I SA/Ol 611/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-11-28
Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli twierdzi, że złożył skuteczną rezygnację z funkcji przed powstaniem tych zaległości, a organ podatkowy uznał tę rezygnację za nieskuteczną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rezygnacja członka zarządu z funkcji była prawnie nieskuteczna, ponieważ nie została złożona właściwemu organowi spółki i nie została formalnie odnotowana. W związku z tym skarżący nadal formalnie pełnił funkcję członka zarządu w okresie powstawania zaległości podatkowych i ponosi odpowiedzialność za ich nieuregulowanie, w tym za niezłożenie wniosku o upadłość w terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności W. G. jako członka zarządu spółki A. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od marca do lipca 2005 r. Skarżący twierdził, że złożył skuteczną rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu 29 listopada 2003 r. Organ podatkowy uznał tę rezygnację za nieskuteczną, wskazując na dalsze faktyczne wykonywanie przez skarżącego czynności zarządczych, pobieranie wynagrodzenia oraz brak formalnego odnotowania rezygnacji. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności W. G.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 28 listopada 2012r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę.
I SA/Ol 611/12
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", w której orzeczono solidarną odpowiedzialność ze spółką W.G. jako członka Zarządu A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością za:
1. zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące marzec – lipiec 2005 r.,
2. odsetki za zwłokę od ww. zaległości,
3. koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1237,86 zł.
Jak wynika z akt sprawy, po ponownym rozpatrzeniu odwołania , mając na uwadze ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23.02.2012 r. sygn. akt I SA/Ol 739/11 uchylającego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazując na podstawę prawną wydanej decyzji, przytoczył treść art. 116 § 1 i § 2, art. 108 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej cyt. jako Ord. pod.).
Z akt sprawy wynikało, że A. Sp. z o.o. (dalej cyt. jako spółka) złożyło w Urzędzie Skarbowym deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące:
- marzec 2005r. w dniu 20 kwietnia 2005r., w której wykazała zobowiązanie podatkowe do wpłaty w kwocie 4.240 zł,
- kwiecień 2005r. w dniu 23 maja 2005r., w której wykazała zobowiązanie podatkowe do wpłaty w kwocie 15.164 zł,
- maj 2005r. w dniu 27 czerwca 2005r., w której wykazała zobowiązanie podatkowe do wpłaty w kwocie 2.327 zł,
- czerwiec 2005r. w dniu 25 lipca 2005r., w której wykazała zobowiązanie podatkowe do wpłaty w kwocie 721 zł,
- lipiec 2005r. w dniu 25 sierpnia 2005r., w której wykazała zobowiązanie podatkowe do wpłaty w kwocie 667 zł.
Zobowiązania powyższe nie zostały uiszczone, zaś zgodnie z art. 51 § 1 Ord. pod. podatek niezapłacony w terminie płatności jest zaległością podatkową. Na powyższe zaległości wystawiono tytuły wykonawcze.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy, w tym:
- tytuły egzekucyjne za miesiące III-VII 2005 r.,
- protokół z dnia 20.02.2006 r. o stanie majątkowym zobowiązanego,
- raporty poborców skarbowych,
- zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcie wierzytelności prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności,
- postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w sprawie umorzenia postępowań egzekucyjnych z tytułu należności wobec B. oraz C.,
- postanowienie Sądu Rejonowego Wydział V Gospodarczy z dnia "[...]", sygn. akt "[...]" o oddaleniu wniosku spółki o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku,
stanowiły podstawę do uznania, że nie wystąpiła żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki, a w związku z tym, organ egzekucyjny wyczerpał wszelkie sposoby egzekucji i nie zaspokoił roszczeń Skarbu Państwa.
Organ zaznaczył przy tym, że członek zarządu spółki nie wykazał mienia, z którego z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej
części.
Organ odwoławczy wskazał, że spółka została założona na podstawie umowy spółki w formie aktu notarialnego z dnia "[...]". Uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 10 listopada 2001r. dokonano zmian w składzie zarządu wskazując, że od dnia 12 listopada 2001r. będzie on 1 – osobowy. Z tym dniem z zarządu został odwołany W.G.. Następnie walne zgromadzenie wspólników z dnia 22 maja 2002r. odwołało dyrektora spółki A.M. i rozwiązało z nim umowę o zarządzanie, zaś z dniem 23 maja 2002r. na stanowisko dyrektora powołano W. G..
Z analizy odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 30 października 2009r. dokonanej przez organ odwoławczy wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest zarząd, a osobą wchodzącą w jego skład jest W. G. w okresie od dnia 10 czerwca 2002r. do dnia 23 stycznia 2007r., a zatem w okresie, którego dotyczą zaległości podatkowe. Dodatkowo nie dokonano żadnych wpisów dotyczących prokurentów.
Pełnomocnik strony wskazał, że nie ponosi ona odpowiedzialności za zaległości podatkowe za miesiące III-VII 2005r., gdyż skutecznie złożyła rezygnację z pełnionej funkcji członka zarządu w dniu 29 listopada 2003r. na ręce Prezesa A. Sp. z o.o. W aktach sprawy znajduje się także kserokopia oświadczenia strony z dnia 12 stycznia 2004r. o rezygnacji z członkowstwa w radach nadzorczych spółek zależnych od Przedsiębiorstwa A., kserokopia wskazywanej rezygnacji z dnia 29 listopada 2003r., kserokopia protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z dnia 4 lutego 2004r. , z którego wynika, że uchwałą Nr "[...]" nadzwyczajnego zgromadzenia Wspólników powołano na stanowisko Dyrektora – członka zarządu J.B. oraz kserokopia uchwały Nr 7 zwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 11 kwietnia 2005r. na podstawie, której powołano stronę na stanowisko Dyrektora – członka zarządu spółki na czas niezbędny dla przeprowadzenia procedury upadłościowej, w tym w celu złożenia wniosku o upadłość spółki we właściwym sądzie.
Mając na uwadze wnioski dowodowe pełnomocnika strony oraz wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt I SA/Ol 739/11 dotyczące ustalenia, w jakich okresach strona była członkiem Zarządu spółki w sensie prawnym oraz wyjaśnienia okoliczności i oceny rezygnacji z członkostwa w Zarządzie, Dyrektor Izby Skarbowej przesłuchał w charakterze świadka E.K., J. B., członków Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, J.C. oraz J. B., a także przesłuchał stronę.
W ocenie organu odwoławczego, nie zasługiwały na uwzględnienie zeznania strony z dnia 08.06.2012 r., w zakresie powodów złożenia rezygnacji z funkcji członka Zarządu Spółki. Strona zeznała bowiem, że złożyła rezygnację z uwagi na kryzys i chęć skoncentrowania się na członkostwie w Radzie Nadzorczej A. Spółka Akcyjna. W ocenie organu odwoławczego takie działanie strony byłoby nielogiczne, gdyż z tytułu członkostwa w Zarządzie A. sp. z o.o., strona uzyskiwała wyższe dochody aniżeli z tytułu członkostwa w Radzie Nadzorczej A. S.A. Z danych zamieszczonych w informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach PIT- 11 (A. Sp. z 0.0.) i PIT-8B (A. S.A.) wynika, że w latach 2003-2004 uzyskała dochód z wynagrodzeń ze stosunku pracy w A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w kwocie 69 365,62 zł (2003 r.) oraz 64 773,00 zł (2004 r.), podczas gdy dochód uzyskany z udziału w Radzie Nadzorczej A. Spółka Akcyjna był niższy i wyniósł 46600,20 zł (2003 r.) oraz 20 522,38 zł (2004 r.). Ponadto, pomimo złożonej rezygnacji, strona nadal nieprzerwanie otrzymywała wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w spółce.
Za niewiarygodne organ odwoławczy uznał również zeznania strony z dnia 04.06.2012 r., w kwestii adresata rezygnacji z dnia 29.11.2003r. strona zeznała, iż wskazując jako adresata rezygnacji Prezesa A. Spółka Akcyjna, musiała się pomylić. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, z uwagi na wieloletnie członkostwo strony w radach nadzorczych Spółek: D. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., A. S.A., A. Sp. z o.o. (zeznania strony złożone do protokołu przesłuchania z dnia 04.06.2012 r.), miała ona świadomość, do kogo winno być skierowane oświadczenie woli o rezygnacji.
Dyrektor Izby Skarbowej nie dał również wiary zeznaniom strony w kwestii przygotowania i sporządzenia wniosku z dnia 31.03.2005 r. o ogłoszenie upadłości spółki, gdyż strona do protokołu przesłuchania z dnia 04.06.2012 r. zeznała, że nie przygotowywała wniosku. Natomiast, do protokołu przesłuchania z dnia 08.06.2011 r. strona zeznała, że formalnie wniosek przygotowywała wraz z J. B. Organ zwrócił przy tym uwagę, że w podpisanym wniosku strona wskazała, że pełniła funkcję członka Zarządu od dn. 08.03.1994 r. do dnia 03.02.2004 r.
W ocenie organu odwoławczego, nie można uznać za wiarygodne także zeznań strony z dnia 08.06.2012 r. co do okoliczności podpisania poprzez Nią jako członka zarządu spółki umowy rachunku bieżącego z H. w dniu 21.10.2004 r. Organ wskazał przy tym, że przed podpisaniem umowy rachunku bankowego poddano weryfikacji dostarczony przez stronę odpis z KRS Spółki (protokół przesłuchania świadka A. Z., pracownika H.. w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej z dnia 30.03.2010 r., tom III, karta 142). Strona zeznała w Prokuraturze Okręgowej, że faktycznie podpisywała składane do Urzędu Skarbowego dokumenty finansowe Spółki za 2004 r., gdyż mimo rezygnacji z funkcji Dyrektora z dnia 29.11.2003 r. cały czas widniała w KRS jako Dyrektor Spółki.
Za niewiarygodne organ odwoławczy uznał także twierdzenia strony w zakresie pełnienia przez nią funkcji prokurenta w spółce. Zeznania w tym zakresie złożone w organie odwoławczym nie korespondują z pozostałymi dowodami, w tym z zeznaniami strony złożonymi wcześniej w Prokuraturze Okręgowej (protokoły przesłuchania świadka z 14.01.2009 r. oraz z dnia 26.05.2009 r., tom III, karty 117-118, tom III, karty 128-129) podczas których W. G. w ogóle nie wskazywał, by pełnił funkcję prokurenta, wyjaśniał natomiast, że pomiędzy rezygnacją a ponownym powołaniem na członka Zarządu, był w Radzie Nadzorczej spółki. Okoliczność ta również, poza sprzecznymi zeznaniami J. B., złożonymi w postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej, nie znalazła potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organ odwoławczy z uwagi na rozbieżności w zeznaniach, za niewiarygodne uznał zeznania J. B. w zakresie pełnienia przez W. G. funkcji prokurenta. Ponadto zwrócił uwagę, że nie stwierdzono aby do akt rejestrowych Spółki znajdujących się w Sądzie Rejonowym został złożony dokument potwierdzający udzielenie prokury stronie.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że złożone w postępowaniu odwoławczym zeznania J. B. są sprzeczne z zeznaniami złożonymi w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej (protokół przesłuchania świadka 16.01.2009 r., tom III, karty 119-120). Z zeznań świadka oraz innych pracowników złożonych w 2009 r. w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej wynikało , że to W. G. decydował o wszelkich sprawach finansowych spółki. Nadto, świadek wyjaśnił, że prokurenta w spółce nie było oraz go nie powoływał. Natomiast z zeznań świadka złożonych w 2011 r. w postępowaniu odwoławczym wynikało, że to świadek podejmował decyzje zarządcze i merytoryczne w spółce oraz decydował o sprawach finansowych spółki.
Organ odwoławczy wskazał również na sprzeczność w zeznaniach świadka E. K., zajmującej się sprawami kadr w spółce z wcześniejszymi
wyjaśnieniami złożonymi w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej (protokół przesłuchania świadka z dnia 05.05.2010 r., tom III, karty 168-169). Organ odwoławczy uznał za wiarygodne zeznania świadka złożone w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej. Świadek zeznała, że będąc pracownikiem A. Sp. z o.o. w okresie od dnia 02.09.2002 r. do dnia 31.01.2004 r. nie otrzymała rezygnacji z członka Zarządu W. A.. Z kolei odnosząc się do J. B., wskazała, iż był on zastępcą strony i zajmował się sprawami technicznymi.
Odnosząc się z kolei do zeznań członków Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie pozwalają jednoznacznie ustalić, kto imiennie przyjął rezygnację Strony z dnia 29.11.2003 r., gdyż w tym zakresie zeznania były sprzeczne.
Organ odwoławczy uznał zatem, że nadal nie ma wiarygodnych dowodów, że rezygnacja Strony z dnia 29.11.2003 r. została złożona Radzie Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ nie uwzględnił, iż Prezes A. Spółka Akcyjna, będący równocześnie Przewodniczącym Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, był w tej sytuacji adresatem skutecznej rezygnacji.
W ocenie organu odwoławczego, nie można uznać za świadczące o skuteczności rezygnacji okoliczności, że została ona potwierdzona na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy w dniu 29.11.2003 r. Organ wskazał przy tym, że Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy było zgromadzeniem innego podmiotu, tj. A. Spółka Akcyjna (vide: protokół w formie aktu notarialnego z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy A. S.A., tom III, karty 111-116).
Ponadto ani przesłuchany J. B., jak również strona, nie potrafili wyjaśnić, w jakim celu zostało złożone i potwierdzone za zgodność z oryginałem oświadczenie Strony z dnia 12.01.2004 r. o złożonych rezygnacjach z członkostwa w radach nadzorczych spółek zależnych od A. Spółka Akcyjna oraz o złożonej rezygnacji ze stanowiska Dyrektora A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o rezygnacji strony z funkcji Dyrektora - członka zarządu spółki z dnia 29.11.2003 r. jest jedynie nie uwierzytelnioną kserokopią kopii tego oświadczenia. Zarówno przesłuchani członkowie Rady Nadzorczej, jak też strona, nie potrafili natomiast wyjaśnić, co się stało z oryginałem dokumentu rezygnacji z dnia 29.11.2003 r. Nadto, Strona do protokołu przesłuchania z dnia 04.06.2012 r. zobowiązała się do odszukania rezygnacji i niezwłocznego dostarczenia, jednakże nie przedłożyła żadnych dokumentów. Z nadesłanych przez Sąd Rejonowy dla K. w K. Wydział XI Gospodarczy KRS pismem z dnia "[...]" dokumentach również nie było rezygnacji z dnia 29.11.2003 r. Nie było również oryginału rezygnacji w aktach rejestrowych A. Spółka Akcyjna. Ponadto, w aktach rejestrowych spółki nie było również protokołu z dnia 04.02.2004 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, na którym powołano J. B. na stanowisko Dyrektora - członka zarządu spółki, a także brak było uchwały Nr 7 Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 11.04.2005 r., na podstawie której powołano W. G. na stanowisko Dyrektora - członka zarządu spółki. Z kolei, w aktach rejestrowych Spółki znajdowała się jedynie szczątkowa informacja.
Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty podpisane przez stronę jako Dyrektora spółki po dniu 29.11.2003r. Z dokumentów nadesłanych przez kontrahentów spółki wynikało, że po dacie rezygnacji strona podpisywała je, jako Dyrektor spółki.
W świetle zeznań pracowników spółki ( organ włączył do postępowania protokoły przesłuchania pracowników A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w latach 2002-2005 oraz innych świadków w postępowaniu w Prokuraturze Okręgowej ) organ stwierdził, że strona faktycznie zarządzała spółką, decydowała o jej sprawach, w tym finansowych, podpisywała listy płac oraz reprezentowała spółkę na zewnątrz, czyli nadal pełniła funkcję członka zarządu i zarządzała nią w takim charakterze. W szczególności organ wskazał, iż z zeznań T. G. N., księgowej spółki w okresie od stycznia do kwietnia 2005 r. wynikało, że wszelkie ustalenia związane z jej zatrudnieniem były uzgadniane z W. G. Także E. P. zeznała, iż przez cały czas szefem firmy była strona, natomiast J.B. był zastępcą strony. W świetle zeznań pozostałych świadków organ nie uznał za wiarygodne zeznań strony z dnia 08.06.2011 r. oraz zeznań J. B. z dnia 19.07.2011 r. iż to J. B. podejmował decyzje merytoryczne i zarządcze.
Organ odwoławczy badając status prawny strony, w związku ze złożoną przez nią rezygnacją, wskazał, iż z analizy umowy spółki wynika , że nie zawiera ona postanowień dotyczących rezygnacji członka zarządu.
Na podstawie pisma Sądu Rejonowego dla K. Wydział XI Gospodarczy KRS z dnia "[...]". ustalono, że spółka nie posiadała statutu ani regulaminu organizacyjnego, nie przesłano bowiem tych dokumentów. Z dokumentacji spółki nie wynikało również, ażeby Rada Nadzorcza spółki posiadała regulamin organizacyjny.
Pomimo wątpliwości WSA w zakresie braku oryginału dokumentu rezygnacji, Dyrektor Izby Skarbowej przyjął za udowodnione, że dokument o treści przedstawionej przez stronę w kserokopii ( tom I, karta 174) został sporządzony w dniu 29 listopada 2003 r. Świadczą o tym zeznania strony oraz członków Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, J.C. oraz J. B. oraz fakt dołączenia kopii tego dokumentu do Protokołu Zgromadzenia Akcjonariuszy A. Spółka Akcyjna (tom III, karty 111-116).
W ocenie organu odwoławczego, złożenie pisemnej rezygnacji na ręce J.C., pełniącego jednocześnie funkcję Prezesa A. Spółka Akcyjna oraz Przewodniczącego Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz adresowanej do Prezesa A. S.A., nie wywołało skutków prawnych wygaśnięcia mandatu członka zarządu, ponieważ rezygnacja nie została złożona uprawnionemu organowi. W ocenie organu, strona powinna złożyć rezygnację radzie nadzorczej albo doprowadzić do powołania przez wspólników pełnomocnika, który mógłby być adresatem jego oświadczenia.
Ponadto, zdaniem organu, złożenie przez stronę oświadczenia o rezygnacji w dniu Zgromadzenia Akcjonariuszy A. Spółka Akcyjna, w gabinecie Prezesa A. S.A., adresowanej do Prezesa A. S.A. (a nie do Przewodniczącego Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) miało na celu jedynie ujawnienie pozornej rezygnacji z funkcji Dyrektora - członka zarządu wspólnikom A., by móc dalej uczestniczyć w Radzie Nadzorczej Spółki-matki. O powyższym świadczyło m.in.: brak oryginału rezygnacji w dokumentacji spółki , jak również nie nadania formalnego biegu tej rezygnacji; brak skutecznych działań ze strony spółki w celu ujawnienia rezygnacji w KRS; brak reakcji Rady Nadzorczej Spółki na rezygnację - brak zarządu spółki przez okres 2 miesięcy; nie wystawienie świadectwa pracy (zeznania E. K.); pobieranie wynagrodzenia oraz dalsze faktyczne wykonywanie funkcji Dyrektora- członka Zarządu zarówno w stosunkach wewnętrznych jak i zewnętrznych.
Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, iż wpis strony jako członka Zarządu Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego odpowiadał stanowi faktycznemu w zakresie reprezentacji Spółki.
Uwzględniając powyższe organ uznał, że znajdujące się w aktach sprawy kserokopie protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 04.02.2004 r., na podstawie którego powołano J. B. na stanowisko Dyrektora - członka Zarządu spółki oraz uchwały Nr 7 Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 11.04.2005 r., na podstawie której powołano W. G. na stanowisko Dyrektora - członka Zarządu spółki - nie mają znaczenia dla ustalenia okresu, w którym strona pełniła funkcję członka zarządu spółki.
W konsekwencji, Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że strona pełniła funkcję Dyrektora - członka Zarządu A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w sensie prawnym od dnia 23.05.2002 r. do dnia 23.11.2006 r., tj. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników Spółki, które uchwałą Nr 2 odwołało Zarząd w osobie W. G.. Na podstawie powyższego Zgromadzenia Wspólników w dniu 23.01.2007 r. wykreślono stronę jako członka Zarządu Spółki z KRS.
Zdaniem organu odwoławczego, stronie należało przypisać winę w nie złożeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż w dniu 14.01.2004 r. tj. w terminie 14 dni od końca roku obrotowego, zachodziły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W oparciu o dokonaną analizę dokumentacji finansowej spółki organ stwierdził, że majątek Spółki na dzień 31.12.2003 r. nie wystarczał na pokrycie zobowiązań, a pasywa znacznie przewyższały posiadane aktywa. Tym samym, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 25.04.2005 r. nastąpiło zbyt późno. Organ odwoławczy nie podzielił przy tym stanowiska organu I instancji, iż wniosek powinien być złożony w terminie 14 dni od dnia 15.06.2004 r., co jednakże nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut pełnomocnika, iż strona była prokurentem spółki po dniu 29.11.2003 r. W toku postępowania nie ujawniono bowiem dokumentu o udzieleniu stronie prokury, ani nie przeprowadzono procedury z art. 109 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie. Stanowisko to potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt I SA/Ol 739/11.
Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, w związku z przepisem art. 21 ust. 1-3
Prawa upadłościowego i naprawczego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu o odpowiedzialności Strony za zaległości w podatku VAT w sytuacji, gdy nie ponosi ona winy w nie złożeniu wniosku o upadłość. Zdaniem organu, przesłanki do złożenia takiego wniosku zaistniały, gdy strona była członkiem zarządu spółki.
Również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. 120, 122, 180, 187 i 192 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniająco-dowodowego mającego na celu ustalenie, czy strona skutecznie złożyła rezygnację z funkcji członka Zarządu oraz czy w kontekście pisemnych wyjaśnień J. B. można było uznać, iż wykonywała faktycznie funkcje zarządcze w Spółce, został uznany za nieuzasadniony. Organ odwoławczy odniósł się zarówno do rezygnacji przez Stronę z funkcji członka Zarządu oraz do wyjaśnień J. B.. Następnie, organ odwoławczy, przesłuchał w charakterze świadków członków Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, na okoliczność rezygnacji strony z funkcji członka zarządu spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]’, włączył do postępowania dokumenty z akt umorzonego śledztwa o sygn. "[...]" prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową, w tym opinię wraz z raportem biegłego rewidenta z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapitałowej A. Spółka Akcyjna, protokoły z przesłuchania świadków - biegłego rewidenta, A. Z. oraz pracowników A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i członka Rady Nadzorczej A. Spółka Akcyjna, A. M.
Dyrektor Izby Skarbowej, mając na uwadze wnioski dowodowe pełnomocnika, przesłuchał w charakterze świadka J. B. oraz stronę.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 123 w związku z treścią art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, polegający na zawiadomieniu Strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sytuacji, gdy po dacie wystosowania zawiadomienia materiał ten został uzupełniony o pisemne oświadczenie J. B.. Strona nie wykazała bowiem wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia wszystkich złożonych przez stronę wniosków dowodowych (akt sądowych postępowania upadłościowego sygn. akt "[...]", akt sądowych postępowania sądowego z wniosku J. P. sygn. akt "[...]" o pozbawienie W.G. prawa prowadzenia działalności gospodarczej i pełnienia funkcji określonych w art. 373 ust 1 - Prawo upadłościowe i naprawcze, akt sądowych postępowania z powództwa M. W. przeciwko W. G. o zapłatę sygn. akt "[...]"), na okoliczność złożenia wniosku o upadłość w terminie oraz braku winy w działaniach strony jako członka Zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej organ zauważył, że dokumenty z wskazywanych postępowań sądowych zostały włączone do postępowania przez organ I instancji postanowieniami z dnia "[...]", oraz - z dnia "[...]’ i zostały ocenione w zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy uwzględnił także wnioski pełnomocnika i przesłuchał stronę, J. B. oraz J. B.. Tym samym zarzut nie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę należy uznać za bezzasadny. Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie J.W. organ wskazał, że postanowieniem z dnia 05.04.2011 r., włączono do akt protokoły przesłuchania w charakterze świadków pracowników Spółki w postępowaniu przed Prokuraturą Okręgową. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym ww. wyjaśnień i protokołów przesłuchań, organ dokonał oceny stanu faktycznego sprawy i stwierdził, że nie wystąpiła konieczność przesłuchania wskazywanego przez pełnomocnika świadka.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości.
Przedmiotowej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 § l ust. 1 lit. b Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu, że skarżący nie wykazał, iż złożenie wniosku o upadłość w terminie nie nastąpiło bez jego winy, pomimo że w dniu 29.11.2003 r. złożył rezygnację z funkcji członka Zarządu, a w dniu 04.02.2004 r. na jedynego nowego członka Zarządu powołano J. B., który zakończył pełnienie funkcji z dniem ponownego wyboru W. G. na funkcję Dyrektora spółki (członka Zarządu) - albowiem organ podatkowy II instancji niezasadnie uznał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego W. G. nie złożył skutecznie rezygnacji z dniem. 29.11.2003 r.,
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 180 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie ich w niniejszej sprawie, polegające na:
a) pominięciu w ocenie sprawy dowodów złożonych przez stronę, z których wynika, iż w dniu 29.11.2003 r. Skarżący złożył rezygnację oraz że z dniem 04.02.2004 r. J. B. został formalnie powołany na Dyrektora (jedynego członka Zarządu) Spółki oraz rozstrzygnięciu wszelkich niejasności na niekorzyść skarżącego, a w szczególności uznaniu, iż w świetle zgromadzonych dowodów W.G. nie złożył skutecznie oświadczenia woli o rezygnacji z funkcji Dyrektora (członka Zarządu) A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia,
b) pominięciu wskazań oraz oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w prawomocnym wyroku z dnia 23.02.2012 r., sygn .. akt I SAlOl 739/11,
c) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażającej się w odmowie uznania znaczenia kluczowych dowodów i ich skutków w sposób dowolny, oraz oparcie orzeczenia na podstawie okoliczności, które pozostawały bez wpływu lub związku dla meritum sprawy, - co miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że stanowisko organu podatkowego II
instancji jest niezasadne, albowiem obszerna w swych rozważaniach argumentacja zawarta w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z materiałem dowodowym wskazującym na:
- faktyczną rezygnację skarżącego z funkcji członka Zarządu z dniem 29.11.2003 r., złożoną w sposób jednoznaczny uprawnionemu organowi spółki (jego członkom), przy czym członkowie ci potwierdzili, że zapoznali się z jego treścią będąc uprawnionymi do przyjęcia takiego oświadczenia woli (członkowie Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością),
- podjęcie uchwały o zmianie w składzie władz spółki z dnia 04.02.2004 r. przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, potwierdzającej dokonanie tych zmian oraz zmian w umowie, w tym w liczbie członków Zarządu, - które to okoliczności, biorąc pod uwagę zgodną i spójną treść zeznań świadków oraz kolegialny sposób podejmowanych oświadczeń woli wyklucza teorię o pozorności oświadczenia o rezygnacji, a fakt podejmowania przez skarżącego niektórych czynności faktycznych za zgodą i wiedzą nowo wybranego jedynego członka Zarządu J. B. teorii pozorności nie potwierdza, ani też nie niweczy wszystkich pisemnych i ustnych oświadczeń woli złożonych przez Skarżącego oraz pozostałych uczestników opisanych czynności i oświadczeń woli w tej sprawie.
Zdaniem pełnomocnika, argumentacja prawna Izby Skarbowej również stanowi wyraz nadużycia prawa w zakresie dokonywanej interpretacji, czego przykładem jest powołany w decyzji wyrok NSA z dnia 16.09.2011 r., sygn. akt II FSK 561/11, który potwierdza tezę lansowaną przez skarżącego, a nie przez stronę przeciwną.
Pełnomocnik, nawiązując do wskazań i zaleceń zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt I SA/Ol 739/11 podniósł, iż cały materiał dowodowy dla rozstrzygnięcia sprawy jest wystarczający i kompletny. Zdaniem pełnomocnika, rozstrzygnięcie organu odwoławczego było dowolne, wykraczało bowiem poza ramy swobodnej oceny dowodów oraz wskazań i zaleceń z ww. wyroku. W ocenie Pełnomocnika, świadczy o tym wyrok Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", sygn. Akt "[...]", a także dowody z dokumentów i zeznań świadków, z których wynika jednoznacznie fakt:
1) złożenia skutecznej, a nie pozornej rezygnacji z pełnienia funkcji członka Zarządu przez W. G. w dniu 29.11.2003 r.,
2) dotarcia tego oświadczenia w tym dniu do osób będących członkami organu Spółki (Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) w tym dniu,
3) powołania w dniu 04.02.2004 r. nowego członka w osobie J. B. - Pełnomocnik wskazał, że w zakresie jego odpowiedzialności miałby zastosowanie wyrok NSA z dnia 16.09.2011 r., sygn. akt II FSK 561/10, powołane przez organ II instancji,
4) nie pełnienia przez W. G. funkcji członka Zarządu w okresie od 29.11.2003 r. do wiosny 2005 r., pomimo faktycznego, za zgodą i wiedzą J. B. wykonywania niektórych czynności zarządczych w błędnym przekonaniu, że działał on jako prokurent.
Skarżący zarzucił, iż ocena organu odwoławczego, iż faktyczne wykonywanie czynności zarządczych przesądza o formalnej roli osoby w strukturze władz osoby prawnej, przy jednoczesnym pominięciu skutków materialno-prawnych złożonej przez Skarżącego rezygnacji z dnia 29.11.2003 r. oraz odwołaniu i powołaniu nowych władz (akt notarialny z 04.02.2004 r.), zastępując je dowodami z zeznań świadków nie posiadających bezpośredniej wiedzy jest nadużyciem swobodnej oceny materiału dowodowego, będącej następstwem bezpodstawnej akceptacji przez organ sprzeczności jego ustaleń z treścią tego materiału.
Powyższy zarzut, dotyczy również błędnej daty przyjęcia terminu do złożenia wniosku na podstawie ustaleń biegłego rewidenta, który przyjął, że terminem do złożenia wniosku jest 14.01.2004 r., na podstawie sprawozdania sporządzonego kilka miesięcy po zakończeniu roku obrotowego 2003. Data, w której wniosek o upadłość w sensie obiektywnym winien zostać złożony, nie jest tożsama z datą ("czasem właściwym"), w której zarząd powziął wiadomość o przesłankach jego złożenia, albowiem (co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych), powzięcie wiadomości (bycie świadomym) o konieczności złożenia wniosku determinuje subiektywne pojęcie "czasu właściwego" dla złożenia wniosku o upadłość, a więc prawidłowej oceny dochowania, bądź nie, staranności w prowadzeniu spraw spółki przez danego członka zarządu. Zaległości podatkowe, których nieuregulowanie spowodowało wszczęcie niniejszego postępowania powstały za okresy, w których W. G. nie pełnił funkcji członka zarządu ze względu na złożoną rezygnację, potwierdzoną formalnie notarialnymi zmianami w składzie Zarządu.
Pełnomocnik wskazał, że fakt rezygnacji W. G. z dniem 29.11.2003 r. z funkcji Dyrektora (członka zarządu) znalazł odzwierciedlenie w protokole z Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy A. Spółka Akcyjna z dnia 29.11.2003 r. (akt notarialny Repertorium A Nr "[...]", sporządzony przez notariusz I. S.) (dowód: protokół Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy A. Spółka akcyjna z dnia 29.11.2003 r., w aktach sprawy). Ponadto, stwierdził, że rezygnacja W. G. została również zgodnie potwierdzona przez członków Rady Nadzorczej A. Spółka Akcyjna, czyli większościowego akcjonariusza A., tj. J. B., J. B. oraz J.C.. Pełnomocnik powołał zeznania świadków z dnia 04.06.2012 r. złożone w postępowaniu odwoławczym, tj. J.C. oraz J. B.. Stwierdził, że z zeznań tych wynikało, iż J. C., podobnie jak pozostali członkowie Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, był obecny na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy, na którym padła oficjalna informacja o złożonej w tym dniu rezygnacji W. G. z funkcji Dyrektora (członka Zarządu) Spółki. J. B., będący jednocześnie prokurentem A. Spółka Akcyjna poświadczył za zgodność z oryginałem kopię tej rezygnacji. Wskazał, iż na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 04.02.2004 r. dokonano wyboru nowego Zarządu Spółki w osobie J. B., określając jednocześnie ilościowy skład Zarządu. Na tym zgromadzeniu dokonano również wyboru Rady Nadzorczej II kadencji, w skład której weszli J.W., J. B. oraz K. G. (dowód: protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 04.02.2004 r. (Repertorium A Nr "[...]"), sporządzony przez notariusza E. B., w aktach sprawy). Zdaniem Pełnomocnika, powyższe znajduje również odzwierciedlenie w piśmie J. B. z dnia 25.10.2010 r., w aktach sprawy oraz w sprawozdaniu zarządu spółki za okres od 01.01.2004 r. do 30.09.2004 r. podpisane przez J. B., w aktach sprawy.
Skarżący podniósł, że nowy zarząd w osobie J. B. podjął próbę, chociaż nieskuteczną, zgłoszenia zmian w KRS, składając do rejestru wniosek o dokonanie zmian w składzie władz spółki, tj. Zarządu i Rady Nadzorczej. Pomimo iż wniosek ten nie został skutecznie rozpoznany, to doszło do faktycznych i prawnych zmian we władzach spółki, w rozumieniu przepisu art. 116 § 1 lit. a Ordynacji podatkowej (dowód: wniosek KRS - Z3, w aktach sprawy). We wniosku tym wymienia się okoliczność ustanowienia prokury oraz wskazuje jako załącznik dokument prokury.
W związku z powyższym pełnomocnik uznał, że skarżący nie może ponosić odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych z uwagi na fakt, iż wskutek skutecznej rezygnacji nie był on członkiem zarządu w okresie, w jakim te zaległości powstały. Nie ma żadnego znaczenia, czy fakt rezygnacji został skutecznie odnotowany we właściwym rejestrze. Pełnomocnik powołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 12.10.2007 r., sygn. akt I SA/Kr 139/06, w myśl którego pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu to wykazanie, że zaległości te wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. "pełnić obowiązki" oznacza legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Artykuł 116 § Ordynacji podatkowej jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenia zakresu podmiotowego do tych, którzy faktycznie "pełnili funkcję członka zarządu". Natomiast bierna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez zarządcę od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, ale wręcz przeciwnie, uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał także wyrok NSA z dnia 09.09.2002 r., sygn. akt I SA/Ka 1259/01, zgodnie z którym "prawidłowo podjęta uchwała o odwołaniu członka zarządu i powołanie w jego miejsce innej osoby staje się skuteczna niezależnie od tego, czy zmiana taka zostanie ujawniona w rejestrze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Innymi słowy, wpis (lub jego brak) do rejestru handlowego danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. Potwierdza on tylko fakt, że dane osoby są zarządcami. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu, decydujące znaczenie ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu (odwołaniu)". Zatem, data wynikająca z uchwały o odwołaniu albo data rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu, a nie wpis tych zdarzeń w rejestrze, powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu zakresu odpowiedzialności osób trzecich wskazanych w art. 116 Ordynacji podatkowej.
W ocenie pełnomocnika, jakiekolwiek działania skarżącego podjęte względem osób trzecich, po dacie ustania stosunku członkostwa mogą wskazywać co najwyżej na działanie bez umocowania (w zarządzie) i na rachunek nowego zarządu, co może być przedmiotem zupełnie innego charakteru odpowiedzialności z powyższego tytułu. Stwierdził, iż w świetle udzielenia prokury działania te obciążają zarząd (J.B.).
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( D.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. , cyt. dalej jako p.p.s.a. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem , stosując środki przewidziane w ustawie. Stosownie art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że do pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych nie może dojść jeśli decyzja wydana została z istotnymi naruszeniami przepisów postępowania, w szczególności przepisów o postępowaniu dowodowym. A tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialno-prawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego.
Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga zgodność zaskarżonej decyzji w aspekcie naruszenia przepisów postępowania. Przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną ( art.122 Ord. pod.). Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ord. pod. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć się w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ord. pod.
W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej skardze podnoszone są w istocie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wprawdzie formułuje w pkt I a) zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 116 § 1 ust. 1 lit. b Ordynacji pod., lecz wiąże go z błędnym ustaleniem faktycznym, że nie złożenie wniosku o upadłość "nie nastąpiło bez winy" skarżącego, pomimo, iż dnia 29 listopada 2003r. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu. Jest to zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania wymieniony w pkt II skargi.
Podstawę materialno-prawną odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki stanowi art. 116 Ord. pod. Przepisy tego artykułu przewidują następujące przesłanki takiej odpowiedzialności :
1/ pełnienie obowiązków członka zarządu w czasie, gdy upływał termin płatności zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań podatkowych bądź, gdy powstały zaległości wymienione w art. 52 Ord.pod. (art. 116 § 2 Ord.pod.);
2/ bezskuteczność w całości lub w części egzekucji z majątku spółki ( art. 116 § 1 in fine Ord.pod .) ;
3/ nie wykazanie , że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości ( postępowanie układowe) albo, że nie zgłoszenie takiego wniosku lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) Ord.pod.) ;
4/ członek zarządu nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 Ord.pod.).
W sprawie nie są kwestionowane ustalenia i oceny dokonane co do bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. W tym zakresie zaskarżona decyzja wydana została po zebraniu obszernego i pełnego materiału dowodowego, który poddany został wszechstronnemu rozważeniu w uzasadnieniu decyzji. Poczynione oceny pozwalały na niewątpliwe ustalenie, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości bezskuteczna. Podstaw do kwestionowania ustaleń w tym zakresie nie dopatrzył się także sąd.
Nie jest sporna także kwestia, że nie zostało wskazane mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy natomiast kwestii w jakim okresie skarżący pełnił obowiązki członka zarządu i czy w związku z tym można mu przypisać zawinione nie złożenie we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
W tej mierze w zaskarżonej decyzji przyjęto, że wprawdzie skarżący złożył w dniu 29 listopada 2003r. rezygnację z funkcji członka zarządu, a z dniem 4 lutego 2004r. obowiązki jednoosobowego zarządu objął J.B., jednakże W. G. nadal faktycznie działał jako członek zarządu i decydował o sprawach spółki , nie był odwołany z pełnionej funkcji, a zmiana zarządu spółki nie została zgłoszona do Krajowego Rejestru Sądowego. Po dniu 29.11.2003 roku W G. pobierał w dalszym ciągu wynagrodzenie członka zarządu spółki z o.o. oraz reprezentował spółkę przy podpisaniu rachunku bankowego spółki, reprezentując statutowy zarząd spółki, wpisany do KRS.
Według ustaleń organów podatkowych właściwy w rozumieniu art. 116 § 1 czas na zgłoszenie wniosku o upadłość spółki upływał z dniem 14 stycznia 2004r.
Powyższe ustalenia nie zostały poczynione z naruszeniem przepisów postępowania dowodowego. Organ podatkowy zebrał bardzo obszerny materiał dowodowy i dokonał wszechstronnych rozważań co do jego treści, wyjaśnił bowiem w wyczerpujący sposób , czy i z jaką datą została dokonana rezygnacja skarżącego z członkostwa w zarządzie spółki , czy była skuteczna w świetle przepisów k.s.h.
Materialno-prawną podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 116
ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749). Art. 116 § 3 określa pozytywne i negatywne przesłanki odpowiedzialności członków zarządu za zaległości) podatkowe tychże osób prawnych. Do pozytywnych przesłanek warunkujących powstanie odpowiedzialności podatkowej zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej, oraz powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu. Natomiast wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa, traktuje się jako przesłanki negatywne, tzn. wyłączające odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej.
Sąd rozpatrujący sprawę stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pełnomocnika dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej polegający na przyjęciu, że skarżący nie wykazał, iż złożenie wniosku o upadłość w terminie nie nastąpiło bez jego winy, pomimo że 29.11.2003 r. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu .
W świetle zebranego materiału dowodowego, w trakcie postępowania przed organem I instancji oraz w postępowaniu odwoławczym zasadnie przyjęto, że to skarżący nie wykazał że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jego winy we właściwym czasie, gdyż przesłanki do złożenia takiego wniosku zaistniały na dzień 31.12.2003 r., gdy - w ocenie organu odwoławczego - skarżący nadal pełnił funkcję członka zarządu - działał nadal jako członek zarządu spółki i decydował o jej sprawach, a jego rezygnacja z dnia 29.11.2003 r. była nieskuteczna.
Zatem, bez wpływu na winę skarżącego w nie złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, pozostaje powołanie w dniu 04.02.2004 r. na członka Zarządu Spółki J. B..
W ocenie Sądu, również za nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 122, w związku z art. 180 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez:
- pominięcie lub nieuwzględnienie dowodów złożonych przez skarżącego, z których wynika, iż w dniu 29.11.2003 r. Skarżący złożył rezygnację oraz że z dniem 04.02.2004 r. J.B. został formalnie powołany na dyrektora spółki,
- pominięcie wskazań oraz oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w prawomocnym wyroku z dnia 23.02.2012 r., sygn.. akt I SA/OI 739/11,
- przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Zdaniem Sądu, w prowadzonym postępowaniu odwoławczym nie pominięto żadnych dowodów, w szczególności tych złożonych przez skarżącego dotyczących złożonej rezygnacji, a poddano je gruntownej analizie i ocenie, nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy wykonując wskazania zawarte w wyroku WSA z dnia 23.02.2012 r., przesłuchał w charakterze świadka E.K., członków Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, J.C. i J. B. oraz Skarżącego, a także dokonał analizy i oceny rezygnacji złożonej w dniu 29.11.2003 r. przez skarżącego , uwzględniając przepisy ustaw - Kodeks cywilny oraz Kodeks spółek handlowych, czemu dał wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, zgromadzone dowody w postępowaniu odwoławczym nie pozwoliły na jednoznaczne i wiarygodne ustalenia, że rezygnacja była skuteczna.
Nie można przyjąć, iż Prezes A. Spółka Akcyjna, który był równocześnie Przewodniczącym Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, był w tej sytuacji właściwym adresatem rezygnacji.
Nie można bowiem uznać za skutecznie złożoną rezygnację okoliczności, że została ona potwierdzona na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy w dniu 29.11.2003 r, gdyż było to zgromadzenie innego podmiotu, tj. A. Spółka Akcyjna. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca odrębne posiedzenie Rady Nadzorczej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, na którym poddana zostałaby ocenie rezygnacja skarżącego i nadany zostałby jej formalny bieg. W konsekwencji, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki z dnia 04.02.2004 r., na podstawie którego powołano J. B. na stanowisko Dyrektora – członka zarządu, nie potwierdziło zmian w zarządzie spółki, tym bardziej, ze miało ono miejsce dopiero 2 miesiące po dniu 29.11.2003 r., a ponadto nie dokonano zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym, a skarżący działał nadal jako członek Zarządu.
W ocenie Sądu, bezzasadny jest zarzut pełnomocnika, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest dowolne, wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów oraz wskazań i zaleceń z wyroku WSA w Olsztynie, o czym świadczą rozważania faktyczne i prawne zawarte w wyroku Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"., sygn. akt "[...]".
Podkreślić należy, iż w sprawie o ustalenie odpowiedzialności członka Zarządu spółki
kapitałowej na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, nie są wiążące ustalenia dokonane w innym postępowaniu sądowym, gdyż toczyło się ono między innymi stronami, a wierzyciel spółki, m.in. urząd skarbowy, nie był stroną w tym postępowaniu. Ponadto, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonane na jego podstawie ustalenia przez organ odwoławczy pozwoliły na logiczną ocenę, iż rezygnacja skarżącego z dnia 29.11.2003 r. miała charakter czynności prawnie nieskutecznej, została skierowana do niewłaściwego adresata Prezesa A. Spółka Akcyjna, została potwierdzona na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy innego podmiotu (A. S.A.). W konsekwencji, powołanie dopiero po 2 miesiącach J. B. członka Zarządu, pozostało bez wpływu na fakt, iż przez cały sporny okres funkcję członka Zarządu pełnił nadal skarżący, pobierając wynagrodzenie na stanowisku członka zarządu i reprezentując spółkę na zewnątrz.
Nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika, iż organ odwoławczy przyjął, że
faktyczne wykonywanie czynności kwalifikowanych jako zarządcze przesądziło o formalnej roli skarżącego w strukturze władz osoby prawnej, przy jednoczesnym pominięciu skutków materialno-prawnych złożonych przez skarżącego w oświadczeniach woli (rezygnacja z dnia 29.11.2003 r.) oraz odwołaniu i powołaniu nowych władz.
W ocenie Sądu, bezzasadny jest zarzut pełnomocnika, że organ odwoławczy pominął materialno-prawne skutki rezygnacji skarżącego ze stanowiska.
Wskazać należy, iż zasada swobodnej oceny dowodów określona w art. 191 Ordynacji podatkowej sprowadza się do wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe w ramach tej zasady według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, prawidłowo oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrując przy tym nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznaje za niesłuszny zarzut pełnomocnika dotyczący błędnej daty wskazania terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie ustaleń biegłego rewidenta A. Z., który przyjął, że terminem do złożenia wniosku jest 14.01.2004 r., na podstawie sprawozdania sporządzonego kilka miesięcy po zakończeniu roku obrotowego 2003, ponieważ termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki został określony na podstawie obszernego materiału dowodowego, nie tylko na podstawie zeznań złożonych przez biegłego rewidenta do protokołu przesłuchania przed Prokuraturą Okręgową, ale także w oparciu o dokumenty finansowe Spółki, w tym skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej A. Spółka Akcyjna za 2003 rok, bilansów, także tych przedłożonych przez pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym oraz zeznań złożonych przez skarżącego w charakterze strony.
Zdaniem Sądu, z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie nie wynika, ażeby skarżący był prokurentem spółki. W toku postępowania nie ujawniono bowiem dokumentu o udzieleniu skarżącemu prokury, ani nie przeprowadzono procedury z przepisami kodeksu cywilnego i Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którymi prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie. Nadto, wskazać należy, iż stanowisko to potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt I SA/Ol 739/11.
W świetle zebranego materiału dowodowego to W.G. pełnił funkcję członka Zarządu sp. z o.o., i z tego względu odpowiada za zaległości spółki w podatku od towarów i usług dotyczące poszczególnych miesięcy od marca do lipca I 2005 r., ponieważ rezygnacja skarżącego w dniu 29.11.2003 r. z funkcji Dyrektora – członka zarządu spółki była czynnością prawnie nieskuteczną, a skarżący był członkiem zarządu spółki w sensie prawnym nie przerwanie od dnia 22.05.2002 r. do dnia 23.11.2006 r, co wynikało z Krajowego Rejestru Sądowego.
Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art.151 i 153 p.p.s.a, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło