III SA/Kr 482/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-14
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, w szczególności w kontekście opinii lekarskiej i potencjalnego związku przyczynowego między wykonywaną pracą a rozpoznanym schorzeniem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W szczególności, organy oparły się niemal wyłącznie na jednej opinii lekarskiej, nie wyjaśniając wątpliwości wynikających z innych dokumentów medycznych i nie zwracając się o opinię do jednostki orzeczniczej II stopnia, co narusza zasady prawdy obiektywnej i prawidłowego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Skarżąca Z. M. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Organy pierwszej i drugiej instancji nie stwierdziły choroby zawodowej, uznając, że choć skarżąca wykonywała czynności narażające na obciążenie nadgarstka, to nie miały one cech monotypii ruchowej, a nawrót schorzenia po ustaniu pracy zawodowej przemawia za jego pozazawodowym pochodzeniem. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej Z. M. kwotę 257,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa, art. 2351 Kodeksu pracy, przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 10, poz. 869) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1203), nie stwierdził u Z. M. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.
Organ ustalił, że Z. M. zatrudniona była w okresie:
1) od 1 sierpnia 1965r. do 31 lipca 1966r. w Zakładzie [...] B należącym do Instytutu [...] Instytut Badawczy K, - na stanowisku laborant; gdzie występowało narażenie na czynności charakteryzujące się seryjnymi ruchami powodującymi obciążenie nadgarstka (wykonywanie badań laboratoryjnych, opisywanie próbek, prowadzenie ewidencji oznaczeń itp.);
2) od 12 października 1966r. do 29 lutego 1972r. w Zakładach [...] A w K, ul. L na stanowisku konstruktor, gdzie występowało narażenie na czynności charakteryzujące się seryjnymi ruchami powodującymi obciążenie nadgarstka (wykonywanie badań laboratoryjnych - metody miareczkowania oraz wykonywanie oznaczeń pierwiastków w kąpielach galwanicznych, prowadzenie dokumentacji itp.);
3) od 1 marca 1972r. do 31 sierpnia 1974r. w Spółdzielnia Pracy [...] C na stanowisku kierownik zakładu, gdzie występowało narażenie na czynności charakteryzujące się seryjnymi ruchami powodującymi obciążenie nadgarstka (prowadzenie ewidencji dokumentacji zakładu, wypełnianie druków i formularzy ręcznie oraz przy użyciu maszyny do pisania);
4) od 1 października 1974r. do 31 sierpnia 2010r. w Szpitalu Specjalistycznym na stanowisku specjalista ds. inwentarza, gdzie występowało narażenie na czynności charakteryzujące się seryjnymi ruchami powodującymi obciążenie nadgarstka - do zakresu prac wykonywanych przez Z. M. należało: pisanie ręczne, a na następnie na maszynie mechanicznej i elektrycznej oraz na klawiaturze komputerowej, prowadzenie ksiąg inwentarzowych (przychody, rozchody, kasacje), w trakcie wykonywania czynności zawodowych wykonywała ona seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności, miały znamiona ruchów monotypowych i mogły warunkować ryzyko powstania zespołu cieśni nadgarstka.
Organ I instancji przedstawił też przebieg postępowania w sprawie i podał, że:
– orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2010r. jednostki orzeczniczej I stopnia wskazało, że u Z. M. stwierdzono zespół cieśni nadgarstka prawego, która to choroba jest wymieniona pod pozycją 20/1 wykazu chorób zawodowych, a ocena narażenia zawodowego Z. M. wykazała, że w trakcie czynności zawodowych wykonywała czynności mające charakter długotrwały i powtarzalny, wymagające wykonywania seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstków, jednakże wykonywane przez Z. M. czynności nie miały cech monotypii ruchowej w zakresie stawów nadgarstkowych i dlatego nie stwierdzono podstaw do uznania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą a pracą zawodową;
– PPIS decyzją z dnia [...] 2011r. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia ww. choroby zawodowej;
– Z. M. wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] 2011r., a organ I instancji uznał odwołanie strony za zasadne, zaś Szpital Specjalistyczny wyraził zgodę na uchylenie zaskarżonej decyzji i Powiatowy Inspektor Sanitarny z dnia [...] 2011r. wydał decyzję w całości uchylającą decyzję z dnia [...] 2011r.;
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zwrócił się do Ośrodka Medycyny Pracy o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia nr [...] a to w związku z uzyskaniem dodatkowych informacji o nadmiernym obciążeniu stawów nadgarstkowych. W piśmie z dnia 18 maja 2011r. OMP wskazał, że "sposób wykonywania pracy przy obsłudze maszyny do pisania jest niewątpliwie związany z obciążeniem monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych - wymusza odgięcie grzbietowe obu nadgarstków oraz konieczność używania siły nacisku podczas uderzania w klawisze. Takie narażenie powinno skutkować rozwojem obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, a nie jak rozpoznano u pacjentki, zespołem cieśni nadgarstka po stronie prawej. Pisanie ręczne oraz podobnie pisanie na klawiaturze komputera niewątpliwie obciąża kończynę górną niemniej jednak nie ma charakteru monotypii ruchowej w zakresie stawów nadgarstkowych, natomiast obciąża statycznie układ mięśniowo - szkieletowy. Na uwagę zasługuje także fakt, iż Z. M. od 1 lutego 1998r. do 31 grudnia 2003r. była zatrudniona w wymiarze 0,8 etatu, a od 1 kwietnia 2004r. do 31 sierpnia 2010r. w wymiarze 0,5 etatu".
Po dostarczeniu dodatkowej dokumentacji przez Z. M. (powtórna operacji prawej ręki z załączoną do pisma dokumentacją medyczną) Ośrodek Medycyny Pracy w piśmie z dnia 4 sierpnia 2011r. wskazał, iż dokumentacja ta nie wnosi nowych okoliczności do sprawy. Ośrodek wskazał, iż "podstawą braku podstaw do rozpoznania zawodowego tła zespołu cieśni nadgarstka, był brak narażenia na czynności noszące znamiona monotypii ruchowej. Ponadto wystąpienie nawrotu zespołu cieśni nadgarstka prawego po ustaniu pracy zawodowej, także przemawia za jego pochodzeniem pozazawodowym."
Wobec jednoznacznego stanowiska jednostki orzeczniczej o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej organ I instancji nie znalazł podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych i wydał opisaną na wstępie decyzję.
Od powyższej decyzji Z. M. złożyła odwołanie, zarzucając, że decyzja organu I instancji jest krzywdząca. Odwołująca się domagała się wnikliwej analizy całości dokumentacji.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 6 lutego 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 5, pkt 4a i art. 12 ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest uzasadniona. PWIS wskazał, że u Z. M. właściwa w sprawach orzekania jednostka orzecznicza rozpoznała zespól cieśni nadgarstka prawego, która to jednostka jest wymieniona pod poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Ocena narażenia zawodowego Z. M. w zakresie sposobu wykonywania pracy wykazała, że wykonywała ona czynności mające charakter długotrwały i powtarzalny, wymagające wykonywania seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstków. Jednakże stwierdzono, że czynności te nie miały cech monotypii ruchowej w zakresie stawów nadgarstkowych. Jednostka orzecznicza pomimo rozpoznania u Z. M. schorzenia figurującego w wykazie chorób zawodowych pod poz. 20/1, nie uznała jego zawodowej etiologii. PWIS zaznaczył, że jednostka orzecznicza w uzasadnieniu dokonanego rozpoznania podała przyczynę niezakwalifikowania rozpoznanego schorzenia jako zawodowego. Ponadto wystąpienie nawrotu zespołu cieśni nadgarstka prawego po ustaniu pracy zawodowej, także przemawia za jego pochodzeniem pozazawodowym. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2010r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Z. M., pomimo potwierdzenia w formularzu sporządzonej na tę okoliczność oceny narażenia zawodowego, pracy charakteryzującej się długotrwałą powtarzalnością, obciążeniem i monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych - nie dał podstaw do stwierdzenia u Z. M. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. PWIS wskazał, że Z. M. w dniu 20 stycznia 2012r. zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie wniosła żadnych uwag do sprawy. Także odwołanie nie wniosło nowych faktów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. PWIS podkreślił, że sam fakt pracy w narażeniu nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Skargę na decyzję PWIS wniosła Z. M., zarzucając naruszenie:
1) art. 138 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że ten rozpatrując sprawę naruszył art. 7 i art. 77 kpa poprzez błędne określenie zakresu postępowania dowodowego oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, bez przeprowadzenia dodatkowej opinii uzupełniającej dla określenia, czy pomiędzy wykonywaną przez skarżącą pracą, a wystąpieniem u niej zespołu cieśni nadgarstka bezspornie lub z dużym prawdopodobieństwem zachodzi związek przyczynowy uzasadniający twierdzenie o zawodowym charakterze schorzenia;
2) art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodniej oceny dowodów polegające na braku uznania monotypowości pracy skarżącej, a tym samym odmowę stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem jej wykonywania i oparcie się w tym względzie wyłącznie na opinii jednej placówki diagnostycznej, podczas gdy w sprawie nie wykazano schorzeń fizjologicznych bądź przyczyn anatomicznych mogących w jakimkolwiek stopniu uzasadniać pozazawodowy charakter schorzenia;
3) § 8 ust. 2 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, poprzez niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i brak zwrócenia się o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, jak również poprzez wydanie decyzji bez zbadania przyczyn wystąpienia choroby cieśni nadgarstka, eliminujący pozazawodowe jej przesłanki wystąpienia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Dokonana z uwzględnieniem powyższych zasad kontrola skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji ze względów przedstawionych poniżej.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 235² Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009r. i obowiązywały w chwili wydawania przez organy obydwu instancji kontrolowanych decyzji. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Jednocześnie § 6 ust. 3 rozporządzenia stanowi, iż ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:
1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;
2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;
3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
Zaznaczyć trzeba, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 kpa w związku z art. 84 § 1 kpa, podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które nakazują w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i maja obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Oznacza ona, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.
Zdaniem organów orzekających w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, przeprowadzone u skarżącej badania nie stwierdziły związku schorzenia z wykonywaną pracą. Organy oparły się niemal wyłącznie na orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] 2010r. jednostki orzeczniczej I stopnia. Podkreślić trzeba, że w orzeczeniu tym nie zakwestionowano, że u skarżącej zostało rozpoznane schorzenie w postaci zespół cieśni w obrębie nadgarstka, które to schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych (pozycja nr 20/1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych). W toku postępowania organy podkreślały, że skarżąca nie odwołała się od wydanego orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, czyli do jednostki orzeczniczej II stopnia. Jednakże ta okoliczność w żadnym wypadku nie zwalniała organów od wyjaśnienia pojawiających się w sprawie wątpliwości. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym pojawiły się wątpliwości, które należało usunąć przy pomocy dostępnych środków dowodowych, w szczególności przez zwrócenie się o opinię do jednostki orzeczniczej II stopnia w trybie przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Na istnienie tych wątpliwości wskazują dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych, jak np. historia choroby z dnia 24 sierpnia 2004r. (k. 86 akt adm.), w którym to dokumencie wyraźnie wymienione jest rozpoznanie (zespół cieśni nadgarstka) oraz wyraźnie wymienione są także dolegliwości dotyczące lewego nadgarstka. Kolejne dokumenty to historia choroby z dnia 8 sierpnia 2005r. (k. 63 akt adm.) i karta informacyjna leczenia szpitalnego z 2011r. (k. 48 akt adm.), w której stwierdzono u skarżącej "nawrotowy zespół cieśni nadgarstka prawego". Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym chorób zawodowych, orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i bez tej opinii lub sprzecznie z ta opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu prowadzącego postępowanie od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. organ nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia i wywołującej wątpliwości. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej orzeczenia lekarskie nie odnoszące się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Opinie jednostki orzeczniczej winna opierać się nie tylko na wynikach badań tej jednostki, ale do wszystkich zebranych dowodów. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest do wezwania biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia. Nadto stwierdzenie istnienia choroby zawodowej następuje nie tylko w przypadku bezspornego wykazania, że wywołały ją czynniki występujące w środowisku pracy, ale i w przypadku stwierdzenia, że czynniki te wywołały chorobę z dużym prawdopodobieństwem. Dla odmowy ustalenia istnienia choroby zawodowej konieczne jest więc ustalenie, że rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia. (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2012r, III SA/Kr 256/11, Lex nr 1139247, z 8 marca 2012r. III SA/Kr 749/11, Lex nr 1139271, WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2012r. IV SA/Wr 713/11, Lex nr 1146152, WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2012r., VII SA/Wa 2857/11, Lex nr 1139861, WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2012r., IV SA/GL 1013/11, Lex nr 1104479). Istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że z historii zatrudnienia skarżącej wynika, iż we wszystkich miejscach zatrudnienia skarżąca była narażona na czynności powodujące obciążenie nadgarstka. Zatem w środowisku pracy skarżącej stale występował czynnik ryzyka, który potencjalnie mógł wywołać chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni nadgarstka. W świetle tych okoliczności budzi poważne wątpliwości oparcie się przez organy jedynie na opinii jednostki orzeczniczej I stopnia. Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu nie nastąpiło pełne, przekonujące i jednoznaczne wykluczenie związku przyczynowego stwierdzonego u skarżącej schorzenia z wykonywaną pracą. Organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, dlaczego rozpoznane u skarżącej schorzenie nie ma podłoża zawodowego, ponieważ treść uzasadnień decyzji organów obu instancji nie odnosi się zupełnie do przedkładanych przez skarżącą dowodów w postaci innych orzeczeń lekarskich dotyczących jej schorzeń. Zatem, mimo rozpoznania u skarżącej schorzenia, które potencjalnie może być uznane za chorobę zawodową w przypadku ustalenia związku przyczynowego między schorzeniem a pracą, nie uzasadniono prawidłowo i w sposób niebudzący wątpliwości, dlaczego tego schorzenia nie uznano za chorobę zawodową. Niewątpliwie zaś organy miały możliwość usunięcia zaistniałych wątpliwości poprzez zwrócenie się o opinię do jednostki orzeczniczej II stopnia.
Brak wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, dotyczących tak istotnej kwestii jak związek schorzenia skarżącej z wykonywaną pracą, a także lakoniczność uzasadnień w tym zakresie, stanowią naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracyjne winny zwrócić szczególną uwagę na wyjaśnienie wskazanych wyżej wątpliwości, w szczególności poprzez uzupełnienie materiału dowodowego i uzyskanie opinii lekarskiej, w której osoba dysponująca wiedzą fachową dokona oceny schorzenia stwierdzonego u skarżącej także z uwzględnieniem przedstawianych przez skarżącą dowodów, oraz przy uwzględnieniu przedstawionego wyżej stanowiska nakazującego stwierdzenie istnienia choroby zawodowej także w przypadku istnienia wysokiego stopnia prawdopodobieństwa wpływu warunków występujących w środowisku pracy na powstanie schorzenia skarżącej. Dopiero po stosownym uzupełnieniu materiału dowodowego organy administracji będą zobowiązane do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 257 złotych, na która złożyły się koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oraz kwota 17 zł opłaty za udzielone pełnomocnictwo.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło