II SA/Kr 1248/12

WyrokWSA w Krakowie2012-11-27

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Mirosław Bator, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci elektroenergetycznej może zostać wydana bez uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią, a także czy sąd administracyjny, po uchyleniu decyzji przez NSA z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, może ograniczyć kontrolę do kwestii kwalifikacji inwestycji jako celu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę po jej przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, która obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W sytuacji, gdy NSA uchylił wyrok WSA z powodu naruszenia przepisów proceduralnych (art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a.), sąd pierwszej instancji nie może ograniczyć kontroli jedynie do kwestii kwalifikacji inwestycji jako celu publicznego, lecz musi rozpoznać wszystkie zarzuty skargi, w tym dotyczące braku wymaganych uzgodnień z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią. Niewydanie decyzji po uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień stanowi wadę uzasadniającą uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci elektroenergetycznej. Po kilku latach postępowań administracyjnych i sądowych, w tym uchyleniach decyzji przez WSA i NSA, sprawa wróciła do WSA. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów proceduralnych przez WSA, błędną wykładnię przepisów dotyczących inwestycji celu publicznego, a także brak wymaganych uzgodnień z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i organem ochrony przed powodzią. WSA, rozpoznając sprawę po raz kolejny po wyroku NSA, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 lipca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 17 września 2010 r. i orzekł, że decyzje te nie mogą być wykonywane. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawę ze skarg "A" S.A. w K., Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz "A" S.A. w K. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. kwotę po 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 16 kwietnia 2007r. [....] Konsorcjum Inwestycyjne [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. wystąpiło o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN na działkach nr [....] oraz częściach działek nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K". Prezydent Miasta K. decyzją z 21 lutego 2008r., na podstawie art. 50 ust.1, art. 54 w związku z art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla powyższego zamierzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , nie uznając zasadności odwołania wniesionego przez [....] S.A., decyzją z 4 lipca 2008r. utrzymało wymienione rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 stycznia 2009r. sygn. II SA/Kr 935/08 uchylił zaskarżoną przez [....] S.A. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 4 lipca 2008r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z 21 lutego 2008r., stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Sąd I instancji wyjaśnił, że sporna inwestycja ma polegać na budowie sieci elektroenergetycznej SN i NN na oznaczonych działkach, jednakże okoliczność ta nie jest wystarczające do ustalenia w jakim trybie mają zostać ustalone warunki jej lokalizacji. Jest to spowodowane tym, że organy orzekające w sprawie nie poczyniły ustaleń umożliwiających stwierdzenie, czy wnioskowane zamierzenie, wymienione w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma znaczenie lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe/wojewódzkie/krajowe), umożliwiające traktowanie go jako celu publicznego. Powyższa wadliwość, jak wskazano w wyroku, skutkowała odstąpieniem przez Sąd od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien podjąć czynności umożliwiające kwalifikację przedmiotowej inwestycji na tle obu przesłanek przewidzianych w art. 2 ust 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalając "znaczenie" inwestycji, organ powinien wziąć pod uwagę takie cechy jak jej rozmiar, cel któremu inwestycja ma służyć, doniosłość inwestycji z punktu widzenia interesów lokalnych czy ponadlokalnych oraz inne warunki, które mogą być uznane za istotne z punktu widzenia brzmienia przepisu. Z uwagi na to, iż inwestycja dotyczy budowy sieci energetycznej, ustalenie "znaczenia" inwestycji powinno odbywać się również z uwzględnieniem przepisów ustawy z 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), przepisów wykonawczych do tej ustawy oraz prawa unijnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 kwietnia 2010r. sygn. II OSK 648/09 oddalił skargę kasacyjną K.H. , uczestnika postępowania, od powyższego wyroku, przyjmując, że zasadnie Sąd I instancji uznał, że przeprowadzone postępowanie nie pozwoliło na uznanie, czy w warunkach przedmiotowej sprawy sporna inwestycja ma cechy inwestycji celu publicznego (art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, samo zakwalifikowanie określonej inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie pozwala na uznanie, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Koniecznym jest bowiem również określenie, czy inwestycja wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie gminnym, powiatowym, wojewódzkim lub społeczeństwa całego kraju. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta K. decyzją z 17 września 2010r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN na częściach działek nr nr [....] (obr......) przy ul. [....] w K.", umarzając jednocześnie postępowanie dla części zamierzenia objętego ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[....] w K. (Uchwała Rady Miasta K. z 12 maja 2010 r. nr....), położonego na częściach działek nr nr [....] (obr......). Prezydent Miasta K. wskazał, że planowanej inwestycji nie można postawić zarzutu braku cechy ogólnej dostępności, albowiem budowa spornej sieci elektroenergetycznej będzie fragmentem sieci energetycznej należącej do przedsiębiorstwa energetycznego [....] S.A., stosownie do art. 3 pkt 11 Prawa energetycznego. Po wykonaniu wnioskowanego fragmentu sieci przedsiębiorstwo energetyczne nie będzie mogło odmówić przyłączenia się do niej kolejnych odbiorców. Zatem przedmiotowy odcinek sieci będzie służyć nie tylko do zasilania zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, ale także do zasilania wszystkich potencjalnych odbiorców energii elektrycznej w tym obszarze, o ile przedsiębiorstwo energetyczne uzna, iż istnieją ku temu techniczne i ekonomiczne warunki. Według Prezydenta Miasta K. , pozwala to uznać, że budowa sieci energetycznej na terenie objętym wnioskiem stanowi działanie o znaczeniu lokalnym, służące zaopatrzeniu ludności w energię elektryczną, będące równocześnie zadaniem własnym gminy (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 18 lipca 2011r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 17 września 2010r., podzielając w całości ustalenia przyjęte w sprawie przez organ I instancji w odniesieniu do wykładni pojęcia "inwestycji celu publicznego" oraz charakteru wnioskowanej sieci elektroenergetycznej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniach złożonych przez [....] S.A. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową "[....] , organ odwoławczy wskazał, że projekt kwestionowanej decyzji nie wymagał dodatkowych uzgodnień w zakresie zagrożenia powodziowego oraz ochrony przyrody. Kolegium wyjaśniło, że art. 84 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz. 145) został uchylony przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 32, poz.159). Uzgodnienie z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska spornej inwestycji leżącej w otulinie [....] Parku Krajobrazowego nie było zaś konieczne na podstawie art. 53 ust. 5 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem uzgodnienia tego rodzaju dokonywane są jedynie w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Przepis art.6 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r. Nr 25, poz.150 ze zm.) otuliny parku krajobrazowego nie traktuje zaś za formę ochrony przyrody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 16 stycznia 2012r. oddalił skargi [....] S.A. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 18 lipca 2011r. Sąd I instancji wskazał na dopuszczalny zakres kontroli sądowej zaskarżonej decyzji związany z tym, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uznając zasadność wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 16 stycznia 2009r. wskazał, że organy administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinny podjąć stosowne czynności umożliwiające kwalifikację spornej inwestycji na tle obu przesłanek przewidzianych w art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem w wyroku z 16 stycznia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał tylko zbadanie, czy w sprawie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, przeprowadzana aktualnie kontrola sądowa może ograniczyć się tylko do tej kwestii. Według Sądu I instancji, nie można zarzucić orzekającym organom naruszenie prawa przy ustaleniu, że inwestycja budowy sieci elektroenergetycznej SN i NN jest inwestycją celu publicznego. Sąd w całości popiera bowiem wywód orzekających w sprawie organów, iż pojęcie "cel publiczny", oznacza cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich. Według art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Budowa sieci elektroenergetycznej ma znaczenie lokalne bądź ponadlokalne, albowiem zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym zaspakajanie takich potrzeb jak zaopatrzenie w energię elektryczną należy do zadań własnych gminy, a dostęp do niej, czyli możność przyłączenia, będą mieli także potencjalni odbiorcy spoza tego terenu - po spełnieniu technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia. Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio we wskazanym rozumieniu ma znaczenie dla całej gminy. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła [....] S.A. z siedzibą w K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012r., II OSK 1439/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że Sąd I instancji przyjął, iż w świetle stanowiska sformułowanego w wyroku z 16 stycznia 2009r. kontrola sądowa zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 18 lipca 2011r. ograniczyć się powinna jedynie do odpowiedzi na pytanie, czy budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tę kwestię Sąd we wskazaniach co do dalszego postępowania kazał bowiem organom orzekającym w sprawie ponownie rozważyć, mając na uwadze potrzebę ustalenia znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego spornego zamierzenia. Tak formułowane przez Sąd I instancji zapatrywanie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak za błędne. W swoich ustaleniach Sąd I instancji pominął bowiem, jak trafnie podniósł wnoszący skargę kasacyjną, treść rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które definiowały przyczyny, z powodu których wynik kontroli sądowej decyzji z 4 lipca 2008r. zawężony został do określenia wykładni art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przedstawienia wskazań co do dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął, że uchybienie przez organy przepisom art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. stwarza podstawę do uchylenia wszystkich wydanych w sprawie rozstrzygnięć na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co skutkowało koniecznością odstąpienia od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, do których nawiązywały pozostałe zarzuty skargi. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełna kontrola decyzji mogłaby nastąpić dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co w rozpatrywanym przypadku jednakże nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji nie mógł ograniczyć swoich rozważań jedynie do tego, czy budowa wnioskowanej sieci elektroenergetycznej spełnia cechy inwestycji celu publicznego. Zarzucono Sądowi I instancji, iż nie dostrzegł, że przedstawione w wyroku z 16 stycznia 2009r. rozważania skutkowały uchyleniem obu decyzji wydanych w sprawie oraz nałożeniem na organ obowiązku ponownego przeprowadzenia w całości postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wniosku [....] Konsorcjum Inwestycyjnego [....] sp. z o.o. w przedmiocie ustalenia inwestycji celu publicznego. Taka treść rozstrzygnięcia nie pozwalała na zredukowanie obowiązków kontrolnych Sądu do potwierdzenia, że sporne zamierzenie - w oparciu o sformułowane w poprzednim wyroku wskazania - ma charakter inwestycji celu publicznego. Ocena o zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 18 lipca 2011r. wymagała rozważenia przez Sąd I instancji wszystkich warunków, jakie muszą zostać spełnione przy wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w myśl przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów szczególnych. Uwzględnienie procesowych zasad kontroli przez sąd administracyjny decyzji administracyjnej, nakładało jednocześnie na Sąd I instancji obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów sformułowanych w skardze. Wnosząca skargę kasacyjną spółka trafnie wykazała, że Sąd I instancji nie wywiązał się w rozpoznawanej sprawie z powyższego obowiązku, skoro zarzuty podważające prawidłowość stanowiska przyjętego przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie tylko w odniesieniu do charakteru nadawanego spornej inwestycji, ale również i innych zagadnień, wskutek wadliwego zastosowania art. 153 p.p.s.a., nie stały się przedmiotem rozpoznania. W ocenie Sądu odwoławczego, powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro Sąd nie tylko odstąpił od kontroli zastosowania przez organy orzekające w sprawie powołanych w skardze przepisów prawa (art. 2 pkt 1, art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody; art. 4a pkt 2, art. 79 ust. 2 pkt 3 i art. 84 Prawa wodnego; art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.; art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji; art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), ale przede wszystkim nie poddał rozstrzygnięcia ocenie określonej w art. 134 § 1 p.p.s.a. (sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną). Zakresem rozważanego pominięcia została objęta akcentowana przez strony wnoszące skargę kwestia braku właściwego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia w sprawie art. 84 w związku z art. 79 ust. 2 Prawa wodnego w sytuacji, gdy twierdzenie organu odwoławczego o uchyleniu wskazanej normy strona skarżąca w całości odrzuciła z powołaniem się między innymi na regulację art. 20 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którą do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Podobnie należy ocenić zarzut braku uzgodnienia projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, skoro stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznające, że otulina parku krajobrazowego nie jest formą ochrony przyrody, skarżąca uznała w skardze za błędne, wskazując na odmienne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym względzie. Zdaniem NSA, na obecnym etapie postępowania, w związku z uwzględnieniem skargi kasacyjnej z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, przedwczesna byłaby ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pomimo że skarżąca spółka w skardze kasacyjnej formę naruszenia prawa materialnego łączy z dokonaniem przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to w istocie postawiony przez stronę skarżącą zarzut opiera się na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów. Nakaz rozważenia przez organ prowadzący postępowanie celów i rozmiaru inwestycji, a także jej doniosłości z punktu widzenia interesów lokalnych mieści się w wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przedstawionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 16 stycznia 2009r. Brak prawidłowego odniesienia się przez Sąd I instancji do tak zakreślonych warunków uznania określonego zamierzenia za inwestycję celu publicznego należy traktować jako równoważny zarzutowi niewłaściwego zastosowania powołanych przepisów prawa, a nie jako błąd odnoszący się do sposobu ich interpretacji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Ponadto przy ponownym rozpoznaniu sprawy kontrola legalności decyzji może obejmować jedynie te kwestie, które były przedmiotem badania przez Sąd drugiej instancji. Powyższa regulacja nie zmienia jednak leżącego u podstaw sądownictwa administracyjnego założenia, wyrażonego w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz w art. 3 § 1 P.p.s.a., iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny nie jest więc kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą w sprawie administracyjnej, lecz posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycja art. art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., Nr 80, poz. 717, z późniejszymi zmianami) inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Przepis art. 2 pkt 5 tej ustawy definiuje pojęcie inwestycji celu publicznego. Mówi on iż ilekroć w ustawie jest mowa o inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 i Nr 106, poz. 675). Przytoczona wyżej definicja "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50 – 58 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak słusznie zauważa Z Niewiadomski w Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006r. - inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowania będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na udowodnione, że jego realizacja nie stanowi tylko zaspokojenia interesu prywatnego (indywidualnego lub zbiorowego). Ponieważ ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych związanych z lokalizacją zamierzenia inwestycyjnego i określeniem warunków dla tego przedsięwzięcia tj. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - stosowanych alternatywnie w zależności od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na węższe zdefiniowanie pojęcia inwestycja celu publicznego ale także skutki jakie wskazane wyżej alternatywne akty administracyjne wywołują bądź mogą wywoływać (możliwość wywłaszczenia w oparciu o decyzję o lokalizację celu publicznego), regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek, którego nie wolno domniemywać. Przeciwnie, dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących tej decyzji (lokalizacyjnej), należy wykazać, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki tj. że jest przedsięwzięciem które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, iż nie mamy do czynienia i z inwencją celu publicznego a do określenia warunków tego przedsięwzięcia właściwym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W przedmiotowej sprawie inwestor wykazał, że zamierzenie inwestycyjne w stosunku do którego złożył wniosek o wydanie decyzji o lokalizację inwestycji celu publicznego spełnia warunki, by można je zaliczyć do tego typu przedsięwzięć. Nie można zarzucić orzekającym organom naruszenie prawa przy ustaleniu, że inwestycja budowy sieci elektroenergetycznej SN i NN na działkach nr nr [....] oraz częściach działek nr nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K. Sąd w całości popiera wywód orzekających organów iż pojęcie cel publiczny, oznacza cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich. Na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 ustawy o gospodarce, a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Według pkt. 2 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Budowa sieci elektroenergetycznej ma znaczenie lokalne bądź ponadlokalne bowiem - jak to podkreślają organy - zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym zaspakajanie takich potrzeb jak zaopatrzenie w energię elektryczną należy do zadań własnych gminy a dostęp do niej, czyli możność przyłączenia, będą mieli także potencjalni odbiorcy spoza tego terenu - po spełnieniu technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia. Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to. być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy we wskazanym rozumieniu. Rozbudowa sieci energetycznej ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja także jej potrzeby jako całości - służąc tym samym nie tylko interesom grupowym. To, że inwestycja tego rodzaju jest przedsięwzięciem prywatnym - wcale nie decyduje o tym, że jest ona pozbawiona cech inwestycji celu publicznego (zob. wyrok NSA z 5.07.2011r., sygn. akt II OSK 672/11). Okoliczności te zostały prawidłowo zweryfikowane przez organy administracji tak pierwszej jak i drugiej instancji. Informacje wskazane we wniosku, opisu tej inwestycji w szczególności danych charakteryzujących inwestycję wynika, że ma być ona działaniem lokalnym mającym na celu zaspakajanie również interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości. Budowa sieci elektroenergetycznej stanowi realizację jednego z celów wskazanych art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a okoliczności sprawy przesądzają, iż przyszłą inwestycję można zaliczyć do inwestycji celu publicznego. W sposób pośredni również przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy ustawy prawo energetyczne (art.18) oraz zapisy ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i z założeń do planu zaopatrzenia gminy Miejskiej K. w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe wskazują, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Przechodząc do kolejnego zarzut skargi wskazać należy, że organ ustalił, iż teren inwestycji położony jest w otulinie [....] Parku Krajobrazowego i w związku z tym nie jest wymagane uzgodnienie projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Prezentowane stanowisko SKO nie jest trafne na gruncie regulacji normatywnych oraz pozostaje w sprzeczności z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie sądowo administracyjnym (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.11.2005r., IV SA/Wa 1640/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7.11.2006r., IV SA/Wa 1305/06, wyroki WSA w Krakowie z dnia 13.08.2007r., II SA/Kr 1117/05 oraz z dnia 17.09.2007r., II SA/Kr 879/05). Należy wskazać, iż z treści art. 53 ust. 4 pkt 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z : dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny; regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Stosując gramatyczną wykładnię art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy przyjąć, iż stosownych uzgodnień decyzji ustalających lokalizację inwestycji celu publicznego należy wymagać w stosunku do wszystkich inwestycji, jeżeli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki: 1. lokalizacja inwestycji planowana jest na pewnym obszarze, 2. obszar ten objęty jest ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Bez wątpienia więc obszarami tymi są między innymi parki krajobrazowe, rezerwaty, obszary chronionego krajobrazu, a zdaniem Sądu również otulina parku krajobrazowego. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z definicją otuliny zawartą w art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, jest ona strefą ochronną, graniczącą z formą ochrony przyrody, wyznaczoną indywidualnie dla tej formy w celu zabezpieczenia jej przez zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. Skoro więc ustawodawca w art. 16 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, przewidział możliwość wyodrębnienia dla parku krajobrazowego otuliny, to należy przyjąć, iż w sytuacji jej utworzenia, realizacja celów jakim ona ma służyć, może nastąpić jedynie wówczas gdy otulina będzie podlegała ochronie np. poprzez wprowadzenie szczegółowego trybu uzgodnień przed realizacją inwestycji. Należy bowiem zauważyć, iż obecnie obowiązująca ustawa o ochronie przyrody nie upoważnia do określenia katalogu zakazów obowiązujących na terenie otuliny. Przy przyjęciu, więc iż otulina nie podlega żadnej ochronie niezasadnym byłoby jej tworzenie. Za przyjęciem takiej wykładni przemawia również wbrew twierdzeniom organu treść art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdzie ustawodawca wskazał wprost, iż uzgodnieniu przez dyrektora parku narodowego podlega decyzja ustalająca warunki zabudowy na terenie otuliny tego parku. Artykuł ten wskazuje, że ustawodawca posługując się nieostrym określeniem "obszaru objętego ochroną" miał również na myśli terytorium na którym wyodrębnione są otuliny. Brak jest więc racjonalnych przesłanek, dla twierdzenia, iż ustawodawca wprowadzając obowiązek uzgadniania co do otuliny parku narodowego nie przewidywał tego obowiązku co do otulin innych form ochrony przyrody skoro w istocie z mocy ustawy mają one służyć temu samemu celowi. Intencja taka nie wynika wszak z zastosowanych przez ustawodawcę określeń bowiem znaczenie pojęcia "obszaru" użyte w art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obejmuje jednoznacznie pojęcie " strefy" zastosowane w definicji otuliny (art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody). Na marginesie należy również podnieść, iż decyzja ustalająca lokalizację celu publicznego, wydawana jest jedynie w przypadku braku planu miejscowego (50 ust. 1 u.p.z.p) Zadaniem tej decyzji jest określenie takich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jakie dopuszczał by dla analizowanego obszaru plan miejscowy. A zatem skoro stosownie do treści art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody projekty planów miejscowych w części dotyczącej otuliny parku krajobrazowego wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, to tym bardziej wydaje się nieracjonalne przyjęcie, iż ta sama otulina nie podlega uzgodnieniu w sytuacji gdy wobec braku planu konieczne jest wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Obowiązkiem organu było uzyskanie stosownych uzgodnień w trybie art. 106 k.p.a. Wydanie decyzji bez wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi wadę uzasadniającą wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 6 kpa). Za wymagającą ponownego, wnikliwego rozważenia jest podnoszona przez stronę skarżącą kwestia dotycząca naruszenia przepisów ustawy prawo wodne, dotyczących obszaru zagrożenia powodziowego. Stosownie do postanowień art. 53 ust. 4 ustawy dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z właściwymi organami wymienionymi w ust. 4 pkt 1-11, w odniesieniu do obszarów szczególnie chronionych ze względu na wartości składające się na dobro wspólne, jak np. ochrona zdrowia, ochrona zabytków, ochrona gruntów rolnych i leśnych, ochrona przyrody, porządek i bezpieczeństwo publiczne. Uzgodnienia te dotyczą zarówno decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego jak i decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, czyli obu rodzajów decyzji wydawanych na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek uzgodnienia decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy mogą przewidywać nadto przepisy szczególne, inne niż te, które stanowią podstawę do podejmowania postanowień wynikających z obowiązku nałożonego przepisem art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Obowiązek ten bowiem nie musi wynikać z ochrony prawnej określonych obszarów, jak to jest w sytuacjach uregulowanych tym przepisem. W każdym jednak przypadku przewidującym obowiązek uzgodnienia organy prowadzące postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy lub ustalenia lokalizacji celu publicznego winny mieć na uwadze cel, jakiemu służą uzgodnienia. Mają one gwarantować udział w postępowaniu organów wyspecjalizowanych, dokonujących oceny zgodności z prawem zamierzeń, z punktu widzenia niektórych ustaw szczególnych. Dotyczą one oceny zgodności decyzji z przepisami prawa regulującymi konkretną sprawę, w związku z którą ustawodawca nakłada obowiązek uzgodnienia, zatem organ uzgadniający działa opierając się na stosownych przepisach normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia i nie może wyjść poza ustawowo określony jego zakres (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Komentarz pod red. prof. w. dr hab. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, kom. do art. 53 ustawy). Jak wynika ze znajdującego się na k. 238-239 akt administracyjnych załącznika nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 2.02.2010r. dla zamierzenia inwestycyjnego planowanego m.in. na nieruchomości obejmującej działkę nr [....] i [....] (która to nieruchomość zawiera się w obszarze przedmiotowej inwestycji dotyczącej budowy sieci elektroenergetyczne)j: "projektowana inwestycja znajduje się na terenie potencjalnego zagrożenia powodzią ze strony Wisły". Mając bowiem na uwadze treść art. 84 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawa wodnego (Dz. U. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), tego typu obszar winien być uwzględniany przy wydawaniu m.in. decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy. Przepisy te mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na treść art. 20 ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw z 5 stycznia 2011r. (Dz.U. Nr 32, poz. 159) regulujący przepisy przejściowe, który stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem 18 marca 2011r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa sprawa została wszczęta 16 kwietnia 2007r., czyli przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej ustawę prawo wodne. Niesłuszne jest zatem stanowisko SKO, które nie uwzględnia argumentu dotyczącego naruszenia przepisu art. 84 i 79 ust. 2 Prawa wodnego poprzez nie uzyskanie uzgodnienia z właściwym w sprawach ochrony przed powodzią przedmiotowej inwestycji, powołując się na to, że przepis został uchylony. Zatem uznać należało, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. wydano ją bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, podczas gdy w myśl art. 84 w zw. z art. 79 ust. 2 u.p.w, było ono konieczne. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, ma obowiązek dokonać uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią. Jeżeli są jakiekolwiek wątpliwości czy teren planowanej inwestycji (w całości lub w części) znajduje się w strefie zagrożenia powodziowego (a wątpliwości takie zostały uprawdopodobnione przez przedłożenie załącznika nr 1 do decyzji w.z. i z.t. z 2.02.2010r.), to organy administracyjne powinny je w sposób jednoznaczny wyjaśnić w toku prowadzonego na nowo postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji. Ostatecznie stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzje są wadliwe. Wydano je z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt pkt 1 lit. a i b w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obie decyzje zostały uchylone. W pkt II wyroku orzeczono na zasadzie art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło