III SA/Wr 476/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-13
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, powinien być oceniany według 3-letniego terminu przedawnienia wynikającego z Ordynacji podatkowej, czy według dłuższego terminu przewidzianego w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania wobec ZUS, zastosowanie ma przepis art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który przewiduje 5-letni termin przedawnienia licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja o odpowiedzialności została wydana. Brak jest podstaw do stosowania 3-letniego terminu przedawnienia z Ordynacji podatkowej, gdyż ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera szczególną regulację w tym zakresie. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego był niezasadny, ponieważ organ egzekucyjny zastosował jedyny możliwy środek egzekucyjny (zajęcie wynagrodzenia za pracę) w sytuacji braku wskazania przez zobowiązanego innych składników majątkowych. Zarzut dotyczący niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego w zakresie odsetek również uznano za bezzasadny, ponieważ w tytułach wykonawczych wskazano, że odsetek nie pobiera się.Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r., na podstawie decyzji o odpowiedzialności S. K. jako prezesa zarządu spółki. Skarżący podniósł zarzuty przedawnienia zobowiązania, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego w zakresie odsetek. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec S. K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], wystawionych na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w D. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] orzekającej odpowiedzialność S. K. jako Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. w D. za zobowiązania spółki z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r. W toku prowadzonego postępowania zajęto wynagrodzenie za pracę zobowiązanego. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2012 r.
S. K. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 pkt 1, pkt 8 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego i o uchylenie dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] za uzasadnione oraz stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
S. K. wniósł zażalenie na to postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
S. K. wniósł na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora ZUS w W. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...], a także o uchylenie dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu Skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy, ponawiając treść zarzutów i zażalenia na postanowienie organu I instancji. Zobowiązany wskazując na przedawnienie egzekwowanych zobowiązań wyjaśnił, że w dacie powstania zaległości z tytułu składek, art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej także ustawa lub u.s.u.s.) odsyłał do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 50, dalej także OP). Artykuł 118 § 2 OP stanowił, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym doręczono decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Nowelizacja ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074) wprowadziła art. 24 ust. 5 d do ustawy, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Ustawa nowelizująca nie zawierała przepisów przejściowych. W dniu 12 września 2002 r. dokonano zmiany Ordynacji podatkowej, która weszła w życie także z dniem 1 stycznia 2003 r. Artykuł 21 tej ustawy zawierał regulację, że do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Wobec tego zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej wydano w 2007 r. i w tym roku ją doręczono, a dotyczyła ona zaległości składkowych za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r., do ich przedawnienia stosuje się przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i odpowiednio art. 118 OP, który stanowił, że przedawnienie zobowiązania z takiej decyzji następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym doręczono decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej. W rozpatrywanej sprawie do przedawnienia zobowiązania doszło zatem w dniu [...] grudnia 2010 r. Na uzasadnienie stanowiska odnośnie przedawnienia, Skarżący powołał wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 333/08) oraz WSA w Opolu z dnia 9 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Op 546/10).
Skarżący wskazał, że wniósł zarzut na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, obecnie Dz.U. z 2012 r. Poz. 1015, dalej także u.p.e.a.), tj. zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3, a mianowicie w żadnym z tytułów wykonawczych nie podano terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłaconych należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Co do stawki odsetek za zwłokę. Skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego, stawka ta nie była stała. Skarżący powołał tytuł wykonawczy o nr [...], gdzie od kwoty [...] zł naliczono [...] zł odsetek za zwłokę, a odsetki te stanowią 23,45 % kwoty należności głównej. W tytule [...] od kwoty [...] zł naliczono odsetek [...] zł, co stanowi 1,97 % należności.
Skarżący wniósł także zarzut na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a., dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał, że w wyniku egzekucji pozostaje mu miesięcznie z wynagrodzenia kwota 898,49 zł, co nie pozwala zabezpieczyć najniezbędniejszych potrzeb mimo wykonywania ciężkiej pracy w ponadnormatywnym czasie.
Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej dwukrotnie uchylał w całości zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. w tej samej sprawie, a mianowicie postanowieniami z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] oraz z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. W wyniku tego wystawiono nowe tytuły wykonawcze o nr [...] do [...]. Skarżący podniósł, że wielokrotnie zwracał się do ZUS z wnioskiem o umorzenie zobowiązań argumentując, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki oraz ze względu na ciężką sytuację zdrowotną i materialną. Skarżący zakwestionował też zasadność wydania decyzji o odpowiedzialności Skarżącego, jako prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. za jej zobowiązania, jak również wyroków sadu powszechnego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.
Organ podkreślił, że Skarżący nie podniósł żadnych zarzutów przeciwko postanowieniu. Skarga ta nie wyczerpuje więc znamion art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270), gdyż nie określa naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarżący wskazał jedynie zarzuty wnoszone w toku postępowania egzekucyjnego oraz wskazał na uchybienia odnośnie zasadności wydania decyzji o jego odpowiedzialności jako prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. za jej zobowiązania, jak i odnośnie wyroków sądów powszechnych, które zapadły w tej sprawie.
Co do zarzutów, że wydanie decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania spółki na osoby trzecie nie miało podstaw prawnych, organ wyjaśnił, iż w toku postępowania w sprawie zarzutów brak jest podstaw prawnych do badania prawidłowości wydania decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze. Było to już przedmiotem rozpoznania sądu powszechnego. Postępowanie sądowe zakończyło się uprawomocnieniem decyzji będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych w związku z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II UK 295/10. Zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut ten nie może więc podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu.
Organ wskazał na podstawę wydanego rozstrzygnięcia, którą jest przepis art. 33 u.p.e.a. Uregulowane tam zarzuty są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Możliwość ich zastosowania jest jednak uzależniona od spełnienia określonych przesłanek, a mianowicie: prawo wniesienia zarzutów może zostać zrealizowane tylko w ściśle określonym terminie, w oparciu o przesłanki wyliczone enumeratywnie w ustawie.
W art. 33 u.p.e.a. wymieniono podstawy wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a mianowicie:
- wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku,
- przedawnienie,
- wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
- odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4,
- błąd co osoby zobowiązanego,
- niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
- brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia,
- zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
- prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
W postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a.
Według art. 34 § 1 u.p.e.a. zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 zarzuty organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Według orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wypowiedź wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 - 5 u.p.e.a. jest wiążąca również dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną. Dyrektor Izby Skarbowej nie jest zatem uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., jak również postanowienie organu egzekucyjnego, w którym rozstrzygana jest zasadność wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/2005, wyrok NSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 456/07).
Na gruncie rozpatrywanej sprawy organ stwierdził więc, iż szczególna pozycja procesowa, jaką zajmuje Dyrektor Izby Skarbowej powoduje, iż ocena przedawnienia zobowiązania z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, która mieści się w zarzucie wymienionym w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadniczo pozostaje poza kontrolą organu nadzoru w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego.
Jak już stwierdzono, w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny obowiązany jest do stosowania procedury z art. 34 u.p.e.a. Pogląd prawny przedstawiony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. akt I FPS 4/06) w jednoznaczny sposób kształtuje pozycję naczelnika urzędu skarbowego, który stosując w postępowaniu w sprawie zarzutów procedurę z art. 34 u.p.e.a. występuje w pozycji wierzyciela będącego organem egzekucyjnym. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucję wszczęto z urzędu przez organ egzekucyjny będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu - najpierw wierzyciel i oddzielnie - jako organ egzekucyjny. Tożsamość dwóch organów powoduje, iż niecelowe i prawnie niedopuszczalne jest przedstawienie samemu sobie stanowiska w kwestii zgłoszonych zarzutów.
Organ podkreślił, że celem postępowania egzekucyjnego nie jest modyfikacja obowiązków skonkretyzowanych w decyzji administracyjnej, lecz ich wyegzekwowanie. Skoro wierzyciel nie jest uprawniony do modyfikacji obowiązku nałożonego decyzją administracyjną już na etapie wystawienia tytułu wykonawczego, to tym bardziej nie jest uprawniony do modyfikacji tego obowiązku na etapie wyrażenia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów (wyrok WSA z dnia 12 sierpnia 2008 r. II SA/Ol 410/08).
Według Dyrektora Izby Skarbowej organ egzekucyjny prawidłowo zastosował procedurę z powołanych przepisów. Zażalenie nie zasługiwało więc na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej.
Z akt sprawy wynika, że Zobowiązany zgłosił zarzut przedawnienia na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. oraz zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27, na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. odmówił uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz stwierdzenia braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych. Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej we W. uznał stanowisko organu I instancji za prawidłowe.
Organ wskazał, że w zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku Dyrektor Izby Skarbowej we W. związany był stanowiskiem wierzyciela zawartym w zaskarżonym postanowieniu. Po stwierdzeniu, że pod względem formalnym stanowisko jest prawidłowe Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był do przyjęcia oceny prawnej przedawnienia zawartej w wypowiedzi wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zobowiązany podniósł zarzut przedawnienia, wskazując, iż w dacie powstania zaległości z tytułu składek art. 31 u.s.u.s. odsyłał do odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 118 § 2, który stanowił, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej następowało po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym doręczona została decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Nowelizacja ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074) wprowadziła art. 24 ust. 5 d do ustawy, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Ustawa ta nie zawierała przepisów przejściowych. W dniu 12 września 2002 r. dokonano także zmiany Ordynacji podatkowej, która weszła w życie także z dniem 1 stycznia 2003 r., przy czym art. 21 tej ustawy zawierał regulację, że do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zdaniem Zobowiązanego, jako że decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej wydano w 2007 r. i w tym roku ją doręczono, a dotyczyła ona zaległości składkowych za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r., do ich przedawnienia ma zastosowanie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i odpowiednio art. 118 OP, który stanowił, że przedawnienie zobowiązania z takiej decyzji, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym doręczono decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej, a zatem w rozpatrywanej sprawie do przedawnienia zobowiązania doszło w dniu [...] grudnia 2010 r. Jako uzasadnienie Zobowiązany powołał wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 333/08) oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 9 listopada 2010 r. (sygn. akt I SA/Op 546/10).
Odnosząc się do tego Dyrektor Izby Skarbowej we W. zarzucił tej interpretacji nieprawidłowość. Oznacza to, iż organ I instancji prawidłowo uznał zarzut przedawnienia za nieuzasadniony, a zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. Organ podkreślił, że termin przedawnienia składek wskazany jest w art. 24 ust 4 u.s.u.s. Regulacja ta była modyfikowana, co powodowało wątpliwości interpretacyjne wobec braku norm intertemporalnych. Artykuł 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r. stanowił bowiem początkowo, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (wprowadzona ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw). W jej wyniku wydłużono okres przedawnienia do 10 lat, a termin ten liczy się od dnia, w którym należności stały się wymagalne. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt: II UZP 5/08 ów 10 letni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu nadanym powołaną ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu. Z dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiła kolejna nowelizacja przepisu art. 24 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378), do przedawnienia należności z tytułu składek, w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Mając to na względzie, biorąc pod uwagę, że zaległości z tytułu składek za miesiąc kwiecień oraz od miesiąca grudnia 2001 r. do listopada 2002 r. nie uległy przedawnieniu do dnia [...] grudnia 2002 r., ma do nich zastosowanie 10 letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2012 r.). Ten sam termin miał zastosowanie do składek za okres od grudnia 2002 r. do stycznia 2003 r. Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu wskazał, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany w związku z postępowaniem egzekucyjnym wszczętym w roku 2002 r. i prowadzonym do dnia ogłoszenia upadłości.
W toku postępowania zażaleniowego Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że w aktach sprawy brak jest dowodu na wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do większości z dochodzonych składek. Znajduje się tam jedynie dowód na wszczęcie postępowania w stosunku do składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Ubezpieczenia Społecznego za okres od kwietnia do czerwca 2001 r., oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres lipiec i sierpień 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał jednak, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla przedawnienia zaległości, ponieważ bieg termin został przerwany na podstawie art. 24 ust. 5c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu. Upadłość ogłoszono w dniu [...] stycznia 2003 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział VI Gospodarczy (sygn. akt [...]), a zakończono postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., które stało się prawomocne w dniu [...] września 2006 r. Oznacza to, iż 10 letni termin przedawnienia biegnie na nowo od dnia [...] września 2006 r. Niemniej jednak zgodnie powołanym art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którego bieg rozpoczął się przed dniem [...] stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia [...] stycznia 2012 r. Powyższe oznacza, iż w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia składek wobec dłużnika głównego "A" sp. z o.o. upływa z dniem [...] grudnia 2016 r.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, organy obu instancji uznały również ten zarzut za nieuzasadniony. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2007 r. przeniesiono na Skarżącego odpowiedzialność za zobowiązania spółki ""A" sp. z o.o. powstałe z tytułu nieopłaconych składek za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r. Według art. 24 ust. 5d u.s.u.s., wprowadzonym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Według Dyrektora Izby Skarbowej we W., skoro decyzję wydano po wejściu w życie art. 24 ust. 5d u.s.u.s., to kwestie przedawnienia należy oceniać zgodnie z tym przepisem. Wprawdzie art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje do należności z tytułu składek odpowiednio stosować m. in. art. 118 § 2 OP, który przewiduje 3 letni termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z już wydanej decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, należy jednak podkreślić, że "odpowiednie stosowanie" przepisów ma miejsce w sprawach nieuregulowanych inaczej, lecz ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera samodzielną regulację terminu przedawnienia obowiązków takich, jak w wypadku skarżącego. Nie ma więc podstaw do korzystania z regulacji w tym zakresie zawartych w innej ustawie. Dlatego w sprawie nie może mieć zastosowania art. 118 OP, gdyż przepis ten miał zastosowanie bowiem tylko do dnia [...] grudnia 2002 r.
Według organu w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowano art. 24 ust. 5d u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. Organ zauważył, że ustawa wprowadzająca z dniem 1 stycznia 2003 r. nowe brzmienie tego przepisu nie zawierała przepisów przejściowych. Oznacza to, że przedawnienie należności winno być oceniane w oparciu o przepisy w brzmieniu znowelizowanym. Zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma nowa ustawa. Jest ona związana z regułą kolizyjną, zwaną regułą porządku czasowego. Polega ona na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń, czy stanów rzeczy danego rodzaju. Dotyczy to zdarzeń przyszłych oraz tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Rozwiązanie takie odpowiada zazwyczaj przeświadczeniu prawodawcy, że nowe normy są lepiej dostosowane do aktualnych warunków, niż prawo poprzednio obowiązujące. Nowa ustawa jest wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później, niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny. Zaletą tego rozwiązania jest zaś to, że od wejścia w życie nowej regulacji prawnej wszyscy traktowani są jednakowo, według takich samych norm.
Zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mają zastosowanie także do należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne oraz należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na mocy art. 32 u.s.u.s. Zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Mając to na uwadze organ uznał, że w przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom Skarżącego, nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Decyzja została bowiem wydana w 2007 r. Zgodnie z art. 24 ust. 5c u.s.u.s. przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Takie stanowisko przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 870/11, z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 8/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Po 705/10, WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/G1 630/10). Powołane przez Zobowiązanego wyroki stanowią natomiast odstępstwo od ustalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Według Dyrektora Izby Skarbowej organy obu instancji prawidłowo uznały niezasadność zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 pkt. 8 u.p.e.a. Środek egzekucyjny zajęcia wynagrodzenia za pracę jest jednym z niewielu środków egzekucyjnych, podlegających zgodnie z przepisami ustawowymi ochronie do wysokości 50 % w przypadku zajęcia innych należności niż alimentacyjne. Wolna od egzekucji jest kwota najniższego wynagrodzenia. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być więc skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. dążenie do zrealizowania tego celu nie może polegać na stosowaniu dowolnych środków, a jedynie przewidzianych w ustawie. Uzupełnieniem tej zasady jest art. 7 § 2 u.p.e.a., przewidujący zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka czy najłagodniejszego środka. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a pośród kilku środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie któregokolwiek środka egzekucyjnego będzie zawsze traktowane przez zobowiązanego zawsze jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ je prowadzący winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie egzekucyjne, a ewentualne naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. daje podstawę do złożenia środka zaskarżenia - zarzutów na mocy art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, że o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić tylko w przypadku możliwości dokonania wyboru. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, a nie wyrządzanie zobowiązanemu dolegliwości. Zobowiązany nie wskazał jednak innego składnika majątkowego, z którego można było prowadzić egzekucję. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 1013/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 235/09, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 4/12), jeżeli w konkretnym przypadku organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, wówczas nie jest on uprawniony, lecz zobowiązany do jego stosowania.
Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ stwierdził, że w postępowaniu organ egzekucyjny kieruje się szeregiem zasad, w tym m.in. zasadą celowości, zasadą stosowania wyłącznie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie oraz prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku. Organ podkreślił, że postępowanie egzekucyjne służy ochronie interesów wierzyciela i polega na umożliwieniu mu przymusowej egzekucji jego roszczenia stwierdzonego wcześniej tytułem wykonawczym. Zatem wobec tego, że Zobowiązany nie wskazał składników majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a jedynym ustalonym środkiem egzekucyjnym przez organ egzekucyjne było zajęcie wynagrodzenia za pracę, brak było podstaw do uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdy organ egzekucyjny nie miał do wyboru innych składników majątkowych z których można było prowadzić skuteczną egzekucję.
Organy obu instancji uznały ponadto za niezasadny zarzut, zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyli niespełnienia wymogów art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., że w żadnym z tytułów wykonawczych nie podano terminu, od którego nalicza się odsetki od niezapłaconych należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Według organu zarzut ten jest również bezzasadny. W treści tytułów wykonawczych w rubryce 35 wskazano, że odsetek nie pobiera się. Oznacza to, że nie było konieczności wskazywania terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłaconych należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, gdyż byłoby to bezprzedmiotowe. Kwoty wskazane w rubryce 38 stanowią odsetki naliczone na dzień ogłoszenia upadłości spółki. Wynika to z decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], orzekającej odpowiedzialność Skarżącego jako Prezesa Zarządu spółki "A" sp. z o.o. za jej zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ I instancji błędnie wskazał, że kwota określona w rubryce 38 tytułów wykonawczych stanowi odsetki określone na dzień wydania decyzji orzekającej odpowiedzialność za zaległości spółki "A" sp. z o.o. Odsetki te są bowiem wyliczone na dzień ogłoszenia upadłości, czyli na dzień 26 stycznia 2003 r. Wobec faktu, że ich wysokość jest stała, a dalsze odsetki nie biegną, kwota odsetek wyliczona na dzień ogłoszenia upadłości jest równa kwocie odsetek wyliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Organ wskazał przykładowo wskazane przez Zobowiązanego tytuły wykonawcze o nr [...], gdzie od kwoty [...] zł naliczono [...] zł, a odsetki te stanowią 23,45 % kwoty należności głównej, a w tytule [...] od kwoty [...] zł naliczono odsetek [...] zł, co stanowi 1,97 %, Organ wyjaśnił, że tytuł wykonawczy o nr [...] obejmował zaległości za grudzień 2001 r., a tytuł wykonawczy o nr [...] zaległości za listopad 2002 r. Odsetki są naliczane do dnia ogłoszenia upadłości, tj. do dnia [...] stycznia 2003 r. Oznacza to, że w pierwszym przypadku odsetki są naliczane za okres od dnia terminu płatności składki, czyli od dnia [...] grudnia 2002 r., a w drugim przypadku za okres od [...] stycznia 2002 r. Organ wskazał, że kwota odsetek została określona zbiorczo w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], orzekającej odpowiedzialność Skarżącego jako Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. za jej zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGSP za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r. W tytułach wykonawczych kwota odsetek została natomiast przyporządkowana zaległości z tytułu poszczególnych składek. Odsetki liczone są od dnia wymagalności składki do dnia ogłoszenia upadłości.
Z uwagi na to organ uznał, że wobec faktu, że w treści tytułów wykonawczych w rubryce 35 wskazano, że odsetek nie nalicza się, bezzasadny jest również zarzut, iż w żadnym z tytułów wykonawczych nie podano terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłaconych należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W rozpatrywanej sprawie nie było bowiem takiego wymogu.
Jeśli idzie o twierdzenie Skarżącego, że Dyrektor Izby Skarbowej już dwukrotnie uchylał w całości zaskarżone postanowienia Dyrektora ZUS, organ wskazał, że postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej uchylające zaskarżone postanowienie organu I instancji i orzekające o umorzeniu postępowania organu I instancji, wydane zostało po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w sprawie sprostowania błędu pisarskiego w tytułach wykonawczych z dnia [...] stycznia 2012 r. o nr [...] do [...] r. oraz z dnia [...]3 lutego 2012 r. o nr od [...] do nr [...] wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w D. obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP - FGŚP za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r.
Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uchylające zaskarżone postanowienie i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wydane zostało po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na postanowienie Dyrektora ZUS w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] dotyczące nieuznania za uzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2012 r. o nr [...] r. do [...] r., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zdrowotne, FP i FGŚP za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2003 r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] umorzono postanowieniem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w związku z uznaniem postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] za uzasadniony zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] do [...] umorzono postanowieniem Dyrektora ZUS w W, z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...].
Organ podkreślił, że powyższe postępowania egzekucyjne nie są przedmiotem niniejszego postępowania, w toku którego Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdził uchybień stanowiących o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Organ utrzymał zatem w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie uznania zarzutów za uzasadnione, stwierdził brak podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych w toku postępowania czynności egzekucyjnych. Z uwagi na niezasadność zarzutów skargi organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sądy administracyjne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej p.u.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Działając w ramach tych kompetencji Sąd rozpatrujący skargę nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Istotą sprawy jest spór między skarżącym a organem co do terminu przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Skarżący twierdzi, że w tym zakresie obowiązuje termin 3 letni, powołując się na art. 31 u.s.u.s. według stanu prawnego na dzień powstania zobowiązania, który odsyłał do odpowiedniego stosowania art. 118 § 2 OP. Według tego przepisu termin przedawnienia zobowiązania, którego podstawą jest decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej, wynosił 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została doręczona. Skarżący powołuje się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 333/08).
W niniejszej sprawie za zobowiązania z tytułu składek przed przeniesieniem odpowiedzialności na Skarżącego ciążyła na spółce "A" sp. z o.o., która była także płatnikiem tych składek. Przedmiotem postępowania są nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., obowiązującym od 2001 r. do chwili obecnej w niezmienionej treści, płatnik składek będący spółką z o.o., opłaca składki za dany miesiąc, nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca.
Termin wymagalności składek, rozumiany jako najwcześniejszy termin, w którym wierzyciel (ZUS) był uprawniony do żądania spełnienia świadczenia, dla składki za grudzień 2001 r. rozpoczął się dnia [...] stycznia 2002 r., a za styczeń 2003 r. rozpoczął się dnia [...] lutego 2003 r. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., obowiązującym w terminie wymagalności powyższych składek aż do dnia [...] grudnia 2002 r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Odpowiednio zatem, 5 letni termin przedawnienia składki za grudzień 2001 r. minąłby [...] stycznia 2007 r., natomiast za styczeń 2003 r. minąłby [...] lutego 2008 r.
Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074) nie zawierała przepisów intertemporalnych. Należało ją zatem stosować od dnia 1 stycznia 2003 r. Ustawa ta nadała nową treść powołanemu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Wprowadziła mianowicie 10 letni termin przedawnienia. Mocą obowiązującą tego przepisu objęto także należności z tytułu składek wymagalnych przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowe należności nie uległy przedawnieniu. Taką wykładnię prawa podzielaną przez skład orzekający Sądu, przyjęto w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08. W tym stanie rzeczy 10 letni termin przedawnienia składki za grudzień 2001 r. minąłby [...] stycznia 2012 r., natomiast za styczeń 2003 r. minąłby [...] lutego 2013 r. Należy jednak wziąć pod uwagę, że powołaną ustawą wprowadzono także z dniem 1 stycznia 2003 r. do art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przepis ust. 5c, według którego bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości, a po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub o jego umorzeniu. W rozpatrywanej sprawie postanowienie o ogłoszeniu upadłości spółki "A" sp. z o.o. uprawomocniło się dnia [...] września 2006 r. Oznacza to, że z tą datą został przerwany dotychczasowy bieg terminu przedawnienia i rozpoczął się nowy 10 letni bieg terminu przedawnienia. Stanowisko Sądu w zakresie terminów przedawnienia wprowadzonych powołaną ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. jest potwierdzone w ustalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. II GSK 302/10, LEX nr 958299; wyrok NSA wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. II GSK 193/10, LEX nr 958125).
W rozpatrywanej sprawie odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej (członka zarządu spółki "A" sp. z o.o.) wynika z decyzji Dyrektora Oddziału ZUS w W. Inspektorat w D. decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], orzekającej odpowiedzialność Skarżącego jako Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. za jej zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGSP za okres od grudnia 2001 r. do stycznia 2003 r. Decyzja ta dotyczyła należności nieprzedawnionych.
Termin przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania wobec ZUS ustawa z dnia z dnia [...] grudnia 2002 r. określiła w art. 24 ust. 5d, przyjmując, że przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Jeżeli przyjmuje się, że ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r., która z uwagi na brak przepisów przejściowych znowelizowała z mocą od 1 stycznia 2003 r. dotychczas obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wprowadziła z tą samą datą nowe przepisy do tej ustawy, należy przyjąć, że obejmowało to także ust. 5d dodany do art. 24. Według Sądu, z uwagi na to, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych na mocy powołanej ustawy nowelizacyjnej z dnia z dnia 18 grudnia 2002 r., która jest regulacją szczególną w tej materii, reguluje w art. 24 ust. 5d odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania wobec ZUS, brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie po 1 stycznia 2003 r. art. 21 ustawy z dnia z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz.1387), która także weszła w życie 1 stycznia 2003 r., a która dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Sąd stwierdza zatem, że w sytuacji, gdy decyzja o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania skarżącego wobec ZUS została wydana dnia [...] marca 2007 r., 5 letni termin przedawnienia jeszcze nie upłynął.
Sąd podziela pogląd organu, że zarzuty wobec decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, nie mogły być i nie były przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W kwestii niezasadności pozostałych zarzutów Skarżącego, Sąd podziela stanowisko zajęte przez organ.
Nie można zatem uznać trafności zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego z art. 33 pkt. 8 u.p.e.a. Zastosowano bowiem jedyny możliwy środek egzekucyjny w formie zajęcia wynagrodzenia za pracę, gdyż Skarżący nie wskazał innych możliwości wyegzekwowania należności pieniężnej. W takiej sytuacji nie było możliwe zastosowanie art. 7 § 2 u.p.e.a., przewidującego zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka. Organ zastosował się przy tym do ograniczeń określonych prawnie, dotyczących ochrony Zobowiązanego.
Jeśli idzie o zarzut znajdujący oparcie w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. - niespełnienia wymogów art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., to w żadnym z tytułów wykonawczych nie podano terminu, od którego nalicza się odsetki od niezapłaconych należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, gdyż w zaskarżonym postanowieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Zarzut ten jest bezzasadny, gdyż w tytułach wykonawczych w rubryce 35 wskazano, iż odsetek nie pobiera się. Nie było więc konieczności wskazywania terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłaconych należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Jak trafnie wskazał organ, kwoty z rubryki 38 stanowią odsetki naliczone na dzień ogłoszenia upadłości spółki, czyli na dzień [...] stycznia 2003 r. Wysokość ich jest stała, a zatem kwota odsetek wyliczona na dzień ogłoszenia upadłości jest równa kwocie odsetek wyliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Organ wyjaśnił prawidłowo tę kwestię na wybranych przykładach.
Sąd nie stwierdził innych wad o charakterze formalnym. Rozstrzygnięcia były bowiem wydane przez pracowników organu w granicach udzielonego im upoważnienia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona i na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło