II FSK 2553/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-15
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Jan Grzęda, Antoni Hanusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy, znajdujący się na gruncie gospodarstwa rolnego, o złym stanie technicznym, który nie jest faktycznie wykorzystywany do działalności rolniczej, może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, uznając, że budynek gospodarczy, nawet położony na gruncie rolnym i o złym stanie technicznym, nie korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, jeśli nie jest faktycznie wykorzystywany do działalności rolniczej. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie, a nie tylko przystosowanie lub potencjalne przeznaczenie budynku. Ewidencja gruntów i budynków stanowi wiążący dowód dla organów podatkowych, chyba że podatnik wykaże niezgodność z rzeczywistym stanem rzeczy w odpowiedniej procedurze.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. w kwocie 7533 zł. Organ podatkowy uznał, że budynek gospodarczy na ich nieruchomości, o powierzchni użytkowej części gospodarczej 1156,34 m² i części mieszkalnej 112,95 m², podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżący kwestionowali tę decyzję, podnosząc, że budynek jest w złym stanie technicznym, nie nadaje się do użytkowania i był przeznaczony na specjalistyczną produkcję rolną (hodowla drobiu), co powinno skutkować zwolnieniem od podatku. Zarzucali organom brak wyczerpującego zebrania dowodów i potrzebę powołania biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia del. NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych A.G. oraz G.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 662/12 w sprawie ze skarg A.G. oraz G.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. oddala skargi kasacyjne
1. Wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., I SA/Ke 662/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.G. i G. T. (zwanych dalej skarżącymi) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Kielcach z dnia 2 października 2012 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia 2 października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 maja 2012 r. ustalającą skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 r. w kwocie
7533 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na 2011 r. wynika, Iż skarżący są współwłaścicielami nieruchomości. Na nieruchomości, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, znajduje się budynek murowany o funkcji produkcyjnej, usługowej i gospodarczej
o powierzchni zabudowy 1340 m². W dniu 19 listopada 2010 r. na opisanej nieruchomości przeprowadzono oględziny i pomiary. Ustalono, że znajduje się na niej budynek użytkowany jako gospodarczy wraz częścią mieszkalną. Powierzchnia użytkowa części gospodarczej budynku wynosi 1156,34 m², natomiast powierzchnia użytkowa części mieszkalnej budynku - 112,95 m². W związku z powyższym podatkiem od nieruchomości opodatkowano znajdujący się na nieruchomości budynek murowany w części gospodarczej (1156,34 m²) stawką jak dla budynków pozostałych oraz część mieszkalną budynku (112.95 m²) stawką jak dla budynków mieszkalnych.
Kolegium wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia: art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 – dalej: u.Pr.r.) i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 – dalej: u.p.o.l.) oraz powołało art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 – dalej: u.Pr.g.i.k.), zgodnie z którym podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe.
Organ odwoławczy podniósł, że budynek podlega opodatkowaniu bez względu na to, czy jest w jakikolwiek sposób wykorzystywany, bądź czy jego stan techniczny jest zły, dobry czy też bardzo dobry. Kolegium wskazało, że jeżeli dany obiekt budowlany posiada elementy w niej wymienione jest budynkiem i podlega opodatkowaniu jako budynek. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby sporny obiekt budowlany nie posiadał któregokolwiek z elementów wymienionych w definicji budynku. Na brak przedmiotowych elementów budynku nie wskazuje załączony do akt sprawy dokument prywatny - opinia techniczna. Dokument ten potwierdza jedynie zły stan techniczny spornego budynku. Kolegium wyjaśniło, że stan techniczny może jedynie wyłączać możliwość zastosowania do opodatkowanego budynku stawek jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, a takie w stosunku do stron nie zostały zastosowane.
Kolegium stwierdziło ponadto, że przedmiotowy budynek nie korzysta ze zwolnień wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Zgodnie z powołanym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości, budynki gospodarcze lub ich części: służące działalności leśnej lub rybackiej, położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ww. przesłanek zwolnienia. Kolegium wyjaśniło przy tym, że określenie "służące" oznacza faktycznie wykorzystywane. Brak wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości na działalność, o której mowa w ww. przepisie potwierdza złożone odwołanie, oględziny nieruchomości oraz pismo strony z dnia 14 marca 2012 r., w którym skarżący stwierdza, że przeszkodą w wykorzystywaniu budynku jako kurnika-brojlerni, był fakt wydania decyzji o zabudowie mieszkaniowej trzech budynków mieszkalnych w strefie ochronnej kurnika.
3. Decyzji SKO skarżący zarzucili, że sporny budynek gospodarczy położony jest na gruntach rolnych, a dawne jego przeznaczenie pozwalało jedynie na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, jakim była hodowla drobiu. W takim zaś przypadku podatnikom przysługuje zwolnienie od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 b) i c) u.p.o.l. Zdaniem skarżących niezależnie od powyższego stan techniczny tego budynku nie zezwala na dalsze użytkowanie obiektu, a nawet przebywanie
w nim jest niewskazane, co stanowi przesłankę do zwolnienia w oparciu o art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
W opinii skarżących organ podatkowy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący,
a przede wszystkim nie zgromadził wystarczających dowodów na poparcie tezy, że zły stan techniczny budynku gospodarczego nie stanowi przesłanki do uznania, Iż nie posiada on cech budynku w rozumieniu u.p.o.l. W tym zakresie zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy prawo budowlane. Okoliczność powyższa powinna być wyczerpująco zbadana, nie tylko przez dokonanie oględzin w dniu 19 listopada 2010 r., ale w oparciu o dokumentację budowlaną. W sytuacji zaś braku dokumentacji budowlanej organ podatkowy winien powołać biegłego. Zdaniem skarżących skoro względy techniczne budynku nie pozwalają na prowadzenie w nim żadnej działalności, to jest to również przesłanka do zwolnienia przedmiotowego. Względy techniczne mają bowiem charakter obiektywny, a więc niezależny od woli podatnika oraz mają charakter trwały (budynek nadaje się jedynie do rozbiórki). Odmienne (subiektywne) stanowisko organu narusza zasady prawdy obiektywnej.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że zdaniem skarżących budynek nie powinien być opodatkowany ponieważ z uwagi na zły stan techniczny nie jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l. Zły stan techniczny budynku ponadto uzasadnia zwolnienie od opodatkowania w związku z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Dodatkowo przedmiotowy budynek jako położony na gruntach gospodarstw rolnych i przeznaczony na hodowlę drobiu, zatem korzysta ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) u.p.o.l. Kolegium twierdzi natomiast, że sporny budynek stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości ponieważ posiada cechy budynku, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Nie spełnia także warunków zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) u.p.o.l., ponieważ nie jest wykorzystywany do działalności, o której mowa
w tym przepisie.
Sąd wskazał, że prawidłowe jest stanowisko organu podatkowego. Podstawę wymiaru podatków stanowią bowiem dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Sporna nieruchomość posiada cechy, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., klasyfikujące ją jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l, tj. budynek. Dokonanie ustaleń w powyższym zakresie nie wymaga sięgania, jak twierdzą skarżący, do dokumentacji budowlanej, nie wymaga też wiadomości specjalnych. Stąd organy nie były zobowiązane do powołania biegłego, lecz były uprawnione do dokonania ustaleń samodzielnie, np. w drodze oględzin spornej nieruchomości. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że przepisy nie wymagają sporządzenia przez organ opinii po przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Po dokonaniu tej czynności organ zobowiązany jest jedynie do sporządzenia protokołu, który w niniejszej sprawie sporządzono. Ponadto na brak przedmiotowych elementów budynku nie wskazuje przedłożona przez skarżących opinia techniczna budynku. Wbrew twierdzeniom skarżących w sprawie nie było też podstaw do zastosowania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 – dalej: u.Pr. bud.). Przy wymiarze podatku od nieruchomości zasadnicze znaczenie mają bowiem definicje zawarte w u.p.o.l. i to na ich podstawie rozstrzyga się, czy dana nieruchomość jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wpływu na opodatkowanie spornej nieruchomości nie ma, eksponowany przez skarżących, jej zły stan techniczny.
Z literalnej wykładni definicji budynku zawartej w u.p.o.l. wynika, że zaklasyfikowanie danej nieruchomości jako budynku nie jest uzależnione od jej stanu technicznego (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2013 r.,II FSK 797/11). W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy nie ma zastosowania zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) u.p.o.l. Sporny budynek w 2011 r. nie był faktycznie wykorzystywany do działalności, o której mowa art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) u.p.o.l., bowiem nie był położony na gruntach gospodarstwa rolnego, nie służył działalności rolniczej oraz nie był zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Okoliczność tę potwierdzają m.in. oględziny nieruchomości oraz pismo skarżącego z dnia 14 marca 2012 r. Fakt, że budynek ten był przeznaczony przez skarżących i przystosowany do takiej produkcji (kurnik - brojlernia) oraz że jest położony na gruntach rolnych nie spełnia warunków omawianego zwolnienia podatkowego.
5a. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz 749 – dalej: ord. pod.) polegające na bezzasadnym uznaniu, że objęta wyrokiem decyzja została wydana w oparciu
o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, zgromadzony w sposób pełny
wszechstronny. W konsekwencji powyższego przyjęto, że postępowanie organów podatkowych było zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, a organy
podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego zawarte
w u.p.o.l., stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia, t.j. art. 6 c)
ust. 1 u.Pr. r. oraz art. 2 ust. 1 u.p.o.l., pomimo, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony i nie zostały przeprowadzone zawnioskowane przez stronę dowody w postaci powołania biegłego specjalisty, w wyniku czego strona pozbawiona została prawa do czynnego udziału w sprawie i obrony swych interesów, co doprowadziło do oddalenia skargi,
2) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.. w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 197 ord. pod. – poprzez stwierdzenie przez WSA, że sporna
nieruchomość posiada cechy, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l., klasyfikujące ją jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, t.j. budynek. W konsekwencji przyjęto, że dokonanie ustaleń w powyższym zakresie nie wymaga sięgania do dokumentacji budowlanej oraz wiadomości specjalnych, co doprowadziło do wydania orzeczenia oddalającego skargę,
3) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 ord. pod.
w związku z art. 59e) u.Pr. bud., polegające na bezzasadnym uznaniu, że objęta wyrokiem decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Powyższe nastąpiło mimo tego, że przeprowadzone przez
organ oględziny zostały dokonane z udziałem osoby nieposiadającej uprawnień,
o których mowa w art. 59 e) u.Pr.bud.,
4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością służącą do działalności rolnej
i nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, określonego w art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) i c) u.p.o.l. Powyższe nastąpiło mimo, że nieruchomość ta została wybudowana z przeznaczeniem na specjalistyczną produkcję rolną, t.j. hodowlę drobiu, a stan techniczny tej nieruchomości nie pozwalał na
prowadzenie tego rodzaju działalności w roku podatkowym, w którym powstał obowiązek podatkowy,
5) rażące naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na
tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów
zawartych we wniesionej skardze, a odnoszących się, w szczególności
do nieprawidłowego przeprowadzenia przez organ podatkowy oględzin nieruchomości, ze względu na dopuszczenie do udziału w czynności osób nieposiadających uprawnień do oceny technicznej budynku.
Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm określonych w art. 203 ust. 1 p.p.s.a.
5b. Powyższy wyrok skarżący zaskarżyli w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez
błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z "budynkiem"
w rozumieniu tego przepisu, pomimo tego, że organy podatkowe nie zebrały materiału dowodowego pozwalającego na poczynienie tego typu ustaleń;
2) art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l w związku z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a)
u.p.o.l w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a.) – poprzez przyjęcie, że użyte w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. sformułowanie "zajęte" należy traktować tożsamo z pojęciem"służące" z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.;
3) art. 7 ust. 1 pkt 4 b) i c) u.p.o.l. - poprzez jego nieprawidłową interpretację
i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do zwolnienia podatkowego pomimo, że sporny budynek gospodarczy położony jest na gruntach rolnych,a dawne jego przeznaczenie pozwalało jedynie na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, jakim była hodowla drobiu
- naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj.:
3) poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia stanu sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym, ustalonego przez organ podatkowy niezgodnie z art. 122, art. 124, art. 197 § 1 i art. 198 § 1 w związku z art. 235 oraz art. 210 § 4,
art. 229 i art. 233 § 2 ord. pod. a to wskutek niepodjęcia wszelkich działań
niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
a zwłaszcza nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego właściwej specjalności na okoliczności, czy w niniejszej sprawie istnieje budynek w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Mając na uwadze powyższe wnieśli o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegają oddaleniu.
6. Ponieważ obydwie skargi kasacyjne, pomimo różnic w redakcji podstaw kasacyjnych, zgodnie kwestionowały postępowanie sądu pierwszej instancji
w zakresie kontroli podstawy faktycznej rozstrzygnięcia SKO, Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów dotyczących tej kwestii odniesie się łącznie.
Skarżący twierdzili, że WSA błędnie uznał za prawidłowe postępowanie dowodowe i poczynione w jego efekcie ustalenie organów podatkowych obu instancji, iż skarżący byli posiadaczami budynku. Oni zaś wywodzili, że budowla na ich działce nie mogła być uznana za budynek w rozumieniu prawa budowlanego, co potwierdzać miała treść uzyskanej przez nich prywatnej opinii technicznej. Zdaniem skarżących organy podatkowe nie przeprowadziły miarodajnych dowodów zmierzających do zweryfikowania tej kwestii ograniczając się do oględzin nieruchomości, a skarżący podnosił dodatkowo, że dowód z oględzin nie był miarodajny ponieważ oględzin nie przeprowadziła osoba uprawniona zgodnie z art. 59e) u. Pr. bud.
Tymczasem zasadniczym argumentem, który legł u podstaw uznania przez WSA, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega budynek było stwierdzenie, iż organ podatkowy prawidłowo uznał, że był związany zapisami
w ewidencji gruntów i budynków, a to wobec treści art. 21 ust. 1 u.Pr.g.i.k. Związanie to - jak należy rozumieć stanowisko WSA - obejmowało również ustalenie rodzaju znajdującej się na gruncie zabudowy.
Autorzy obu skarg kasacyjnych tego argumentu sądu pierwszej instancji nie dość że nie podważają, to jeszcze w ogóle się doń nie odnoszą. Istota stanowiska skarżących sprowadza się do żądania uznania, że organy podatkowe obowiązane były samodzielnie dokonać wiążących ustaleń, czy skarżący byli posiadaczami budynku.
Zarzut oparty na takim twierdzeniu nie mógł być jednak skuteczny.
Powszechnie jest aprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że
z przytoczonego przez sąd pierwszej instancji art. 21 ust. 1 u.Pr.g.i.k. wynika zasada wiążącej organy podatkowe treści ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości.
Przyjąć należy, że ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ord. pod. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające
z ewidencji. W świetle przywołanego art. 21 ust. 1 u.Pr.g.i.k. oraz art. 122 ord. pod. organ podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia
w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji. Jednak w sytuacji gdy - zgodnie z art. 194 § 3 ord. pod. - podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby wydać rozstrzygnięcie zgodne ze stanem faktycznym. Wprawdzie w orzecznictwie zarysowuje się pewna różnica, czy wszystkie dane zawarte w ewidencji mogą zostać podważone na podstawie art. 194 § 3 ord. pod. (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 września 2014 r., II FSK 3098/12 i 23 lipca 2015 r., II FSK 1577/13 oraz przytoczone tam orzecznictwo - oba orzeczenia opubl. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego też powodu za trafną należy uznać sformułowaną przez WSA ocenę postępowania organów obu instancji, które ustalenia co do charakteru budowli znajdującej się na gruncie skarżących oparły o treść zapisów ewidencji oraz protokół oględzin nieruchomości.
Jak zasadnie uznał sąd pierwszej instancji - brak było podstaw do przeprowadzania dowodów z opinii biegłego, ponieważ organ uzyskał miarodajne - z punktu widzenia art. 21 u.Pr.g.i.k. - dowody, czyli wypisy z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenia poczynione w trakcie oględzin nieruchomości dodatkowo zapisy ewidencji potwierdziły.
Brak również podstaw do kwestionowania dowodu z oględzin. Odniesienie się do zarzutów dotyczących tej kwestii poprzedzić należy uwagą o niezasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zawartego w skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji bowiem, wbrew twierdzeniu skarżącego, odniósł się do kwestii dowodu z oględzin, uznając postępowanie organu w tym zakresie za prawidłowe, a protokół oględzin za niezawierający wad. Niezrozumiały jest natomiast zarzut nieodniesienia się przez WSA do zastrzeżeń dotyczących oględzin, ponieważ ani skarga, ani pismo procesowe skarżącego nie zawierało zarzutów dotyczących niepełnowartościowości dowodu z oględzin nieruchomości skarżących.
Podobnie brak było podstaw do podważenia stanowiska WSA o niecelowości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Nieskomplikowana czynność postępowania (taka, jak dokonanie oględzin połączonych z pomiarem budynku) była zwykłą czynnością postępowania i wystarczające było przeprowadzenie jej przez pracowników organu podatkowego. Nie było konieczne przeprowadzenie jej
w obecności biegłego, ponieważ nie wymagała wiadomości specjalnych. Jednocześnie ustawa nie zastrzega takiego warunku (art. 198 § 1 ord. pod., art. 197 § 1 ord. pod.). Podstawą prawną, z której skarżący wywodzi taki wymóg
w postępowaniu podatkowym nie jest również art. 59e) u.Pr.bud. Przepis ten nakazuje przeprowadzenie obowiązkowej kontroli budowy lub obiektu budowlanego wyłącznie przez pracownika organu nadzoru budowlanego posiadającego uprawnienia budowlane, lecz obowiązek ten dotyczy wyłącznie obowiązkowej kontroli przeprowadzanej w procesie budowlanym na wezwanie inwestora (art. 59a ust. 1 u.Pr. bud.). Brak jednocześnie odesłania nakazującego stosowanie tego przepisu
w postępowaniu podatkowym. Nie ma go ani w ustawie - Prawo budowlane, ani
w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, ani w ustawie - Ordynacja podatkowa.
Niezasadne było również twierdzenie, że budynek na gruncie skarżących nie mógł zostać opodatkowany z uwagi na jego zły stan techniczny. Jak trafnie wyjaśnił sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - zły stan techniczny budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest przesłanką zwolnienia z opodatkowania. Kwestia ta ma wpływ wyłącznie na stawkę podatku od nieruchomości. Budynek, który ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) nie może być klasyfikowany jako budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i może być opodatkowany według stawki dla budynków pozostałych, jak to uczyniły organy podatkowe w niniejszej sprawie.
Nieuzasadnione były również zarzuty oparte na twierdzeniu, że budynek skarżących spełniał przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) i c) u.p.o.l.
Pierwszy ze wskazanych przepisów nie przewiduje wyłączenia spod opodatkowania nieruchomości należących do przedsiębiorcy, jak to błędnie przyjęto w skardze kasacyjnej, lecz zwolnienie o charakterze przedmiotowym i to wyłącznie
w odniesieniu do budynków związanych z działalnością rolniczą, bez względu na to, czyją one stanowią własność lub w czyim posiadaniu się znajdują. Zasadnie uznał sąd pierwszej instancji, że warunkiem zastosowania zwolnienia nie jest tylko posadowienie budynków gospodarczych na gruntach gospodarstw rolnych, przez które rozumie się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Drugim koniecznym warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest to, aby budynki te służyły wyłącznie działalności rolniczej. Przez tę ostatnią zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę
i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Podstawowym zatem warunkiem zwolnienia jest wyłączny związek budynku lub jego części
z działalnością rolniczą. Art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. stanowi, że zwolnieniu podlegają jedynie budynki służące wyłącznie działalności rolniczej. Jak trafnie przyjął WSA "służące" oznacza "faktycznie wykorzystywane". Zwolnienie dotyczy wobec tego tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu działalności rolniczej, a nie tych które tylko przystosowane są do prowadzenia takiej działalności (tak NSA w wyroku z dnia 11 lipca 2014 r., II FSK 1927/12). Ratio legis unormowania z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. opiera się nie na formalnym potwierdzeniu statusu budynku gospodarczego, ale na jego faktycznym wykorzystaniu wyłącznie na potrzeby działalności rolniczej.
W odniesieniu zaś do przesłanki wynikającej z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. - zgodnie z którym zwolnione są z podatku budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej -sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że przy opodatkowaniu budynków działów specjalnych produkcji rolnej zbadania wymaga, czy są one faktycznie zajęte na prowadzenie takiej produkcji rolnej. Zatem muszą w nich być rzeczywiście prowadzone uprawy.
W istocie nie chodzi zatem o to, by te budynki były wyłącznie technicznie dostosowane do takiej potencjalnej działalności (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., II FSK 172/10).
W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że budynki będące w posiadaniu skarżących nie służyły jakiejkolwiek działalności rolniczej. Tym samym nie mogły korzystać ze zwolnienia z opodatkowania.
7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło