II SA/Sz 945/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku H. D. o wydanie zaświadczenia o braku samodzielności lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...], Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wyjaśnił, że jest w posiadaniu zaświadczenia wydanego dnia 22 lutego 2005 r. o samodzielności ww. lokalu. Dodatkowo zaznaczył, że dołączona do wniosku inwentaryzacja budynku, wykonana w kwietniu 2011 r., nie różni się od rzutu kondygnacji lokalu mieszkalnego wykonanego w dniu 9 listopada 2004 r. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, poza informacją, że "wc" znajduje się na podwórzu. Na powyższe postanowienie organu I instancji H. D. wniosła zażalenie, podnosząc, że lokal nr [...], nie spełnia kryterium samodzielności lokalu mieszkalnego, gdyż pomieszczenia sanitarno-higieniczne, które są pomieszczeniami pomocniczymi i winny być usytuowane w obrębie budynku, znajdują się poza nim. Ustawa o własności lokali nie przewiduje możliwości położenia pomieszczeń pomocniczych, służących zaspokajaniu potrzeb higieniczno – sanitarnych, poza budynkiem, w którym mieści się lokal. Jedynie pomieszczenia przynależne mogą być położone w granicach nieruchomości gruntowej, poza budynkiem. W tej sytuacji przedmiotowy lokal nie spełnia kryterium samodzielności, dlatego organ administracyjny winien przychylić się do wniosku strony o wydanie zaświadczenia o braku samodzielności tego lokalu. Nadto w niniejszej sprawie winien być wzięty pod uwagę aspekt społeczny. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o wykup od gminy przedmiotowego lokalu mieszkalnego, położonego na poddaszu. Sprzedaż lokalu samodzielnego podlega jednak procedurze przetargowej, co może uniemożliwić jej planowany wykup tego lokalu. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego H. D. uzupełniła zażalenie, wnosząc o przeprowadzenie wizji lokalnej budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Nadto podała, że stan poddasza i urządzeń sanitarno-higienicznych, w tym znajdujących się na podwórzu, urąga wymaganiom estetycznym, sanitarnym oraz bezpieczeństwa. Po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 219 w zw. z art. 217 § 2 i art. 144 Kpa, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że zaświadczenie można zdefiniować jako urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, dokonane przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Z przepisów art. 217 § 2 K.p.a. i art. 218 § 1 K.p.a. wynika, że odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca nie wskaże przepisu prawa nakazującego wydanie zaświadczenia lub nie wykaże interesu prawnego albo gdy jego żądanie nie znajduje oparcia w prowadzonych rejestrach, ewidencji lub innych posiadanych przez organ danych. W świetle art. 2 ust 2ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Według organu II instancji, na podstawie powyższej regulacji organ może wydać jedynie zaświadczenie stwierdzające spełnienie wymagań z art. 2 ust. 2 ustawy, a nie zaświadczenie o braku samodzielności lokalu. W przypadku stwierdzenia przez organ, że lokal nie spełnia warunków z art. 2 ust. 2 ustawy, organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 56/11. Kolegium stwierdziło też, że fakt usytuowania pomieszczenia sanitarno-higienicznego poza budynkiem nie świadczy o braku samodzielności lokalu. Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia wizji lokalnej, w celu potwierdzenia bardzo złego stanu technicznego lokalu, organ odwoławczy podniósł, że przy ustalaniu samodzielności lokalu mieszkalnego nie ma to znaczenia. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem reprezentujący H. D. pełnomocnik adw. M. S. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji, zarzucając im naruszenie: - art. 2 pkt 2 i nast. ustawy o własności lokali oraz art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. polegające na odmowie wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu bądź anulowaniu zaświadczenia z dnia 22 lutego 2005 r. o samodzielności lokalu, w sytuacji gdy lokal ten w chwili złożenia wniosku nie spełniał wymagań ustawy o własności lokali oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, a skarżąca miała interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów i stanu prawnego lokalu, - art. 218 § 1 i 2 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie nowych faktów i dowodów, pomimo, że od czasu wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu zmienił się stan faktyczny przedmiotowego lokalu, polegający na braku pomieszczenia sanitarno-higienicznego na podwórzu posesji, - art. 7 i 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu aktualnego stanu faktycznego, wydaniu decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, oraz nieustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów i dowodów naprowadzonych przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej P.p.s.a.) według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do uznania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności wskazanego we wniosku skarżącej lokalu nie naruszają prawa. W myśl art. 217 § 1 i 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, na żądanie osoby, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 1), 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). W świetle ww. przepisów organ odwoławczy zasadnie w pierwszej kolejności winien dokonać oceny czy możliwe i uzasadnione jest wydanie zaświadczenia o wskazanej przez wnioskodawcę treści. Ustalenie braku takiej możliwości obliguje organ do wydania postanowienia odmawiającego wydania takiego zaświadczenia, przy czym ocena takiego wniosku powinno zostać dokonana w oparciu o ww. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o własności lokali, które określają jaki stan lokalu może organ potwierdzić. Wydanie przez organ administracji zaświadczenia o którym mowa w cyt. przepisie jest czynnością faktyczną, służącą potwierdzeniu istniejącego stanu rzeczy, tj. faktów lub stanu prawnego, w oparciu o dane wynikające z posiadanej przez organ dokumentacji, ewidencji bądź rejestrów (art.218 Kpa).. Zaświadczenie winno zatem stwierdzać istniejący stan rzeczy, a nie negować go. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że lokal mieszkalny nr [...], nie jest lokalem samodzielnym, wskazując, że lokal ten nie spełnia wymagań samodzielności lokalu o jakich mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Z unormowania art. 2 ustawy o własności lokali wynika jednoznacznie, że w drodze zaświadczenia organ może potwierdzić jedynie okoliczność, że lokal spełnia wymagania lokalu samodzielnego. Nie przewiduje się natomiast możliwości wydania zaświadczenia, które stwierdzałoby, że lokal nie spełnia warunków samodzielnego lokalu mieszkalnego. W ustawie o własności lokali brak jest przepisu, który mógłby stanowić podstawę do wydania zaświadczenia o treści wskazanej przez skarżącą. W tej sytuacji zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że ustawa o własności lokali umożliwia jedynie wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, co oznacza brak możliwości wydania zaświadczenia o niespełnieniu przez lokal warunku samodzielności, uznać należy za trafne. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stwierdzono tak m.in. w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 18 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 245/06. Również WSA w Łodzi w wyroku z dnia 31 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 580/06 wyjaśnił, że ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w art. 2 ust. 3 nie nakłada na organ administracji obowiązku wydania zaświadczenia o niesamodzielności lokalu. WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 647/07 stwierdził, że przepis art. 2 ust. 2 i 3 ww. ustawy, formułując wyraźnie pozytywne przesłanki uprawniające organ do stwierdzenia samodzielności lokalu w rozumieniu tej ustawy, nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia przez tenże organ okoliczności negatywnych, tj. w postaci stwierdzenia, że lokal nie jest lokalem samodzielnym (wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Wobec powyższego uznać należy, że z uwagi na unormowanie art. 217 K.p.a. i art. 2 ust. 3 w zw. z ust.2 ustawy o własności lokali nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą, treści, czego konsekwencją winna być odmowa wydania żądanego zaświadczenia. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. W świetle przytoczonych wyżej przepisów, stanowiących podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, należy też przyznać słuszność stanowisku organu, iż bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy są podnoszone przez skarżącą okoliczności w zakresie stanu technicznego przedmiotowego lokalu i jego wyposażenia w urządzenia sanitarno-kanalizacyjne czy pomieszczenia higieniczno-sanitarne. Wbrew twierdzeniu skarżącej, w niniejszej sprawie nie zachodziła też potrzeba przeprowadzania postępowania wyjaśniającego co do spełnienia przez lokal, którego wniosek dotyczył, kryterium samodzielności, skoro - jak wyżej wskazano - obowiązujący w tym zakresie przepis art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali nie przewiduje możliwości wydania zaświadczenia o takiej tj. negatywnej treści, a nadto treści nie zgodnej z posiadaną przez organ ewidencją lokali. Błędny jest również pogląd skarżącej, że organ zobligowany był dokonać weryfikacji istniejącego zaświadczenia o samodzielności lokalu z dnia 22 lutego 2005 r. Przepisy nie przewidują takiej możliwości. Oznacza to, że w toku postępowania wyjaśniającego nie może być oceniane uprzednie zaświadczenie, stwierdzające status danego lokalu na dzień jego wydania. Zaświadczenie nie może bowiem stanowić podstawy dla korygowania (zmiany) istniejącego stanu prawnego. Zmiana stanu prawnego może bowiem nastąpić jedynie w wyniku czynności prawnej, a nie czynności faktycznej, jaką jest wydanie zaświadczenia. Należy przyznać rację skarżącemu, iż organy obu instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia pominęły kwestie wynikające z wymogów art. 217 § 1 i 2 K.p.a., w zakresie istnienia lub braku interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści. Brak rozważań w tym zakresie nie wpływa jednak na legalność wydanego postanowienia. Okoliczność ewentualnego istnienia interesu prawnego nie może bowiem prowadzić do wydania żądanego zaświadczenia w sytuacji, gdy żądanie przez stronę potwierdzenia przez organ stanu rzeczy polegającego na niespełnieniu przez lokal mieszkalny wymagań samodzielności lokalu nie może być prawnie skuteczne. Kwestia interesu strony nie może bowiem prowadzić do wydania rozstrzygnięć lub dokonania czynności nie odpowiadających przepisom prawa. Nie można zatem uznać, że Kolegium uchybiło art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. Nadto przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja tj. zamiar wykupu lokalu od gminy z pominięciem trybu przetargowego, wskazuje na interes faktyczny a nie prawny. Powołanie się na interes prawny wymaga bowiem wskazania przez stronę normy prawa materialnego, przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony się domaga. Interes prawny winien też być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynności organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość, np. związanymi z ewentualnym zakupem lokalu od gminy. Należy podkreślić, że zaświadczenie o którym mowa w art. 217-218 K.p.a. stanowi dokument, który ma moc dowodową o tyle, o ile jest on zgodny z aktualnym stanem faktycznym bądź prawnym. Zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, tj. gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu dokonał prawidłowej oceny wniosku skarżącej i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Trafnie też odniósł się do zarzutów zażalenia, czyniąc zadość unormowaniu art. 107 § 3 K.p.a. Wobec powyższego podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, uznać należy za nietrafny. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.