II SA/Wa 1688/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Anna Mierzejewska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2013 r. sprawy ze skargi D. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: K.p.a., po rozpoznaniu odwołania [...] D. M. od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że NSA wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 772/11 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1255/10, rozkaz personalny KGP nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny KWP w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]. D. M. w dniu [...] grudnia 2011 r. zgłosił gotowość podjęcia służby w Policji. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zatwierdzonym następnie w dniu [...] marca 2012 r. przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K., D. M. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą w Policji. Wskazano, że inwalidztwo istnieje u ww. nadal i ma charakter czasowy, termin badania kontrolnego ustalono na luty 2014 r. W związku z powyższym, KWP w K. zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. poinformował D. M. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozwiązania z nim stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, KWP w K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. zwolnił D. M. z dniem [...] maja 2012 r. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy o Policji. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia D. M. wniósł odwołanie. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu ww. odwołania, podniósł, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Komendant podniósł, że w przedmiotowej sprawie przesłanki zawarte w tym przepisie zostały spełnione, albowiem 16 grudnia 2011 r. został wydany wyrok NSA sygn. akt I OSK 772/11, przywracający ww. do służby w Policji, a w dniu [...] grudnia 2011 r. D. M. zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby. Organ odwoławczy podkreślił, że aby dokonać pełnej reaktywacji stosunku służbowego, poza okolicznością przywrócenia do służby, należy jeszcze wydać stosowny rozkaz personalny, odnoszący się do mianowania przywróconego funkcjonariusza na konkretne stanowisko służbowe. Jeśli jednak po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia (art. 42 ust. 3 ustawy o Policji). Powyższe oznacza, że wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie mianowania na określone stanowisko służbowe jest uwarunkowane między innymi faktyczną możliwością pełnienia przez daną osobę służby i to służby rozumianej ogólnie, jako psychofizycznej zdolności do pełnienia służby w Policji w sensie ogólnym, jak i psychofizycznej zdolności do pełnienia służby na danym stanowisku w Policji. W świetle art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, najpierw następuje przywrócenie do służby (co ma miejsce z mocy prawa), a następnie następuje stadium sprawdzania przez organ czy policjant może być dopuszczony do służby. Negatywny wynik tego badania oznacza rozwiązanie stosunku służbowego, zaś pozytywny wydanie rozkazu powołującego na konkretne stanowisko. Tym samym, aby wyznaczyć danego policjanta na stanowisko służbowe organ musi dysponować orzeczeniem odpowiedniej komisji lekarskiej, stwierdzającym zdolność psychofizyczną danego policjanta do wykonywania służby na danym stanowisku, zaś gdy policjant jest przywracany do służby po znacznym okresie jej nieświadczenia, istotne jest tu także skontrolowanie, czy w ogóle jest on zdolny pod względem zdrowia do pełnienia tej służby Wobec powyższego Komendant wyjaśnił, że D. M., mimo uchylenia przez NSA wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 772/11 rozkazu personalnego KGP z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego KWP w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nie mógł podjąć służby, bowiem już w tym czasie prawomocnym orzeczeniem komisji lekarskiej został uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji, na co także zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu ww. wyroku. Brak zdolności wymienionego do służby został następnie potwierdzony przez orzeczenie WKL MSWiA w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. w dniu [...] marca 2012 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 i art. 26 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić tylko osoba, co do której komisja lekarska stwierdziła zdolność do służby. Natomiast stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, a użycie zwrotu "zwalnia się" oznacza obligatoryjny charakter tego przepisu. Komendant zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] oraz orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zatwierdzonym w dniu [...] marca 2012 r. przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K., D. M. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, a orzeczenia te są ostateczne. Stwierdzenie natomiast całkowitej niezdolności do służby w Policji przez Komisję Lekarską MSWiA dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość jej pełnienia. Stanowi więc podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Komendant zaznaczył, że poza sporem pozostaje to, że mimo, iż dwukrotnie komisja lekarska orzekła niezdolność D. M. do służby w Policji, wymieniony nie zaprzestał jej pełnienia z powodu choroby. Z uwagi bowiem na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] oraz orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zatwierdzone w dniu [...] marca 2012 r. przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. po wydaniu przez NSA wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 772/11, do służby nie został w ogóle dopuszczony. Po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1601/09 uchylającym decyzję KGP nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji – KWP w K. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, również do służby nie został dopuszczony. Zwolniono go bowiem ze służby z uwagi na przekroczenie 7-dniowego terminu do zgłoszenia gotowości podjęcia służby, tj. w trybie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Tym samym, w ocenie KGP, wymieniony funkcjonariusz został zwolniony ze służby w Policji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami – art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Pismem z dnia 10 sierpnia 2012 r. D. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie w całości oraz wskazanie przez Sąd daty reaktywacji stosunku służbowego skarżącego w oparciu o wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1601/09 oraz wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., mając na uwadze art. 190 P.p.s.a. Skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 6 K.p.a.; - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie i niewyjaśnienie wszystkich spraw i czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezałatwienie sprawy mając na względzie słuszny interes skarżącego, w ocenie skarżącego, organ II instancji pominął ostateczną decyzję KWP w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., która jest zakończeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. i znajduje się w obiegu prawnym, organ II instancji nie rozpoznał także naruszenia art. 108 § 1 K.p.a.; - art. 9 K.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem sprawy, mimo zgłoszonego żądania; - art. 10 K.p.a. w zw. z art. 73 K.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się ze gromadzonym materiałem w sprawie oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań i złożenia wniosków przed wydaniem decyzji co do zgromadzonego materiału oraz złożenia wniosku o ustanowieniu pełnomocnictwa w sprawie z uwagi na stan zdrowia skarżącego; - art. 110 K.p.a. poprzez wydanie rozkazu personalnego KWP w K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. na tej samej podstawie prawnej w sprawie rozstrzygniętej własną ostateczną decyzją KWP w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.; - art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji i wydanie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. KGP podtrzymującego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną KWP w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sposób merytoryczny; - § 23 w zw. z § 15 ust. 4 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów z dnia 02 września 2002 r. poprzez osobiste powiadomienie organu I instancji w dniu [...] lutego 2010 r. o orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] i niezwolnienie skarżącego na tej podstawie od zadań służbowych; - art. 170 i art. 171 P.p.s.a. poprzez niewykonanie wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1601/09 z dnia 20 listopada 2009 r.; - art. 153 P.p.s.a. poprzez niezrealizowanie przez organy Policji wskazań wyroku WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1601/09 z dnia 20 listopada 2009 r. oraz NSA sygn. akt I OSK 772/11 z dnia 16 grudnia 2011 r.; - art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 42 ust. 1 ustawy o Policji poprzez niezastosowanie się do uwag wyroku NSA sygn. akt I OSK 772/11 z dnia 16 grudnia 2011 r. oraz błędne przyjęcie organów Policji daty reaktywacji stosunku służbowego, którą to wskazał NSA w wyroku sygn. akt I OSK 772/11 z dnia 16 grudnia 2011 r. stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a.; - art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez niezastosowanie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji; - art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez wydanie rozkazu o zwolnieniu na tej samej podstawie prawnej w sprawie rozstrzygniętej własną decyzją ostateczną KWP w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ, uznając skargę za niezasadną, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia, zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza on prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w jego realiach faktycznych, sprowadzała się do oceny tego, czy w skarżonym rozstrzygnięciu organ prawidłowo zastosował art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 297, poz. 1687 ze zm.). Zgodnie z treścią wyżej powołanej normy prawnej, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W świetle powyższego, przesłanką obligującą organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby jest trwała niezdolność do służby policjanta, stwierdzona orzeczeniem komisji lekarskiej. W razie stwierdzenia takiej niezdolności organ musi zwolnić funkcjonariusza ze służby. Nie może bowiem dopuścić do tego, aby osoba niezdolna do służby z uwagi na stan zdrowia, służbę tą pełniła. Przechodząc do materii niniejszej sprawy, wskazać należy, że norma art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji została właściwie wskazana przez organ, jako podstawa wydania skarżonego rozkazu personalnego. Okolicznością niesporną w sprawie było bowiem to, iż orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] lutego 2012 r., zatwierdzonym w dniu [...] marca 2012 r. przez Okręgową Komisję Lekarską w K., skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Stwierdzenie trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby obligowało więc organ do zwolnienia z niej skarżącego. Do zastosowania ww. normy prawnej obligowały też organ wytyczne, zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 772/11. W wytycznych tych Sąd zawarł stwierdzenie, że: "biorąc pod uwagę fakt, że orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej z lutego 2010 r. skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, właściwy organ Policji był obowiązany zwolnić skarżącego ze służby w oparciu o obligatoryjną przesłankę określoną w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji". Biorąc więc pod uwagę fakt związania organu wytycznymi Sądu, zawartymi w uzasadnieniu wyroku wydanego w danej sprawie, Komendant Główny Policji musiał utrzymać w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o zwolnieniu skarżącego ze służby. Podkreślić również należy, że organ miał przesłanki ku temu, by podstawą skarżonego rozstrzygnięcia uczynić także art. 42 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z jego brzmieniem "jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia". Passus powyższego przepisu, mówiący o zaistnieniu po zwolnieniu ze służby okoliczności powodujących niemożność jej pełnienia, w realiach niniejszej sprawy dotyczy rozstrzygnięcia organu o zwolnieniu strony ze służby, uchylonego następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Wa 1601/09. Po tym zwolnieniu strona była przywracana do służby i zgłaszała gotowość jej podjęcia, jednakże stosunek służbowy strony nie uległ już reaktywacji. Organ nie wydał bowiem rozkazu o przywróceniu skarżącego do służby. Funkcjonariusz nie rozpoczął więc już pełnienia służby. Tym samym nie musiał być odsuwany od zajęć służbowych, bo ich nie wykonywał. Zestawienie ze sobą daty zwolnienia ze służby, którego dotyczy ww. rozstrzygnięcie WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r., z datą pierwszego orzeczenia komisji lekarskiej (dopiero z lutego 2010 r.), stwierdzającego niezdolność policjanta do służby, prowadzi do konkluzji, że okoliczności powodujące niemożność pełnienia służby nastąpiły po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Stąd też zastosowanie przez organ w skarżonym rozkazie personalnym normy art. 42 ust. 3 ustawy o Policji było nie tylko uzasadnione, ale wręcz konieczne. Powyższe rozważania prowadzą również do wniosku, iż nietrafny jest zarzut skargi, dotyczący niezastosowania przez organ art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Okres 12 miesięcy, o jakim mowa w omawianym przepisie, należy bowiem liczyć od daty zaprzestania pełnienia służby z powodu wydania rozkazu personalnego, uchylonego następnie wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 20 listopada 2009 r. Od tego zaś zwolnienia do wydania skarżonego rozkazu personalnego niewątpliwie upłynął zaś okres 12 miesięcy. Nadto, norma art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie mogła też być zastosowana z tej przyczyny, że zaprzestanie służby, wynikające z rozstrzygnięcia organu, uchylonego wyrokiem WSA w Warszawie z 20 listopada 2009 r., nie nastąpiło z powodu choroby. Na marginesie podkreślić także należy, że na przeszkodzie w wydaniu skarżonego rozkazu personalnego nie stał ww. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 r. Powyższe orzeczenie przesądzało jedynie o tym, że zaskarżone zwolnienie ze służby nie było prawidłowe. Skutkiem omawianego orzeczenia nie mogło zaś być automatyczne przywrócenie do służby. Z orzeczenia tego nie sposób też skutecznie wywieść takiego wniosku, że organ musiał przywrócić funkcjonariusza do służby niezależnie od tego, czy stan zdrowia strony umożliwiał jej pełnienie tej służby. Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje również decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2010 r., umarzająca postępowanie w sprawie zwolnienia strony ze służby, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Rozstrzygnięcie to nie miało bowiem charakteru merytorycznego. Nie tworzyło stanu powagi rzeczy osądzonej. Organ mógł wiec ponownie wszcząć postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w oparciu o tą samą podstawę prawną. Co zaś się tyczy zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, to podnieść należy, iż podlegały one badaniu przez pryzmat art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Mogły więc stanowić przesłankę do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia tylko w przypadku, jeśli miały na nie istotny wpływ. Strona nie wykazała zaś, aby podnoszone naruszenia procedury miały nie tylko istotny, ale nawet jakikolwiek wpływ na wydany rozkaz personalny. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). ----------------------- 9