IV SA/Po 223/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-05-25

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Dybowski, Donata Starosta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne, nie badając z urzędu kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania lub umorzyć postępowanie, a nie rozpatrywać sprawę merytorycznie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ I instancji nie zbadał z należytą starannością, czy żądanie wznowienia postępowania przez stronę zostało złożone w ustawowym terminie. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego i dostępu do informacji publicznej, a także błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], znak [...] (zwaną dalej decyzją z dnia [...] października 2010 r.) Burmistrz W. (zwany dalej organem I instancji), działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...], znak [...] z dnia [...] września 2008 r. dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie linii kablowych SN 15 kV i nn 0,4 kV w W. przy ul. D., w obrębie 2, na działkach o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...], wydanej na rzecz E. O. Sp. z o.o., Oddział Dystrybucji Z. G., ul. [...],[...] Z. G. (zwanego dalej inwestorem), z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia, określonych w art. 145 § 1 kpa. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. A. .działający z pełnomocnictwa inwestora wystąpił do Urzędu Miejskiego w W. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie sieci elektroenergetycznych SN 15 kV i nn 0,4 kV w W. przy ul. [...], w obrębie 2, na działkach o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...]1, [...],[...]. W dniu [...] sierpnia 2008 r. zostało wszczęte postępowanie w którym poinformowano strony o w/w zamierzeniu inwestycyjnym. W dniu [...] sierpnia 2008 r. wpłynęło do Urzędu Miasta pismo D. W. - Prezesa Zarządu W. E. S. Sp. z o.o. (zwanej dalej wnioskodawcą, odwołującym albo skarżącą), w którym przedstawił swoje zastrzeżenia co do realizacji w/w inwestycji. W dniu [...] września 2008 r. pełnomocnik inwestora zmienił wniosek poprzez wykreślenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], stanowiących własność wnioskodawcy. O powyższym fakcie w pismem z dnia [...] września 2008 r. został powiadomiony D. W. W dniu [...] września 2008 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie sieci elektroenergetycznych SN 15 kV i nn 0,4 kV w W. przy ul. [...], w obrębie 2, na działkach o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...]. W dniu [...] marca 2010 r. wpłynęło pismo wnioskodawcy wskazujące, że aby wykonać roboty objęte pozwoleniem konieczne są wielokrotne wejścia na teren działek nr [...] i [...], naruszające tym samym interes wnioskodawcy oraz że tym samym powinna on zostać stroną w toczącym się postępowaniu. Następnie w dniu [...] lipca (organ I instancji nie podał przy tym dokładnej daty rocznej) skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej SKO albo Kolegium) zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie twierdząc, że jego pismo z dnia [...] marca 2010 r. (złożone w dniu [...] marca 2010 r.) było wnioskiem o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. [...], SKO uznało zasadność zażalenia wnioskodawcy i wyznaczyło organowi I instancji dodatkowy, nieprzekraczalny termin 14 dni na wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Postanowienie wznawiające postępowanie na żądanie D. W. zostało wydane w dniu [...] sierpnia 2010 r. W dniu [...] sierpnia 2010 r. D. W. złożył wniosek o uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wstrzymanie wykonania przywołanej decyzji. Organ I instancji powołując się na art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm., dalej upzp) wskazał, że planowana inwestycja zamyka się w obrębie wyznaczonych w niej działek i nie oddziałuje na otoczenie pozostałych działek w rozumieniu przepisów odrębnych, bowiem ogranicza się wyłącznie do terenu inwestycji. Nie odnosi się ona do rozbiórki istniejącej na działkach lub poza nimi infrastruktury technicznej. Wydana ona została na wniosek inwestora w zakresie określonym we wniosku. Jeżeli, zgodnie z pismem D. W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., planowana inwestycja nie mieści się na obszarze wyznaczonym decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie powinna uzyskać pozwolenia na budowę, jednak jak to wynika z postanowienia Wojewody W. z dnia [...] września 2010 roku, nr [...] z uwagi na to, że odwołanie od decyzji Starosty W., którą to decyzją udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę stacji transformatorowej SN/nN typu "Minibox" 20/630a linii elektroenergetycznych kablowych SN 15 kV i nN 0,4 kV, przewidzianych do realizacji w W. przy ul. [...], na dz. nr [...],[...],[...],[...] - było złożone po upływie terminu - w/w decyzja jest ostateczna. Organ I instancji nie znajdując podstaw w art. 145 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2008 r. (k. 73-75 akt administracyjnych). Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...] października 2010 r. złożył wnioskodawca, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez uchylenie ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2008 r., nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że jest właścicielem działek nr [...],[...] i [...], a więc działek graniczących bezpośrednio z nieruchomością, której dotyczyło przedmiotowe postępowanie. Jedną z podstaw wydania zaskarżonej decyzji była błędna konstatacja organu I instancji, przyjęta bezkrytycznie za inwestorem, że w związku z realizowaną budową nie ma potrzeby wchodzenia na grunty wnioskodawcy. Co do zasady, w przypadku budowy stacji transformatorowej brak jest wprowadzonych przez prawo ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które wskazywać mogłyby na istnienie wykraczającego poza teren inwestycji oddziaływania obiektu. Jednakże w niniejszej sprawie sytuacja jest o wiele bardziej złożona. W rozpatrywanym układzie faktycznym od początku było pewne, że w celu realizacji inwestycji konieczne będzie wejście na teren należący do odwołującego. Niepojętym jest w tym świetle, jak można odmówić statusu strony właścicielowi nieruchomości, na którą wjeżdża ciężki sprzęt i brygady pracowników realizujących budowę na sąsiedniej działce, wyrywa się kable z ziemi i budynku i podcina korzenie drzew (k. 79-80 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. odwołujący podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia wnosząc na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa o uchylenie ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2008 r., nr [...] (k. 117-119 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji nie może się ostać w obrocie prawnym z uwagi na to, że brakuje w niej odniesienia się do wstępnej, lecz przesądzającej o dalszym postępowaniu organu I instancji kwestii, tj. terminowości wniesienia żądania o wznowienie postępowania przez odwołującego. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Organ I instancji orzekający w sprawie nie zbadał z należytą starannością, tak jak wymagają tego regulacje art. 7, art. 77 § l i art. 80 kpa, czy żądanie odwołującego o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie, przewidzianym w przepisie art. 148 § 2 kpa. Wnioskodawca domagał się bowiem wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, powołując przesłankę z art. 145 § l pkt 4 kpa, a więc okoliczność, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w tymże postępowaniu. Wskazanie powyższej przesłanki nakłada na organ administracji obowiązek ustalenia z urzędu, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie 1 miesiąca liczonego od dnia, w którym strona bądź podmiot uważający się za stronę dowiedziała się o decyzji. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. To na stronie żądającej wznowienia postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w nim rozstrzygnięciu z dokładnością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Z kolei obowiązkiem organu I instancji jest ocena przedłożonych przez stronę dowodów i rzeczowe przedstawienie swojego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania na wniosek strony pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia, na podstawie art. 149 § 3 kpa. Tymczasem kwestia zachowania terminu z art. 148 § 2 kpa nie została przez organ I instancji zbadana i należycie udokumentowana w dacie wydania postanowienia o wznowieniu pomimo tego, że zachowanie rozważanego terminu stanowi jedną z przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania. Kwestia ta nie została także zweryfikowana na etapie wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] października 2010 r., co świadczy niewątpliwie o naruszeniu przepisów art. 149 § 1 w zw. z art. 148 § 2 kpa, art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, skoro kwestia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania i wszystkie wiążące się z tym okoliczności nie zostały jednoznacznie wyjaśnione i należycie udokumentowane, decyzję o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2008 r., nr [...] na tym etapie postępowania należy ocenić jako co najmniej przedwczesną. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji powinien wyjaśnić i rzetelnie udokumentować, czy termin z art. 148 § 2 kpa został faktycznie zachowany. Jeżeli organ stwierdzi uchybienie terminu, wówczas powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania (wówczas konieczne będzie wystąpienie do SKO w L. o stwierdzenie nieważności postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]). Natomiast w sytuacji, gdy organ I instancji uzna, że przedmiotowy termin został zachowany, powinien ustalić przede wszystkim, czy podmiot powołujący się na przesłankę z art. 145 ust. 1 pkt 4 kpa jest stroną postępowania i czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc czy strona faktycznie nie brała udziału bez własnej winy w toczącym się zwyczajnym postępowaniu administracyjnym. W zależności od tych ustaleń organ powinien wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 kpa (k. 132-137 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. W. E. S. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na powyższą decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 52 ust. 2 pkt 1 upzp, art. 52 ust. 2 pkt 2 ppkt c upzp, art. 53 ust. 1 upzp, art. 53 ust. 3 upzp, art. 54 pkt 2 ppkt d upzp, art. 54 pkt 3 upzp oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej uodip). W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Kolegium wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. skupiło się jedynie na próbie udowodnienia uchybienia terminu przez stronę, natomiast całkowicie pominęło kwestię innych przesłanek konieczności wznowienia postępowania, które to przesłanki są bardziej istotne, aniżeli tylko i wyłącznie przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. SKO, powziąwszy informację o powodach wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu w celu dokładnego rozpatrzenia tych przesłanek. SKO całkowicie pominęło konieczność wznowienia postępowania ze względu na to, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, "chyba nie znane organowi, który wydał w/w decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa)". Gdyby organowi znane były okoliczności i dowody, wiadome obecnie, to by oznaczało, że organ świadomie wydał decyzję niezgodną z prawem. Wszczynając postępowanie mające na celu wydanie decyzji lokalizacyjnej, organ I instancji uznał skarżącą za stronę postępowania. Następnie organ I instancji odmówił skarżącej statusu strony, nie wydając w tej sprawie żadnego postanowienia ani decyzji. Otrzymane z Urzędu Miejskiego pismo o nieokreślonej formie prawnej, nie spełnia wymogów obowiązującego prawa. Organ I instancji powinien w tej sprawie wydać postanowienie lub decyzję i obowiązkowo o tych dokumentach urzędowych, zgodnie z art. 53 ust. 1 upzp, zawiadomić strony w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w W. Powyższe informacje publiczne organ I instancji powinien również zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 uodip ogłosić w Biuletynie Informacji Publicznej. Organ I instancji nie spełnił tych wymogów ustawowych, czym naruszył prawo. Skarżąca wskazała nadto, że wniosek złożony przez inwestora (skarżąca nie oznaczyła przy tym dokładnie, który wniosek ma na myśli) nie spełnia wymogów prawa, określonych w art. 52 ust. 2 pkt 1 upzp. Nie zawiera określenia granic terenu objętego wnioskiem. W takim wypadku organ I instancji miał obowiązek nałożenia, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów. Złożony przez inwestora wniosek nie spełnia wymogów art. 52 ust. 2 pkt 2 ppkt c upzp. Jednym z charakterystycznych parametrów technicznych tej inwestycji jest konieczność podkopywania fundamentów budynku na działce nr [...] oraz wycinania i wyrywania kabli z budynku skarżącego. Organ I instancji nie spełnił wymogów art. 53 ust. 3 upzp. Nie dokonał analizy stanu faktycznego ani prawnego terenu, na którym była zaplanowana ta inwestycja. Pomimo faktu, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r., skarżąca wyraźnie zwróciła uwagę na skomplikowany, istniejący stan faktyczny i prawny. Decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2008 r., sygn. [...], nie spełnia wymogów art. 54 pkt 2 ppkt d upzp. W wydanej decyzji, nie zostały określone warunki i szczegółowe zasady w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, tj. nieruchomości należących do skarżącej, a w szczególności działek nr [...] i [...], co w konsekwencji skutkuje permanentnym naruszaniem interesów skarżącego. Decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2008 r., sygn. [...], nie spełnia wymogów art. 54 pkt 3 upzp. Zaskarżona decyzja nie określa linii rozgraniczających teren inwestycji, co w konsekwencji skutkuje następnymi bezprawnymi działaniami. Potwierdzają to dowody zgromadzone w aktach sprawy (również w aktach Starosty W., PINB i Policji). Skarżąca podnosiła tą okoliczność wielokrotnie. Poza tym decyzja lokalizacyjna, znajdująca się w Starostwie Powiatowym, nie zawiera całego załącznika mapowego. W decyzji lokalizacyjnej, znajdującej się w Starostwie, brakuje istotnej, lewej części mapy. Ponadto, decyzja organu I instancji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], poprzedzająca decyzję lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], została wydana w oparciu o fałszywe dowody jakoby ulica [...] miała przebiegać obok zaplanowanych wykopów i linii kablowych. Organ I instancji pozostawał w fałszywym przeświadczeniu, że droga jest położona w innym miejscu, tj. na działce nr [...]. Podłożem tego błędnego przeświadczenia organu I instancji są wcześniejsze, niezgodne z obowiązującym prawem poczynania Burmistrza W. i Starosty W. w czasie podejmowania działań dotyczących remontu ulic D. i S. w W. Skarżąca podkreśliła, że organ I instancji powinien z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], ponieważ decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana w oparciu o dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, które okazały się fałszywe (k. 2-5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie, ugruntowując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. (k. 7-9 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2010 r., uchylające zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2010 r., odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] września 2008 r. dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, z uwagi na brak odniesienia się przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] października 2010 r. do terminowości wniesionego żądania o wznowienie postępowania. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Kolegium w prawidłowy sposób dokonało wykładni regulacji prawnej dotyczącej wszczęcia postępowania o wznowienie decyzji administracyjnej, we właściwy sposób dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod przyjęty stan prawny, czego efektem końcowym było zgodne z prawem uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2010 r. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego dzielone są w doktrynie na dwie grupy. Pierwszą z nich stanowią przesłanki pozytywne, których wystąpienie otwiera możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przesłankami tymi są: 1) rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, o czym stanowi art. 145 § 1 kpa ab initio, 2) wystąpienie jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1, 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa podstaw wznowienia. Z kolei przesłanki negatywne pełnią funkcję ochrony trwałości decyzji ostatecznej, wyłączając dopuszczalność zastosowania sankcji wzruszalności decyzji, ograniczając zakończenie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy decyzją stwierdzającą niezgodność z prawem decyzji ostatecznej, pozostawiając w mocy decyzję ostateczną. Podstawami tymi są: przedawnienie (art. 146 § 1 kpa), 2) sytuacja, gdy treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia odpowiada treści rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej (art. 146 § 2 kpa, zob. B. Adamiak, w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System prawa administracyjnego. T. IX, Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2010 r., str. 250). Dla uchylenia decyzji dotychczasowej na skutek wznowienia postępowania konieczne jest zaistnienie przynajmniej jednej przesłanki pozytywnej przy jednoczesnym braku podstaw ujemnych. W samym z kolei stadium wszczęcia postępowania organ bada spełnienie wymogów formalnych podania, stosując przepisy o podaniach i konsekwencjach ich braków oraz bada zachowanie terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 148 § 2 kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zacytowana regulacja prawna wskazuje, w jakim terminie strona może złożyć ze skutkiem prawnym podanie o wznowienie postępowania. Zachowanie terminu miesięcznego musi zostać udowodnione przez stronę. Tak samo organy administracji obu instancji obowiązane są z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania a administracyjnego, Warszawa 2011 r., str. 572. Zob. też wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09, lex nr 597851). Przy czym zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (wyrok NSA z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, lex nr 574438, wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 99/09, lex nr 595668). Zatem miarodajnym dla rozpoczęcia miesięcznego biegu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 506/09, lex nr 554245). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 931/07, lex nr 516817). Akceptując powyżej przedstawione poglądy doktryny i orzecznictwa, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ I instancji wydając postanowienie o wznowieniu postępowania oraz decyzję z dnia [...] października 2010 r. nie rozważył w ogóle ewentualnego zaistnienia w sprawie przesłanek negatywnych wznowienia postępowania, co powinien był uczynić z urzędu. Z uwagi na konieczność przesądzenia tej przesłanki, decydującej o dopuszczalności prowadzenia postępowania w trybie wznowienia, Kolegium zasadnie nie dokonało analizy poszczególnych szczegółowych zagadnień natury prawnej i faktycznej, przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu oraz w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. Tak samo w odniesieniu do przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, organ administracji powinien w pierwszej kolejności dokonać analizy zaistnienia przesłanki z art. 148 § 1 kpa. Kolegium natomiast prawidłowo zwróciło uwagę na konieczność ustalenia przez organ I instancji ewentualnego zaistnienia przesłanki negatywnej wznowienia postępowania wyjaśniając, że skoro zagadnienie zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania nie zostało należycie wyjaśnione i udokumentowane, decyzję z dnia [...] września 2008 r. należy ocenić jako przedwczesną. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji powinien wyjaśnić i rzetelnie udokumentować, czy termin z art. 148 § 2 kpa został faktycznie zachowany. Uznając, że strona nie uchybiła temu terminowi, organ dopiero wówczas powinien ustalić, czy podmiot powołujący się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest stroną, która nie brała w nim udziału. Jeżeli natomiast organ stwierdziłby uchybienie terminu, odmiennie niż wskazało Kolegium, zważywszy na uprzednie wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, organ powinien umorzyć postępowanie, z uwagi na jego bezprzedmiotowość (zob. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 576). W takiej sytuacji nie powinno bowiem dojść do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia o którym stanowi art. 151 § 1 kpa, gdyż organ nie powinien był tego postępowania w ogóle wszczynać, z uwagi na istnienie ujemnej przesłanki jego prowadzenia. Organ I instancji stosując się do powyższych wskazań Kolegium powinien mieć nadto na względzie nowelizację przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2011 r., nr 6, poz. 18). Zmianie uległ m. in. art. 149 § 3 kpa, zgodnie z którego aktualnym brzmieniem, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które stosownie do art. 149 § 4 kpa przysługuje zażalenie. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło