II OSK 504/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-02

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Robert Sawuła, Malgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w sąsiedztwie terenów przeznaczonych pod budowę elektrowni wiatrowych, mogą być uznane za "przepisy odrębne, wprowadzające związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, a tym samym wyznaczać obszar oddziaływania obiektu?
Ratio decidendi
Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu w otoczeniu obiektu budowlanego (np. elektrowni wiatrowych), mogą być uznane za "przepisy odrębne, wprowadzające związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Ograniczenia te, wynikające z planu, aktualizują się w związku z realizacją planowanej inwestycji i wyznaczają obszar oddziaływania obiektu, co wpływa na ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę inwestora na decyzję Wojewody Pomorskiego uchylającą decyzję Starosty Puckiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Wojewoda uznał, że właściciele sąsiednich działek oraz działki, przez którą przebiegał kabel elektroenergetyczny, powinni być stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Inwestor kwestionował to ustalenie, argumentując, że przepisy planu miejscowego nie wyznaczają obszaru oddziaływania w rozumieniu Prawa budowlanego i że WSA nieprawidłowo ocenił legalność decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ Sędzia WSA del. Malgorzata Miron Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 344/12 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 21 listopada 2012 r., II SA/Gd 344/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku oddalił skargę [...] (dalej także: Inwestor, Spółka) na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z [...] grudnia 2004 r. nr [...] Starosta Pucki zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych "[...]" zlokalizowanych na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] – elektrownie wiatrowe, stacja transformatorowa, wewnętrzne drogi dojazdowe, na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] – lokalizacja kabla elektroenergetycznego 15 kV, na działce nr [...] – tymczasowa droga dojazdowa w [...], gmina [...]. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: M. i F. [...], M. i K. D., W. i B. B., J. R., M. B., L. B., T. i W. K., M. S., M. S., G. i H. Z., A. i B. B., A. S., F. i A. C., M. G., J. G., T. i S. L., M. K., J. K., M. L., A. F., B. i H. K., D. W., G. i Z. D., A. i P. K., L. D., Ł. i R. P., A. i J. B., M. i I. D., J. E., E. E., E. i Ł. D., G. i A. F., J. S., B. T., D. i J. B., Z. i A.K. Rozpoznając powyższe odwołania decyzją z [...] marca 2005 r. Wojewoda Pomorski umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołań wniesionych przez M. i F. K. oraz M. i K. D., z uwagi na ich wycofanie. Z kolei postanowieniem z [...] marca 2005 r. nr [...], Wojewoda Pomorski stwierdził, na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.), niedopuszczalność odwołań wniesionych przez: W. i B. B., J. R., M. B., L. B., T. i W. K., M. S., M. S., G. i H. Z., A. i B. B., A. S., F. i A. C., M. G., J. G., T. i S. L., M. K., J. K., M. L., A. F., B. i H. K., D. W., G. i Z. D., A. i P. K., L. D., Ł. i R. P., A. i J. B., M. i I. D., J. E., E. E., E. i Ł. D., G. i A. F., J. S., B. T., D. i J. B., Z. i A. K. Organ uznał bowiem, że osoby te nie były stronami w niniejszym postępowaniu, a odwołania przez nich wniesione należało uznać za wniesione przez osoby nieuprawnione. Jednakże WSA w Gdańsku wyrokiem z 9 czerwca 2010 r., II SA/Gd 98/10 uchylił powyższe postanowienie podnosząc, że przy ocenie, czy osobom wnoszącym odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przysługuje status strony, organ odwoławczy był zobowiązany ustalić, czy są to osoby, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm. dalej: uPb). W tym celu organ był obowiązany określić obszar oddziaływania obiektu objętego przedmiotową inwestycją, a następnie ustalić, czy obejmuje on nieruchomości, co do których osobom wnoszącym odwołanie przysługuje jeden z tytułów prawnych określonych w art. 28 ust. 2 uPb (własność, użytkowanie wieczyste, zarząd). Pismem z 14 lutego 2011 r. Wojewoda Pomorski pozostawił bez rozpoznania odwołanie wniesione przez: G. F., A. F., R. B., Z. K. i A. K., z uwagi na nieusunięcie braków formalnych odwołań wniesionych przez te osoby. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek odwołań W. i T. K., F. C., B. i H. K. oraz M. S., Wojewoda Pomorski decyzją z [...] kwietnia 2012 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Puckiego z [...] grudnia 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z akt przedmiotowej sprawy jak i z wywodów Starosty Puckiego wynika, że obszar oddziaływania inwestycji wskazanej w zaskarżonej decyzji organu I instancji ograniczać ma się wyłącznie do enumeratywnie wskazanych w rozstrzygnięciu działek położonych w miejscowości [...], gmina Puck. W ocenie Wojewody Pomorskiego organ I instancji, przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu niezasadnie pominął W. K. i T. K., F. C., B. K. i H. K. ‒ właścicieli działek o nr [...],[...] i [...] bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością inwestycji objętej zaskarżoną decyzją, tj. z działkami nr [...] i [...]. Nadto organ wskazał, że przez nieruchomość M. S. ‒ działkę nr [...], przechodzi kabel elektroenergetyczny o mocy 15 kV, objęty zakresem robót określonym w zaskarżonej decyzji. B. K. i H. K. oraz F. C. wykazali prawo własności nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką nr [...], na której zlokalizowano elektrownię wiatrową o symbolu "EW9". W. K. i T. K. są właścicielami działki nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką nr [...], na której to zlokalizowano elektrownię wiatrową o symbolu "15EW". Zdaniem organu odwoławczego osoby te znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 uPb i powinny być stronami postępowania. Na decyzję Wojewody Pomorskiego skargę do WSA w Gdańsku wniosła [...], domagając się jej uchylenia. W ocenie skarżącej spółki decyzja wydana została z naruszeniem: 1. art. 28 ust 2 w zw. z art. 3 pkt 20 uPb oraz w zw. z art. 28 K.p.a., poprzez przyznanie T. K. i W. K., B. K. i H. K., M. S. oraz F. C. statusu stron postępowania w następstwie błędnego uznania, że nieruchomości, do których posiadają oni tytuł prawny znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji przy jednoczesnym braku wskazania interesu prawnego tych osób; 2. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie zmianie uległ jej stan faktyczny, poprzez zrealizowanie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, co czyniło koniecznym uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania przed organem odwoławczym z uwagi na bezprzedmiotowość takiego postępowania; 3. art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: Ppsa) w zw. z art. 28 ust 2 oraz art. 3 pkt 20 uPb, poprzez niewykonanie wyroku WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2010 r. w zakresie, w jakim sąd ten zobowiązał organ do wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznał, że nieruchomości osób wnoszących odwołanie znajdują się na obszarze oddziaływania obiektu objętego planowaną inwestycją, 4. art. 77, art. 104 i art. 107 K.p.a., poprzez błędne i sprzeczne ustalenie stanu faktycznego sprawy i oparcie się na nieaktualnych ustaleniach faktycznych, 5. art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób sprzeczny z zasadami wyrażonymi w tych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Gdańsku stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy prawidłowo zrealizował wskazania zawarte w wyroku tut. sądu z 9 czerwca 2010 r., II SA/Gd 98/10. Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zasadnie uznał za strony postępowania administracyjnego T. K. i W. K., B. K. i H. K., F. C. oraz M. S. Osoby te są bowiem właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych objętych zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją lub też przeznaczonych pod budowę. W świetle powyższego stwierdził zatem, że zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest zgodna z prawem. W ocenie tegoż sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie tylko mógł, ale powinien był wydać decyzję kasacyjną. Skargą kasacyjną [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając mu: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: § 4 ust. 7 pkt 1 lit. A i lit. B-Bl oraz § 8 uchwały nr X/83/03 Rady Gminy Puck z 28 sierpnia 2003 r. w sprawie uchwalenia: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów wsi: Łebcz, Gnieżdżewo, Werblinia, Połczyno w gminie Puck (Dz. Urz. Województwa Pomorskiego z 2 lutego 2004 r., Nr 12, poz. 225, dalej jako: "uchwała w sprawie mpzp") w zw. z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm., dalej: Upizp), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ww. przepisy uchwały w sprawie mpzp wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości stanowiących działki gruntu nr [...],[...] i [...] oraz [...], położone na terenach oznaczonych w planie miejscowym symbolami [...],[...] i [...], z powodu realizacji i istnienia w ich sąsiedztwie obiektu budowlanego w postaci elektrowni wiatrowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że ograniczenie zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości obowiązuje począwszy od dnia wejścia w życie uchwały w sprawie mpzp i nie jest uzależnione od faktycznego powstania w sąsiedztwie tych nieruchomości elektrowni wiatrowych; 2. art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 uPb w zw. z § 4 ust. 7 pkt 1 lit. A i lit. B-Bl oraz § 8 uchwały w sprawie mpzp, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wskazane przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią przepisy wyznaczające "obszar oddziaływania obiektu", będącego przedmiotem pozwolenia na budowę udzielonego skarżącej; 3. art. 3 pkt 20 uPb oraz art. 28 ust. 2 uPb w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu T. K. i W. K., B. K. i H. K., F. C. oraz M. S. za strony postępowania w sprawie udzielenia skarżącej pozwolenia na budowę, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, że osoby te nie są właścicielami nieruchomości położonych na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem pozwolenia na budowę wydanego skarżącej i nie przysługuje im interes prawny w tym postępowaniu. Na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa, zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 151 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa i art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 153 Ppsa i art. 170 Ppsa, polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Wojewoda Pomorski w wydanej przez siebie decyzji nie ustalił żadnych przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w otoczeniu obiektu, będącego przedmiotem pozwolenia na budowę, nie oznaczył w sposób jednoznaczny obszaru oddziaływania tego obiektu, ani nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, z jakich względów uznał, że nieruchomości będące własnością T. K. i W. K., B. K. i H. K., F. C. oraz M. S. są położone w obszarze oddziaływania tego obiektu, pomimo że konieczność dokonania przez ten organ ustaleń w powyższym zakresie została wskazana w wyroku WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2010 r., II SA/Gd 98/10, co powodować ma, że decyzja Wojewody Pomorskiego została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., oraz art. 153 Ppsa i art. 170 Ppsa, zatem powinna zostać uchylona przez sąd I instancji; art. 153 Ppsa oraz art. 170 Ppsa polegające na oddaleniu przez WSA skargi i utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody Pomorskiego, pomimo że organ nie uwzględnił w tej decyzji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2010 r., II SA/Gd 98/10, które były wiążące również dla sądu I instancji przy rozpoznawaniu skargi w niniejszej sprawie; 6. art. 1 Ppsa, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa oraz art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269, ze zm., dalej: Pusa) oraz art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 uPb i art. 28 K.p.a., polegające na przeprowadzeniu przez wojewódzki sąd administracyjny nienależytej kontroli legalności decyzji Wojewody Pomorskiego i dokonaniu przez ten sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ustaleń w zakresie obszaru oddziaływania obiektu, będących podstawą do oznaczenia stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, za organ administracji. Na podstawie art. 185 § 1 Ppsa oraz art. 203 pkt 1 Ppsa, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Alternatywnie, na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w sprawie nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale zachodzi naruszenie prawa materialnego, o którym mowa powyżej w pkt 1-3. petitum skargi kasacyjnej, na podstawie art. 188 Ppsa oraz art. 203 pkt 1 Ppsa, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Obszernie uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej pełnomocnik Inwestora przywołuje ustalenia zawarte w uchwale w sprawie mpzp w aspekcie ograniczenia dopuszczalności zabudowy dla terenów oznaczonych symbolami [...],[...] oraz [...] odnośnie zachowania odległości co najmniej 200 m od terenów oznaczonych symbolem EW. Nie podziela tezy zawartej w wyroku sądu I instancji, jakoby przepisy uchwały w sprawie mpzp wprowadzały ograniczenia w zagospodarowaniu możliwości zabudowy z powodu istnienia lub realizacji w ich sąsiedztwie obiektu budowlanego w postaci elektrowni wiatrowych. Ograniczenie to nie aktualizuje się zatem w związku z realizacją czy też wybudowaniem na terenach oznaczonych w przepisach planistycznych symbolem EW obiektu budowlanego będącego przedmiotem udzielonego pozwolenia. Ograniczenie w możliwości zabudowy istnieje niezależnie od tego, czy na terenach o symbolu EW faktycznie powstaną jakiekolwiek obiekty budowlane, w szczególności elektrownie wiatrowe. Przepisy w sprawie mpzp nie stanowią zatem przepisów wyznaczających obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 uPb. W art. 3 pkt 20 uPb mowa jest wszak o przepisach odrębnych wprowadzających związane z danym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Takie rozumienie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu ma być prezentowane w piśmiennictwie prawniczym oraz w judykaturze, w których eksponuje się związek istnienia powyższego obszaru z obiektami budowlanymi oraz związek z realizacją planowanego obiektu; w skardze kasacyjnej przywołano ten dorobek, który ma uzasadniać prezentowaną argumentację. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki pod pojęciem "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 uPb rozumieć należy te przepisy, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości w otoczeniu obiektu budowlanego, przy czym ustanawiają te ograniczenia w następstwie (z powodu) powstania obiektu budowlanego. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której ograniczenia w możliwości zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu obiektu budowlanego, wynikające z przepisów prawa, aktualizują się właśnie ze względu na powstanie tego obiektu. Zatem przepisy uchwały w sprawie mpzp nie mogą być uznane za przepisy wyznaczające obszar oddziaływania obiektu, co prowadzi do wniosku o błędnej wykładni przepisów art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 uPb. W następstwie tego niewłaściwie zastosowano przepis art. 28 K.p.a. Przywołując wydany uprzednio w granicach sprawy wyrok WSA w Gdańsku II SA/Gd 98/10 Inwestor eksponuje, że w świetle jego uzasadnienia to rolą Wojewody Pomorskiego było określenie obszaru oddziaływania obiektu objętego przedmiotową inwestycją. Wojewoda wbrew tym wytycznym nie ustalił i nie wskazał w uzasadnieniu swej decyzji jak kształtuje się obszar oddziaływania. Za niewystarczające uznać należy konstatację, że działki odwołujących się sąsiadują bezpośrednio z niektórymi nieruchomościami wskazanymi w pozwoleniu na budowę. Kasator kwestionuje ponadto trafność uznania, że działka nr [...] przeznaczona została pod kabel elektroenergetyczny 15 kV, będący elementem planowanej inwestycji. Oddalenie skargi przez WSA w Gdańsku świadczyć ma, niezależnie od wadliwości działania wojewody, że sąd wojewódzki uchybił przepisom art. 153 i art. 170 Ppsa w aspekcie związania prawomocnym wyrokiem wydanym w granicach sprawy. WSA w Gdańsku uchybić miał ponadto wskazanym w petitum skargi kasacyjnej przepisom przez to, że w istocie sam dokonał za organ ustaleń odnośnie do obszaru oddziaływania obiektu, czym przeprowadził nienależytą kontrolę legalności decyzji Wojewody Pomorskiego. Zarzut powyższy w szczególności odniesiono do ustaleń odnośnie przeznaczenia działki nr [...] należącej do M. S. W piśmie procesowym z 20 grudnia 2013 r. pełnomocnik Inwestora podtrzymując zarzuty skargi kasacyjnej przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2012 r., II OSK 911/11, wyimki uzasadnienia którego mają w ocenie Spółki wzmacniać prezentowaną argumentację odnośnie sposobu rozumienia obszaru oddziaływania obiektu elektrowni wiatrowej. Podczas rozprawy pełnomocnik [...] podtrzymał wniesioną skargę kasacyjną i jej zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty tak naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. W ocenie orzekającego Sądu w pierwszej kolejności rozważyć należy zasadniczą kwestię podniesioną w skardze kasacyjnej odnośnie sposobu rozumienia "przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Pojęciem tym posługuje się prawodawca w art. 3 pkt 20 uPb definiując tzw. "obszar oddziaływania obiektu", przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie "przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Prawidłowe ustalenie tego obszaru w realiach rozpoznawanej przez WSA w Gdańsku sprawy dotyczy węzłowego zagadnienia, czy osobom wnoszącym odwołania przysługiwał status stron postępowania, skoro wedle art. 28 ust. 2 uPb w sprawie pozwolenia na budowę są nimi: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca kasacyjnie Spółka neguje, aby przepisy uchwały w sprawie mpzp mogły być uznane za "przepisy odrębne, wprowadzające związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu", o których mowa w art. 3 pkt 20 uPb. Stanowisko to nie jest prawidłowe. Orzekający w sprawie Sąd opowiada się za tym, że przez pojęcie "przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu" można również rozumieć przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Art. 3 pkt 20 uPb nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących chociażby szczegółowe wymogi dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. W sytuacji, gdy z przepisów tych wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Stanowisko takie prezentowane jest zresztą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które należy podzielić (por. wyrok z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06, LEX nr 340189, ONSAiwsa nr 1 z 2008 r., poz. 12, OSP nr 3 z 2008 r., poz. 35 z glosą aprobującą W. Szwajdlera, wyrok z 22 stycznia 2008 r., II OSK 1892/06, LEX nr 508839). Przepisami takimi niewątpliwie będą przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile z jego treści wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, przy czym ograniczenia te mają związek z oznaczonym rodzajem obiektów budowlanych, ujętych w planie miejscowym, a zarazem tymi, na które opiewa pozwolenie na budowę. Nie ulega wątpliwości przy tym, także dla strony wnoszącej skargę kasacyjną, że zgodnie z art. 14 ust. 8 Upizp uchwała w sprawie mpzp ma walor przepisów prawa powszechnie obowiązującego (por. uwagę na s. 7 skargi kasacyjnej), niewątpliwie jest także "przepisem odrębnym" w stosunku do uPb. Pozostaje przeto rozważyć, czy przepisy uchwały w sprawie mpzp zawierały ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, w otoczeniu obiektu budowlanego. Wedle przywołanych przez skarżącą kasacyjnie Spółkę przepis art. 4 ust. 1 Upizp określa, że "Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego", z kolei art. 6 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że "Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości". Jak przywołał to sąd wojewódzki w uzasadnieniu swego wyroku na terenach oznaczonych w uchwale w sprawie mpzp konturami 1EW-19EW dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych, zaś lokalizacje infrastruktury technicznej związanej z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowych na terenach oznaczonych konturami 38RP-55RP. W przepisach § 4 ust. 7 uchwały w sprawie mpzp zawarto szczegółowe ustalenia m. in. dla terenów oznaczonych symbolami (konturami) [...],[...] i [...], w skład tych konturów wchodzą działki odwołujących się. Z treści tekstu planu zawartego w § 4 ust. 7 pkt 1 lit. A i B-B1 wynika, że w konturach tych dopuszcza się lokalizację określonych rodzajów budynków użytkowych związanych z prowadzoną produkcją rolną, z zastrzeżeniem konieczności zachowania odległości minimum 200 m od granicy terenów oznaczonych na rysunku planem symbolem EW, § 8 uchwały w sprawie mpzp odnosi się do daty wejścia w życie cyt. uchwały. Zarzutu błędnej wykładni cyt. przepisów uchwały w sprawie mpzp nie można sądowi wojewódzkiemu przypisać, niewątpliwie przepis § 4 ust. 7 pkt 1 lit. A i B-B1 uchwały w sprawie mpzp zawiera ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, na których położone są nieruchomości należące do odwołujących się, a ograniczenie to związane jest z przeznaczeniem terenów oznaczonych konturem EW pod budowę elektrowni wiatrowych. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie administracyjnej chodziło o udzielenie pozwolenia na budowę tego rodzaju obiektów, dla których przewidziano ich lokalizację w oznaczonych konturach rysunku planu, a dla nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie ustalono z tego właśnie powodu ograniczenie w zabudowie, to zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że przepisy uchwały w sprawie mpzp określają obszar oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 uPb. Z tych względów za chybione uznać należy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej. Na marginesie powyższych uwag warto zauważyć, że w aktualnie obowiązujących przepisach Upizp przewidziano, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie (art. 10 ust. 2a Upizp). Z tego względu obecnie w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko (art. 15 ust. 3 pkt 3a Upizp). Te unormowania dodatkowo przekonują o trafności wykładni sądu wojewódzkiego odnośnie skutków ustaleń uchwały w sprawie mpzp w aspekcie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego elektrowni wiatrowej. Nie chodzi przy tym, jak to wywodzi skarżąca kasacyjnie Spółka, że ograniczenie w zabudowie oznaczonego terenu obowiązuje od chwili wejścia w życie uchwały w sprawie mpzp, bo to stwierdzenie jest niewątpliwie. Istnienie obszaru oddziaływania zaktualizowało się z chwilą ubiegania się przez inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę obiektów elektrowni wiatrowych, dla których to plan miejscowy ustanowił ograniczenie w zagospodarowaniu terenów sąsiednich. Z tych względów zarzut wadliwej wykładni przepisów art. 3 pkt 20 oraz art. 28 ust. 2 uPb nie jest zasadny. Stanowisko Sądu w tym aspekcie nie sprzeciwia się wywodom zawartym w wyroku II OSK 911/11, na które powołał się pełnomocnik skarżącej kasacyjnie strony w uzupełniającym piśmie procesowym. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 153 oraz art. 170 Ppsa, a także art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. sprowadzający się do oddalenia skargi na decyzję kasacyjną Wojewody Pomorskiego, który z kolei miał nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA w Gdańsku z 9 czerwca 2010 r., II SA/Gd 98/10. Cyt. wyrokiem WSA w Gdańsku uchylając postanowienie organu odwoławczego, wydane na podstawie art. 134 K.p.a., zakwestionował dopuszczalność jego wydania, skoro rozpatrywana była kwestia statusu odwołujących się w postępowaniu administracyjnym. W wyroku tym wskazano, że dochodząc do przekonania, że odwołującym się status strony nie przysługuje, organ odwoławczy winien umorzyć postępowanie odwoławcze. Orzekający wówczas sąd zobowiązał organ odwoławczy do ustalenia, czy odwołujący się są osobami, o których mowa w art. 28 ust. 2 uPb, nakazał określić obszar oddziaływania obiektu, a następnie ustalić, czy odwołującym się przysługuje tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania. Uchylone postanowienie Wojewody Pomorskiego nie zawierało w tym zakresie stosownego uzasadnienia, zaś organ odwoławczy obarczono analizą, czy organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania. Zdaniem Sądu kwestionowany obecnie skargą kasacyjną wyrok nie jest dotknięty naruszeniem przepisów art. 153 i 170 Ppsa. Cyt. przepisy stanowią odpowiednio, że "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia" oraz "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Niesporne jest wszak, że ponownie orzekając w sprawie Wojewoda Pomorski uznał wskazanych w osnowie decyzji odwołujących się za strony w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych z obiektami towarzyszącymi, a swoje stanowisko w tej kwestii uzasadnił. Co się tyczy statusu M. S., to z akt sprawy wynika, że przez jej działkę o nr [...] przebiega kabel elektroenergetyczny 15 kV, objęty zakresem decyzji o pozwoleniu na budowę. Strona skarżąca kasacyjnie zdaje się tego ustalenia nie negować, skoro w skardze kasacyjnej ograniczyła się do zarzutu, że ustalenie to rozbudował sąd wojewódzki w swym wyroku. Już to wskazuje niewątpliwie, że stanowisko Wojewody Pomorskiego co do statusu M. S. jako strony postępowania było trafne i nie stanowiło naruszenia reguły związania prawomocnym wyrokiem II SA/Gd 98/10 oraz tam sformułowaną oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Nie jest także naruszeniem przepisów art. 153 i art. 170 Ppsa argumentowanie przez Wojewodę Pomorskiego odnośnie do statusu T. K., W. K., B. K., H. K. i F. C., jako stron postępowania. W tym przypadku Wojewoda Pomorski w swej decyzji wywodził, że osoby te dysponują prawem do nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z enumeratywnie wskazanymi działkami gruntowymi, na których zaprojektowano elektrownie wiatrowe o symbolach "EW9" i "15EW". Na ten element stanu faktycznego, wymagającego analizy w aspekcie posiadania przez odwołujących się przymiotu strony postępowania wskazywał zresztą WSA w Gdańsku w wyroku II SA/Gd 98/10 przywołując oświadczenie złożone na rozprawie przez W.K., iż od 1987 r. jest on właścicielem nieruchomości bezpośrednio graniczącej "z działką na której stoją wiatraki" (s. 7 uzasadnienia cyt. wyroku). Nie są zatem trafne zarzuty, jakoby ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda Pomorski miał pominąć wskazania zawarte w wyroku wydanym w granicach sprawy, a sąd I instancji nie dostrzec tego. Odrębną kwestią jest natomiast, czy te ustalenia organu odwoławczego są trafne, a także, czy oddalając skargę na decyzję kasacyjną sąd wojewódzki dokonał prawidłowej oceny legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach kontrolowanej sprawy WSA w Gdańsku zasadnie przyjął, że osoby ujęte w osnowie decyzji Wojewody Pomorskiego były stronami postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 uPb. Niesporne jest w świetle akt sprawy, a to przecież na podstawie tych akt orzekał sąd wojewódzki, że działkę należącą do M. S. (nr [...]) przeznaczono pod kabel elektroenergetyczny, zaś inne działki należące do odwołujących się położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym pod elektrownie wiatrowe, co uwzględniając uprzednie uwagi odnośnie obszaru oddziaływania w aspekcie treści uchwały w sprawie mpzp, nakazywało uznać, że odwołującym się przysługiwał przymiot stron postępowania. Odwołujący się mieli interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 uPb do wniesienia odwołań. Wyrok sądu wojewódzkiego zawiera przy tym wszelkie elementy wymagane dyspozycją art. 141 § 4 Ppsa, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko skarżącej kasacyjnie Spółki, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, chybiony tym samym jest zarzut naruszenia cyt. przepisu. Nie można również zasadnie czynić zarzutu sądowi wojewódzkiemu, że samodzielnie dokonał ustaleń w aspekcie obszaru oddziaływania obiektu, skoro dokonywał on oceny stanowiska Wojewody Pomorskiego w tym względzie nie będąc związanym zarzutami skargi. Istotnie, decyzja organu odwoławczego (oprócz odniesienia się do zajęcia działki nr [...] należącej do M. S. pod kabel elektroenergetyczny) nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia, gdy chodzi o przytoczenie tych przepisów uchwały w sprawie mpzp, z których wynika ograniczenie w zagospodarowaniu działek sąsiadujących z obszarami objętymi konturem EW w tekście planu. Niesporne jest zarazem, że organ odwoławczy miał na względzie ustalenia planistyczne, skoro w motywach swego rozstrzygnięcia uznał, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z planem, którego fragmenty tekstu przywołano w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2012 r. Niewątpliwie jednak ewentualne uchybienia w zakresie prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.) nie mogły mieć istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia organu, a tylko wówczas skarga Spółki mogłaby liczyć na uwzględnienie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Te uwagi przekonują, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 4-6 skargi kasacyjnej, których miałby się dopuścić sąd I instancji nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 Ppsa), a tylko wówczas istniałyby podstawy do uwzględnienia wywodów Spółki [...]. Konkludując: skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło