I SA/Kr 1311/12
WyrokWSA w Krakowie2012-11-27
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) z tytułu uczestnictwa w tej spółce powstaje w momencie wypłaty dywidendy, czy też na analogicznych zasadach jak u komplementariusza, co wiązałoby się z obowiązkiem opłacania zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) powstaje w momencie wypłaty dywidendy, a nie w trakcie roku podatkowego na zasadach analogicznych do komplementariusza. W związku z tym, akcjonariusz nie jest zobowiązany do wpłacania zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku podatkowego, a obowiązek podatkowy powstaje dopiero z chwilą otrzymania środków pieniężnych.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o interpretację indywidualną dotyczącą momentu opodatkowania przychodów uzyskiwanych przez akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) oraz obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy. Skarżący twierdzili, że obowiązek podatkowy powstaje w momencie wypłaty dywidendy. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że przychód powstaje na bieżąco w trakcie roku podatkowego. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone interpretacje indywidualne i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżących koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1311/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r., sprawy ze skarg A. P. , P. P. i Ł. H., na interpretacje indywidualne Ministra Finansów, z dnia 8 maja 2012 r. Nr [...],, Nr [...],, Nr [...],, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, I. uchyla zaskarżone interpretacje indywidualne, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 1.371 zł ( tysiąc trzysta siedemdziesiąt jeden złotych).
We wnioskach z dnia 10 lutego 2012r. A. P., P. P. i Ł. H., zwrócili się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu i momentu opodatkowania przychodów (dochodów) uzyskiwanych przez akcjonariusza z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowo-akcyjnej oraz obowiązku odprowadzania w trakcie roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy.
W przedmiotowych wnioskach zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawcy zamierzają w przyszłości zostać akcjonariuszem (inwestorem biernym) spółki komandytowo-akcyjnej (SKA). Nie będą pełnili w SKA roli komplementariusza.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
czy w związku z posiadaniem przez wnioskodawcę statusu akcjonariusza w SKA, obowiązek podatkowy związany z przychodami osiąganymi przez SKA powstanie dla niej w dacie wypłaty dywidendy przez SKA, tj. po podjęciu przez walne zgromadzenie uchwały o podziale zysku i jego otrzymaniu, czy też obowiązek podatkowy powstawał będzie na analogicznych zasadach, jak w przypadku komplementariusza w SKA, co będzie się wiązać z obowiązkiem opłacania zaliczek w trakcie roku podatkowego?
Zdaniem wnioskodawców, z uwagi na status akcjonariusza SKA, ich dochodem z tytułu uczestnictwa w SKA, będzie jedynie kwota zatwierdzonej przez walne zgromadzenie i wypłaconej dywidendy. Obowiązek podatkowy powstanie w momencie otrzymania środków pieniężnych, zatem w związku z uczestnictwem w SKA, wnioskodawca nie będzie zobowiązany do opłacania zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku podatkowego. Na poparcie swojego stanowiska powołano wyroki:
- NSA sygn. akt II FSK 1925/09,
- WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1064/09,
- WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1626/09,
- WSA w Krakowie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1738/09,
- WSA w Krakowie z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1375/10
oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012r. sygn. akt II FPS 1/11.
Interpretacjami indywidualnymi z dnia 8 maja 2012r. znak: [...], [...] oraz [...], Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej uznał, że stanowisko wnioskodawców w zakresie:
- możliwości zaliczenia przychodów uzyskiwanych przez akcjonariusza z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowo-akcyjnej do źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza - jest prawidłowe, natomiast w zakresie
- momentu uzyskania przez akcjonariusza przychodu z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowo-akcyjnej oraz obowiązku uiszczania w trakcie roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy - jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wskazano, że z powiązania art. 24 ust. 1 z art. 9 ust. 2 i art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że dochodem wspólnika spółki osobowej jest, co do zasady, wynikająca z ksiąg rachunkowych przypadająca mu część przychodów spółki i w tej samej proporcji przypadająca mu część kosztów uzyskania przychodu także wynikająca z tej księgi. W myśl art. 44 ust. 1 pkt 1 w/w. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h. Zgodnie z art. 44 ust. 3 w/w. ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani wpłacać zaliczki miesięczne. W myśl art. 44 ust. 3 f tej ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, opodatkowani na zasadach określonych w art. 30c, są obowiązani wpłacać na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje właściwy naczelnik urzędu skarbowego, zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonym zgodnie z art. 30c, a sumą należnych zaliczek za poprzednie miesiące, z uwzględnieniem art. 27b.
Zaliczki miesięczne od dochodów wymienionych w ust. 1, wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczki kwartalne podatnicy wpłacają w terminie do 20 dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego. Podatnik nie wpłaca zaliczki za ostatni miesiąc lub odpowiednio kwartał, jeżeli przed upływem terminu do jej wpłaty złoży zeznanie i dokona zapłaty podatku na zasadach określonych w art. 46 (art. 44 ust. 6 ww. ustawy). Mając możliwość uzyskania okresowych danych dotyczących sumy przychodów i sumy kosztów uzyskanych w okresie obrachunkowym przez spółkę niemającą osobowości prawnej na podstawie prowadzonych prawidłowo przez tę spółkę ksiąg rachunkowych, wspólnik takiej spółki ma możliwość wywiązać się z obowiązków, jaki nakłada na niego art. 44 ust. l pkt l ww. ustawy. Techniczny sposób uzyskiwania przez wspólników ww. informacji za każdy okres sprawozdawczy pozostaje w sferze porozumienia się wspólników (akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej) ze spółką. Tak więc nie ma podstaw, aby z faktu, iż na gruncie K.s.h. (art. 347 § 1 w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 K.s.h.) podział zysku za rok obrotowy, w części przypadającej akcjonariuszom spółki komandytowo-akcyjnej następuje na podstawie sprawozdania finansowego, zbadanego przez biegłego rewidenta i który określony jest uchwałą walnego zgromadzenia, wywodzić brak możliwości wywiązania się akcjonariuszy z obowiązków wynikających z art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, płacenia zaliczek na podatek w trakcie roku.
Organ uznał więc, że z tytułu uczestnictwa w tej spółce wnioskodawca uzyska, co do zasady, przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Moment uzyskania tego przychodu, należy zatem ustalać na bieżąco w trakcie roku podatkowego według zasad określonych w art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem charakteru zdarzeń gospodarczych powstałych w trakcie prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej. Przy czym, przypadający na wspólnika przychód należy ustalić proporcjonalnie do jego udziału w zysku spółki, tj. zgodnie z art. 8 ust. 1 w/w. ustawy. Z kolei dochodem wspólnika spółki osobowej jest, co do zasady, wynikająca z ksiąg rachunkowych przypadająca mu część przychodów spółki pomniejszonych o przypadającą mu w tej samej proporcji część kosztów uzyskania przychodu. Dochód ten będzie podlegał opodatkowaniu w/g skali podatkowej, bądź tzw. podatkiem liniowym, o ile zostaną spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające opodatkowanie dochodów w tej formie. Natomiast w ciągu roku podatkowego, wnioskodawca zobowiązany będzie wpłacać zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w w/w. ustawie o podatku dochodowym.
Odnosząc się do powołanych przez wnioskodawców wyroków wskazano, iż z żadnego przepisu Ordynacji podatkowej, w tym przepisów regulujących materię wydawania interpretacji, nie wynika obowiązek organu - polemizowania z poglądami orzecznictwa lub doktryny. Nie można zatem czynić organowi w tym zakresie zarzutów zmierzających do podważenia poprawności wydanej interpretacji. Odnosząc się natomiast do powołanej uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012r. sygn. II FPS 1/11 organ podał, iż została ona wydana na gruncie przepisów regulujących opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych, zatem jej postanowienia nie dotyczą opodatkowania przychodów wspólników spółki komandytowe-akcyjnej będących osobami fizycznymi. W uchwale tej NSA stwierdził, iż na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychód akcjonariusza z udziału w spółce komandytowe-akcyjnej nie jest przychodem z działalności gospodarczej, a z prawa majątkowego. Jednakże ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, w przeciwieństwie do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zawiera definicji działalności gospodarczej. Natomiast art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje wprost, iż w przypadku gdy działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5 a pkt 6 tej ustawy prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej (w tym SKA) przychody z udziału w tej spółce stanowią, co do zasady, przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Z uwagi na odmienność uregulowań w w/w. zakresie w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych powołana uchwała nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Wnioskodawcy wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa.
Organ udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnych.
A. P., P. P. i Ł. H. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe interpretacje, zarzucając naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego tj.:
- art. 5b ust. 2, art. 8 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że przepisy te stanowią podstawę ustalania dochodu akcjonariusza spółki komandytowo- akcyjnej;
- art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 1i oraz art. 44 ust. 1 pkt 1) i ust. 3 w/w ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania za nieprawidłowe stanowiska, zgodnie z którym przychód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej powstaje w dacie otrzymania dywidendy:,
2. prawa proceduralnego tj.:
- art. 121 § 1 w zw. art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, który zgodnie z art. 14h Ordynacji podatkowej ma również zastosowanie do postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, oraz
- art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie odniesienie się przez Ministra przy wydawaniu Interpretacji do korzystnego dla skarżących orzecznictwa sądów administracyjnych;
Uzasadniając powyższe zarzuty wskazano, że przytoczone przez organ uregulowania, nie stanowią podstawy do określenia dochodu (podstawy opodatkowania) akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej, a w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy uznania, że w trakcie roku powstaje u akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej obowiązek podatkowy. Podstawę obliczenia podatku (podstawę opodatkowania) stanowi w myśl art. 26 ust. 1 ustawy PIT co do zasady dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. l, 2, 3b-3e, 4,4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i art. 25 ustawy PIT. Zgodnie z art. 9 ust. 2 dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Zatem podstawę opodatkowania akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej stanowi nadwyżka sumy przychodów z udziału w tej spółce (zaliczonych do przychodów z działalności gospodarczej) nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
Dochód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej powinien być ustalony na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy PIT dochodem tym powinna być nadwyżka sumy przychodów wspólnika spółki komandytowo-akcyjnej z udziału w spółce (a nie przychodów samej spółki) nad kosztami ich uzyskania (a nie nad kosztami uzyskania przychodów spółki) osiągnięta w roku podatkowym. Tak obliczony dochód powinien podlegać opodatkowaniu zgodnie z zasadami przewidzianymi dla dochodów z działalności gospodarczej.
Wbrew stanowisku organu, ustawa PIT, a w szczególności powołane przez organ przepisy nie dają podstaw do uznania, że dochód akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej jest "częścią" dochodu samej spółki wynikającą z prostego przemnożenia dochodu spółki ustalonego na podstawie prowadzonych przez nią ksiąg rachunkowych przez procentowy udział akcjonariusza w zysku. Przepisy art. 5b ust.2, art. 8 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 w/w ustawy nie mogą w konsekwencji stanowić podstawy dla rozpoznawania przez akcjonariusza spółki komandytowo - akcyjnej obowiązku podatkowego w trakcie roku podatkowego.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych interpretacji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2012r. połączono sprawy wynikające z przedmiotowych skarg sygn. akt od I SA/Kr 1311/12 do I SA/Kr 1313/12, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 1311/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skargi są uzasadnione. Punktem wyjścia dla tej oceny stał się ukształtowany już pogląd orzecznictwa sądowo – administracyjnego, zgodnie z którym skoro spółka komandytowo-akcyjna nie posiada osobowości prawnej , to akcjonariusze będący osobami fizycznymi nie mogą uzyskiwać z niej dochodu w postaci dywidendy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód akcjonariusza winien być zatem opodatkowany jako przychód uzyskany z pozarolniczej działalności gospodarczej zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy. Istota sporu ogniskuje się także wokół zagadnienia określenia momentu opodatkowania uzyskanego przez skarżących przychodu oraz obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku podatkowego. W ocenie składu orzekającego odwoływanie się w interpretacjach do brzmienia art. 44 i nast. oraz 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla określenia momentu uzyskania rzeczonego przychodu i zasad uiszczania zaliczek na podatek dochodowy jest nieprawidłowe. Wedle art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy podatnicy osiągający dochody z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14 - są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h. Dalej zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1 podatnik prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek uiszczania co miesiąc zaliczek na podatek dochodowy, począwszy od miesiąca w którym dochód ten przekroczył kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku. Z kolei art. 44 ust. 1 pkt 1 tego samego aktu prawnego odwołuje się do art. 14 ust. 1 zgodnie z którym, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. A zatem w przypadku przychodów z działalności gospodarczej nie jest istotny moment otrzymania pieniędzy (wartości pieniężnych). Przychodem są bowiem kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie pojęcia "kwota należna", znaczenie tego pojęcia w zasadzie determinuje bowiem rozumienie przychodu z działalności gospodarczej. W przepisach podatkowych brak jest definicji pojęcia "kwota należna". Konieczne jest zatem odwołanie się do wykładni językowej. W myśl Słownika języka polskiego - "należny" to "przysługujący, należący się komuś". Z kolei czasownik "należeć się" oznacza tyle, co "przysługiwać komuś, stanowić dług, powinność, zapłatę". Nie można zatem mówić o powstaniu przychodu, jeśli nie było podstawy prawnej, na mocy której podmiot (u którego ma powstać przychód) może się skutecznie domagać świadczenia od drugiego podmiotu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 lutego 2009. sygn. akt I SA/Gd 771/08, opubl. LEX nr 487265). "Kwoty należne" są to te przychody, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi działalność gospodarcza, i które w następstwie prowadzenia tej działalności stają się wymagalną wierzytelnością, choćby faktycznie środków z tego tytułu jeszcze nie uzyskano. Termin "kwota należna" jest w tym ujęciu tożsamy z pojęciem "wymagalne świadczenie (wierzytelność)" (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007r. sygn. akt II FSK 1028/06, opubl. LEX nr 377519). Podzielić należy zapatrywanie , że zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 ksh w zakresie stosunku prawnego akcjonariuszy w spółce komandytowo - akcyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej. Konsekwencją tej regulacji jest to, że na podstawie art. 347 § 1 w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 ksh prawo do udziału w zysku akcjonariusza spółki powstaje dopiero z chwilą wykazania tego zysku w sprawozdaniu finansowym spółki, zbadanym przez biegłego rewidenta i jego przeznaczenia przez zgromadzenia wspólników do wypłaty akcjonariuszom. Oznacza to, że prawo do dywidendy (w rozumieniu ksh, a nie ustawy o p.d.o.f.) powstaje tylko wówczas, gdy odpowiednia część zysku została przeznaczona do podziału przez walne zgromadzenie. Wcześniej akcjonariusz nie ma skutecznego roszczenia o jego wypłatę. Jednocześnie zgodnie z art. 146 § 2 pkt 2 ksh uchwała o podziale zysku spółki pomiędzy jej akcjonariuszami wymaga zgody wszystkich jej komplementariuszy. Akcjonariuszowi spółki komandytowo - akcyjnej przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy komplementariusze podejmą uchwałę o jego podziale. Z tą chwilą, (a więc dopiero po spełnieniu określonych w ksh przesłanek ), akcjonariusz nabywa wierzytelność o wypłatę należnej mu części zysku. Wierzytelność ta jest skonkretyzowana przedmiotowo i podmiotowo i od momentu powstania przyjmuje postać roszczenia o wypłatę dywidendy. Stanowi także przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jest bowiem przychodem z udziału w spółce nie będącej osobą prawną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o p.d.o.f. Ponadto w myśl art. 348 § 2 k.s.h. w zw. z art. 126 § 1 pkt 1 k.s.h. akcjonariuszem uprawnionym do quasi-dywidendy będzie jedynie ten, któremu przysługiwało prawo do akcji w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku. A zatem prawo do zysku jest związane z akcją, nie zaś z osobą akcjonariusza, tak więc o przysługiwaniu bądź nie roszczenia o wypłatę dywidendy decydować będzie fakt czy w chwili powzięcia uchwały o podziale zysku dana osoba była uprawnionym z akcji. Do czasu spełnienia w danym roku przesłanek powstania roszczenia o wypłatę dywidendy akcjonariusz nie posiada uprawnienia żądania świadczenia od spółki, ma jedynie podstawy do oczekiwania , że w jego majątku powstawać będzie co roku roszczenie o wypłatę quasi- dywidendy. ( wyrok WSA we Wrocławiu z 22.07.2009 r. , I SA/Wr 1063/09 ) Moment powstania przychodu u wnioskodawców jako akcjonariuszy spółki komandytowo-akcyjnej jest więc zawsze taki sam , niezależnie od transakcji i zdarzeń gospodarczych mających miejsce w tej spółce. Zgodzić należy się także ze skarżącymi, że sposób powstawania przychodu u akcjonariusza spółki komandytowo - akcyjnej nie pozostaje bez wpływu na zastosowanie wobec niego przepisów dotyczących wpłacania zaliczek na podatek dochodowy na podstawie art. 44 ust. l pkt 1 u.p.d.o.f. jako konsekwencji uznania, że uzyskuje on przychody, których źródłem jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Po raz kolejny przywołać tu należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażone w wyroku z dnia 22 lipca 2009 r., który stwierdził , że skoro u akcjonariusza spółki komandytowo - akcyjnej w trakcie roku podatkowego nie powstaje przychód należny, to tym samym niemożliwe jest zastosowanie art. 44 ust. 1 i 3 ustawy o p.d.o.f. Przychód ten powstaje dopiero w momencie powstania roszczenia akcjonariusza o wypłatę dywidendy. Z związku z tym sąd ten przyjął, że w takiej sytuacji konieczne jest zastosowanie reguły ogólnej przewidzianej w art. 9 ust. 2 ustawy o p.d.o.f. , przy czym biorąc pod uwagę, że w odniesieniu do uzyskanego przychodu z zysku, u akcjonariusza nie wystąpią koszty uzyskania przychodu, to przychodem (dochodem) podlegającym opodatkowaniu będzie cała kwota należna. Powyższe stanowisko WSA we Wrocławiu podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2011 roku, sygn. akt II FSK 1925/09, co powinno determinować kwestię określenia momentu opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej oraz obowiązku (a raczej jego braku) odprowadzania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Ponieważ zgodnie z art. 44 ust.3 pkt 1 ustawy o p.d.o.f. obowiązek wpłacania zaliczki powstaje dopiero z miesiącem, w którym dochód podatnika przekroczył kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku, to w sytuacji gdy akcjonariusz nie uzyska przychodu (dochodu) w ciągu roku podatkowego, obowiązek zaliczki nigdy nie powstanie. Natomiast uzyskanie przychodu, rodzi obowiązek wpłacenia zaliczki za ten miesiąc, w którym dochód powstał i wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym. Analogiczny pogląd jakkolwiek na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 16 stycznia 2012 r. sygn. II FPS 1/11. W przedmiotowym zdarzeniu przyszłym nie wystąpią koszty uzyskania przychodów , a podstawę opodatkowania będzie stanowić przypadająca proporcjonalnie na akcjonariusza część quasi dywidendy wypłaconej w danym roku przez spółkę komandytowo- akcyjną, obowiązek podatkowy powstanie w momencie uzyskania środków pieniężnych; przepisy kodeksu spółek handlowych określają wszak , co wyżej wywiedziono – prawo akcjonariuszy do zysku spółki komandytowo – akcyjnej analogicznie do przepisów regulujących zasady udziału w zyskach spółki akcyjnej. ( wyrok W.S.A. w Krakowie z 20.12.2007 r. sygn. akt I SA/Kr 1181/07 )
Zważywszy na przedstawione argumenty , uprawniona jest konstatacja, iż Minister Finansów dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, to jest art. 5b ust.2 , 8 ust. 1 , 14 ust. 1, 17 ust 1a , 24 i art. 44 ust. 1 i 3 oraz 9 ust. 2 ustawy o p.d.o.f., co miało wpływ na wydane przez niego indywidualne interpretacje prawa podatkowego. Orzeczono zatem jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 § 1 ustawy o p.p.s.a . O zwrocie kosztów postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy o p. p.s.a.
W ponownie udzielonych interpretacjach indywidualnych Minister Finansów uwzględni przedstawioną wyżej wykładnię prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło