II SAB/Wa 332/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. p o s t a n a w i a - odrzucić skargę - Postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 64/12, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w sprawie przeznaczenia do najmu zamiennego lokalu użytkowego. Sąd uznał bowiem, że Prezydent W. nie jest władny do stwierdzenia nieważności uchwały podjętej przez Zarząd Dzielnicy W. A zatem, w ocenie Sądu, skoro w sprawie, w której wniesiono skargę organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania decyzji ani żadnego innego aktu z zakresu administracji publicznej, to tym samym skarga na bezczynność organu w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej N., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1677/12, uchylił powyższe postanowienie z dnia 19 marca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że, wbrew stanowisku Sądu I instancji, Prezydent W. jest uprawniony do stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W., a źródłem jego uprawnienia jest § 62 ust. 1 i 2 i § 64 ust. 2 i ust. 3 Statutu Dzielnicy [...] W. W myśl tego pierwszego przepisu działalność organów Dzielnicy podlega nadzorowi na podstawie kryteriów: zgodności z prawem, celowości, rzetelności i gospodarności, natomiast nadzór sprawuje Prezydent oraz Rada Miasta. Stosowanie zaś do treści § 64 ust. 2 i 3 Statutu, naruszenie przez uchwałę Zarządu Dzielnicy któregokolwiek z kryteriów wymienionych w § 62 ust. 1 stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej uchwały lub do wstrzymania jej wykonania i przekazania jej Zarządowi Dzielnicy, celem dokonania w niej niezbędnych zmian w wyznaczonym terminie, a nieważność uchwały w całości lub w części stwierdza: w przypadku uchwał Zarządu Dzielnicy – Prezydent. W końcowej części uzasadnienia, Sąd II instancji dodatkowo zaznaczył, że nie wypowiadał się co do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 101a ustawy o samorządzie gminnym i nie rozważał, czy przepis ten może stanowić podstawę do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, ponieważ dokonywanie oceny prawnej w tym zakresie byłoby przedwczesne. Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Wa 332/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Jak stanowi bowiem art. 101 ust. 1 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jednocześnie ustawodawca nie ograniczył ochrony sądowoadministracyjnej tylko do uchwał lub zarządzeń, czemu dał wyraz w treści art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiąc, iż przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Oczywistym również jest, że pojęcie organów gminy w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym odnosi się również do organów dzielnic W., co znajduje potwierdzenie w art. 5, art. 35 i art. 37 ustawy o samorządzie gminny, jak też w art. 5, art. 6 i art. 11 ustawy z dnia z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Co więcej, w art. 11 ust. 2 pkt 1 tej ostatniej ustawy w sposób jednoznaczny wśród zadań z zakresu działania dzielnicy wymieniono utrzymanie i eksploatację gminnych zasobów lokalowych. Oznacza to zatem, że podmiot domagający się ochrony sądowoadministracyjnej może wnieść skargę również na bezczynność organu samorządu terytorialnego (w niniejszej sprawie Prezydenta W.) w przedmiocie przewidzianych prawem obowiązków (w tym przypadku obowiązków przewidzianych prawem miejscowym – statutem dzielnicy) w stosunku do aktów organów dzielnicy, przy czym także i w tym przypadku muszą być spełnione warunki określone w art. 101 ust. 1 ustawy, tzn. zarzut bezczynności musi dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wiążącej oceny prawnej tylko w zakresie uprawnień Prezydenta W. w stosunku do uchwał Zarządu Dzielnicy [...] W., a ocenę dopuszczalności skargi, wniesionej w trybie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, na wskazaną na wstępie bezczynność Prezydenta W. - jako organu nadzoru - w stosunku do uchwały Zarządu, pozostawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O ile zatem, poza sporem jest, że Prezydent W. może stwierdzić nieważność uchwały zarządu dzielnicy korzystając z uprawnień przewidzianych w postanowieniach statutu dzielnicy, to zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzut bezczynności postawiony wobec Prezydenta W. może dotyczyć tylko tych jego uprawnień nadzorczych, które dotyczą uchwał zarządu dzielnicy podjętych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Jednak do tej kategorii uchwał nie można zaliczyć zakwestionowanej przez Wspólnotę przed Prezydentem W. uchwały. Uchwała ta została bowiem podjęta w sprawie przeznaczenia do najmu na rzecz [...] zamiennego lokalu użytkowego oraz w sprawie zatwierdzenia wynegocjowanej stawki czynszu. I tak, uchwała ta przeznacza do najmu na rzecz opisanego podmiotu lokal zamienny usytuowany w budynku przy [...] do wykorzystania na klub [...] i biuro, określa czas trwania umowy, zatwierdza stawkę czynszu za m2 oraz upoważnia Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] W. do wypowiedzenia umowy najmu lokalu zamiennego, w sytuacji gdy najemca nie wyda wynajmującemu w określonym terminie dotychczas zajmowanego lokalu. Tym samym, już sama treść tej uchwały wskazuje, że nie mieści się ona w zakresie wykonywania publicznoprawnych zadań przez zarząd dzielnicy, lecz ma jedynie charakter czynności prawnej dysponenta lokalu, która mimo formy uchwały, stanowi konkretyzację elementów określonego zobowiązania cywilnego - modyfikację dotychczasowej umowy najmu lokalu użytkowego z zastrzeżeniem prawa do jej wypowiedzenia po stronie wynajmującego. Prawidłowość takiego poglądu potwierdza również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1436/10. Wyrokiem tym Sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji wydany w sprawie ze skargi na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. w przedmiocie przeznaczenia do najmu poza konkursem lokalu użytkowego i odrzucił skargę (vide Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej zaś sytuacji, skarga na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie przeznaczenia do najmu zamiennego lokalu użytkowego nie dotyczy uchwały z zakresu administracji publicznej. Natomiast zarzucana bezczynność dotyczy zaniechań Prezydenta wobec uchwały, która wywołuje bezpośrednie skutki w sferze prawa cywilnego. Uchwałą tą dokonano w istocie zmiany dotychczasowej umowy najmu lokalu użytkowego i to pomiędzy stronami dotychczasowej umowy cywilnoprawnej, tzn. pomiędzy W. a [...]. W konsekwencji, skarga wniesiona na tego rodzaju bezczynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w zw. z art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, orzekł jak w sentencji.