I OSK 1528/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-09
Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Runge-Lissowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta na prawach powiatu, sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu od prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność tego miasta (powiatu)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Prezydent Miasta na prawach powiatu, który jednocześnie wykonuje zadania starosty, podlega wyłączeniu od prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność tego miasta (powiatu). Brak wyłączenia organu w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę powiatową, która z mocy prawa przeszła na własność Miasta G. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania z powodu złożenia wniosku po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając wniosek za spóźniony. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w Gdyni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 908/10 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Gdyni na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz [...] S.A. w Gdyni kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 908/10 po rozpatrzeniu skargi [...] S.A. w G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą z mocy prawa na własność Miasta G., miasta na prawach powiatu, działkę nr 564/41 o powierzchni 1871 m2 położoną przy ulicy [...] w G., dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], zajętą pod drogę powiatową, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
[...] S.A. z siedzibą w G. wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2000 r., na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wystąpiło do Prezydenta Miasta G. o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości stanowiących własność Towarzystwa a zajętych pod drogi publiczne oraz zawiązaną z nimi infrastrukturę. Złożony wniosek dotyczył m.in. przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 564/41. Towarzystwo wyjaśniło, że jest zainteresowane uregulowaniem stanu prawnego nieruchomości w drodze przyznania nieruchomości zamiennych. Pismem z dnia 8 stycznia 2001 r. Zarząd Miasta G. wystąpił do Wojewody Pomorskiego o wydanie decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Miasta G. nieruchomości, w tym działki o nr 564/41. Pismem z dnia 11 sierpnia 2006 r. [...] S.A. wniosło o przyznanie odszkodowania za nieruchomości wymienione we wniosku z dnia 7 sierpnia 2000 r., a zajęte pod drogi publiczne. Wojewoda Pomorski ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa na własność Miasta G., miasta na prawach powiatu, przeszła przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca działkę nr 564/41.
Prezydent Miasta G., wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił przyznania wnioskowanego odszkodowania za przedmiotową działkę nr 564/41 zajętą pod drogę powiatową, ze względu na złożenie wniosku z przekroczeniem ustawowego terminu.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [...] wniosło odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda Pomorski uznał, że nie może ono być uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wyjaśnił, że odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Z treści powołanego przepisu wynika, zdaniem organu II instancji, że uprawnionym do otrzymania odszkodowania jest tylko właściciel nieruchomości, który w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, w ustawowo określonym terminie odwołujący się takiego wniosku nie złożył, a zatem jego roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania wygasło.
Skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosło [...] S.A. w G., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz przepisów postępowania, tj. art. 8, 9 i 107 § 1 i 3 kpa i domagając się o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 908/10 uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wyjaśnił, że podstawą prawną orzekania w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), zgodnie z którym podstawową przesłanką przyznania odszkodowania za przedmiotową działkę jest złożenie wniosku przez właściciela przejętej nieruchomości w określonym terminie, tj. w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Sąd uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca spółka w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. nie złożyła skutecznie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Zdaniem Sądu I instancji wniosek złożony przed ustawowym terminem, tj. w dniu 7 sierpnia 2000 r., jako złożony przed rozpoczęciem ustawowego terminu, nie mógł odnieść oczekiwanego skutku prawnego, zaś wniosek 11 sierpnia 2006 r., nie może zostać uznany za wniesiony skutecznie, ponieważ wniosek ten został złożony już po upływie ustawowego terminu, czyli był spóźniony. Ponadto w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie istnienia w niniejszej sprawie naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na sposób jej rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosło [...] S.A. w G. W złożonej skardze skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
1 - postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 oraz art. 24 § 1 pkt 1 oraz art. 25 § 1 pkt 1 kpa poprzez nieuchylenie decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. pomimo tego, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez ten organ doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, polegającego na wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta G., tj. organ, który winien zostać wyłączony od prowadzenia sprawy, ponieważ przedmiot sprawy dotyczył interesów majątkowych kierownika tego organu,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 10 § 1 w zw. z art. 28 kpa oraz art. 73 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez nieuchylenie decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. pomimo tego, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez ten organ doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania polegającego na pozbawieniu Gminy Miasta G. oraz Skarbu Państwa, będących stronami postępowania, udziału w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę Pomorskiego, jak i Prezydenta Miasta G.,
- art. 151 w zw. z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo niedysponowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku aktami sprawy,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 § 1 oraz 80 i 107 § 3 kpa poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że zarówno Wojewoda Pomorski, jak i Prezydent Miasta G., wydając decyzje nie dysponowali aktami sprawy,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 316 § 1 kpc poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego pomimo tego, że roszczenie o ustalenia odszkodowania zgłoszone wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2000 r. stało się wymagalne z dniem 1 stycznia 2001 r. i z tą sama datą wniosek o przyznanie odszkodowania z dnia 7 sierpnia 2000 r. odniósł skutek, o którym mowa w art. 73 ustawy, a zatem brak było podstaw do odmowy przyznania odszkodowania;
2 - prawa materialnego, czyli:
- art. 73 ust. 4 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek o przyznanie odszkodowania złożony przed dniem 1 stycznia 2001 r. nie mógł wywołać skutku w postaci obowiązku przyznania odszkodowania wraz z nadejściem wskazanej wyżej daty,
- art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. w zw. z art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęcie pod drogi publiczne, przejęte przez te podmioty z mocy prawa może zostać ustalone wyłącznie w pieniądzu,
- art. 73 ust. 4 powołanej ustawy w zw. z art. 1 kc poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że roszczenie o ustalenie odszkodowania nie stanowi roszczenia cywilnego, co skutkowało uznaniem, iż do przedmiotowego roszczenia nie znajdują zastosowania instytucje prawa cywilnego,
- art. 120 § 1 kc w zw. z art. 316 § 1 kpc w zw. z art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roszczenie o ustalenie odszkodowania nie staje się wymagalne z dniem 1 stycznia 2001 r., w przypadku złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania przed wskazaną datą, co skutkowało przyjęciem, że wniosek z dnia 7 sierpnia 2000 r. został złożony nieskutecznie.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zatem zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Przechodząc do oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów uznać należy, że najdalej idącym jej zarzutem jest zarzut dotyczący zaistnienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, niedostrzeżonych przez Sąd I instancji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niezależnie od zasadności innych zarzutów zawartych w złożonej skardze.
Rozpatrując zatem ten zarzut Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że przedmiotem przedmiotowej sprawy była kwestia odszkodowania za nieruchomość, która została zajęta pod drogę publiczną (powiatową) i stała się na mocy art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872, ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, własnością miasta na prawach powiatu, czyli Miasta G. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, odszkodowanie, o którym mowa, wypłaca powiat w odniesieniu do dróg będących drogami powiatowymi. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 4 tej ustawy, odszkodowanie za przejęty grunt ma być ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.
Tryb i sposób ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości jest uregulowany w rozdziale 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651). Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 tej ustawy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przepisy rozdziału 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują wyjątku od takiej właściwości organu. Wprowadzony z dniem 22 października 2007 r. przepis art. 142 ust. 2 tej ustawy, stanowiący, że w sprawach, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczy jedynie spraw, o których mowa w ust. 1, czyli zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwrotu odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, rozliczenia z tytułu zwrotu i terminu zwrotu. Do spraw tych nie należy zatem ustalenie odszkodowania za przejętą nieruchomość. W sprawach o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość właściwym do jej rozpatrzenia organem jest zatem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Stronami takiego postępowania są zaś: wnioskodawca domagający się odszkodowania za przejętą nieruchomość (w rozpatrywanej [...]) oraz podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania (w rozpatrywanej sprawie miasto na prawach powiatu, czyli Miasto G., ponieważ w myśl art. 73 ust. 2 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę powiatową wypłaca jednostka samorządu powiatowego). Miasto G. jest z mocy prawa właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę powiatową i jest równocześnie podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania. Przysługuje mu zatem rola strony w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Ta procesowa rola strony nie może być kwestionowana tylko dlatego, że organ Miasta, tj. Prezydent Miasta G., na podstawie art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1492, ze zm.), wykonuje zadania starosty. Przypomnieć bowiem należy, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego (patrz uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 466/10, pub. LEX nr 643302). W konsekwencji przyjąć trzeba, że w sprawie o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jako drogi powiatowe, stały się własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta, jako przewodniczący organu wykonawczego powiatu i reprezentujący je na zewnątrz oraz jako pracownik urzędu miasta, jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. Zachodzi bowiem w takim przypadku kolizja ról procesowych prezydenta miasta na prawach powiatu, wynikających z uprawnień cywilnoprawnych, czyli tzw. sfery dominium, ze sferą władczych uprawnień czyli tzw. imperium (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115; wyrok NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 339/07, wyrok z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 213/08, wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1093/10, pub. https://cbois.nsa.gov.pl). Wyłączenie to odbywa się na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że prezydent miasta na prawach powiatu nie może zatem jednocześnie występować w postępowaniu administracyjnym w imieniu powiatu jako strony tego postępowania i jako organ rozpoznający sprawę i wydający w tym postępowaniu decyzję administracyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezydent miasta na prawach powiatu wydając decyzję o ustaleniu odszkodowania, w takiej sytuacji jak w rozpoznawanej sprawie, staje się sędzią we własnej sprawie. W takich zatem okolicznościach brak skorzystania z instytucji wyłączenia organu i wyznaczenia do ustalenia odszkodowania innego organu, prowadzi w sposób ewidentny do zachwiania zasady bezstronności postępowania, obiektywizmu i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w szczególności braku zapewnienia realizacji wartości konstytucyjnych. Starosta nie może orzekać w przedmiocie odszkodowania za przejętą na własność powiatu nieruchomość, ponieważ pełni on funkcję przewodniczącego organu wykonawczego powiatu, jakim jest zarząd powiatu, jest kierownikiem starostwa i organem reprezentującym powiat na zewnątrz. Sprawowanie funkcji organu wykonawczego powiatu i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki starosty.
Oznacza to, że niewyłączenie w rozpatrywanej sprawie Prezydenta Miasta G. jako organu wydającego decyzję w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność powiatu prowadzi do naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, a w konsekwencji do uznania, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, którą Sąd I instancji winien był wziąć pod uwagę z urzędu. Konsekwencją takiej oceny winno być natomiast uchylenie przez Sąd I instancji zapadłych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność ta całkowicie natomiast umknęła uwadze Sądu I instancji, co powoduje, że za usprawiedliwiony uznać należy zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżony wyrok narusza bowiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 oraz art. 145 § 1 pkt 3 kpa.
W związku z faktem, że zaskarżony wyrok dotknięty jest wadą postępowania, wobec której to postępowanie musi być przeprowadzone ponownie, jako przedwczesne uznać należy merytoryczne ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na względzie zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, sprawa zostanie bowiem ponownie rozpatrzona przez Sąd I instancji, zgodnie z oceną prawną zawartą w niniejszym rozstrzygnięciu.
W tej sytuacji na podstawie art. 185 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło