III SA/Gd 783/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. K. w przedmiocie wymierzenia Komendantowi Portu Wojennego [...] kary grzywny z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 427/11 1. wymierza Komendantowi Portu Wojennego [...] grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 427/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następstwie skargi P. K. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 11 lipca 2011 r. oraz decyzji komendanta Portu Wojennego z dnia 9 lutego 2011r. nr [...] orzekł także, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 11 maja 2012 r. i został wysłany Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 25 maja 2012 r. Akta administracyjne ww. sprawy zwrócono organowi w dniu 23 lipca 2012 r., a ich doręczenie nastąpiło w dniu 6 sierpnia 2012r. Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. P. K. wezwał Komendanta Portu Wojennego do wykonania ww. wyroku i wypłaty odszkodowania w określonej ustawowo kwocie w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, powołując się na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W dniu 6 listopada 2012r. P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył skargę na niewykonanie wyroku sądu wraz z wnioskiem o wymierzenie Komendantowi Portu Wojennego grzywny. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ pomimo ww. wyroku jak i faktu wezwania do jego wykonania, do dnia wniesienia skargi wyroku nie wykonał. W odpowiedzi na skargę Komendant Portu Wojennego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w ww. wyroku Sąd nie nałożył na organ obowiązku polegającego na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonania określonych czynności. Ponadto wyrok nie był prawomocny, zaś po jego uprawomocnieniu się organ nie otrzymał odpisu orzeczenia ze stwierdzoną prawomocnością. Organ podał też, że nie posiada akt sprawy w sposób możliwy do rozstrzygnięcia z powodu toczącej się sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z uwagi na powyższe organ wniósł również o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 863/12 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 425/11 i skargę P. K. odrzucił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej zwaną p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony przez wystosowanie przez skarżącego w dniu 6 czerwca 2012r. pisemnego wezwania do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 427/12 (dowód: odpis pisma k. 7-9). Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. wprowadza szczególną sankcję dla organu administracji za bezczynność w rozpoznaniu sprawy występującą po wydaniu wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Regulacja przewidziana w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia przy tym Sądowi swobody działania, nie przewidując możliwości odstąpienia od wymierzenia organowi grzywny, jeżeli spełnione zostały przesłanki wymienione w tym przepisie. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że nie jest tak jak twierdzi organ w piśmie z dnia 29 listopada 2012 r., że nie obowiązywały go żadne terminy rozpoznania sprawy, bowiem w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 427/12 Sąd nie nałożył na niego obowiązku polegającego na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonania określonych czynności. W przypadku wydania wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję, czy stwierdzającego jej nieważność, organ administracji ma obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 k.p.a. Art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji miał obowiązek załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca, a przy uznaniu sprawy za szczególnie skomplikowaną w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia akt administracyjnych (art. 286 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie prawomocny wyrok – wbrew temu co twierdzi organ w odpowiedzi na skargę - został wysłany i doręczony Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 25 maja 2012 r., zaś akta administracyjne sprawy zwrócono organowi w dniu 6 sierpnia 2012 r. ( data doręczenia akt). Termin na załatwienie sprawy upłynął zatem w dniu 6 września 2012 r., zaś przy uznaniu sprawy za szczególnie skomplikowaną termin jej zakończenia upływał 6 października 2012 r. Do dnia wydania niniejszego wyroku – 17 stycznia 2013 r., organ nie zakończył postępowania. Odnosząc się do stanowiska organu, że w realiach sprawy nie można było jej zakończyć z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie, należy stwierdzić, w istocie w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma kwestia ustalenia daty zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej - jej przedmiotem są należności pieniężne przysługujące skarżącemu w związku z jego zwolnieniem ze służby. Wskazać jednak należy, że w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od wyniku innego postępowania, stanowi to podstawę do zawieszenia postępowania, o czym stanowi o tym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji, wbrew powyższemu nie zawiesił postępowania w sprawie, czy choćby wbrew treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a., zaniechał zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., nie podał przyczyny zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Nie zasługuje również na aprobatę argument, że organ nie rozpoznał sprawy, bowiem nie posiadał akt niezbędnych do jej rozpatrzenia. Brak akt sprawy nie może być wytłumaczeniem bezczynności organu w sprawie istnieje bowiem możliwość wypożyczenia akt administracyjnych z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pozostawanie przez organ w bezczynności, mimo wystosowanego przez skarżącego w dniu 6 czerwca 2012 r. wezwania do wykonania wyroku, w świetle art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia ukaranie organu grzywną. Stosownie do art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę, że okres bezczynności w rozpatrzeniu sprawy po jego podjęciu nie jest znaczny, nadto Sąd stwierdził, że w sprawie istniała konieczności zawieszenia postępowania, czego organ wprawdzie nie uczynił, zasadnie jednak przyjął, że kwestią mająca podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jest ustalenie prawidłowej daty zwolnienia skarżącego ze służby. Sąd ocenił, że wymierzona grzywna stanowić będzie adekwatną dolegliwość i wpłynie na prawidłowe działanie organu. W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę wniesioną w trybie art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierzając organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy.