I SA/Bk 299/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji producentów, anulowania nadanego numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] czerwca 2012 r. nr [...] o wykreśleniu Pani M. H. (dalej skarżąca) z ewidencji producentów, anulowaniu nadanego numeru identyfikacyjnego oraz odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny. W dniu [...] marca 2004 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów Pana S. H. Wniosek zawierał pisemną zgodę na wpis do ewidencji producentów małżonki M. H. Zaświadczeniem z [...] marca 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego w S. potwierdził wpis do ewidencji producentów oraz nadanie Panu S. H. numeru identyfikacyjnego [...]. Następnie w dniu [...] kwietnia 2004 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w S. wniosek o wpis do ewidencji producentów skarżącej. Wniosek zawierał pisemną zgodę na wpis do ewidencji producentów małżonka S. H. Zaświadczeniem z [...] maja 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego w S. potwierdził wpis do ewidencji producentów oraz nadanie skarżącej numeru identyfikacyjnego [...]. W związku ze zmianą do wniosku o wpis do ewidencji z dnia [...] marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odebrał w dniu [...] kwietnia 2009 r. od małżonków H. wyjaśnień w przedmiocie posiadania dwóch oddzielnych numerów ewidencji producentów. Małżonkowie podali, że posiadają odrębne gospodarstwa rolne. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego z naruszeniem przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). W dniu [...] czerwca 2012 r. organ ten wydał decyzję o wykreśleniu skarżącej z ewidencji producentów, anulowaniu nadanego numeru identyfikacyjnego oraz odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną wskazał, że przepis art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego współmałżonków. Zatem nawet posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego ze strony współmałżonka producenta rolnego, który wpisany jest do ewidencji producentów i legitymuje się numerem identyfikacyjnym, nie uprawnia współmałżonka ewentualnie posiadającego oddzielne gospodarstwo rolne, jako jego majątek osobisty, do ubiegania się o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Powołana ustawa nie przewiduje wyjątków w tym zakresie. Z tych względów, mając na uwadze niezgodne z prawem nadanie małżonkom H. dwóch numerów identyfikacyjnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. prawidłowo anulował numer skarżącej w oparciu o kryterium kolejności, w jakim numery zostały nadane. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wprawdzie wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną, ale czynnością z zakresu administracji publicznej dokonywaną zgodnie z wnioskiem strony i bez zastrzeżeń innych zainteresowanych. Stąd eliminacja tej czynności z obrotu prawnego powinna następować w formie, umożliwiającej stronie obronę jej interesów, tj. w drodze decyzji przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W skardze do Tut. Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił skarżonej decyzji naruszenie prawa mające wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: a) naruszenie art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, poprzez przyjęcie, iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną lub innym rozstrzygnięciem administracyjnym o charakterze decyzji administracyjnej; b) naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, tj. uznanie, iż w przedmiotowej sprawie należy wszcząć postępowanie, mimo że nadanie numeru identyfikacyjnego jest nadaniem konkretnych uprawnień i nastąpiło w drodze indywidualnego ostatecznego rozstrzygnięcia władczego, jednostronnego w indywidualnej sprawie oraz wszczynanego na ściśle sformalizowany wniosek strony, co wyklucza możliwość wszczęcia postępowania co do ostatecznej decyzji w tym trybie; c) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wybiórczą jego ocenę, tj. uznanie, iż należy anulować numer skarżącej, a nie jej męża w oparciu wyłącznie o kryterium kolejności bez przeprowadzania jakichkolwiek innych dowodów, mimo iż cytowana ustawa w swoim brzmieniu nie przewiduje w żadnym miejscu wyeliminowania z obrotu prawnego nadanego numeru identyfikacyjnego w oparciu o kryterium kolejności, w jakim ten numer został nadany; d) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że w przedmiotowej sprawie zastosowano formy działania właściwe dla czynności materialno-technicznej, a nie właściwe dla decyzji ostatecznej, co winno skutkować stwierdzeniem przez organ II instancji nieważności postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylnie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczy zarzut skargi dotyczy przyjęcia przez organy, że nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Rozstrzygnięcie tej kwestii warunkuje z kolei ustalenie właściwego trybu do wyeliminowania numeru identyfikacyjnego, który został nieprawidłowo nadany. Zdaniem Sądu podniesiona kwestia została rozstrzygnięta przez ustawodawcę w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Z kolei art. 12 ust. 1 stanowi, że jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny. W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę (art. 12 ust. 4). Rzeczywiście, jak podnosi to strona skarżąca, w zapisach art. 12 ust. 1 i ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności użyto sformułowania "nadaje się numer identyfikacyjny". Może to zatem wskazywać, że mamy do czynienia z władczym oświadczeniem woli organu. Jednakże by dokonać pełnej oceny czynności wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, należy odnieść się do treści art. 13 ww. ustawy. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że kierownik biura powiatowego Agencji wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12. Jednocześnie według ust. 1 art. 13 kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy nie ulega wątpliwości, że wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego (które to czynności, jak wskazano powyżej dokonywane są jednocześnie) są czynnościami o charakterze rejestracyjnym, czynnościami materialno-technicznymi. Wydawane zaświadczenie stanowi zaś urzędowe potwierdzenie nadania numeru identyfikacyjnego zgodnie z wolą wnioskodawcy. Powyższe odpowiada rozumieniu pojęcia zaświadczenia zawartemu w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Na podstawie tego przepisu zaświadczenie można określić jako urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie jest tylko czynnością faktyczną, aktem wiedzy, który może wywoływać skutki prawne, ale nie jest to jego główny cel, natomiast decyzja jest aktem stosowania prawa, aktem woli, czynnością prawną, która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX). Tak też w wydanym skarżącej zaświadczeniu z [...] maja 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. potwierdził, że na podstawie wniosku złożonego przez skarżącą "nadano" jej numer identyfikacyjny: [...]. Formę decyzyjną ustawodawca zastrzega natomiast dla negatywnego rozstrzygnięcia wniosku w wpis do ewidencji producentów, o czym stanowi wprost art. 13 ust. 1. Powyższe wyraźne rozróżnienie form działania kierownika biura powiatowego Agencji odnośnie wniosku o wpis do ewidencji producentów wskazuje, że w przypadku jego uwzględnienia organ podejmuje czynności materialno-techniczne, zaś gdy wniosku nie może uwzględnić wydaje decyzję administracyjną. Stanowisko, iż dokonanie wpisu do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego są czynnościami materialno-technicznymi znajduje potwierdzenie w jednolitym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2012 r., II GSK 465/11 (CBOSA); podobnie – orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia). Ustawodawca nie reguluje natomiast kwestii trybu wyeliminowania wpisu do ewidencji producentów i numeru identyfikacyjnego. Tut. Sąd przyjmuje dominujące w tym zakresie stanowisko orzecznictwa, o konieczności wydania w tej sytuacji decyzji administracyjnej. Jak wskazano powyżej, wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną, ale jest to też czynność z zakresu administracji publicznej dokonywana zgodnie z wnioskiem strony i bez zastrzeżeń innych zainteresowanych. Konsekwentnie eliminacja tej czynności z obrotu prawnego powinna następować w formie, umożliwiającej stronie obronę jej interesów. W razie ujawnienia okoliczności, które wskazują, że rejestracja producenta i związane z nią nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane pomimo braku wymaganych w tym względzie przesłanek, a brak ten wystąpił już w momencie dokonania wpisu, należy wyeliminować tę wadliwą czynność poprzez jej uchylenie w drodze decyzji przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, przewidującego odmowę dokonania wpisu do ewidencji producentów w formie decyzji. Pogląd ten został zaprezentowany m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z 21 grudnia 2010 r., II SA/Bd 1370/10 (CBOSA), wyroku WSA w Poznaniu z 20 lutego 2008 r., III SA/Po 608/07 (LEX nr 510374), wyroku WSA w Łodzi z 20 czerwca 2007 r., II SA/Łd 974/06 (LEX nr 906151). W kontrolowanej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wszczął zawiadomieniem z [...] maja 2012 r. postępowanie administracyjne zapewniając stronie możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu. Sprawa została załatwiona decyzją administracyjną z [...] czerwca 2012 r. Wskazane powyżej wymogi zostały zatem zachowane i nie ma podstaw do uznania naruszenia wymienionych w skardze: art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. Trafne jest także rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy. Sąd podziela stanowisko organów, iż przepis art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego współmałżonków. Nawet posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego ze strony współmałżonka producenta rolnego, który wpisany jest do ewidencji producentów i legitymuje się numerem identyfikacyjnym, nie uprawnia współmałżonka ewentualnie posiadającego oddzielne gospodarstwo rolne, jako jego majątek osobisty, do ubiegania się o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Brak jest przepisu prawa, który pozwalałby na uwzględnienie takiego wniosku. Pogląd ten prezentują m.in. wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r., II GSK 94/10 (LEX nr 952868), wyrok NSA z 30 września 2010 r., II GSK 802/09 (LEX nr 552756), wyrok NSA z 16 września 2010 r., II GSK 769/09 (LEX nr 746139), wyrok NSA z 8 lipca 2009 r., II GSK 1092/08 (LEX nr 552728). W rozpoznawanej sprawie tymczasem nadano odrębne numery identyfikacyjne każdemu z małżonków, przynajmniej jeden z numerów musiał zatem zostać wyeliminowany. Pełnomocnik skarżącej zarzuca, że organ dowolnie wykreślił z ewidencji producentów skarżącą, anulując nadany jej numer identyfikacyjny oraz odmawiając wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, nie podejmując tych czynności wobec jej małżonka. Sąd uznaje za zasadne stanowisko organów, iż w ustalonych okolicznościach należało wykreślić z ewidencji producentów skarżącą i anulować nadany jej numer identyfikacyjny. Trzeba bowiem zauważyć, że S. H. wystąpił z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] marca 2004 r. i wniosek ten zawierał pisemną zgodę na wpis do ewidencji producentów małżonki M. H. W tych okolicznościach dokonano wpisu S. H. do ewidencji producentów oraz nadano mu numer identyfikacyjny [...], co zostało potwierdzone zaświadczeniem z [...] marca 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego w S., stosownie do art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, nie mógł zatem uwzględnić wniosku złożonego następnie przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2004 r. o wpis do ewidencji producentów. Skoro niezgodnie ze wskazanym przepisem skarżącą wpisano do ewidencji producentów oraz nadano jej numer identyfikacyjny, czynności te musiały w konsekwencji podlegać uchyleniu. W obrocie prawnym funkcjonował już bowiem numer identyfikacyjny nadany drugiemu z małżonków S. H., co do wpisu którego skarżąca wyraziła zgodę. Autor skargi nie wskazuje jakichkolwiek okoliczności, które podważałyby prawidłowość wyeliminowania wpisu do ewidencji producentów i numeru identyfikacyjnego skarżącej, a nie jej małżonkowi. W szczególności nie podważono prawidłowości czynności podjętych przez organ w związku z wnioskiem złożonym przez S. H. w dniu [...] marca 2004 r. Stąd za niezasadne należy uznać podniesione w tym zakresie zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.