I SA/Po 842/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń w przedmiocie udzielonej pomocy de minimis oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Burmistrz K., działając na podstawie art. 306 a § 1 i § 4 , art. 306 e § 1 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: Rozporządzenie), odmówił L. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe X. L. W." wydania zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis, z uwagi na przekroczenie 30-dniowego termin do przedstawienia informacji o dokonaniu wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, wynikającego z § 9 ust. 2 Rozporządzenia W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że w dniu [...] lutego 2012 r. L. W., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe X. L. W.", wystąpiła do Burmistrza K. z czterema wnioskami z dnia [...] lutego 2012 r. o wydanie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia. W uzasadnieniach wniosków wskazała, że w dniach [...] listopada 2011 r., [...] grudnia 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. wydatkowane zostały środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON) w kwotach: - [...] zł, tj. równowartość [...] euro, na zakup półautomatu gazującego typ: PT-53, - [...] zł, tj. równowartość [...] euro, na zakup linii napełniającej do butelek i kanistrów, - [...] zł, tj. równowartość [...] euro, na zakup linii napełniającej do butelek i kanistrów, - [...] zł, równowartość [...] euro, na zakup kontenerów magazynowych, Do wniosków podatniczka dołączyła m.in. faktury VAT oraz wyciągi bankowe. Ubiegająca się o wydanie zaświadczenia wskazała, że wydatkowanie środków zgromadzonych na rachunku ZFRON jest zgodne z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 oraz § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i f) rozporządzenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka podniosła, że termin wynikający z § 9 ust. 2 rozporządzenia jest terminem instruktażowym, a więc jego przekroczenie nie powinno skutkować odmową wydania zaświadczeń. Ponadto stwierdziła, że zaświadczenie o udzielonej pomocy de minimis ma jedynie charakter deklaratoryjny zaś racjonalny ustawodawca nie uzależnia faktu wystąpienia bądź niewystąpienia określonego zdarzenia od dochowania terminu do dokonania czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy, opierając się na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 569/10, wskazał, iż z treści § 9 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia bezspornie wynika, że warunkiem uznania pomocy za pomoc de minimis jest uzyskanie zaświadczenia, jednakże na przedsiębiorcę został nałożony obowiązek - warunkujący uzyskanie tego zaświadczenia - przedłożenia organowi w terminie 30 dni informacji o dokonaniu wydatku. Zdaniem organu wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby udzielona pomoc mogła być uznana za pomoc de minimis, tj. przedsiębiorca w terminie 30 dni od dnia dokonania wydatku ma przedstawić o tym fakcie informację organowi wydającemu zaświadczenie i musi uzyskać zaświadczenie. Nie spełnienie którejkolwiek ze wskazanych powyżej przesłanek oznacza, że udzielona pomoc nie może być uznana za pomoc de minimis. Zatem termin określony w § 9 ust. 2 Rozporządzenia ma charakter przepisu prawa materialnego, a to oznacza, że po jego upływie uprawnienie do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełniał kryterium pomocy de minimis, wygasa. Innymi słowy, przedstawienie organowi informacji o poniesionym wydatku po 30 dniach od daty dokonania wydatku czyli niedochowanie terminu określonego w § 9 ust. 2 Rozporządzenia oznacza, że wygasła przesłanka uznania pomocy za pomoc de minimis, a to z kolei przesądza o zasadności wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatniczka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie § 9 ust. 2 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wyznaczony 30-dniowy termin na przedłożenie informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji jest terminem materialnym, a nie instruktażowym. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że termin określony w § 9 ust. 2 rozporządzenia ma charakter instruktażowy, a jego uchybienie nie powinno powodować skutku odmowy wydania zaświadczenia. Jej zdaniem, z w/w przepisu wynika wskazanie terminu na przedstawienie informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu, jednak nie można przyjąć, że przepis ten ma charakter normy imperatywnej, której nie wypełnienie przybiera negatywny skutek w postaci nieudzielenia przedmiotowego zaświadczenia. Norma ta ma charakter normy dyspozytywnej, której ewentualne wykonanie w inny sposób niż wskazany w rozporządzeniu zależne jest jedynie od woli stron. Ponadto skarżąca wyraziła przekonanie, że termin wynikający z § 9 ust. 2 rozporządzenia jest terminem stricte instruktażowym, inaczej, niż w przypadku terminów określonych w innych aktach prawnych na złożenie wniosku o wydanie decyzji administracyjnej, która rodzi określone uprawnienia lub obowiązki dla strony. Stwierdziła także, że za utrzymaniem w mocy prezentowanej przez nią wykładni przemawia również fakt, iż doktryna prezentuje zbliżony pogląd, podobnie jak większość organów I instancji, gdzie bez problemu w przypadku uchybienia terminu do przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku, wydawane są zaświadczenia o dokonaniu wydatku. Takie działanie jest również racjonalne z uwagi na cel, jakiemu dokonywanie wydatków ze środków funduszu ma służyć, natomiast podejście stricte literalne do kwestionowanego przez skarżącą przepisu szkodzi najbardziej osobom niepełnosprawnym, na rzecz których dokonywane były wydatki ze środków funduszu. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniosło o oddalenie skargi. W trakcie rozprawy w dniu 17 stycznia 2013 r. skarżąca złożyła datowane na [...] stycznia 2013 r. pismo procesowe, w którym wniosła o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania skarżącej w charakterze strony oraz zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie przez organy podatkowe w toku postępowania interesu społecznego oraz interesu podatniczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie niesporny jest ustalony stan faktyczny, z którego wynika, że w dniach [...] listopada 2011 r., [...] grudnia 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. skarżąca poczyniła wydatki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON). Natomiast dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza K. z czterema wnioskami z dnia [...] lutego 2012 r. o wydanie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 245, poz. 1810 ze zm.; dalej: Rozporządzenie). Poza sporem jest zatem fakt, iż skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w § 9 ust. 2 Rozporządzenia, zgodnie z którym w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Sporny jest natomiast charakter terminu wskazanego w § 9 ust. 2 Rozporządzenia. Zdaniem skarżącej termin określony w tym przepisie ma charakter instruktażowy, a jego uchybienie nie powinno powodować skutku odmowy wydania zaświadczenia. Ponadto skarżąca wywiodła, że norma ta ma charakter normy dyspozytywnej, której ewentualne wykonanie w inny sposób niż wskazany w rozporządzeniu zależne jest jedynie od woli stron. Ponadto skarżąca wyraziła przekonanie, że termin wynikający z § 9 ust. 2 rozporządzenia jest terminem stricte instruktażowym. Stwierdziła także, że za utrzymaniem w mocy prezentowanej przez nią wykładni przemawia również stanowisko większości "organów I instancji, gdzie bez problemu w przypadku uchybienia terminu do przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku, wydawane są zaświadczenia o dokonaniu wydatku". Przedstawione powyżej stanowisko skarżącej nie zasługuje jednak na aprobatę. Przede wszystkim należy podkreślić, że przytoczony powyżej przepis § 9 ust. 2 Rozporządzenia stanowi uregulowanie typowe dla prawa publicznego, które ze swojej istoty wyklucza możliwość swobodnego kształtowania treści stosunku prawnego łączącego strony. Należy zauważyć, że z treści tego przepisu nie wynika w żadnej mierze, że długość tego terminu może być przez podatnika negocjowana z organem administracji publicznej lub tym bardziej jednostronnie zmieniana. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin ten wiąże podmiot ubiegający się o wydanie zaświadczenia warunkującego uznanie pomocy jako pomocy de minimis, o którym mowa w § 9 ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którym warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że warunkiem uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 1 Rozporządzenia jest przedstawienie przez przedsiębiorcę informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Nie ma również wątpliwości, że wskazany termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza, iż wyznacza on czas, w którym może nastąpić ukształtowanie prawa i obowiązków jednostki w formie autorytatywnej konkretyzacji prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, 2008 r., s. 404.). Skutkiem uchybienia terminu prawa materialnego jest natomiast wygaśnięcie lub niepowstanie praw i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. W konsekwencji uchybienie terminu, o którym mowa w § 9 ust. 2 Rozporządzenia skutkuje wygaśnięciem prawa do uznania pomocy jako pomoc de minimis, a więc prawa o charakterze materialnym. Zatem złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia z uchybieniem terminu z § 9 ust. 2 Rozporządzenia powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania zaświadczenia, że poniesiony wydatek spełnia kryterium pomocy de minimis (podobny pogląd wyrażony został także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 6 września 2012 r., I SA/Go 408/12 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 512/10). Na uwzględnienie nie zasługuje także powołanie się skarżącej na rzekomą praktykę innych organów administracji publicznej, które w przypadku uchybienia terminu do przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku – zdaniem skarżącej – wydają zaświadczenia o dokonaniu wydatku w ramach pomocy de minimis. Nawet bowiem, gdyby wskazana praktyka była faktem, to uchybienie obowiązującym normom prawnym przez jednostkowy organ administracji publicznej nie może stanowić argumentu na rzecz działania innych organów administracji publicznej niezgodnego z normami prawnymi. Konkludując, należy zatem stwierdzić, że w świetle powyższych rozważań oraz wobec braku uchybienia przez zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji normom prawa procesowego i materialnego, także w zakresie nieobjętym skargą – w ocenie Sądu – nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.