II SA/Sz 1010/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Wojewoda po rozpoznaniu odwołania B. M. i J. M. od decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r., znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. Z. pozwolenia na rozbudową domu jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...]- działka nr [...] obręb [...] , wydanej na rzecz H. Z., w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta uchylił i orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę domu jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] - działka nr [...] obręb [...] , wydanej na rzecz H. Z. W dniu [...] r. B. M. i J. M. złożyli do organu I instancji pismo, w którym wskazali, iż nieruchomość przeznaczona pod rozbudowę stanowi przedmiot współwłasności, a oni jako współwłaściciele nie wyrażają zgody na rozbudowę. Prezydent Miasta w wezwaniu z dnia [...] r. nałożył na B. i J. M. obowiązek sprecyzowania, czy wniesione przez nich pismo z dnia [...] r. ma być traktowane jako odwołanie. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] r. oświadczyli, że ich pismo z dnia [...] r. stanowi "odmowę od udzielonego pozwolenia na budowę". Wskazali jednocześnie, iż nie będą odwoływać się do Wojewody Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta przekazał do Wojewody ww. pismo kwalifikując je jako odwołanie. Wojewoda pismem z dnia [...] r., znak: [...] zwrócił się do B. M. oraz J. M. o sprecyzowanie, czy ich pisma mają być traktowane jako odwołanie. W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie udzielonej w piśmie z dnia [...] r. B. M. i J. M. wnieśli o potraktowanie ich pism z dnia [...] r. jako odwołania. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż przeznaczona pod inwestycję nieruchomość w postaci zabudowanej działki nr [...] w obrębie [...] stanowi przedmiot współwłasności H. Z. oraz B. M. i J. M., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów, a także z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Zgodnie zatem z art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu w rozumieniu tego przepisu zalicza się m. in. budowę obiektu budowlanego na nieruchomości wspólnej. Na potwierdzenie powyższego stanowiska organ II instancji odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2009 r., VII SA/Wa 202/09, LEX nr 569097. Następnie organ zaznaczył, że w załączonym do akt sprawy oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor wskazał, iż na przedmiotową inwestycję posiada zgodę współwłaścicieli. W pismach z dnia [...] r. B. M. i J. M. oświadczyli jednakże, iż nie wyrażają zgody na analizowaną rozbudowę, co należy traktować jako cofnięcie wcześniej udzielonej zgody. Zdaniem organu, w związku z tym, iż inwestor aktualnie nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli na przedmiotową rozbudowę, decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r. (znak:[...] ) udzielająca pozwolenia na budowę należało uchylić w całości i odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Na powyższą decyzję H. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [....] r. NR[...] , utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] . znak [...] W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia H. Z. podniósł, iż w toku postępowania przedłożył zgodę współwłaścicieli na rozbudowę wspólnej nieruchomości zgodnie z projektem. Zgoda uzyskana została znacznie wcześniej niż rozpoczęto prace projektowe. Zgody na rozbudowę udzielono sobie wzajemnie. Korzystając ze zgody udzielonej przez matkę skarżącego współwłaściciele dokonali rozbudowy budynku. Teraz z pozycji faktów dokonanych usiłują zablokować rozpoczęcie przez skarżącego takiej rozbudowy. H. Z. wyjaśnił, że w toku toczącego się przed Sądem Rejonowym postępowania o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości, sygn. akt [...] , B. M. i J. M. oświadczyli, że nadal nie widzą przeszkód w dokonaniu przez skarżącego rozbudowy budynku. Otrzymali do wglądu projekt. Zgłosili swoje zastrzeżenia, które w dużej części uwzględnione zostały przez projektanta. Projektant nie uwzględnił jedynie tych zastrzeżeń, które z punktu widzenia procesu budowlanego były nieuzasadnione. H. Z. podniósł, iż w toku całego postępowania nie otrzymał od współwłaścicieli budynku żadnego oświadczenia o uchyleniu się przez nich od skutków prawnych złożonego wcześniej oświadczenia woli w przedmiocie wyrażenia zgody na rozbudowę budynku stanowiącego naszą współwłasność. Uznał w związku z powyższym, że wcześniej udzielona zgoda była nadal skuteczna. Dlatego za niezasadne i niesprawiedliwe uważa przychylenie się do stanowiska współwłaścicieli, którzy nawet nie wyartykułowali jednoznacznie uchylenia swojej wcześniejszej zgody na rozbudowę budynku. H. Z. wyraził również stanowisko, że raz wyrażona zgoda powinna być skuteczna w toku całego postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonego aktu, dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została w sposób zgodny z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda zaskarżoną decyzją uchylił wydaną w I instancji decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia H. Z. pozwolenia na rozbudowę domu jednorodzinnego znajdującego przy ul [...] - działka nr [...] obręb [...] i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę w związku z odwołaniem przez współwłaścicieli nieruchomości – B. M. oraz J. M. zgody na jej rozbudowę. Stosownie do treści art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego. W przypadku, gdy obiekt ma zostać wzniesiony na terenie nieruchomości objętej współwłasnością lub też współużytkowaniem wieczystym, to na budowę, jako czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich podmiotów mających prawa do tej nieruchomości. Zgoda taka stanowi wówczas warunek udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z 18 maja 2007 r., II OSK 1869/06 i z 4 stycznia 2008 r., II OSK 1791/06 oraz wyroki WSA w Warszawie z 29 listopada 2005 r. VII SA/Wa 692/05 i z 21 maja 2009 r., VII SA/Wa 202/09). Organ odwoławczy słusznie zatem przyjął, iż wobec okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność skarżącego, jako inwestora oraz uczestników postępowania – B. M. oraz J. M. w sprawie zastosowanie znajdował art. 199 Kodeksu cywilnego, w myśl którego do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a w razie braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje również zgodność co do tego, iż strona postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę może cofnąć wcześniej wyrażoną zgodę do czasu wydania w danej sprawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. za ostateczną uznawana jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. W świetle regulacji art. 127 i 129 w związku z powołanym art. 16 § 1 K.p.a. decyzja uzyskuje przymiot ostateczności po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia odwołania, a w przypadku wniesienia tego środka zaskarżenia z momentem wejścia decyzji organu odwoławczego do obrotu prawnego (por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 1999 r., II SA/Lu 1537/98 oraz wyrok II SA/Lu 266/98 z dnia 16 lutego 1999 r.). W rozpoznawanej sprawie B. M. i J. M. w skierowanych do organu I instancji pismach z dnia [...] r., zakwalifikowanych następnie jako odwołanie, jak również w piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Wojewody, w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazali, iż jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] nie wyrażają zgody na rozbudowę tej nieruchomości w ramach udzielonego przez organ I instancji skarżącemu pozwolenia na budowę. W dacie złożenia pism decyzja Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...]r. nie korzystała jeszcze z waloru ostateczności. W związku z powyższym mogli oni skutecznie cofnąć wcześniej wyrażoną zgodę. Wbrew zapatrywaniom skarżącego zgoda taka, raz udzielona, nie jest wiążąca w toku całego postępowania. Współwłaściciele, którzy cofają wcześniej udzieloną zgodą nie są także ograniczeni koniecznością uzasadnienia swojego stanowiska. Jak bowiem wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 199 Kodeksu cywilnego w razie braku porozumienia współwłaścicieli co do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu istnieje możliwość uzyskania stosownej zgody w drodze postępowania przed sądem powszechnym. W konsekwencji w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż wobec okoliczności cofnięcia przez B. M. i J. M. - współwłaścicieli nieruchomości zlokalizowanej przy ul.[...]– zgody na jej rozbudowę, w rozpoznawanej sprawie odpadła przesłanka warunkująca wydanie na rzecz skarżącego pozytywnej decyzji w tym przedmiocie. W związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.