniu sądu i rozwiał wątpliwości, co do treści i bytu prawnego w/w uzgodnienia, które bez wątpienia jest jednym z podstawowych dokumentów wskazującym, że rozwiązania zawarte w projekcie pozostają w zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym zapisami obowiązującymi dla tego terenu planu miejscowego.
Ponadto, organ wskazał, że działka nr ew. [...], na której zlokalizowana jest rozbudowa obory o zadaszenie istniejącego wybiegu dla krów nie stanowi terenu wokół zabytku w myśl art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ponieważ nie jest objęta wpisem do rejestru zabytków. Wpis dotyczy wyłącznie działki nr ew. [...], powstałej w wyniku podziału działki pierwotnej nr ew. [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że nie zasługują na uwzględnienie. Poza sporem jest, że pałac i park zostały wydzielone i podlegają ścisłej ochronie, natomiast przedmiotem inwestycji jest rozbudowa obiektu o zadaszenie znajdującego się w 100 m strefie ekspozycji pałacu i parku, co zgodnie z zapisami planu wymaga uzgodnienia z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i to uzgodnienie w/w inwestycja posiada.
Skargę do tutejszego Sądu, na opisaną wyżej decyzję Wojewody [...], wniósł H. R. Zaskarżonej decyzji zarzucił, naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 7 i 9 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 8 i 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej, co narusza interes prawny skarżącego, - art. 6, 7, 10, 12, 15, 77 § 1, 106 § 1, 2, 4 i 5 w zw. z art. 124 § 1, 107 § 3, 136, 138 § 1 pkt 1 i 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, wydanej z naruszeniem prawa i odstąpienie od wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a także przepisu art. 153 p.p.s.a.
Skarżący - na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. –wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] Wojewody [...] i decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,- na podstawie przepisów art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. - o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił przebieg postępowania. Wskazał, że szybkość postępowania była też zapewne przyczyną potwierdzenia w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012r., przez działającego z upoważnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, kierownika delegatury w [...], iż postanowienie [...] z dnia [...] grudnia 2012r. pozostaje w obrocie. Taką swoistą antycypację podejmowanych czynności przez organ należy z pewnością uznać za oczywistą omyłkę pisarską, stanowiącą konsekwencję szybkości postępowania. Negatywne skutki tego pośpiechu znalazły odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji ze szkodą dla zasady wnikliwości i dokładnego wyjaśnienia sprawy.
Zdaniem skarżącego, Wojewoda [...] nieprawidłowo odczytał wytyczne zawarte w wiążącym go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tymczasem, Sąd wskazał, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i nie otrzymał postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wobec braku możliwości zaskarżenia postanowienia przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu, postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie może stanowić dostatecznej podstawy rozstrzygnięcia.
Skarżący stwierdził, że wbrew treści przepisu art. 106 k.p.a. i wytycznym Sądu organy nie ustaliły, że w postępowaniu uzgodnieniowym strona nie brała udziału i nie ustaliły w jakim stopniu wada ta wpłynęła na decyzję ostateczna. Organ rozpoznający sprawę nie zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w celu ponownego przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego. Postanowienie wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wobec braku możliwości jego zaskarżenia przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu nie może stanowić dostatecznej podstawy rozstrzygnięcia.
Dodatkowo skarżący ponownie przywołał zarzut, co do uzasadnionych wątpliwości, czy działka nr ew. [...], na której zlokalizowana jest inwestycja nie jest objęta wpisem do rejestru zabytków.
Ponadto, w ocenie skarżącego organy z naruszeniem przepisu art. 3 pkt 8 i 15 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyjęły, że ochronie podlega jedynie otaczający zabytek park na działce nr ew. [...] obręb [...], będący własnością skarżącego. Tymczasem przez otoczenie zabytku, rozumie się nie tylko teren przy zabytku, ale także teren "wokół" zabytku, a więc również działkę sąsiadującą z działką, na której jest usytuowany zabytek. Przywołane przepisy nie oznaczają, że prace budowlane na sąsiedniej działce, znajdującej się w strefie ochrony konserwatorskiej, mogą być prowadzone bez żadnych ograniczeń. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 i 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, roboty budowlane podejmowane są w otoczeniu zabytku, gdy teren wokół lub przy zabytku ma na celu ochronę wartości widokowych zabytku oraz jego ochronę przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Treść przywołanych przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami koresponduje z zapisem § 42 ust. 2 pkt 2 planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Przedmiotem ochrony konserwatorskiej ekspozycji zespołu dworsko- parkowego jest otoczenie zabytku i zachowanie pięknego widoku na zabytek. Przyjęcie w związku z tym, iż inwestycja nie znajduje się w otoczeniu zabytkowego obiektu, stanowi naruszenie wyżej przywołanych przepisów.
Zdaniem skarżącego, także dokonana przez Wojewodę [...] ocena przepisów planu miejscowego nie jest uzasadniona. Zdaniem Wojewody z zapisu planu wynika, że na ternie [...], który jest m.in. terenem gospodarstwa rolnego oraz obsługi gospodarki rolnej, można adaptować, modernizować, rozbudowywać, wymieniać oraz realizować nowe obiekty kubaturowe jedynym warunkiem wynikającym z zapisu § 42 ust. 1 pkt 1 jest uzgodnienie planowanej inwestycji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Tymczasem zgodnie z § 42 ust. 2 pkt. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] ustala się strefę ścisłej ochrony konserwatorskiej w granicach wpisu do rejestru zabytków. Ochronie podlegają: dwór i park - układ przestrzenny wraz z istniejącą zielenią parkową. W obrębie tej strefy nie dopuszcza sie żadnej działalności inwestycyjnej. Prace konserwatorskie należy uzgodnić z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Poza tym, jak wynika z wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], stanowiącym Załącznik Nr [...] do Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie Zmiany w Miejscowym Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] wieś [...], granicę ścisłej ochrony konserwatorskiej wkreślono jako częściowo wykraczającą poza obszar dz. nr ew. [...], stanowiącej własność skarżącego. Z wyrysu tego wynika więc, iż granice ścisłej ochrony konserwatorskiej nie pokrywają się z granicami działki skarżącego. Wbrew obowiązującemu prawu, oba organy oraz Wojewódzki Konserwator zabytków nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. Nie wiadomo w związku z tym dokąd granica ścisłej ochrony konserwatorskiej sięga. Sprzeczność pomiędzy wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a rysunkiem planu w zakresie określenia strefy ścisłej ochrony nie może być usunięta przy pomocy mapy służącej do celów projektowych zaskarżonej rozbudowy obory. Na tej podstawie nie można uznać, iż strefa ścisłej ochrony nie obejmuje budynku obory, który podlega rozbudowie, lecz obejmuje jedynie park, który zawiera się w granicach działki nr ew. [...] obręb [...] gm. [...]. Zdaniem skarżącego, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Konserwatora Zabytków nie jest możliwe przyjęcie przez organ, iż od strony rozbudowywanej obory ochronie podlega dwór wraz z parkiem umiejscowionym w granicach działki nr ew. [...] obręb [...] gm. [...], będącej własnością skarżącego.
Zdaniem skarżącego, nie jest uzasadniona także, dokonana przez organ, ocena prawna § 42 ust 2 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. W strefie tej nie dopuszcza się uciążliwej działalności inwestycyjnej. Lokalizację pozostałych inwestycji należy uzgadniać z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W wyniku analizy uznano, że zapis ten nie dotyczy działalności inwestycyjnej związanej z obsługą gospodarki rolnej oraz funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego, gdyż wskazują na to zapisy zawarte w § 42 ust. 1 pkt 1 mówiące, iż podstawowym przeznaczeniem terenu [...] objętego jednocześnie 100 m strefą ochronną jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, urządzenia obsługi gospodarki rolnej-istniejący zespół dworsko - parkowy, gospodarstwo rolne i ujęcie wody. Stwierdzono w związku z tym, iż przepisy zawarte w jednym paragrafie i dotyczące tego samego terenu z założenia nie mogą być sprzeczne ze sobą, dlatego przyjęto, że 100 m strefa ochronna dotyczy działalności inwestycyjnej pozarolniczej, a zatem przy lokalizacji pozostałych inwestycji, w tym rolniczych należy dokonać jedynie uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W niniejszej sprawie za obszar oddziaływania obiektu, w rozumieniu przepisów ustawy Prawo Budowlane uznano teren wokół rozbudowywanego budynku obory, zawarty w granicach działki nr ew. [...], będącej własnością inwestora. Jednocześnie przyjęto, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] gm. [...], objętej strefą ścisłej ochrony nie dopuszcza się żadnej działalności inwestycyjnej. Zdaniem skarżącego, stanowisko organu w zakresie, w jakim zakaz jakiejkolwiek działalności inwestycyjnej i brak możliwości zagospodarowania, łączy jedynie z działką skarżącego, nie jest zasadne.
Zdaniem skarżącego, ograniczenia zagospodarowania, wynikające z odrębnych przepisów dotyczą także działki inwestora i mają na celu umożliwienie korzystania z działki sąsiedniej w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, funkcją i charakterem. Rozbudowa obory oznacza, że odległość pomiędzy budynkiem gospodarczym, a granicą działki zmniejszyła się i wynosi tylko 10,7 m. Ponadto jak wynika z opisu technicznego do projektu zagospodarowania działki nr [...], kierując się względami poprawy warunków sanitarnych wokół zabytkowego pałacu, zaprojektowano od strony pałacu, w bezpośrednim jego sąsiedztwie, wiatę z zadaszeniem dla wybiegu krów o powierzchni zabudowy 574 m2, której posadzkę zaprojektowano ze spadkami w kierunku istniejących wlotów do zbiorników na gnojówkę.
Skarżący podniósł, że przedmiotowa inwestycja wpłynie negatywnie na możliwości zagospodarowania i wykorzystania sąsiedniego obiektu zabytkowego. Bezpowrotnie zaprzepaszczona zostanie naturalna funkcja reprezentacyjna obiektu zabytkowego ze szkodą zarówno dla interesu prywatnego, jak i publicznego, a to z uwagi na planowane wykorzystanie obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie wnoszą nic nowego do sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Szczególnego podkreślenia wymaga to, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły po tym jak wcześniejsze orzeczenia organów zostały uchylone wyrokiem tutejszego Sądu – szczegółowo opisanym powyżej.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. 2012 r., poz. 270) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są formułowane w uzasadnieniu orzeczenia. W tym więc zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji, do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r, sygn. akt IV SA 527/97).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia powyższych zasad. Wbrew deklaracjom organy obu instancji nie uwzględniły stanowiska jakie zajął w sprawie Sąd w ww. wyroku.
I tak w świetle, zawartych w uzasadnieniu wyroku wytycznych, organ nie mógł li tylko zwrócić się do organu konserwatorskiego w zakresie jego stanowiska, co do tego, czy wcześniejsze uzgodnienie podtrzymuje.
Sąd wskazał, że wadliwości postępowania jakie przeprowadzono w trybie art. 106 k.p.a. - brak udziału skarżącego, jako strony postępowania, pozbawienie go środków odwoławczych skutkują to, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora zabytków, nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że taki pogląd Sądu pierwszej instancji jest prezentowany także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który np. w wyroku z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1763/06 LEX nr 437517 wskazał, że obowiązkiem organu orzekającego w sprawie głównej jest zbadanie, czy w postępowaniu o uzgodnienie decyzji organ współdziałający umożliwił stronom czynny udział i czy doręczył im wydane w tej sprawie postanowienie.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. Akt I SA 1289/99 - organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 k.p.a. wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, zastosowanie rozwiązania z art. 146 § 2 k.p.a. wchodzi w grę jedynie po wznowieniu postępowania i może być wyłącznie wynikiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli podczas wznowionego postępowania okaże się, że poprzednio wydana decyzja była wadliwa materialnie, a nie tylko formalnie (przez wadę procesową powodującą wznowienie), to organ prowadzący postępowanie wznowione nie może zastosować trybu z art. 146 § 2 k.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego w trybie art. 106 k.p.a. z zagwarantowaniem skarżącemu udziału w tym postępowaniu.
Tylko tak zostaną wykonane wytyczne zawarte w wyroku ww. Tylko wówczas skarżący, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, będzie mógł w pełni skorzystać z przymiotu strony postępowania, zająć stanowisko w kluczowych dla sprawy kwestiach, ewentualnie skorzystać z przysługujących środków odwoławczych związanych z procedurą uzgodnieniową.
Organ, zobowiązany będzie także do odniesienia się do kwestii ochrony praw skarżącego w związku z przedmiotową inwestycją. Przeanalizuje charakter inwestycji i jej dopuszczalność w kontekście ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] – art. § 42 ust 2 pkt 2, odnosząc się do zarzutów skarżącego w tym zakresie. Zajmie także stanowisko, co do podnoszonej przez skarżącego kwestii, że z wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] wynika, iż granice ścisłej ochrony konserwatorskiej nie pokrywają się z granicami działki skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło