VII SA/Wa 68/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-20

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Mirosława Kowalska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę ogrodzenia wzniesionego na działce stanowiącej drogę gminną, mimo kwestionowania przez właścicieli prawa własności gminy do tej działki?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę ogrodzenia, ponieważ zostało ono wzniesione samowolnie na działce stanowiącej drogę gminną, co narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestie sporne dotyczące prawa własności nieruchomości powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne, a nie organy nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia wzniesionego na działce stanowiącej drogę gminną. Skarżący kwestionowali prawo własności gminy do tej działki, powołując się na dokumenty wskazujące na ich rodzinne posiadanie gruntu od 1962 roku. Organy nadzoru budowlanego wielokrotnie nakazywały rozbiórkę, a decyzje te były uchylane przez sąd administracyjny z powodu niepełnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności dotyczącego sposobu nabycia własności działki przez gminę i jej podziałów. Po ponownym postępowaniu wyjaśniającym, organy podtrzymały decyzję o nakazie rozbiórki, wskazując na brak możliwości legalizacji ogrodzenia i kompetencje sądów powszechnych do rozstrzygania sporów własnościowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.W., I.W., J.W., K.W. M.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 49b ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - nakazał A. i J.W., M.K. oraz K.W. rozbiórkę ogrodzenia ( wygrodzenia) zrealizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] gm. [...], stanowiącej drogę gminną – ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru przedstawił przebieg toczącego się w niniejszej sprawie postępowania, które zostało wszczęte w lipcu 2007r., w związku ze stwierdzeniem samowoli budowlanej polegającej na ogrodzeniu działki [...] stanowiącej ul. [...]. Ogrodzenie z siatki stalowej na słupkach, bez podmurówki o wysokości ok. 1,5m i dł. ok. 101m stanowi zdaniem organu samoistny obiekt budowlany. Wybudowane zostało przez współwłaścicieli działki [...], która posiada własne ogrodzenie. Ogrodzenie powstało na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym Uchwalą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2001r., pod drogę gminną - ul. [...], oznaczoną jako ciąg pieszo - jezdny o szerokości 8.0m. Na mocy Uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 200Ir. ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg publicznych. Fakt iż droga – ul. [...] nie została urządzona nie pozbawia jej charakteru publicznego, w związku z czym wszelkie roboty związane z jej ogrodzeniem, wymagały zgody właściwego organu, stosownie do art. - 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Inwestorzy takiego zgłoszenia nie dokonali. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. nałożono na A. i J.W., M.K. oraz K. i I.W. obowiązek rozbiórki ogrodzenia (wygrodzenia) zrealizowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...]. gm. [...], stanowiącej drogę gminną - ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Wojewódzki Sądu Administracyjny wyrokiem sygn. akt VII SA/Wa 1046/08 z dnia 17 października 2008r., uchylił decyzję organów obu instancji. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. nałożono ponownie na w/w inwestorów obowiązek rozbiórki ogrodzenia (wygrodzenia) zrealizowanego na działce nr ew. [...] obr. [...]. gm. [...], stanowiącej drogę gminną - ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt VII SA/Wa 1838/09 z dnia 1 lutego 2010r. ponownie uchylono decyzję zarówno I i II instancji. Sąd w uzasadnieniu wskazał iż organy nie ustaliły na podstawie jakiego aktu prawnego oraz w jakim trybie przedmiotowa działka weszła we władanie Gminy [...] oraz jak doszło do nadania jej nowego numeru. Ponadto nie ustalono, w jaki sposób w wyniku podziału działki [...], która stanowiła drogę powszechnego użytku, a jej właściciel był nieznany, właścicielem działki nr ew. [...] stała się Gmina [...], a działki [...] osoba fizyczna. Ponownie prowadząc postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wykonując wskazania sądu ustalił, co następuje: w pierwszym rejestrze gruntów dla wsi [...] (połowa lat 70 XX w.) została ujawniona działka nr ew. [...], która stanowiła drogę gruntową, powszechnego korzystania (ul. [...]). Jako władającego ujawniono Gromadzką Radę Narodową w [...], następnie po reformie administracyjnej Urząd Gmin [...], a po podziale gminy - Urząd Gminy [...]. Ze stanowiska Gminy wynika, że w 1962r. aktem notarialnym M.W. i D.W. kupili na współwłasność działkę nr hip. [...] o pow. 1765m2, w tym 388m2 pod drogę oraz działkę nr hip. [...] o pow . 1332 m2. Następnie w 1989r. D. i B.W. w drodze aktu notarialnego przenieśli własność udziału ½ części nieruchomości na rzecz I. i K.W. W 1993r. nastąpił podział nieruchomości na dwie działki nr ew. [...] o pow. 1242 m2 oraz działkę [...] o pow. 1283 m2. W dniu 2 grudnia 1993r. współwłaściciele działki aktem notarialnym zawarli umowę zniesienia współwłasności, na mocy, której działka nr ew. [...] przeszła na rzecz A. i M.W., a działka nr ew. [...] na rzecz I. i K.W. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 stycznia 1996r. spadek po M.W. nabyli: żona A.W., dzieci: J.W.. K.W. oraz M.K. Ze stanowiska Starostwa [...] - Wydział Geodezji Katastru Gospodarki Nieruchomości i Ochrony Gruntów Rolnych - wynika, że działka [...] powstała w wyniku sporządzenia operatu sprostowania danych w ewidencji gruntów na podstawie danych z Księgi Wieczystej ([...]). Dawna działka [...] (z której powstała działka [...]) weszła we władanie Gminy na mocy dawniej obowiązującego dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 1955r., Nr 6, poz. 31) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów. (M.P z 1969r.. Nr 11. poz. 98). Odnosząc się do mapy [...] opracowanej przez uprawnionego geodetę M.R., którą skarżący okazywali w toku prowadzonego postępowania, jak również w sądzie administracyjnym organ wyjaśnił, że decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r., odmówiono wprowadzenia zmian podmiotowych i przedmiotowych w danych ewidencji gruntów i budynków Powiatu [...] w zakresie wpisania do ewidencji gruntów działek rozliczeniowych: [...] o pow. 90m2, [...] o pow. 94m2, [...] o pow. 2 1 m2 i [...] o pow. 367m2 (...). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W uzasadnieniu powyższych decyzji wskazano, że mapa [...] obrazuje przebieg granic działek hipotecznych [...] i [...] uzyskany na podstawie planu Osiedla [...] z 1924r. w drodze zeskanowania, przeskalowania i analizy granic hipotecznych, a nie w wyniku zastosowania procedury wznowienia punktów granicznych, co dyskwalifikuje tą mapę jako podstawę ujawnienia jej wyników w ewidencji gruntów. Nadto skarżący nie okalali odpisu z księgi wieczystej, z której wynikałoby ich prawo własności do części działki nr ew. [...] co oznacza, zdaniem organu, że nie mogą skutecznie kwestionować prawa Gminy [...] do działki nr ew. [...], stanowiącej działkę drogową – ulicę [...]. Organ podsumowując swoje rozważania wskazał, że wykonane ogrodzenie narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r., w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego pozostają, wskazywane przez skarżacych, spory graniczne i kwestie związane z własnością nieruchomości. Także, nietrwałe związanie obiektu z gruntem nie jest przesłanką uznania obiektu za tymczasowy. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A.W., J.W. , M.K., I.W. i K.W. po rozpatrzeniu, którego decyzją z dnia [...] listopada 2010r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy podał, iż w pełni podziela ocenę prawną wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego. Wskazał, że ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2010r., odmówiono wprowadzenia zmian podmiotowych i przedmiotowych w danych ewidencji gruntów i budynków Powiatu [...] w zakresie wpisania do ewidencji gruntów i działek rozliczeniowych: [...] o pow. 90 m2, [...] o pow. 94 m2 [...] o pow. 21 m2 i [...] o pow. 367 m 2 oraz ujawnienia prawa własności do wyżej wymienionych działek dawnych właścicieli nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej nr rep. KW [...]. Skarżący nie okazali także odpisu z księgi wieczystej, z której bezspornie wynikałoby ich prawo własności działki nr ew. [...]. Z pisma Starosty Powiatu [...]z dnia [...] sierpnia 2010r wynika natomiast, że w pierwszym rejestrze gruntów założonym dla wsi [...] w lalach 1974 -75 jako władającego działką nr [...] ( z której powstała działka [...]) ujawniono Urząd Gminy [...]. Potwierdza to również treść wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu z dnia [...] sierpnia 2010r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów wynikających z prawa własności. Wyłączną właściwość w tej kwestii posiadają sądy powszechne. Jeśli strony uważają, że lokalizacja drogi gminnej ulicy [...] narusza ich prawo własności, to przysługuje im powództwo do sądu powszechnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli A.W., J.W., M.K., I.W. i K.W. Skarżący podnieśli, iż wszystkie uprzednie decyzje organów nakazujące rozbiórkę ogrodzenia zostały uchylone przez Sąd administracyjny w kolejnych wyrokach. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia zaleceń sądu, a poprzedzające ją postępowanie było jednostronne, gdyż uwzględniono jedynie interes Gminy [...]. Wskazali, iż z dostarczonych przez nich dokumentów, w tym tytułu własności z 1962r., mapy i odpisu z KW wynika, że ich rodzina od 1962r., weszła w posiadanie gruntów do których Gmina [...] rości prawa. Jednocześnie zadeklarowali, że wystąpią do sądu powszechnego o potwierdzenie stanu własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie dwukrotnie orzekał tutejszy Sąd Administracyjny, który wyrokami z dnia 17 października 2008r., sygn. akt VII SA/WA 1046/08 oraz z dnia 1 lutego 2010r., sygn. akt 1838/09 sygn. akt VII SA/Wa 1838/09 uchylał decyzje orzekające nakaz rozbiórki ogrodzenia zrealizowanego przez skarżących na działce nr ew. [...] stanowiącej drogę gminną. Sąd wskazał na konieczność zweryfikowania w postępowaniu wyjaśniającym twierdzenia skarżących, iż są właścicielami działki, na której wznieśli ogrodzenia, a także ustosunkowanie się do ich stanowiska " (...) kwestionującego wiarygodność wypisów z rejestru gruntów i trybu dokonanych podziałów działek sąsiadujących z działką o nr ew. [...]". W wyroku z dnia 1 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż " (...)organ I instancji po otrzymaniu wyjaśnień przesłanych przez Gminę [...] winien na podstawie źródłowych dokumentów dotyczących w/w podziałów ustalić w jakim trybie doszło do tego podziału i w jaki sposób doszło do nadania działkom nowej numeracji" W związku z powyższymi wskazaniami Sądu organ ponownie rozpoznając sprawę ustalił, iż w 1962r., aktem notarialnym M.W. i D.W. kupili na współwłasność działkę nr hip. [...] o pow. 1765m2 w tym 388m2 pod drogę oraz działkę nr hip. [...] o pow . 1332m2. Następnie w 1989r. D. i B.W. w drodze aktu notarialnego przenieśli własność udziału ½ części nieruchomości na rzecz I. i K.W. W 1993r. nastąpił podział nieruchomości na dwie działki nr ew. [...] pow. 1.242 m2 oraz działkę [...] o pow. 1286m2. W dniu 2 grudnia 1993r. współwłaściciele działki aktem notarialnym zawarli umowę zniesienia współwłasności, na mocy której działka nr ew. [...] przeszła na rzecz A. i M.W., a działka nr ew. [...] na rzecz I. i K.W. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 stycznia 1996r. spadek po M.W. nabyli: żona A.W., dzieci: J.W., K.W. oraz M.K. Wypełniając zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyjaśniono nadto, opierając się na treści pisma Starostwa [...] (Wydziału Geodezji, Katastru, Gospodarki Nieruchomościami i Ochrony Gruntów Rolnych) z dnia [...] sierpnia 2010r.,że działka [...] powstała w wyniku sporządzenia "operatu sprostowania danych w ewidencji gruntów na podstawie danych z Księgi Wieczystej ([...] )". W piśmie wskazano także, że dawna działka nr [...], z której powstała działka nr [...] weszła we władanie Gminy na mocy dawniej obowiązującego dekretu z dnia 2 lutego 1955r o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z I955r. Nr 6. poz. 32) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1909r. Nr 11. poz. 98). Jednocześnie decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. odmówiono wprowadzenia zmian podmiotowych i przedmiotowych w danych ewidencji gruntów i budynków Powiatu [...] w zakresie w pisania do ewidencji gruntów wskazują działek rozliczeniowych: [...] o pow. 90 m2, [...] o pow. 94 m2, [...] o pow. 21 m2, [...] o pow. 307 m 2 (...). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że organy administracji zgodnie z wytycznymi Sądu wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy niezbędne do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w tak ustalonym stanie faktycznym orzeczenie rozbiórki samowolnie wykonanego ogrodzenia było zasadne, zważywszy na brak możliwości jego legalizacji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło